Aktualitet

Ekonomistët nga Kosova, për mini-Shengenin Ballkanik

Published

on

Pjesë e dakordimit të arritur më 4 shtator në Shtëpinë e Bardhë për normalizimin e marrëdhënieve ekonomike ndërmjet Kosovës e Serbisë ishte edhe përfshirja në projektin për lëvizjen e lirë që është bërë i njohur si “mini-Shengeni Ballkanik”.

Projekti deri javën e kaluar është kundërshtuar nga autoritetet dhe partitë politike në Kosovë.Drejtori i Odës ekonomike amerikane në Kosovë, Arian Zeka thotë për Zërin e Amerikës se përfshirja amerikane në promovimin e zonës së veçantë ekonomike ka shtyrë autoritetet e Kosovës që të përfshihen në zonën e ashtuquajtur mini Shengen.Sipas tij, zona synon çuarjen përpara të lirisë së lëvizjes së njerëzve, shërbimeve dhe kapitalit.

“Ne e kemi parë këtë edhe si një mundësi që të eliminohen të gjitha barrierat teknike edhe barrierat tjera që kanë për bazë edhe mospajtimet politike ndërmjet shteteve sidomos në raport me Bosnje e Hercegovinën dhe Serbinë shtete këto që nuk e njohin fare Republikën e Kosovës. Pra një bashkëpunim i një forme të re pashmangshëm do ta vendos edhe bashkëpunimin ndërmjet shteteve në një dimension të ri”, tha zoti Zeka.

Njohësi i çështjeve ekonomike, Safet Gërxhaliu i cili e ka udhëhequr edhe Odën ekonomike të Kosovës thotë se e veçanta e marrëveshjes në Washington është garantimi nga Shtetet e Bashkuarapër mbështetje financiare e cila sipas tij do të ngritë përfitimet e palëve për këtë zonë.“Ju po e shihni do të investohet në infrastrukturë, do të investohet në Shqipëri, në Serbi, në Kosovë, do të investohet me siguri edhe në Maqedoninë e Veriut, Mal të Zi dhe Bosnje dhe e tëra i jep kjo një dimension të rid he një kuptim të ri këtij termi prandaj nuk duhet të kemi frikë por të përgatitemi për sfidat të cilat do të ballafaqohemi të ardhmen dhe në këtë drejtim sundimi i rendit dhe ligjit, ekonomia, edukimi duhet të jenë shtyllat kryesore të arritjes së objektivave të caktuar”, tha zoti Gërxhaliu.

Kritikët e marrëveshjes së zonës së mini Shengenit kanë ngritur shqetësime për pabarazinë ekonomike me të cilën përballet Kosova kundruall vendeve të rajonit që synojnë këtë zonë. Ata thonë se Kosova do të humb shumë pasi që prodhimtaria paarqet një përqindje të vogël të ekonomisë së Kosovës.

Ekonomistët thonë se ekziston rreziku i konkurrencës, por, sipas tyre me përfshirjen e Kosovës në zonën e mini Shengenit do të hapen mundësi për prodhuesit e vendit.“Megjithatë ne kemi një mundësi unike që të mbështesim tashmë ndërmarrjet edhe prodhuese që të fuqizojnë kapacitetet e tyre, është një pikë e rëndësishme brenda marrëveshjes të Washingtonit që parasheh që dy institucione financiare të SHBA-ve të ofrojnë mes tjerash edhe lehtësim në qasje në financa për ndërmarrjet e vogla dhe të mesme edhe nëse supozojmë brenda kësaj kategorie të ndërmarrjeve të vogla dhe të mesme janë një pjesë e ndërmarrjeve prodhuese ja ku është një mundësi e re që del prej marrëveshjes e që ato mund të shfrytëzohen para se Kosova të bëhet palë e një marrëveshje të tillë, modalitetet e së cilës unë mendoj që do të marrin kohë që përcaktohen që do të thotë nuk është një marrëveshje e cila do të hyjë në fuqi brenda ditësh apo javësh”, tha zoti Zeka.

“Në fund të fundit ne nuk duhet të kemi frikë nga konkurrenca sepse duhet të rrisim kapacitetet tona, paramendoni në qoftë se në vitin 1958 kur është nënshkruar Traktati i Romës vendet evropiane nuk kishin dëshiruar të jenë pjesë e Bashkimit Evropian sepse Gjermania ka qenë një ekonomi e fuqishme dhe sot është një super fuqi botërore, për shembull një Itali, Belgjikë, Austria ta kundërshtojnë këtë projekt sepse do të na gëlltit ekonomia gjermane mirëpo po e shihni që definitivisht mu partneriteti me Gjermaninë i forcon ato vende”, tha zoti Gërxhaliu.

Shengeni Ballkanik, një nismë e përbashkët e udhëheqësve të Shqipërisë, Serbisë e Maqedonisë së Veriut synon që brenda vitit 2021 të mënjanojë kontrollet kufitare dhe pengesat e tjera të lëvizjes së lirë brenda rajonit. Jashtë këtij procesi deri më tash kanë mbetur Mali i Zi dhe Bosnje e Hercegovina.

Continue Reading

Vendi

Kaja Kallas: Kosova ka nevojë urgjente për qeveri funksionale

Published

on

By

Përfaqësuesja e Lartë e Bashkimit Evropian për Politikë të Jashtme dhe Siguri, Kaja Kallas, u ka bërë thirrje liderëve politikë në Kosovë që të angazhohen për formimin sa më të shpejtë të institucioneve të reja pas zgjedhjeve parlamentare.

Kallas theksoi se vendi ka nevojë për institucione funksionale që mund të çojnë përpara reformat e nevojshme dhe procesin e integrimit evropian. Ajo nënvizoi se tejkalimi i ngërçit politik është i domosdoshëm për stabilitetin institucional dhe përfitimin e Kosovës nga mbështetja e Bashkimit Evropian.

Deklarata e saj vjen në një periudhë kur skena politike në Kosovë po përballet me sfidën e krijimit të shumicës parlamentare dhe formimit të qeverisë së re. Bashkimi Evropian ka përsëritur vazhdimisht se funksionalizimi i institucioneve është kusht kyç për avancimin e reformave dhe afrimin e vendit me strukturat evropiane.

Sipas Kallas, përgjegjësia për tejkalimin e dallimeve politike bie mbi partitë dhe liderët e vendit, të cilët duhet të gjejnë gjuhë të përbashkët në interes të qytetarëve dhe të ardhmes evropiane të Kosovës. Ajo vlerësoi se krijimi i shpejtë i institucioneve do të dërgonte një sinjal pozitiv për partnerët ndërkombëtarë dhe do të ndihmonte në zhbllokimin e proceseve të rëndësishme zhvillimore.

BE-ja ka shprehur gatishmërinë për të vazhduar mbështetjen ndaj Kosovës, por ka theksuar se përfitimi i plotë nga kjo mbështetje kërkon institucione të qëndrueshme dhe efektive që mund të zbatojnë reformat e kërkuara.

 

Continue Reading

Live

Tërmeti i fuqishëm në Filipine lë të paktën 16 viktima, qindra të lënduar

Published

on

By

Një tërmet i fuqishëm me magnitudë 7.8 goditi të hënën jugun e Filipineve, duke shkaktuar vdekjen e të paktën 16 personave dhe plagosjen e më shumë se 200 të tjerëve, sipas autoriteteve vendase.

Lëkundjet e forta u regjistruan pranë ishullit Mindanao, ndërsa dëmet më të mëdha u raportuan në qytetin bregdetar të General Santos. Disa ndërtesa u shembën ose pësuan dëmtime serioze, ndërsa rrëshqitjet e dheut dhe rënia e objekteve shkaktuan shumicën e viktimave.

Pas tërmetit, autoritetet lëshuan paralajmërime për cunami në disa zona bregdetare të Filipineve dhe vendeve fqinje. Megjithatë, alarmi u hoq disa orë më vonë pasi rreziku u vlerësua si i kaluar. Valë deri në 1.4 metra u regjistruan në disa pjesë të provincës Sarangani.

Presidenti i Filipineve, Ferdinand Marcos Jr., urdhëroi mobilizimin e ekipeve të emergjencës dhe pezullimin e mësimit në zonat më të prekura. Autoritetet po vazhdojnë operacionet e kërkim-shpëtimit, ndërsa numri i viktimave mund të rritet pasi ekipet po kontrollojnë ndërtesat e dëmtuara dhe raportet për persona të zhdukur.

Filipinet ndodhen në të ashtuquajturën “Unaza e Zjarrit” të Paqësorit, një nga rajonet më aktive sizmike në botë, ku tërmetet dhe shpërthimet vullkanike janë të shpeshta.

 

Continue Reading

Vendi

KQZ përmbyll numërimin e votave 100%

Published

on

By

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ) ka përfunduar plotësisht procesin e numërimit të votave për rezultatet preliminare të zgjedhjeve të parakohshme parlamentare të Kosovës të vitit 2026. Sipas të dhënave zyrtare të përditësuara nga platforma e KQZ-së, procesi është përmbyllur me sukses duke numëruar saktësisht 2,498 nga 2,498 vendvotime, që përfaqëson 100% të kutive të votimit në tërë vendin.

Nga ky numërim total, Lëvizja Vetëvendosje (LVV) ka dalë forca e parë politike duke siguruar 42,91% të votave, apo 299,152 vota në total. Në vendin e dytë renditet Partia Demokratike e Kosovës (PDK) e cila ka grumbulluar 21,12% të votave (147,220 vota), ndërsa e treta mbetet Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK) me 17,58% të votave (122,575 vota). Sa i përket subjekteve të tjera, Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës (AAK) ka siguruar 7,16% të votave (49,917 vota), ndërsa Lista Serbe ka marrë 6,18% (43,071 vota).

Në këto zgjedhje të drejtën e votës e kanë shfrytëzuar gjithsej 726,071 qytetarë, duke shënuar një pjesëmarrje të përgjithshme prej 37,05% të votuesve të regjistruar. Megjithatë, këto rezultate mbeten ende preliminare, pasi sipas procedurave ligjore ato pritet të plotësohen edhe me numërimin e votave me postë nga diaspora, votave të personave me nevoja të veçanta, si dhe pas shqyrtimit të ankesave eventuale përpara se KQZ-ja të bëjë certifikimin përfundimtar të rezultatit zgjedhor.

Continue Reading

Lajmet

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 8 qershor 1993-1998?

Published

on

By

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

Foto: Universiteti i Prishtinës

 8 qershor 1993

“Le Monde”: Programi i Uashingtonit rrezikon të shpërthejë konflikti në Kosovë

Historiani serb dr.Ivan Gjuriqi, i cili para shumë muajve iku nga Beogradi dhe u vendos në Paris, boton një vështrim në gazetën “Le Mond” lidhur me planin Vens-Oven dhe vendimin e pesëshes në Uashington përkitazi me Bosnjë-Hercegovinën dhe Kosovën.

“Vendimi i Uashingtonit, thotë Gjuriqi, në vend që të qetësojë, nuk do të bëj gjë tjetër veçse do ta acarojë konfliktin në Bosnjë-Hercegovinë”.

Lidhur me Kosovën, dr.Ivan Gjuriqi shkruan:”Milosheviqi, pasi vendosi në Kosovë një gjendje të jashtëzakonshme, të shoqëruar me një represion sistematik, preferoi ruajtjen e një status-quoje në këtë krahinë ish-autonome.Ndryshe nga sa pretendohej, lufta nuk përputhej me interesat e tij. Nga ana tjetër, pikërisht atje ai sfidoi të vetmën fantazëm kombëtare, gjithmonë në fuqi, të serbëve të Serbisë, përderisa ajo nuk i është përgjigjur dëshirës së tyre për riserbizimin e Kosovës. Pikërisht tani, me ndarjen e kartave nga Uashingtoni, ne rrezikojmë të shohim atje një konflikt të vertetë me të gjitha pasojat ndërkombëtare”, thotë dr.Ivan Gjuriqi, në gazetën “Le monde”.

 

8 qershor 1994

Konkurs i Universitetit të Prishtinës për pranimin e 5.875 studentëve të rinj

Sot gazeta “Bujku”, boton konkursin e Universitetit të Prishtinës, për regjistrimin e studentëve të rinj për vitin e parë të studimeve për vitin shkollor 1994-95.

Në vitin e parë të studimeve, në vitin shkollor 1994-95, Universiteti i Prishtinës do të regjistrojë 5.875 studentë, nga të cilët 4.317 të rregulltë dhe 1.558 me korrespodencë. Në fakultete do të regjistrohen 4.060 studentë, nga të cilët 3.012 të rregulltë dhe 1.048 me korrespodencë, ndërkaq në shkolla të larta të Kosovës, do të regjistrohen 1.815 studentë prej të cilëve 1.305 të rregulltë e 510 me korrespodencë.

Fakultetet dhe shkollat e larta të Universitetit të Prishtinës, në të gjitha degët mund të regjistrojnë studentë, shtetas të huaj numri i të cilëve mund të jetë deri në 5 për qind nga numri i studentëve të fakultetit, përkatësisht shkollës së lartë.

Në konkurs, jipen edhe kushtet e përbashkëta dhe ato të veçanta për secilin fakultet apo shkollë të lartë, bashkë më numrin konkret të studentëve të rinj.

 

8 qershor 1995

Në Gjilan 17 vjet burg për 16 shqiptarët e akuzuar

Serbët e instaluar në Gjykatën e Qarkut në Gjilan shpallën sot aktgjykimin e procesit të montuar politik ndaj 28 personave, shumica ish-policë të Kosovës si edhe disa funksionarëve politikë lokalë.

Këta, si edhe shumë ish-policë të tjerë anë mbanë Kosovës u nxorrën në procese të montuara politike nën akuzë të rrejshme se gjoja kanë formuar Ministrinë e Punëve të Brendshme të Republikës së Kosovës.

Në procesin në Gjilan, 16 ish-policë u dënuan në kohëzgjatje 17 vjet burg.

Siç dihet 8 të akuzuar ishin në arrati, Shyqeri Salihu ishte liruar para pak ditësh, ndërsa Asllan Bislimi, Xhemajl Rrustemi e Baki Qerimi u liruan sot nga akuza.

Enver Ramizi u dënua me 3 vjet burg, Esat Marovci me 2.5 vjet, Halit Rexhepi e Sinan Rexhepi me 1.5 vjet burg, me 1 nga 1 vit burg u dënuan: Mujadin Keka, Isuf Zuka, Ymer Rrudhani, Ruzhdi Lipovica e Halil Kqiku. Me nga 6 muaj u dënuan: Fazli Berisha, Hasan Mahmutim Muhamet Maksuti, Isak Hërtica, Isa Thaçi e Enver Tahiri, ndërsa Vebi Ramadani u dënua me 6 muaj burg me kusht për një vit.

Njoftohet se të gjithë të akuzuarit u liruan nga paraburgimi, derisa vendimi të bëhet i plotfuqishëm.

Siç dihet në procesin e montuar politik kundër ish-policëve të Kosovës janë akuzuar 160 ish-policë të Kosovës.

Ata janë arrestuar gjatë nëntorit të vitit të kaluar dhe janë torturuar në mënyrën më të egër nga policët serbë me qëllim të nxjerrjes së deklaratave të rrejshme.

Propoganda serbe ka trumbetuar se policia serbe gjoja ka zbuluar Ministrinë e Brendshme të Republikës së Kosovës, ndërsa arrestimin e ish-policëve të Kosovës, politika serbe e ka cilësuar si një sukses të saj në fushatën e rrënimit të institucioneve kosovare.

Kundër torturimit të ish-policëve të Kosovës kanë reaguar shumë asociacione e institucione ndërkombëtare, duke përfshirë edhe proetstat publike të AI-së.

Gjatë muajit të kaluar në dy procese të montuara në Pejë 16 ish-policë të Kosovës u dënuan 59 vjet burg.

Pas atij procesi, filluan proceset e montuara në Gjilan, në Prizren dhe në Prishtinë.

Në të gjitha këto procese nuk është dëshmuar me asnjë provë aktpadia serbe.

Të akuzuarit si edhe dëshmitarët kanë hedhur poshtë aktakuzën në tërësi si të rrejshme.

Subjektet shqiptare në Kosovë i kanë cilësuar këto procese si përpjekje të Serbisë për asgjësimin e subjekteve politike dhe të organizatave shqiptare.

Ndërsa procesi i montuar në Prishtinë është konsideruar si një provokim i hapur për shkak të masovitetit të tij dhe mbajtjes në sallën solemne të ndërtesës së Parlamentit të Kosovës.

 

8 qershor 1997

U themelua Shoqata e Afaristëve të Kosovës

Sot në Prishtinë u mbajt mbledhja e Kuvendit Themelues të Shoqatës së Afaristëve të Kosovës (SHAK). Në mbledhje merrnin pjesë delegatët për këtë kuvend nga të gjitha komunat e Kosovës, pastaj Naip Zeka, anëtar i Kryesisë së LDK-së, dr. Nuri Bashota, kryetar i Shoqatës së Ekonomistëve të Kosovës dhe mysafirë të shumtë.

Kuvendi zgjodhi kryetar të SHAK-ut Fatmir Rexhepin, afarist dhe veprimtar i shquar nga Gjilani.

Më parë janë formuar degët e shoqatës së afaristëve nëpër rajonet dhe disa komuna të Kosovës.

Në statutin e SHAK-ut dhe diskutimet e shumta u theksua nevoja e formimit të këtij asociacioni. Planifikohet që përmes tij të krijohen mundësi të integrimit të afaristëve të Kosovës dhe të mbrojtjes së interesave të tyre.

 

8 qershor 1998

Në mëngjes nisi granatimi i fshatrave të Rekës së Keqe e të Deçanit

Forcat serbe kanë nisur që nga ora 5 e mëngjesit një sulm me granata kundër fshatrave të Rekës së Keqe, në brezin kufitar me Shqipërinë, njofton KI i Degës së LDK-së në Gjakovë.

Në njoftim thuhet se granatimet po dëgjohen edhe nga drejtimi i fshatrave të Deçanit.

 

Gjakovë: Vazhdojnë sulmet në brezin kufitar – shkolla e Morinës e rrënuar për tokë

Sot që nga orët e hershme të mëngjesit forcat ushtarako-policore serbe kanë sulmuar fshatrat e Rekës së Keqe të brezit kufitar Kosovë-Shqipëri. Që nga fshati Nec, Smolicë, Popoc, Ponoshec, Morinë, Brovinë, Stubëll, e të tjera, artileria e rëndë ushtarake po sulmon e përcjellë edhe me helikopterë ushtarakë, njofton KI i Degës së LDK-së në Gjakovë.

Në njoftim thuhet se fronti më i ashpër i luftës është në Morinë dhe Smolicë. Detonimet e armëve të rënda që nga mëngjesi po dëgjohen edhe në qytetin e Gjakovës

Forcat serbe po sulmojnë nga pozicionet e tyre në kodrën e Çabratit, në Babaj Bokës dhe në Kodrën e Pllanikut dhe pozicione të tjera lëvizëse.

Njoftimet nga terreni bëjnë të ditur se forcat e rezistencës iu kanë kundërvënë me vendosmëri këtij sulmi dhe i kanë sjellë mjaft dëme si në njerëz ashtu edhe në armatim forcave ushtarake dhe paramilitare serbe. Sot më tepër se kurrë kjo rezistencë bëhet me qëllim të mbrojtjes së popullatës së pambrojtur e cila ka vendosur të mbetet në shtëpitë dhe pronat e veta dhe të mos zhvendoset në Shqipëri dhe në drejtim të Gjakovës.

Dëshmitarë kanë thënë se ndërtesa e shkollës fillore në fshatin Morinë është rrafshuar me tokë.

Njoftohet gjithashtu se që nga dita e djeshme është rrethuar nga forcat policore serbe edhe fshati Dujakë.

Forcat serbe janë vendosur edhe në ndërtesën e shkollës fillore “Fan Noli” në Dujakë dhe po qëllojnë me snajperë në drejtim të këtij fshati dhe fshatarave tjera përreth.

 

Gjakovë: Sulme me granata dhe helikopterë

Gjendje dramatike sundon sot në fshatrat e brezit kufitar Smolicë, Popoc, Stubëll, Berjah, Brovinë, Mulliq e Morinë. Fshatrat po sulmohen me granata dhe me helikopterë. Disa fshatra po digjen flakë.

Sulmi ka filluar herët në mëngjes, ndërsa për viktima e të plagosur nuk dihet ende.

 

Në Carrabreg të Epërm gjashtë të vrarë e 15 të plagosur

Osman Cacaj i tha sot pasdreke QIK-ut se tepër ngadalë po zbulohen pasojat e operacioneve serbe ditëve të fundit në Deçan e rrethinë.

Ai tha se në Carrabreg i Epërm u konstatua sot se janë vrarë:

Hamdi Jakup Dautaj, Murat Selim Dautaj, Ajshe Rexhe Loshi, Idriz Bardh Lataj, Sadik Sylë Lataj e Sylejman Ukë Zekaj.

  1. Cacaj tha se druhet për shumë të vrarë e të plagosur të tjerë, sidomos në fshatrat Drenoc, Pobërxhë, Carrabreg i Epërm, Lloçan e Hulaj. Dëshmitarët që janë larguar të fundit nga shtëpitë e këtyre fshatrave kanë rrëfyer për sulme të tmerrshme të forcave serbe.

Në këto fshatra nuk ka mundur të hyjë ende askush.

  1. Cacaj tha se pos gjashtë të vrarëve në Carrabregun e Epërm, sot u mor vesh se janë plagosur gjatë ditëve të kaluara 15 shqiptarë: Isuf Tahiraj, Ramë Tahiraj, Ahmet Loshaj, Haxhi Loshaj, Driton Balaj, Sadik Gjonaj, Ajshe Rreh Dobraj, Ajshe Nezir Dobraj, Ajmane Dobraj, fëmijët Jeton Ali Dobraj e Mone Ali Dobraj, Rrustem M. Zekaj, Arsim Q. Dautaj, Hatmane Loshaj, Dyke Dautaj, Xhejrane Gani Loshaj (3), Ilir Gani Loshaj (6), Sevdije Dautaj, Arlinda M. Dobraj e Dinë Balaj.

Kurse në Deçan janë plagosur Nagip M. Cacaj, Mustafë C. Kuqi, Zejnie Kuqi. Islam Cacaj, Ismet Kuqi, Mehmet Osaj, Lush Demukaj, Imer R. Ibërhysaj, Rexhë Osaj, Gani Osaj, Halit Cacaj dhe Bekë I. Demukaj.

Gjendja të plagosurve është shumë e vështirë.

Në mëngjes sot ka pasur të shtëna. Në qytet shihen dhe në Strellc shiheshin në orën 16:00 dy shtëpi duke u kallur.

  1. Cacaj tha se me sa di Dega e LDK-së në Deçan, në këtë qytet dhe në rrethinë deri më tash nuk ka ka arritur asnjë ndihmë.

Continue Reading

Të kërkuara