Aktualitet

Ekonomistët nga Kosova, për mini-Shengenin Ballkanik

Published

on

Pjesë e dakordimit të arritur më 4 shtator në Shtëpinë e Bardhë për normalizimin e marrëdhënieve ekonomike ndërmjet Kosovës e Serbisë ishte edhe përfshirja në projektin për lëvizjen e lirë që është bërë i njohur si “mini-Shengeni Ballkanik”.

Projekti deri javën e kaluar është kundërshtuar nga autoritetet dhe partitë politike në Kosovë.Drejtori i Odës ekonomike amerikane në Kosovë, Arian Zeka thotë për Zërin e Amerikës se përfshirja amerikane në promovimin e zonës së veçantë ekonomike ka shtyrë autoritetet e Kosovës që të përfshihen në zonën e ashtuquajtur mini Shengen.Sipas tij, zona synon çuarjen përpara të lirisë së lëvizjes së njerëzve, shërbimeve dhe kapitalit.

“Ne e kemi parë këtë edhe si një mundësi që të eliminohen të gjitha barrierat teknike edhe barrierat tjera që kanë për bazë edhe mospajtimet politike ndërmjet shteteve sidomos në raport me Bosnje e Hercegovinën dhe Serbinë shtete këto që nuk e njohin fare Republikën e Kosovës. Pra një bashkëpunim i një forme të re pashmangshëm do ta vendos edhe bashkëpunimin ndërmjet shteteve në një dimension të ri”, tha zoti Zeka.

Njohësi i çështjeve ekonomike, Safet Gërxhaliu i cili e ka udhëhequr edhe Odën ekonomike të Kosovës thotë se e veçanta e marrëveshjes në Washington është garantimi nga Shtetet e Bashkuarapër mbështetje financiare e cila sipas tij do të ngritë përfitimet e palëve për këtë zonë.“Ju po e shihni do të investohet në infrastrukturë, do të investohet në Shqipëri, në Serbi, në Kosovë, do të investohet me siguri edhe në Maqedoninë e Veriut, Mal të Zi dhe Bosnje dhe e tëra i jep kjo një dimension të rid he një kuptim të ri këtij termi prandaj nuk duhet të kemi frikë por të përgatitemi për sfidat të cilat do të ballafaqohemi të ardhmen dhe në këtë drejtim sundimi i rendit dhe ligjit, ekonomia, edukimi duhet të jenë shtyllat kryesore të arritjes së objektivave të caktuar”, tha zoti Gërxhaliu.

Kritikët e marrëveshjes së zonës së mini Shengenit kanë ngritur shqetësime për pabarazinë ekonomike me të cilën përballet Kosova kundruall vendeve të rajonit që synojnë këtë zonë. Ata thonë se Kosova do të humb shumë pasi që prodhimtaria paarqet një përqindje të vogël të ekonomisë së Kosovës.

Ekonomistët thonë se ekziston rreziku i konkurrencës, por, sipas tyre me përfshirjen e Kosovës në zonën e mini Shengenit do të hapen mundësi për prodhuesit e vendit.“Megjithatë ne kemi një mundësi unike që të mbështesim tashmë ndërmarrjet edhe prodhuese që të fuqizojnë kapacitetet e tyre, është një pikë e rëndësishme brenda marrëveshjes të Washingtonit që parasheh që dy institucione financiare të SHBA-ve të ofrojnë mes tjerash edhe lehtësim në qasje në financa për ndërmarrjet e vogla dhe të mesme edhe nëse supozojmë brenda kësaj kategorie të ndërmarrjeve të vogla dhe të mesme janë një pjesë e ndërmarrjeve prodhuese ja ku është një mundësi e re që del prej marrëveshjes e që ato mund të shfrytëzohen para se Kosova të bëhet palë e një marrëveshje të tillë, modalitetet e së cilës unë mendoj që do të marrin kohë që përcaktohen që do të thotë nuk është një marrëveshje e cila do të hyjë në fuqi brenda ditësh apo javësh”, tha zoti Zeka.

“Në fund të fundit ne nuk duhet të kemi frikë nga konkurrenca sepse duhet të rrisim kapacitetet tona, paramendoni në qoftë se në vitin 1958 kur është nënshkruar Traktati i Romës vendet evropiane nuk kishin dëshiruar të jenë pjesë e Bashkimit Evropian sepse Gjermania ka qenë një ekonomi e fuqishme dhe sot është një super fuqi botërore, për shembull një Itali, Belgjikë, Austria ta kundërshtojnë këtë projekt sepse do të na gëlltit ekonomia gjermane mirëpo po e shihni që definitivisht mu partneriteti me Gjermaninë i forcon ato vende”, tha zoti Gërxhaliu.

Shengeni Ballkanik, një nismë e përbashkët e udhëheqësve të Shqipërisë, Serbisë e Maqedonisë së Veriut synon që brenda vitit 2021 të mënjanojë kontrollet kufitare dhe pengesat e tjera të lëvizjes së lirë brenda rajonit. Jashtë këtij procesi deri më tash kanë mbetur Mali i Zi dhe Bosnje e Hercegovina.

Continue Reading

lajme

Thaçi, Smakaj, Kilaj, Kuçi dhe Fazliu presin sot vendimin e Speciales

Published

on

By

Ish-presidenti Hashim Thaçi, së bashku me katër të akuzuar të tjerë, presin sot shpalljen e aktgjykimit në Dhomat e Specializuara në Hagë, lidhur me akuzat për pengim të drejtësisë, të cilat mbrojtja i ka kundërshtuar si të paprovuara dhe juridikisht të gabuara.

Seanca për shpalljen e vendimit është caktuar në orën 10:00 nga gjykatësi Christopher Gosnell, i cili ka urdhëruar paraqitjen e të pesë të akuzuarve. Krahas Thaçit, vendimin do ta dëgjojnë edhe ish-drejtori i AKI-së, Bashkim Smakaj, ish-kryetari i Malishevës, Isni Kilaj, ish-ministri Hajredin Kuçi dhe Fadil Fazliu.

Në qendër të këtij procesi gjyqësor janë bisedat e regjistruara gjatë vizitave në qendrën e paraburgimit. Në fjalën përmbyllëse, prokurori Joshua Hafetz përmendi rreth 28 orë incizime të realizuara gjatë nëntë vizitave përgjatë katër muajve, të cilat Prokuroria i interpreton si dëshmi të përpjekjeve për ndërhyrje te dëshmitarët. Për këtë, ajo mbështetet te incizimet, dokumentet përcjellëse dhe verifikimet e njësisë gjuhësore të gjykatës.

Nga ana tjetër, ekipi mbrojtës i Thaçit ka kundërshtuar ashpër si interpretimin e Prokurorisë, ashtu edhe besueshmërinë e transkripteve. Sipas avokatëve, hetimet nuk kanë siguruar prova për kontakte të papërshtatshme me dëshmitarët, pjesë të bisedave kanë qenë të pakuptueshme, ndërsa transkriptimi nga personeli i Prokurorisë rrezikonte të ndikohej nga pritshmëritë e hetuesve. Po ashtu, mbrojtja ka kontestuar trajtimin si konfidencial të informacioneve që ishin publike ose kujtime të përbashkëta, duke argumentuar se dispozitat penale janë interpretuar përtej praktikës gjyqësore të Kosovës.

Për besueshmërinë e transkripteve në gjykatë dëshmoi edhe ekspertja e thirrur nga mbrojtja, Helen Fraser, e cila e vlerësoi të ulët besueshmërinë e tyre për shkak të metodës së përdorur dhe mungesës së garancive të mjaftueshme për saktësi, ndonëse sqaroi se nuk mund të pohonte që ato ishin të gabuara, duke pranuar edhe kufizimin nga mosnjohja e gjuhës shqipe. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Tre të vdekur nga një aksident në Gjermani, dy janë të rinj nga Rahoveci

Published

on

By

Një aksident i rëndë trafiku ka ndodhur të dielën pasdite në Gjermani, duke lënë të vdekur tre persona, mes të cilëve edhe dy të rinj nga Komuna e Rahovecit.

Ngjarja tragjike është regjistruar në rrugën B311, pranë qytetit Erbach në landin Baden-Württemberg, ku në një përplasje zinxhirorë janë përfshirë gjithsej nëntë automjete.

Viktimat nga Kosova janë identifikuar si Leart Morina nga fshati Sopniq dhe Berhan Zeka nga fshati Pataqan i Poshtëm i Komunës së Rahovecit. Lajmin për vdekjen e tyre e ka konfirmuar kryetari i kësaj komune, Smajl Latifi, i cili u ka shprehur ngushëllime familjeve Morina dhe Zeka.

Sipas raportimeve të mediave gjermane, dy drejtues të automjeteve, të moshës 18 dhe 19 vjeç, kanë ndërruar jetë në vendin e ngjarjes, ndërsa një pasagjer 26-vjeçar ka vdekur disa orë më vonë në spital, pasi nuk u ka mbijetuar plagëve të marra. Nga ky aksident kanë mbetur të lënduar edhe tre persona të tjerë, përfshirë një 26-vjeçare e cila ndodhet në gjendje të rëndë shëndetësore. /E.A/

Continue Reading

lajme

AUV tërheq nga tregu një seri të qumështit “VITA 3.2%”, u gjet me aflatoksinë

Published

on

By

Agjencia e Ushqimit dhe Veterinarisë (AUV) ka urdhëruar tërheqjen e menjëhershme nga tregu të një serie të qumështit VITA UHT 3.2% yndyrë, të prodhuar nga kompania “ABRAZEN SH.P.K.” (Qumështorja VITA), pasi analizat laboratorike të kryera në Kosovë dhe Austri kanë konfirmuar tejkalimin e nivelit maksimal të lejuar të aflatoksinës M1.

Masa e tërheqjes vlen specifikisht për produktin VITA – Qumësht UHT 3.2% yndyrë në paketim prej 1 litri, me datë prodhimi 18.07.2026 dhe afat përdorimi deri më 18.01.2027. AUV u bën thirrje qytetarëve që të mos e konsumojnë këtë seri të qumështit dhe ta kthejnë produktin në pikën e shitjes ku e kanë blerë. Sipas agjencisë, masat aktuale zbatohen vetëm për këtë seri të identifikuar, ndërsa produktet e tjera të të njëjtit prodhues mbeten nën verifikim të vazhdueshëm.

Konfirmimi i fundit erdhi nga Instituti për Sigurinë e Ushqimit në Linz (AGES) në Austri, ku u konstatua përqendrim i aflatoksinës M1 prej 0.065 µg/kg, kundrejt kufirit maksimal të lejuar prej 0.050 µg/kg. Ky rezultat përputhet me analizat e mëparshme të Laboratorit të Ushqimit dhe Veterinarisë (LUV) në Kosovë, i cili kishte gjetur tejkalime në tri mostra të së njëjtës seri. Ky rast pason konstatimet e ngjashme në Maqedoninë e Veriut, ku analizat në produktin LAND Milk UHT 3.2% — të prodhuar nga po i njëjti operator (“ABRAZEN SH.P.K.”) — kishin zbuluar përqendrime të aflatoksinës M1 prej 0.100 dhe 0.139 µg/kg, çka tregon tejkalime të përsëritura te produktet e kësaj kompanie.

Bazuar në Ligjin për Ushqim dhe rregulloret në fuqi, ushqimi që përmban mikotoksina mbi kufirin e lejuar konsiderohet i pasigurt, ndaj operatorit i është urdhëruar ndalimi i shitjes, tërheqja nga pikat tregtare dhe dokumentimi i sasive të tërhequra. AUV ka paralajmëruar se do të zgjerojë kontrollet te qumështi i papërpunuar, fermat dhe ushqimi i kafshëve për të gjetur burimin e kontaminimit.

Aflatoksina M1 është një substancë toksike që kalon në qumësht përmes ushqimit të kontaminuar të kafshëve dhe ekspozimi afatgjatë ndaj saj paraqet rrezik për shëndetin e konsumatorëve. AUV bën të ditur se gjatë kontrolleve të gjera të periudhës gusht–nëntor 2026 në tregun vendor dhe import, mostrat e tjera të analizuara kanë rezultuar brenda standardeve të lejuara. /E.A/

 

Continue Reading

Lajmet

Donika Emini kritikon interpretimin e këngës nacionaliste serbe në forumin e BE-së në Bruksel

Published

on

Ekspertja e politikës së jashtme, Donika Emini, ka kritikuar interpretimin e këngës nacionaliste serbe “Oj Kosovo, Kosovo” në mbrëmjen hapëse të Forumit të Zgjerimit të Bashkimit Evropian në Bruksel, duke e cilësuar të papranueshme përzgjedhjen e një kënge që përmban pretendime territoriale ndaj Kosovës.

Gjatë fjalimit të mbajtur më 16 nëntor, Emini tha se ngjarja e kishte detyruar ta ndryshonte tërësisht fjalimin e përgatitur. Ajo e nisi paraqitjen duke cituar disa vargje të këngës, të interpretuar një natë më parë.

“Popull serb, thërrit fort. Kosovë, nuk do të të dorëzojmë. Ti gjithmonë ke qenë e jona. Kështu ka qenë që nga kohët e lashta”, citoi Emini, duke theksuar se teksti përmban pretendime të drejtpërdrejta territoriale ndaj Kosovës.

Ajo ngriti pikëpyetje nëse institucionet evropiane i kuptojnë kompleksitetet politike dhe ndjeshmëritë historike të Ballkanit Perëndimor.

“Pas asaj që ndodhi mbrëmë, vërtet pyes veten nëse ata i kuptojnë kompleksitetet e rajonit, edhe pse po flasim për një Komision Evropian që është mjaft afër këtij rajoni”, deklaroi ajo.

Emini tregoi se kishte vendosur të merrte pjesë në forum pasi kishte vërejtur mungesën e përfaqësuesve nga Kosova në listën e folësve. Megjithatë, ajo theksoi se prania e saj si përfaqësuese e shoqërisë civile nuk mund ta zëvendësonte përfaqësimin institucional të vendit.

Ajo tha se nuk do të befasohej nëse një këngë e tillë do të interpretohej në tubime nacionaliste apo në një tubim të ish-presidentit serb Slobodan Millosheviq, por u shpreh e befasuar që ajo u dëgjua në një aktivitet të Komisionit Evropian.

“U befasova shumë kur e dëgjova në Komisionin Evropian, një projekt paqeje, një projekt që po e udhëheq rajonin drejt demokracisë”, u shpreh Emini.

Ekspertja sqaroi se kundërshtimi i saj nuk kishte të bënte me gjuhën apo muzikën serbe, duke theksuar se do ta mirëpriste interpretimin e këngëve shqipe dhe serbe që promovojnë bashkëjetesën dhe tejkalimin e ndarjeve.

Në përfundim të fjalimit, Emini i bëri thirrje Bashkimit Evropian të mos riprodhojë narrativa nacionaliste dhe revizioniste që, sipas saj, kanë penguar procesin e pajtimit në Ballkan.

“A mundeni të paktën të mos i riprodhoni narrativat revizioniste dhe propagandistike të një regjimi që e përçau rajonin dhe që e bëri pajtimin kaq të vështirë deri më sot?”, pyeti ajo.

Fjalimi u mbajt në kuadër të forumit “Përmes pajtimit drejt zgjerimit të Bashkimit Evropian”, më 16 nëntor, një ditë pas interpretimit të këngës në mbrëmjen hapëse të aktivitetit në Bruksel./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara