Aktualitet

Ekonomistët nga Kosova, për mini-Shengenin Ballkanik

Published

on

Pjesë e dakordimit të arritur më 4 shtator në Shtëpinë e Bardhë për normalizimin e marrëdhënieve ekonomike ndërmjet Kosovës e Serbisë ishte edhe përfshirja në projektin për lëvizjen e lirë që është bërë i njohur si “mini-Shengeni Ballkanik”.

Projekti deri javën e kaluar është kundërshtuar nga autoritetet dhe partitë politike në Kosovë.Drejtori i Odës ekonomike amerikane në Kosovë, Arian Zeka thotë për Zërin e Amerikës se përfshirja amerikane në promovimin e zonës së veçantë ekonomike ka shtyrë autoritetet e Kosovës që të përfshihen në zonën e ashtuquajtur mini Shengen.Sipas tij, zona synon çuarjen përpara të lirisë së lëvizjes së njerëzve, shërbimeve dhe kapitalit.

“Ne e kemi parë këtë edhe si një mundësi që të eliminohen të gjitha barrierat teknike edhe barrierat tjera që kanë për bazë edhe mospajtimet politike ndërmjet shteteve sidomos në raport me Bosnje e Hercegovinën dhe Serbinë shtete këto që nuk e njohin fare Republikën e Kosovës. Pra një bashkëpunim i një forme të re pashmangshëm do ta vendos edhe bashkëpunimin ndërmjet shteteve në një dimension të ri”, tha zoti Zeka.

Njohësi i çështjeve ekonomike, Safet Gërxhaliu i cili e ka udhëhequr edhe Odën ekonomike të Kosovës thotë se e veçanta e marrëveshjes në Washington është garantimi nga Shtetet e Bashkuarapër mbështetje financiare e cila sipas tij do të ngritë përfitimet e palëve për këtë zonë.“Ju po e shihni do të investohet në infrastrukturë, do të investohet në Shqipëri, në Serbi, në Kosovë, do të investohet me siguri edhe në Maqedoninë e Veriut, Mal të Zi dhe Bosnje dhe e tëra i jep kjo një dimension të rid he një kuptim të ri këtij termi prandaj nuk duhet të kemi frikë por të përgatitemi për sfidat të cilat do të ballafaqohemi të ardhmen dhe në këtë drejtim sundimi i rendit dhe ligjit, ekonomia, edukimi duhet të jenë shtyllat kryesore të arritjes së objektivave të caktuar”, tha zoti Gërxhaliu.

Kritikët e marrëveshjes së zonës së mini Shengenit kanë ngritur shqetësime për pabarazinë ekonomike me të cilën përballet Kosova kundruall vendeve të rajonit që synojnë këtë zonë. Ata thonë se Kosova do të humb shumë pasi që prodhimtaria paarqet një përqindje të vogël të ekonomisë së Kosovës.

Ekonomistët thonë se ekziston rreziku i konkurrencës, por, sipas tyre me përfshirjen e Kosovës në zonën e mini Shengenit do të hapen mundësi për prodhuesit e vendit.“Megjithatë ne kemi një mundësi unike që të mbështesim tashmë ndërmarrjet edhe prodhuese që të fuqizojnë kapacitetet e tyre, është një pikë e rëndësishme brenda marrëveshjes të Washingtonit që parasheh që dy institucione financiare të SHBA-ve të ofrojnë mes tjerash edhe lehtësim në qasje në financa për ndërmarrjet e vogla dhe të mesme edhe nëse supozojmë brenda kësaj kategorie të ndërmarrjeve të vogla dhe të mesme janë një pjesë e ndërmarrjeve prodhuese ja ku është një mundësi e re që del prej marrëveshjes e që ato mund të shfrytëzohen para se Kosova të bëhet palë e një marrëveshje të tillë, modalitetet e së cilës unë mendoj që do të marrin kohë që përcaktohen që do të thotë nuk është një marrëveshje e cila do të hyjë në fuqi brenda ditësh apo javësh”, tha zoti Zeka.

“Në fund të fundit ne nuk duhet të kemi frikë nga konkurrenca sepse duhet të rrisim kapacitetet tona, paramendoni në qoftë se në vitin 1958 kur është nënshkruar Traktati i Romës vendet evropiane nuk kishin dëshiruar të jenë pjesë e Bashkimit Evropian sepse Gjermania ka qenë një ekonomi e fuqishme dhe sot është një super fuqi botërore, për shembull një Itali, Belgjikë, Austria ta kundërshtojnë këtë projekt sepse do të na gëlltit ekonomia gjermane mirëpo po e shihni që definitivisht mu partneriteti me Gjermaninë i forcon ato vende”, tha zoti Gërxhaliu.

Shengeni Ballkanik, një nismë e përbashkët e udhëheqësve të Shqipërisë, Serbisë e Maqedonisë së Veriut synon që brenda vitit 2021 të mënjanojë kontrollet kufitare dhe pengesat e tjera të lëvizjes së lirë brenda rajonit. Jashtë këtij procesi deri më tash kanë mbetur Mali i Zi dhe Bosnje e Hercegovina.

Continue Reading

lajme

Protestë në Tiranë kundër ndërtimeve në zonat e mbrojtura

Published

on

By

Qindra qytetarë, aktivistë mjedisorë dhe përfaqësues të shoqërisë civile protestuan më 31 maj në Tirana kundër ndërtimeve që po planifikohen ose po zhvillohen në zona të mbrojtura natyrore të Shqipërisë. Protesta erdhi pas tensioneve të regjistruara në zonën e Zvërnec, ku pati përplasje mes protestuesve dhe personave të angazhuar në sigurinë e një projekti turistik.

Marshimi nisi pranë institucioneve të Policisë së Shtetit dhe vijoi drejt Ministrisë së Brendshme e më pas para Kryeministrisë. Protestuesit kërkuan ndalimin e ndërtimeve në zonat e mbrojtura dhe hetim të veprimeve të forcave private të sigurisë gjatë incidenteve në Zvërnec.

Në qendër të debatit është një projekt turistik që lidhet me zonën e mbrojtur të Narta dhe Pishë Poro, afër Zvërnecit. Aktivistët dhe organizatat mjedisore pretendojnë se zhvillimi i projekteve turistike në këtë territor rrezikon ekosistemet lokale, habitatet e shpendëve dhe karakterin e zonës së mbrojtur.

Tensionet u përshkallëzuan pas raportimeve për përplasje fizike mes protestuesve dhe rojeve private në zonën e kantierit. Pas incidentit, autoritetet njoftuan masa hetimore, ndërsa çështja mori jehonë të gjerë në media dhe rrjete sociale.

Debati lidhet me ndryshimet e viteve të fundit në legjislacionin për zonat e mbrojtura në Shqipëri. Kritikët argumentojnë se këto ndryshime kanë krijuar mundësi më të mëdha për investime dhe ndërtime në territore që më parë kishin kufizime më të forta mjedisore. Nga ana tjetër, qeveria ka mbrojtur projektet turistike duke argumentuar se ato sjellin zhvillim ekonomik, punësim dhe investime strategjike.

Organizata mjedisore vendase dhe ndërkombëtare kanë ngritur vazhdimisht shqetësime për menaxhimin e zonave të mbrojtura në Shqipëri, duke kërkuar që zhvillimi ekonomik të mos cënojë biodiversitetin dhe pasuritë natyrore.

Sipas organizatorëve, protestat pritet të vazhdojnë edhe në ditët në vijim nëse nuk ka reagim institucional për anulimin ose rishikimin e projekteve të kontestuara. Ndërkohë, kryeministri Edi Rama ka paralajmëruar një deklaratë publike lidhur me situatën në Zvërnec dhe projektin që ka shkaktuar kundërshtimet./Top Channel/

Continue Reading

Live

Përshkallëzohen tensionet mes SHBA-së dhe Iranit

Published

on

By

Sulmet ajrore mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit rifilluan gjatë fundjavës, teksa të dyja palët pretenduan se kanë goditur objektiva ushtarake pranë Ngushticës së Hormuzit, raporton BBC.

Komanda Qendrore e SHBA-së (CENTCOM) njoftoi se kreu “sulme vetëmbrojtëse” ndaj radarëve iranianë dhe qendrave të komandës e kontrollit të dronëve në Goruk të Iranit dhe në ishullin Qeshm.

Nga ana tjetër, Garda Revolucionare Islamike e Iranit (IRGC) deklaroi se ka goditur një bazë ajrore të përdorur nga forcat amerikane si kundërpërgjigje, por pa specifikuar vendndodhjen e saj.

Mediat amerikane raportuan më herët se presidenti Donald Trump kishte kërkuar ndryshime në kushtet e fundit të një propozimi që mund të çonte drejt një marrëveshjeje paqeje, megjithatë nuk ka pasur shenja përparimi.

Sipas SHBA-së, sulmet e kryera të shtunën dhe të dielën erdhën si përgjigje ndaj “veprimeve agresive iraniane”, përfshirë rrëzimin e një droni amerikan MQ-1 që po operonte mbi ujëra ndërkombëtare.

Në një postim në platformën X, CENTCOM tha se avionët luftarakë amerikanë goditën sistemet e mbrojtjes ajrore iraniane, një stacion kontrolli tokësor dhe dy dronë, të cilët sipas saj përbënin kërcënim për anijet që kalojnë në ujërat e rajonit. Ushtria amerikane bëri të ditur se nuk pati të lënduar në radhët e personelit të saj.

Ndërkohë, IRGC deklaroi se kishte goditur bazën ajrore nga e cila SHBA-ja kishte kryer sulmet ndaj kullës së komunikimit në ishullin Sirri në Gjirin Persik, rreth 65 kilometra nga bregdeti jugor i Iranit.

Forcat iraniane paralajmëruan se reagimi i tyre do të jetë “krejtësisht ndryshe” nëse agresioni amerikan përsëritet.

Edhe Kuvajti njoftoi se sistemet e tij të mbrojtjes ajrore po përballeshin me sulme armiqësore me raketa dhe dronë, pa dhënë detaje mbi vendin ku po kryheshin interceptimet.

Pavarësisht armëpushimit që hyri në fuqi më 8 prill, Donald Trump ka deklaruar vazhdimisht se SHBA-ja dhe Irani janë pranë një marrëveshjeje të përhershme dhe se negociatat po ecin përpara. Megjithatë, deri më tani nuk është arritur asnjë marrëveshje zyrtare.

Versioni i fundit i propozimit parashikonte një ndërprerje 60-ditore të dhunës, rihapjen e Ngushticës së Hormuzit dhe krijimin e një kornize për rifillimin e negociatave mbi programin bërthamor iranian.

Ngushtica e Hormuzit mbetet një nga rrugët më të rëndësishme të transportit energjetik në botë, pasi rreth një e pesta e dërgesave globale të naftës dhe gazit natyror të lëngshëm kalojnë përmes saj. /BBC/

 

Continue Reading

Vendi

Mot i paqëndrueshëm në javën e parë të qershorit

Published

on

By

Kosova këtë javë do të përfshihet nga mot i paqëndrueshëm gjatë ditëve të para të javës, me reshje lokale shiu, shkarkesa elektrike dhe rrezik për breshër në disa zona.

Sipas parashikimit të Institutit Hidrometeorologjik të Kosovës, java 1–5 qershor do të karakterizohet nga mot i ndryshueshëm, me intervale me diell dhe zhvillim të vranësirave që vende-vende do të sjellin reshje shiu dhe stuhi të izoluara.

Dita e hënë dhe e martë, priten të ketë reshje të shoqëruara me rrufe, ndërsa në disa rajone mund të ketë edhe breshër.

Pavarësisht kushteve të paqëndrueshme, temperaturat do të mbeten mbi mesataren për këtë periudhë. Vlerat maksimale do të arrijnë deri në 29 gradë Celsius, duke sjellë mot veror në pjesën më të madhe të vendit.

Nga mesi i javës moti pritet të stabilizohet gradualisht, me më shumë intervale me diell dhe vetëm reshje të izoluara lokale.

Instituti Hidrometeorologjik njofton gjithashtu se cilësia e ajrit do të mbetet kryesisht e mirë, ndërsa indeksi UV gjatë orëve të mesditës do të jetë i lartë. Qytetarët këshillohen të shmangin ekspozimin e zgjatur në diell gjatë orëve më të nxehta të ditës.

Java do të sjellë temperatura të këndshme verore, por edhe rrezik për stuhi të shkurtra lokale, veçanërisht në fillim të saj.

Continue Reading

Lajmet

Artistja Arbresha Hoxha prezanton veprat e saj në Barcelonë, New York dhe Vjenë

Published

on

By

Artistja dhe dizajnerja, njëherit profesoreshë në Fakultetin e Artit dhe të Dizajnit në UBT, Arbresha Hoxha do të përfaqësojë krijimtarinë e saj në tri ngjarje të rëndësishme ndërkombëtare të artit bashkëkohor gjatë vitit 2026, duke zgjeruar praninë e saj artistike në skenën globale dhe duke promovuar artin shqiptar në kontekste prestigjioze ndërkombëtare.

Pjesëmarrja e parë do të realizohet në Barcelona Contemporary Art Exhibition 2026, e cila do të mbahet në Barcelonë gjatë muajit korrik 2026. Në këtë ekspozitë ndërkombëtare, veprat e Arbresha Hoxhës do të prezantohen përkrah artistëve nga vende të ndryshme të botës, duke krijuar mundësi të reja bashkëpunimi dhe shkëmbimi profesional me kuratorë, artistë dhe institucione kulturore ndërkombëtare.

Më pas, veprat e saj do të ekspozohen në Times Square Billboard Showcase në New York City, një platformë prestigjioze që promovon artin digjital dhe bashkëkohor në një nga hapësirat publike më ikonike në botë. Kjo pjesëmarrje përfaqëson një mundësi të rëndësishme për prezantimin e krijimtarisë së saj para një audience të gjerë ndërkombëtare.

Gjithashtu, më 27–28 qershor 2026, Arbresha Hoxha do të marrë pjesë në një ekspozitë ndërkombëtare të arteve pamore në Vjenë, Austri, ku do të ekspozojë veprat e saj së bashku me artistë nga vende të ndryshme. Ngjarja synon të nxisë dialogun ndërkulturor dhe shkëmbimin e ideve artistike përmes praktikave bashkëkohore të artit vizual.

Këto paraqitje ndërkombëtare dëshmojnë angazhimin e vazhdueshëm të Arbresha Hoxhës në zhvillimin e praktikës së saj artistike dhe në promovimin e artit shqiptar në skenën ndërkombëtare. Përmes pjesëmarrjes në këto ngjarje të rëndësishme, ajo kontribuon në forcimin e dialogut kulturor dhe në prezantimin e vlerave bashkëkohore të artit vizual para publikut global.

Continue Reading

Të kërkuara