Aktualitet

Ekonomistët nga Kosova, për mini-Shengenin Ballkanik

Published

on

Pjesë e dakordimit të arritur më 4 shtator në Shtëpinë e Bardhë për normalizimin e marrëdhënieve ekonomike ndërmjet Kosovës e Serbisë ishte edhe përfshirja në projektin për lëvizjen e lirë që është bërë i njohur si “mini-Shengeni Ballkanik”.

Projekti deri javën e kaluar është kundërshtuar nga autoritetet dhe partitë politike në Kosovë.Drejtori i Odës ekonomike amerikane në Kosovë, Arian Zeka thotë për Zërin e Amerikës se përfshirja amerikane në promovimin e zonës së veçantë ekonomike ka shtyrë autoritetet e Kosovës që të përfshihen në zonën e ashtuquajtur mini Shengen.Sipas tij, zona synon çuarjen përpara të lirisë së lëvizjes së njerëzve, shërbimeve dhe kapitalit.

“Ne e kemi parë këtë edhe si një mundësi që të eliminohen të gjitha barrierat teknike edhe barrierat tjera që kanë për bazë edhe mospajtimet politike ndërmjet shteteve sidomos në raport me Bosnje e Hercegovinën dhe Serbinë shtete këto që nuk e njohin fare Republikën e Kosovës. Pra një bashkëpunim i një forme të re pashmangshëm do ta vendos edhe bashkëpunimin ndërmjet shteteve në një dimension të ri”, tha zoti Zeka.

Njohësi i çështjeve ekonomike, Safet Gërxhaliu i cili e ka udhëhequr edhe Odën ekonomike të Kosovës thotë se e veçanta e marrëveshjes në Washington është garantimi nga Shtetet e Bashkuarapër mbështetje financiare e cila sipas tij do të ngritë përfitimet e palëve për këtë zonë.“Ju po e shihni do të investohet në infrastrukturë, do të investohet në Shqipëri, në Serbi, në Kosovë, do të investohet me siguri edhe në Maqedoninë e Veriut, Mal të Zi dhe Bosnje dhe e tëra i jep kjo një dimension të rid he një kuptim të ri këtij termi prandaj nuk duhet të kemi frikë por të përgatitemi për sfidat të cilat do të ballafaqohemi të ardhmen dhe në këtë drejtim sundimi i rendit dhe ligjit, ekonomia, edukimi duhet të jenë shtyllat kryesore të arritjes së objektivave të caktuar”, tha zoti Gërxhaliu.

Kritikët e marrëveshjes së zonës së mini Shengenit kanë ngritur shqetësime për pabarazinë ekonomike me të cilën përballet Kosova kundruall vendeve të rajonit që synojnë këtë zonë. Ata thonë se Kosova do të humb shumë pasi që prodhimtaria paarqet një përqindje të vogël të ekonomisë së Kosovës.

Ekonomistët thonë se ekziston rreziku i konkurrencës, por, sipas tyre me përfshirjen e Kosovës në zonën e mini Shengenit do të hapen mundësi për prodhuesit e vendit.“Megjithatë ne kemi një mundësi unike që të mbështesim tashmë ndërmarrjet edhe prodhuese që të fuqizojnë kapacitetet e tyre, është një pikë e rëndësishme brenda marrëveshjes të Washingtonit që parasheh që dy institucione financiare të SHBA-ve të ofrojnë mes tjerash edhe lehtësim në qasje në financa për ndërmarrjet e vogla dhe të mesme edhe nëse supozojmë brenda kësaj kategorie të ndërmarrjeve të vogla dhe të mesme janë një pjesë e ndërmarrjeve prodhuese ja ku është një mundësi e re që del prej marrëveshjes e që ato mund të shfrytëzohen para se Kosova të bëhet palë e një marrëveshje të tillë, modalitetet e së cilës unë mendoj që do të marrin kohë që përcaktohen që do të thotë nuk është një marrëveshje e cila do të hyjë në fuqi brenda ditësh apo javësh”, tha zoti Zeka.

“Në fund të fundit ne nuk duhet të kemi frikë nga konkurrenca sepse duhet të rrisim kapacitetet tona, paramendoni në qoftë se në vitin 1958 kur është nënshkruar Traktati i Romës vendet evropiane nuk kishin dëshiruar të jenë pjesë e Bashkimit Evropian sepse Gjermania ka qenë një ekonomi e fuqishme dhe sot është një super fuqi botërore, për shembull një Itali, Belgjikë, Austria ta kundërshtojnë këtë projekt sepse do të na gëlltit ekonomia gjermane mirëpo po e shihni që definitivisht mu partneriteti me Gjermaninë i forcon ato vende”, tha zoti Gërxhaliu.

Shengeni Ballkanik, një nismë e përbashkët e udhëheqësve të Shqipërisë, Serbisë e Maqedonisë së Veriut synon që brenda vitit 2021 të mënjanojë kontrollet kufitare dhe pengesat e tjera të lëvizjes së lirë brenda rajonit. Jashtë këtij procesi deri më tash kanë mbetur Mali i Zi dhe Bosnje e Hercegovina.

Continue Reading

Aktualitet

Irani po rindërton shpejt kapacitetet ushtarake pas sulmeve amerikano-izraelite

Published

on

By

Irani ka rifilluar tashmë një pjesë të prodhimit të dronëve gjatë armëpushimit gjashtëjavor që nisi në fillim të prillit, ndërsa inteligjenca amerikane vlerëson se Teherani po rikthen kapacitetet ushtarake shumë më shpejt sesa ishte parashikuar fillimisht.

Sipas burimeve të njohura me raportet e inteligjencës amerikane, Irani po punon në zëvendësimin e bazave raketore, lëshuesve dhe kapaciteteve të prodhimit të armëve që u dëmtuan nga sulmet e përbashkëta të SHBA-së dhe Izraelit.

Raportet paralajmërojnë se Irani mbetet një kërcënim serioz për aleatët rajonalë në rast se presidenti amerikan Donald Trump vendos të rifillojë fushatën ushtarake kundër Teheranit.

Burime amerikane thonë se Irani mund të rikthejë plotësisht kapacitetin e sulmeve me dronë brenda gjashtë muajsh. Sipas tyre, Teherani ka tejkaluar pritjet e inteligjencës amerikane për shpejtësinë e rindërtimit ushtarak.

Ndërkohë, raportohet se Rusia dhe Kina po ndihmojnë Iranin në rikuperimin e kapaciteteve ushtarake. Sipas inteligjencës amerikane, Kina ka vazhduar furnizimin me komponentë që mund të përdoren për prodhimin e raketave, megjithëse kjo ndihmë është kufizuar nga bllokada amerikane.

Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu ka deklaruar se Kina po i jep Iranit pjesë për prodhimin e raketave, por Pekini i ka mohuar këto akuza, duke i quajtur “të pabazuara”.

Raportet e inteligjencës tregojnë gjithashtu se Irani ende ruan një pjesë të konsiderueshme të arsenalit të raketave balistike, dronëve dhe sistemeve kundërajrore, pavarësisht dëmeve të mëdha nga sulmet amerikano-izraelite.

Megjithëse ushtria amerikane pretendon se operacionet ushtarake kanë dëmtuar rëndë industrinë ushtarake iraniane, burime të inteligjencës thonë se dëmi mund ta ketë vonuar Iranin vetëm për disa muaj dhe jo për vite të tëra./CNN/

 

 

 

 

Continue Reading

Sport

Trepça shpallet kampione e Kosovës në basketboll

Published

on

By

Trepça ka vazhduar dominimin në basketbollin e Kosovës duke u shpallur sërish kampione, pasi mposhti Bashkimin me rezultat 98:78 në ndeshjen e katërt finale të zhvilluar në Prizren.

Me këtë fitore, mitrovicasit e mbyllën serinë finale me rezultat të përgjithshëm 4:0 dhe siguruan titullin e shtatë në historinë e klubit, të tretin radhazi.

Bashkimi e nisi më mirë ndeshjen dhe krijoi epërsi në fillim, por Trepça reagoi shpejt, e përmbysi lojën dhe e mori kontrollin deri në fund të sfidës.

Me këtë sukses, Trepça renditet si skuadra e dytë më e suksesshme në Kosovë, duke kaluar Pejën me 6 tituj, ndërsa në krye mbetet Sigal Prishtina me 14 tituj kampioni.

Continue Reading

Lajmet

Kosova deri në fund të vitit rrezikon të humbë mbi 250 milionë euro nga Plani i Rritjes

Published

on

By

Përderisa tri vende të rajonit të Ballkanit Perëndimor kanë marrë pagesat nga kësti i tretë me radhë nga Plani i Rritjes, Kosova rrezikon të humbë pjesë të mëdha të mjeteve të dedikuara për të nga kjo paketë, si pasojë e mos përmbushjes së hapave të përcaktuar në afatet e caktuara kohore.

Të mërkurën, Komisioni Evropian konfirmoi se ka miratuar pagesat për Shqipërinë, Maqedoninë e Veriut dhe Malin e Zi në shumë të përbashkët prej afër 160 milionë euro. Ndërkohë që kërkesa e Serbisë për pagesën e radhës është duke u shqyrtuar, Kosova nuk ka dorëzuar akoma kërkesën për pagesa nga kjo paketë. Mjetet që tashmë i janë paguar Kosovës janë nga parafinancimi dhe për to ka mjaftuar ratifikimi i marrëveshjes për kredi dhe mjete mes BE-së dhe Kosovës. Bosnja e Hercegovina mbetet i vetmi vend i cili akoma nga Plani i Rritjes nuk ka marrë asnjë cent, sepse nuk i ka përmbushur kushtet. Shqipëria tashmë i ka marrë mbi 200 milionë euro pagesa nga ky plan, raporton Koha.

Sipas burimeve të BE-së, Kosova rrezikon të humbë mbi 90 milionë euro nëse deri në fund të qershorit nuk raporton se i ka përmbushur hapat e caktuar. Fjala është për kushtet që Kosova është dashur t’i ketë përmbushur në vitin e kaluar, por afati shtesë (grace period) skadon në fund të qershorit të këtij viti. Vetëm gjashtë muaj më vonë Kosovës do t’i skadojë një afat tjetër dhe mundësitë që Kosova të humbë pastaj edhe mbi 160 milionë euro janë të mëdha.

Pra, Kosova, nëse nuk do të përshpejtojë përmbushjen e kushteve, deri në fund të këtij viti do të humbë mbi 250 milionë euro nga Plani i Rritjes.

Po t’i përmbushë kushtet deri në fund të qershorit, që duket shumë e vështirë, nëse jo e pamundur në rrethanat politike në Kosovë dhe procesin zgjedhor, atëherë afati për dorëzimin e kërkesës për pagesë është 15 korriku.

“Afati i ardhshëm i raportimit për Kosovën do të jetë më 30 qershori. Shpërndarja e fondeve nga BE-ja i nënshtrohet vlerësimit të përmbushjes së hapave të Agjendës së Reformave, si dhe përmbushjes së kushteve specifike dhe parakushteve të përgjithshme. Pas skadimit të afateve për 13 hapat në reforma më 30 qershor të këtij viti, Kosova rrezikon të humbë mjete nëse nuk bën progres në zbatimin e Agjendës së Reformave”, ka thënë një zëdhënës i Komisionit Evropian.

Vlera e mjeteve për të cilat Kosova kushtet do të duhet t’i zbatojë deri më 30 qershor arrin mbi 90,8 milionë euro. Sipas burimeve nga Komisioni Evropian, fundi i këtij viti është afati për 27 hapa të tjerë reformash për pagesat në vlerë prej afro 165,9 milionë eurosh. Pra, nëse nuk i përmbush kushtet e kërkuara deri në fund të vitit nga Plani i Rritjes, Kosova mund të humbë 256,7 milionë euro.

Humbja e një pjese të madhe të parave, nëse jo të gjitha, duket e pashmangshme, pasi për disa nga kushtet që kërkohen duhet përfshirje edhe e Parlamentit të Kosovës në vendimmarrje. Vështirë se Kosova mund ta konstituojë Kuvendin para fundit të qershorit për t’i përmbushur kushtet e kërkuara, kështu që ato mjete mund të konsiderohen që tash të humbura. Komisioni Evropian disa herë që nga fundi i vitit 2024 ka tërhequr vërejtjen se problemet e brendshme politike në vendet e rajonit mund të kenë pasoja edhe në përdorimin e mjeteve nga Plani i Rritjes. /Koha/

 

 

Continue Reading

Lajmet

UBT organizon ligjëratë me arkitektin austriak Heinz Neumann mbi arkitekturën, ndërtimin dhe dizajnin bashkëkohor

Published

on

By

UBT, gjegjësisht Fakulteti i Arkitekturës dhe Planifikimit Hapësinor do të organizojë një ligjëratë tematike ndërkombëtare me titull “Competitions, Building Constructions and Design”, duke mirëpritur në Kosovë arkitektin e njohur austriak Heinz Neumann, një personalitet me kontribut të shquar në fushën e arkitekturës, urbanizmit dhe projektimit bashkëkohor.

Ngjarja do të mbahet më 22 maj 2026, duke filluar nga ora 13:30, në ambientet e Parkut Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik të UBT-së (Biblioteka), duke sjellë për studentët, stafin akademik dhe profesionistët e fushës një mundësi të rëndësishme për të përfituar njohuri dhe përvoja nga një ekspert me karrierë të gjerë ndërkombëtare në projektim arkitektonik dhe zhvillim urban.

Arkitekti Heinz Neumann njihet për angazhimin e tij në projekte të shumta profesionale dhe akademike në nivel ndërkombëtar, ndërsa gjatë ligjëratës do të trajtojë tema që lidhen me konkurset arkitektonike, proceset moderne të ndërtimit, projektimin inovativ dhe sfidat bashkëkohore të arkitekturës dhe urbanizmit.

Ky aktivitet synon të krijojë një platformë të avancuar akademike dhe profesionale ku studentët do të kenë mundësinë të lidhen drejtpërdrejt me praktikat më moderne të arkitekturës ndërkombëtare, duke kuptuar më mirë raportin ndërmjet kreativitetit, funksionalitetit dhe teknologjisë në projektim.

Në këtë ngjarje do të marrin pjesë gjithashtu përfaqësues të odave profesionale dhe asociacioneve të arkitekturës dhe ndërtimit, duke e kthyer aktivitetin në një hapësirë të rëndësishme të dialogut profesional, shkëmbimit të ideve dhe krijimit të bashkëpunimeve ndërmjet akademisë dhe industrisë.

Continue Reading

Të kërkuara