Lajmet

Evropianët drejt kutive të votimit, nisin zgjedhjet për Parlamentin Evropian

Published

on

Zgjedhjet për Parlamentin Evropian janë hapur këtë të enjte të 6 qershorit me qytetarët e Holandës që po iu drejtohen qendrave të votimit.

Gjatë tre ditëve të ardhshme, 26 vendet e tjera anëtare do të ndjekin në mënyrë progresive shembullin, duke dhënë një shfaqje demokratike ndërkufitare që do të kulmojë të dielën në mbrëmje.

Zgjedhjet vijnë në një kohë të pasigurt për bllokun, i cili në harkun kohor të disa viteve është goditur me kriza të njëpasnjëshme, që kanë riformuar thellësisht politikat e tij, duke sfiduar besimet e tij dhe thelluar frikën e tij ekzistenciale.

Ndërsa evropianët përgatisin fletëvotimet e tyre, konflikti më i madh i armatosur në kontinent që nga Lufta e Dytë Botërore vazhdon në Ukrainë, një vend që kufizohet me katër shtete anëtare dhe synon të bashkohet një ditë në radhët e unionit.

Kjo ka bërë që qeveritë e BE-së të përpiqen të gjejnë para shtesë për të rritur aftësitë e tyre mbrojtëse, një detyrë e shpërfillur për dekada nën vetëkënaqësinë e kohës së paqes.

Megjithëse mundësia e një sulmi rus është një shkak në rritje për shqetësim, veçanërisht në frontin lindor, ku kujtimet e pushtimit sovjetik ende rezonojnë, evropianët janë para së gjithash të shqetësuar për ndikimin e menjëhershëm dhe të prekshëm që kjo dhe kriza të tjera kanë shkaktuar në jetën e tyre të përditshme.

Çmimet e larta të konsumit, humbja e fuqisë blerëse, rritja e pabarazive sociale dhe rritja e inflacionit janë në krye të mendimeve për votuesit teksa shkojnë drejt qendrave të votimit.

Por tema të tjera të nxehta lidhen drejtpërdrejt për rolin e BE-së dhe e vënë përgjegjësinë e saj nën qendër të vëmendjes.

Rritja e kërkesave për azil – rreth 1.14 milionë në 2023, niveli më i lartë në shtatë vjet – ushtron presion mbi reformën e sapo miratuar të bllokut për migracionin për të dhënë rezultate të shpejta, edhe nëse legjislacioni do të marrë dy vjet për të hyrë në fuqi.

Reagimi kundër Marrëveshjes së Gjelbër, përfshirë më së miri në protestat e fermerëve, bie në kundërshtim me efektet përkeqësuese të ndryshimeve klimatike – 2023 ishte viti më i nxehtë i regjistruar.

Humbja e konkurrencës përballë Shteteve të Bashkuara dhe Kinës ekspozon flukset e mangëta të investimeve të BE-së dhe nxit kërkesat për huamarrje të përbashkët, konsolidim biznesi dhe rregullim financiar.

Këto shqetësime pasohen nga lufta Izrael-Hamas, e cila ka nxitur kontestime të furishme mes të rinjve evropianë; ndryshimet demografike që parashikojnë plakjen dhe tkurrjen e fuqisë punëtore; mospërfillja e vazhdueshme për sundimin e ligjit; kërcënimi i ndërhyrjes, dezinformimit dhe sabotimit të huaj; dhe një valë sulmesh tronditëse kundër politikanëve, duke përfshirë një atentat ndaj kryeministrit të Sllovakisë.

Ekspertët dhe vëzhguesit kanë rishfaqur termin “polikrizë” për të përcaktuar gjendjen e paqëndrueshme të punëve në vitet 2020.

Një fenomen “ku krizat e ndryshme ndërveprojnë në mënyrë të tillë që ndikimi i përgjithshëm e tejkalon shumën e secilës pjesë”, siç shprehet Forumi Ekonomik Botëror.

Tensionet

Në këtë sfond të zymtë, rreth 373 milionë votues me të drejtë vote do të drejtohen në qendrat e votimit për të zgjedhur 720 anëtarët e Parlamentit Evropian, mandati i të cilëve do të zgjasë pesë vjet dhe do të ndikojë në legjislacionin që synon të adresojë sfidat në rritje që përballojnë bllokun.

Nuk është çudi që narrativa kryesore e këtij cikli zgjedhor ka qenë ngritja e partive të djathta të forta dhe të ekstremit të djathtë, pasi këto forca, me propozimet e tyre radikale dhe të paprovuara, priren të përparojnë në kohë ankthi dhe dëshpërimi.

Tubimi Kombëtar i Francës ( Rassemblement National), Vëllezërit e Italisë (Fratelli d’Italia), Partia e Lirisë së Holandës (Partij voor de Vrijheid), Interesi Flaman i Belgjikës (Vlaams Belang) dhe Partia e Lirisë së Austrisë (Freiheitliche Partei Österreichs) janë ndër ato që parashikohen të performojnë mirë dhe të rrisin përfaqësimin e tyre në Bruksel.

Me liberalët dhe të gjelbërt që do të humbasin vendet dhe socialistët që pritet të ruajnë pjesën e tyre aktuale, tendencat parashikojnë një kthesë djathtas.

Por se sa ndikim do të ketë e djathta ekstreme është supozimi i kujtdo.

Përjashtimi i Alternativës për Gjermaninë (AfD) nga grupi i ekstremit të djathtë Identiteti dhe Demokracia (ID) në Parlamentin Evropian, i nxitur pasi kandidati kryesor i saj tha se jo të gjithë anëtarët e SS-së ishin kriminelë, zbuloi përçarjet midis fraksioneve nacionaliste.

Debakli i AfD-së shkaktoi një stuhi spekulimesh se si partitë e djathta të forta dhe të ekstremit të djathtë do të riorganizohen në legjislaturën e ardhshme, me të gjithë sytë nga kryeministrja italiane, Giorgia Meloni, si ndërmjetësja e fuqishme e pushtetit.

Marine Le Pen e Francës dhe Viktor Orbán i Hungarisë kanë lobuar te kryeministrja për të krijuar një grup më të gjerë të forcave nacionaliste, euroskeptike, të cilat mund të bëhen lehtësisht i dyti më i madhi.

Ndikimi në rritje i Melonit është përhapur gjithashtu në rrjedhën kryesore.

Ursula von der Leyen, e cila po konkurron për një mandat të dytë në krye të Komisionit Evropian, ka tërhequr publikisht lideren italiane për të siguruar që eurodeputetët e saj të votojnë në favor të presidentes.

Kjo uverturë, megjithatë, rrezikon të rezultojë me rezultate të kundërta, sepse i largon partitë centriste që deri më tani kanë mbështetur agjendën e von der Leyen – dhe që asaj i nevojiten për riemërimin e saj.

Manovrimi i Von der Leyen mund të jetë, në fakt, tema e vërtetë e këtij cikli elektoral.

Familja e saj politike, Partia Popullore Evropiane e qendrës së djathtë (EPP), është afruar gradualisht me disa pozicione të pakicës së ekstremit të djathtë, më së shumti për të ulur, apo edhe për të rrëzuar rregulloren mjedisore.

Progresistët janë të indinjuar nga ky afrim, për të cilin thonë se normalizon politikat reaksionare, çmonton kordonin sanitar dhe shkurton shtyllat themeluese të sindikatës.

Ndërsa “koalicioni i madh” tradicional i partive pro-evropiane pritet të ruajë shumicën e tij qeverisëse, EPP, si formacioni më i madh, mund ta prishë vetë këtë marrëveshje të qëndrueshme, duke u rreshtuar rast pas rasti me ato në të djathtë të saj.

Muajin e kaluar, EPP refuzoi të nënshkruante një deklaratë të përbashkët që dënonte dhunën politike që përfshinte një angazhim për të mos bashkëpunuar kurrë me “partitë radikale në asnjë nivel”.

Këto ngjarje kanë ndezur tensionet në prag të zgjedhjeve, duke shkaktuar akuza të ashpra.

Tendosja do të arrijë kulmin kur von der Leyen përballet me seancën e konfirmimit të saj (të mundshëm) në shtator, testi i parë politik për Parlamentin e ri Evropian, i cili ka të ngjarë të jetë më i zhurmshmi në historinë e bllokut.

Por përpara se të ndodhë gjithçka, evropianët duhet të votojnë./AP

Lajmet

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 31 tetor 1993-1998

Published

on

By

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

31 tetor 1993

Mikel Koliqi – kardinal i parë shqiptaë

Dje në Kishën katedrale të Shkodrës u mbajt një meshë e veçantë me rastin e shugurimit të kardinalit të parë shqiptar, shkëlqesisë së tij, monsinjor Mikel Koliqit, si dhe me rastin e kthimit të arqipeshkvit të Shkodrës, monsinjor Frano Ilia nga SHBA. Në këtë meshë morën pjesë Ivan Dias, ipeshkv i Pultit, monjisor Robert Ashta, si dhe ndihmësi i ipeshkvit të Shkodrës, monsinjor Zef Simoni, etj.

Në momentin kulmor të kësaj ceremonie foli Nunsi Apostolik, monsinjor Ivan Dias, i cili i njoftoi besimtarët me lajmin e shpalljes nga kryetari i Selisë së Shenjtë, Papa Gjon Pali II të kardinalit të parë shqiptar, monsinjor Mikel Koliqit.

Mikel Koliqi është kardinali i parë në historinë shumëshekullore të katolicizmit shqiptar.

Lindi në Shkodër më 29 shtator 1902. Studimet e para i mori në Shkodër, ato të mesmet dhe të lartat për inxhinier në Itali. Në moshën 25-vjeçare bëhet prift. Kreu studimet e larta në teologji. Shugurohet meshtar në vitin 1931. Menjëherë emrohet zëvendës i famullitarit i Shkodrës. Pastaj bëhet famullitar i Shkodrës.

Mikel Koliqi ka qenë drejtor i parë i revistës “Kumbana e së dielës”, e cila ndalohet më 1945 me arrestimin e tij. Ai i kaloi 38 vjet në burg e internim. Më 1986 lirohet me amnisti të përgjithshme.

Kuvendi i Shqipërisë në vitin 1992 Mikel Koliqit i jep titullin “Pishtar i demokracisë”.

 

31 tetor 1995

Gjatë vitit 1990 u vranë në kufi 32 shtetas të Shqipërisë

Gjatë vitit 1990 në kufijt e Shqipërisë u vranë 32 shtetas të Shqipërisë nga forcat kufitare shqiptare, njoftuan dje duke cituar një padi në Tiranë disa radiostacione të huaja.

Në njoftim thuhej se numri i të vrarëve në atë vit është më i madh se numri i të vrarëve për periudhën 1959 – 89. Për 30 vjet ishin vrarë 23 persona.

Njoftohet se organet zyrtare shqiptare kanë përgatitur listën e ta vrarëve dhe të dhënat për vendin e kohën e vrasjes së tyre, kështu që familjet e viktimave të mund të paraqesin padi.

 

31 tetor 1997

Gjendje e rëndë në fshatrat e komunës së Gjakovës

Bandat e armatosura plaçkitëse nga Shqipëria po vazhdojnë edhe më tutje kalimin në fshatrat kufitare të komunës së Gjakovës dhe po vrasin e plaçkisin banorët e kësaj ane.

Sipas njoftimeve nga Dega e LDK-së në Gjakovë, ditëve të fundit, gjendja është shumë e rëndë sidomos në fshatrat Molliq, Koshare, Brovinë, Nivokaz e Botushë.

Kalimet e bandave të ditëve të fundit kanë patur për pasojë edhe një të vrarë në Koshare, Afrim H. Zenunin, që u vra nga banda treanëtarëshe më 28 tetor. Ai kishte shkuar për të marrë sanë për bagëtinë në mesditë, ndërsa kjo bandë e detyroi t’i shpinte në shtëpinë e Xhanajve. Nën kërcënimin e armëve, Afrimi i drejtoi në këtë shtëpi, që është e varfër dhe që mbahet nga ndihmat e fshatit e në të cilin pjesëtarët e bandës plaçkitën çfarë gjetën dhe keqtrajtuan Mehmet Xhanin (52). Pas kësaj ata e detyruan Afrimin t’i dërgonte në shtëpinë e tij. Kur iu afruan shtëpisë, Afrimi thirri babain e tij për t’i bërë me dije se “në shtëpinë e tyre po vinin hajnat”. Në këtë moment, Afrimi u kacafyt me njërin nga pjesëtarët e bandës, i cili shkrepi automatikun dhe plagosi rëndë Afrimin. Meqë Kosharja është fshat malor, dërgimi i tij në Gjakovë u vonua dukshëm dhe kështu Afrimi vdiq nga pasojat e plagosjes.

Sipas njoftimeve, në fshatin Molliq se gjendja është e rëndë sidomos pas 17 tetorit. Këtë ditë, rreth orës 22, tre persona të maskuar e të armatosur me pushkë automatike, revole, thika e bomba, morën peng Kadri Hasanin (16) dhe e urdhëruan që t’i dërgojë në shtëpinë e Hysen Sadriut. Në këtë shtëpi plaçkitësit morën para, stoli ari dhe gjithë tjetër që kishte vlerë. Më pas plaçkitësit shkuan edhe në shtëpinë e djaloshit të marrë peng ku plaçkitën mall me vlerë prej rreth 1000 DM. Më pas djaloshi 16 vjeçar dhe të tjerët u detyruan me forcë që mallin e plaçkitur ta dërgojnë deri matanë kufirit. Atje, rreth orës 3 pas mesnate, plaçkitësit ua morën edhe këpucët dhe i detyruan të kthehen prapa.

Më 22 tetor, plaçkitësit trokitën në disa dyer të fshatit Molliq, ndërsa rreth orës 20:00 tentuan të hyjnë në një shtëpi të fshatit. Por, pasi u mblodhën rreth 50 banorë, plaçkitësit u larguan. Në një shtëpi më të largët ata vodhën dy batanije dhe demoluan orenditë. Po këtë ditë ata vodhën tri lopë në fshatin Nivokaz.

Më 23 tetor, në mesditë, tre plaçkitës të armatosur ia morën me dhunë lopën një fshatari, por meqë për pak kohë u tubuan shumë fshatarë, pas rreth 300 metrash, plaçkitësit e lëshuan lopën.

Më 24 tetor, iu plaçkitën tri lopë Osman Hysenit nga Shishmani.

Më 25 tetor, pas orës 1 pas mesnate, plaçkitës të armatosur vodhën tri lopë në Batushë, dy prej të cilave i lanë të lidhura në malin në afërsi, pasi vërejtën se plaçkitja ishte hetuar.

Më 27 tetor, rreth orës 18:30, plaçkitësit hynë në shtëpinë e Kasëm Ramës për t’ia marrë atij lopën. Ata, në shpejtësi morën peng djalin e tij 13 vjeçar. Pas kësaj u mblodhën disa fshatarë, plaçkitësit lanë djalin, dhe u larguan ngadalë nga vendi i ngjarjes.

Dje, kur u varros i ndjeri Afrim Zenuni, i vrarë nga plaçkitësit, u përhapën fjalë se tre persona të armatosur ishin vërejtur në vendin e quajtur “Shkozë” në afërsi të fshatit Batushë. Ndërsa, pas orës 24:00 në Batushë ata plaçkitën 6 lopë dhe një kali, pronë e Hasan Mehmetit.

Që nga data 15 qershor në fshatrat e përmendura më lart, janë plaçkitur mbi 40 krerë lopë. Ndërsa më parë vetëm në këto fshatra janë plaçkitur mbi 100 krerë lopë, dele e kuaj. Në fshatrat e bashkësisë lokale të Ponoshecit, ku më parë janë plaçkitur mbi 100 krerë bagëti, vetëm këtë vit janë plaçkitur mbi 150 krerë.

Njoftimet nga këto fshatra bëjnë të ditur për një gjendje tepër të tensionuar dhe për shqetësim të përgjithshëm të banorëve të pambrojtur, të cilët përditë e më shumë po bëhen pre e plaçkitësve të armatosur, të cilët për realizimin e qëllimeve të tyre janë në gjendje madje edhe të vrasin njerëzit, faji i vetëm i të cilëve është se provojnë të mbrojnë atë që është pronë e tyre.

 

31 tetor 1998

Në Llaushë u gjetën tri gra të vrara

Sot në Llaushë të Skënderajt u gjetën trupat e tri grave shqiptare, të vrara gjatë sulmit serb në këtë fshat para tre muajsh.

Nënkëshilli i KMDLNJ-së në Skënderaj njoftoi se u gjetën trupat e Fatime Gecit (73) e Mevlude Gecit (45) nga Llausha, dhe trupi i Hamide Terakut (51) nga Vitaku, nënë e 8 fëmijëve. Dy të parat ishin invalide dhe nuk kishin arritur të ikin nga fshati.

Trupat e tyre u gjetën të gropuar së bashku me mbeturina të shtazëve të vrara dhe të mbuluar me pak dhe.

 

Në Lubeniq të Pejës u gjet kufoma e djegur e Mehmet Ukshinajt

Më 27 tetor të këtij viti, rreth 70 metra larg shtëpisë së tij u gjet kufoma e djegur e Mehmet Ukë Ukshinajt (70) nga Lybeniqi i Pejës.

Qerim Ukshinaj, vëlla i Mehmetit i tha KI të Degës së LDK-së në Pejë se forcat serbe kanë ekzekutuar dhe djegur vëllain e tij Mehmetin katër muaj më parë, por që nuk është identifikuar ajo për shkak se në këtë fshat nuk ka jetuar asnjë banorë shqiptarë.

 

Continue Reading

lajme

Protestat vazhdojnë në Prishtinë: Kërkohet që vrasja e grave të trajtohet si urgjencë kombëtare

Published

on

By

Protesta kundër vrasjes së Arlinda Zekajt ka vazhduar edhe sot në Prishtinë, ku qytetarët janë mbledhur për të tretën ditë radhazi në sheshin e kryeqytetit për të kërkuar drejtësi dhe përgjegjësi institucionale.

Gjatë ditës së sotme, protestuesit janë ndalur edhe para objektit të Qeverisë së Kosovës, duke shprehur pakënaqësi të thellë ndaj mënyrës se si po menaxhohen e trajtohen rastet e dhunës ndaj grave nga organet kompetente.

Këto aksione po organizohen nga Kolektivi për Mendim dhe Veprim Feminist, nën moton kryesore “Vrasja e grave të trajtohet si urgjencë kombëtare”.

Continue Reading

Lajmet

Akil Gjakova mbyll garën pa medalje në Abu Dhabi

Published

on

By

Xhudisti kosovar Akil Gjakova e ka mbyllur pa medalje paraqitjen e tij në Grand Slam-in e Abu Dhabit, pasi u mposht në përballjen e drejtpërdrejtë për vendin e tretë.

Në kategorinë deri në 73 kilogramë, Gjakova u ndal në luftën për medaljen e bronztë nga xhudisti rus Karen Galstian. Pejani e nisi garën i lirë në xhiron e parë, ndërsa në të dytën mposhti me Ippon izraelitin Ohad Moritz. Suksesin më të madh e shënoi në raundin e tretë ku eliminoi nënkampionin e botës, Makhmadbek Makhmadbekov, po ashtu me Ippon në kohën shtesë.

Pasi u mposht në çerekfinale nga azerbajxhanasi Hidayat Heydarov, Gjakova kërkoi suksesin përmes repesazhit, por nuk arriti të ngjitej në podiumin e fituesve. /E.A/

Continue Reading

lajme

Nën hetim për projektin e kryeqytetit: Përparim Rama paraqitet në Prokurorinë Speciale

Published

on

By

Kryetari i Komunës së Prishtinës, Përparim Rama, është paraqitur sot në Prokurorinë Speciale ku po intervistohet në cilësinë e të dyshuarit lidhur me projektin “Arkitekti i Kryeqytetit”.

Rama arriti në prokurori i shoqëruar nga avokati Artan Çerkini, teksa para hyrjes deklaroi shkurtimisht se detyra e tij është ndërtimi i kryeqytetit, ndërsa e organit të ndjekjes është të sigurohet që gjithçka bëhet në përputhje me ligjin. Hetimet për këtë projekt ndërlidhen me procedurat e prokurimit publik, vlerën prej 12 milionë eurosh, si dhe me dyshimet për manipulim të stafit e konflikt interesi.

Intervistimi i kryetarit të Prishtinës vjen pas tensioneve publike dhe paralajmërimeve nga zyrtarë të Lëvizjes Vetëvendosje për arrestimin e tij të mundshëm, reagime këto që pasuan ndryshimet e fundit në udhëheqjen e Prokurorisë Speciale, ku pas shkarkimit të Blerim Isufajt, detyra i është besuar prokurorit Dren Paca.

Ndaj deklaratave të përfaqësuesve të pushtetit, Rama u ka bërë thirrje publike organeve të drejtësisë që të merren me ato që i ka cilësuar si kërcënime direkte ndaj tij. /E.A/

Continue Reading

Të kërkuara