Live

DITARI: Çfarë lajmesh kemi lexuar në çdo 9 mars, nga viti 1993-1999

Published

on

9 mars 1993

Lajmet kryesore:

Shefi i Komitetit Ushtarak të NATO-s në Tiranë;

Në vend të parave – punëtorëve u jipen vërtetime;

“Jedinstvo” zbulon “transverzalen e gjelbërt” në Kosovë;

 

9 mars 1994

Lajmet kryesore:

Kryetari Rugova priti diplomatët suedezë;

Forcat serbe e morën me dhunë ndërtesën e Institutit Albanologjik;

Shqiptarët shpresojnë në mirëkuptimin e Gjermanisë ndaj refugjatëve;

F.Agani: Shpresojmë se nuk do të kthehen ata refugjatë që janë të rrezikuar në Kosovë;

Apel i Kryesisë së PSHDK-së;

Dy kishat më të mëdha të Gjermanisë apelojnë për kujdes më të madh ndaj refugjatëve shqiptarë;

“The Indepedent”: Kritikohet kthimi refugjatëve nga Gjermania;

Reagimet e Beogradit ndaj paralajmërimit të deportimit të refugjatëve nga Gjermania;

Tubim protestues në Bruksel për Kosovën e pavarur dhe neutrale;

Grupit të kongresistëve amerikanë për çështje shqiptare iu bashkuan edhe 5 anëtarë;

Këshilltari për Siguri i SHBA-ve angazhohet për çështjen e Kosovës;

Nga teksti i Rezolutës së aprovuar në takimin e fundit të KSBE-së;

Represioni i policisë serbe në Kosovë;

Në Vjenë riaktivizohet shoqëria e studentëve shqiptarë “Albania”;

Apeli i 100 intelektualëve botërorë dërguar të gjitha qeverive evropiane dhe 0KB;

Reagimet serbe ndaj kërkesës së KSBE-së dhe UNESCO-s;

Kumtesë e Ministrisë së Arsimit të Republikës së Kosovës;

Si njofton gazeta “Borba” për vrasjen e Faik Malokut në Fushë-Kosovë?

 

9 mars 1995

Lajmet kryesore:

Rezolutë për të drejtat e njeriut në ish-Jugosllavi: Të respektohet vullneti i banorëve të Kosovës;

Parlamentarët suedezë ftuan kryetarin Rugova për vizitë në Suedi;

Tribunë shkencore rreth zgjidhjes së çështjes së Kosovës;

Përfaqësuesit e partive shqiptare në Maqedoni biseduan me shefin për çështje civile të UNPROFOR-it;

Në Shkup në praninë e Arensit mbahet dialogu PPD – Qeveri;

Përkrahet aksioni “Muaji i solidaritetit”.

Jepet edhe një lajm për përndjekjen e të rinjve shqiptarë nga policia serbe, me titullin: “Aksion kundër të rinjve shqiptarë në Kosovë:.

Përmbajtja e lajmit:

Në fund të javës së kaluar administrata e instaluar serbe në disa komuna të Kosovës urdhëroi arrestime të të shumë të rinjve dhe shpërndau shumë thirrje për rekrutim me në ushtrinë serbe ose thirrje për evidentimin e të rinjve në regjistrat ushtarakë serbë.

Arrestime të shumta u bënë në Suharekë.

Sipas njoftimeve të Komisionit për Informim të LDK-së ata janë arrestuar: Faik Sali Suka (1967) nga fshati Bllacë, Sali Beqir Ramadani dhe Ruzhdi Kryeziu nga Sopija, Sami Gani Hajdari (1972), Qamil Nazif Bytyçi (1973), Shukri Xhemajli Asllani (1973) dhe Selami Tafil Bytyçi (1974) nga Kastërci, Banush Sylë Morina (1974) e Rifat Nezir Morina (1973) nga Stravaqina, Bashkim Agush Gashi (1972) nga Tërna, Jetish Hajrush Hajdaraj (1973) nga Gjinoci, Rexhep Kurtish Berisha (1972) dhe Rasim Muharrem Neziri (1970) nga Suhareka, si dhe Shaqir H.Kryeziu (1964) nga Leshani.

Njoftohet se forcat serbe kanë kërkuar në shtëpitë e tyre edhe këta të rinj: Sherif Kryeziu nga fshati Sopijë, Skënder Gashi dhe Hysni Gashi nga fshati Mohlan.

Disa prej të arrestuarve kishin dezertuar nga armata ish -jugosllave në kohën e shpërthimit të luftës në Slloveni, Kroaci e Bosnjë e Hercegovinë.

Mirëpo njoftohet se në mesin e të arrestuarve është edhe Feriz Kabashi (1969), i cili ka qenë liruar përkohësisht nga shërbimi ushtarak.

Në fshatin Krushicë e Epërme u arrestuan: Gani Harad Kadriaj (1973) e Bashkim Dalip Kadriaj (1973), në fshatin Peqan u arrestua Ibrahim Shaqir Fondaj (1972), në fshatin Bukosh u arrestua Rrustem Sinan Baraliu (1971), i cili ka dezertuar nga ish-AJ-ja, kurse në fshatin Terrne u arrestuan: Bashkim Qerimn Vranovci (1972), dezertor dhe Haxhi Musli Voci (1972).

Gjatë aksionit policia rrahu në dyqanin e tij Liman Xhemali Gashin nga Suhareka për shkak se nuk e njoftoi policinë se ku gjendet shtëpia e Sadik Gashit.

Është njoftuar se janë kërkuar edhe këta persona: Nexhat Kabashi,

Brahim Bajrush Kadriaj (1973), Islam S.Kadrijaj (1973), Fadil Vesel Kadriajn (1973) dhe Izet Kadrijaj (1973) nga Krushica e Epërme, ndërsa në fshatina Papaz është kërkuar Enver Qazim Maksutaj (1973), dhe Muhamet Ramadan Bajraktari (1973) nga fshati Samadraxhë, që të dy dezertorë nga ish-AJ.

Ndërsa vetëm në qytet në Gjakovë janë shpërndarë më shumë se 600 thirrje për rekrutimin e të rinjve shqiptarë në ushtrinë serbe.

Në fshatin Rahovë të Mitrovicës janë shpërndarë 6 thirrje për rekrutim.

Ndërsa në Kaçanik ditëve të fundit 163 të rinjve të lindur në vitin 1978 u janë dorëzuar thirrjet për rekrutim në ushtrinë serbe. Të rinjtë shqiptarë janë thirrur për t’u paraqitur më 24 mars.

Në fshatin Leshan të Pejës janë shpërndarë 60 thirrje, ndërsa ka njoftime se ky aksion i frikësimit të të rinjve shqiptarë po zbatohet edhe në Gjilan, Viti, e komuna të tjera të Kosovës.

Ndërsa në Rahovec, në kuadër të këtij aksioni janë arrestuar disa të rinj që kishin braktisur ushtrinë ish-jugosllave pas gjatë luftës në Slloveni, Kroaci e Bosnjë.

Në Gjykatën ushtarake në Nish janë dërguar Selajdin Bajram Shala (1972) dhe Muharrem Qani Cena nga Rahoveci. Atë në fillim u dërguan në kazermën ushtarake të Prizrenit, e pastaj në Burgun ushtarak të Nishit.

Komisioni për Informim i Degës së LDK-së në Rahovec ka njoftuar se janë arrestuar edhe pesë të rinjë të tjerë nga kjo komunë, emrat e të cilëve nuk janë njoftuar.

Njoftohet se në shtëpinë e tij është kërkuar edhe Tafil H.Kadolli (1970) nga Suhareka, i cili ka dezertuar nga ish-ushtria jugosllave më 1991.

Malishevë janë shpërndarë qindra thirrje për rekrutimin e të rinjve shqiptarë. Njoftohet se thirrje janë shpërndarë në Lubizhdë, Malishevë dhe Dragobil.

Istog po shpërndahen ftesa për rekrutimin e të rinjve shqiptarë në ushtrinë serbe.

Njoftohet se vetëm në fshatin Saradran janë shpërndarë rreth 50 thirrje.

Vlerësohet se ky aksion i madh kundër brezit të ri shqiptar në Kosovë paralajmëron një fushatë tjetër të dhunës masive, të ngjashme me fushatën e torturimit të njerëzve me pretekst të kërkimit të armës.

Frikësimi dhe represioni ndaj të rinjve ka për qëllim të frikësojë refugjatët shqiptarë që planifikojnë të kthehen nga vendet e ndryshme të botës në Kosovë dhe të pamundësojë realizimin e iniciativave të disa shteteve për ta bërë kthimin e organizuar të pjesës më të madhe të refugjatëve shqiptarë. Është indikativ fakti se kjo fushatë u ndërmor në kohën kur paralajmërohen bisedime në mes Bonit e Beogradit për kthimin e shqiptarëve në Kosovë.

Po ashtu ka vlerësime se me këto aksione Beogradi synon të mbajë dhe të nxisë edhe më tutje spastrimin etnik të Kosovës.

Disa analistë vlerësojnë se këtë fushatë të rekrutimit të të rinjve shqiptarë Serbia po e ndërmerr në kuadër të përgatitjeve të saj për një luftë të re eventuale me Kroacinë.

 

Në lajmet e kësaj dite zënë vend edhe këta tituj:

Pas plagosjes së policit serb u keqtrajtuan shumë qytetarë shqiptarë;

Dhuna e përditshme në Kosovë;

Në Mitrovicë gjatë muajit shkurt u torturuan 24 veta;

Policia sërish bastisi tregun e Malishevës;

Serbët zbulojnë padashur modelet e sjelljes së regjimit ndaj Kosovës;

Punëtoret serbe të “Gërmisë” – në grevë urie;

Shtypi austriak rreth ngjarjeve në Maqedoni;

Një delegacion i UNICEF-it qëndroi në Beograd;

Policia çeke arrestoi një shqiptar që akuzohet për dy vrasje në Gjermani;

Së shpejti edhe Italia aplikon viza;

Në rrethin e Prizrenit u punësuan 78 refugjatë.

 

9 mars 1998

 Edicioni i parë (ora 10:00)

Lajmi kryesor: Trupat e të masakruarve nga forcat serbe në Prekaz janë vendosur në ambulancë në Skënderaj

Policia serbe barti mbrëmë pas orës 21:00 nga morgu i spitalit të Prishtinës trupat e shqiptarëve të vrarëve gjatë ekspeditës terroristike të forcave serbe në fshatin Prekaz i Ulët në Skënderaj gjatë datave 5 – 7 mars.

Trupat e të vrarëve janë vendosur në shtëpinë e shëndetit në Skënderaj. Deri më tash nuk është njoftuar numri i saktë i kufomave të vendosura në ambulancë. Flitet për 62 të vrarë.

Nga Skënderaj mirret vesh se policia ka kërkuar nga anëtarët e familjeve të disa të vrarëve që të mirren urgjentisht kufomat dhe që ato të varrosen menjëherë.

Në këtë mënyrë regjimi serb dëshiron të humbë gjurmët e krimit ndaj shqiptarëve të vrarë e të masakruar. Në mesin e tyre pos burrave ka edhe gra, fëmijë, e pleq e familje të tëra.

Anëtarët e familjeve kanë refuzuar t’i marrin e t’i varrosin të vrarët. Ata kërkojnë një obduksion nga ana e ekspertëve të autorizuar nga ndonjë organizatë ndërkombëtare.

Policia serbe ka pohuar një herë se gjatë aksionit të saj në Prekaz dhe Skënderaj ishin vrarë 20 shqiptarë, të cilësuar nga ajo si terroristë, ndërsa më vonë ka pohuar se i ka vrarë 26 shqiptarë.

Për shkak të rrethimit të hekurt nga ana e forcave serbe, trupat e të vrarëve u lanë për disa ditë në oborre, në shtëpi, në ara e në livadhe. Ata u morën parmbrëmë, në një aksion të policisë serbe, për të pastruar terrenin para shkuarjes në Prekaz të Ulët të dy ekipeve të diplomatëve të huaj të akredituar në Beograd dhe të disa gazetarëve.

 

Lajme të tjera të mëngjesit: Në Llaushë pesë të pavarrosur për shkak të snajperistëve serbë që qëndrojnë rreth fshatit;

Klinë: Policia po ndjek dhe po rrah qytetarët;

Edicioni i dytë (ora 10:30): Para fillimit të protestës, prani e madhe e policisë serbe në Prishtinë

Edicioni i tretë (ora 12:00): Protestë e 200 000 shqiptarëve në Prishtinë

Mbi 200 000 shqiptarë protestuan sot në Prishtinë kundër dhunës e terrorit serb në Drenicë dhe në Kosovë. Në organizim të Këshillit Koordinues të Degëve të partive politike të Prishtinës, protesta e sotme në Prishtinë u mbajt me moton: “Për paqe, kundër dhunës, luftës dhe kundër terrorit serb”.

Qytetarët e Prishtinës dhe rrethinës e mbushën rrugën kryesore “Nëna Tereze”. Rruga prej ndërtesës së Kuvendit të Kosovës e deri te udhëkryqi për Dardani ishte megjithatë e vogël numrin e madh të protestuesve nga Prishtina e rrethina.

Duke ecur ngadalë rrugës kryesore, me dy gishta lart ose duke duartrokitur, protestuesit brohorisnin “Drenicë, Drenicë”, “Drenicë ku je, gjithë Kosovën këtu e ke”,”Rugova – Kosova”, “Rugova, Rugova”, “Rugova – Ollbrajt”, “Londër, Londër”, “Nuk jemi terroristë”, “Serbi ndal terrorin në Kosovë”, “Jetën e japim, Kosovën s’e japim”, “SHBA, SHBA”, “Evropë ku je”, “Stop terrorit”, “Besa besë, besën ta kam dhënë, për Kosovë jetën kam me dhënë”, e tjerë.

Të rinjët mbanin parulla për paqe e kundër dhunës dhe terrorit serb.

Në protestën merrnin pjesë të rinjë, burra e gra si edhe drejtuesit e institucioneve, të partive politike, të shoqatave dhe të asociacioneve të Kosovës e të Prishtinës.

Protesta e sotme, ndoshta më e madhja që është zhvilluar ndonjëherë në Prishtinë, ishte e organizuar në mënyrë jashtëzakonisht të mirë. Ajo u zhvillua pa asnjë ekces e incident.

Përkundër ndërhyrjes së policisë serbe në disa qendra të Kosovës, në Prishtinë sot nuk vërehej fare prania e policisë serbe.

Protesta e sotme në Prishtinë dhe në qytetet tjera të Kosovës u organizua pas një vendimi të përbashkët të Këshillit Koordinues të Partive Politike të Kosovës, të Unionit të Pavarur të Studentëve të Universitetit të Prishtinës, të Bashkimit të Sindikatave të Pavarura të Kosovës dhe të Këshillit Koordinues të degëve të Partive Politike të Prishtinës.

 

Edicioni i katërt (ora 14:45):  

Në mesin e 52 të vrarëve në Prekaz e Llaushë janë 16 fëmijë, 13 gra e 7 pleq;

Nesër dhe pasnesër ditë zie në Kosovë;

Në Prishtinë u rrah gazetari i ITN-së Kris Valner;

Ambasadori kanadez që vizitoi Prekazin deklaroi se atje kanë pësuar njerëzit e pafajshëm;

Papa kërkoi një zgjidhje për të ardhmen e sigurt të Kosovës;

Një gazetë ruse shkruan se ka ardhur koha për të përmirësuar Jaltën;

“Komesian dejli”: SHBA përgatisin “furtunën ballkanike”;

Kosova jeton nën kontrollin e një ushtrie që sillet si okupatore;

Ganiqi e Silajxhiqi thanë se kasaphanja e Kosovës nuk mund të ndërpritet pa intervenimin e huaj ushtarak.

 

Edicioni i pestë (ora 19:45):

Deklaratë e Grupit të Kontaktit për Kosovën;

Konferencë për gazetarë lidhur me gjendjen më të re në Kosovë;

Në Skënderaj ende nuk janë identifikuar njerëzit e vrarë;

Në Istog policia plagosi me armë zjarri 15 protestues;

Së paku 14 shqiptarë të rrahur në Klinë;

Protesta në të gjitha komunat e Kosovës;

Në Obiliq pas protestës u rrahën disa veta;

Nga Drenica në komunën e Obiliqit janë strehuar 931 persona;

Sipas Kryqit të Kuq të Kosovës nga fshatrat e Drenicës kanë ikur rreth 10 mijë vetë;

FG i LDK-së premton ndihma për banorët që ikën nga Drenica;

LD e Turqve kërkon që çështja Kosovës të shqyrtohet urgjentisht në Parlamentin turk .

 

9 mars 1999

Lajmi kryesor: Gjendje dramatike në disa fshatra të Hanit të Elezit

Prishtinë, 9 mars (QIK) – Edhe në orët e sotme të mëngjesit, në disa fshatra të Hanit të Elezit gjendja është dramatike. Forcat serbe që nga ora 8 kanë filluar granitimet dhe sulmet me këmbësori kundër fshatit Ivajë dhe Pustenik.

Vetëm në fshatin Ivajë gjenden të rrethuar mbi 1500 banorë, banorë vendës e të zhvendosur, të cilët nuk mund të lëvizin askund, ndërkohë që forcat serbe kanë filluar bombardimet dhe depërtimet drejt tyre me tanke e me këmbësori. Ekziston rreziku që të bëhet një masakër mbi ta.

Një veprimtar i LDK përmes telefonit bëri apel që të ndërhyjnë verifikuesit e OSBE-së për të shpëtuar popullsinë, ku shumica janë pleq, gra e fëmijë.

Njoftohet se në fshatrat ku kanë hyrë forcat serbe kanë djegur e shkatërruar rreth 100 shtëpi.

 

Lajme të tjera:

Kaçanik: Një ushtar i UÇK-së i vrarë dhe katër të tjerë të plagosur;

Glloboçicë: 5 mijë vetë presin të kalojnë në Maqedoni;

Në Resnik të Vushtrrisë vdiq plaku i paralizuar Ramadan Zeneli;

Vushtrri: Një konvoj i forcave serbe shkoi drejt fshatit Mihaliq;

Policia serbe u pozicionua edhe në rr. “Jabllanica” të Prishtinës;

SHBA-së i është thënë se UÇK-ja është e gatshme që të nënshkruajë Marrëveshjen;

Riçard Hollbruk shkon sot në Beograd;

Solana: NATO mund të veprojë në Kosovë edhe pa mandatin e OKB-së, nëse vepron më koncenzus të anëtarëve të saj;

Bler: “NATO-ja në Kosovë – pjesë vitale e marrëveshjes”;

Nauman: Disa liderë të NATO-s po dëmtojnë mundësinë për ndërmarrjen e aksioneve kundër forcave “jugosllave”;

Shirak e Solana biseduan për Kosovën;

Zhak Huncinger: Dokumenti për Kosovën u soll në Rambuje – s’ka më neogociata;

Sot në Kosovë arrin Jirzhi Dinstbir;

Një gjykatë serbe e Prizrenit dënoi tre shqiptarë;

Pejë: Për roje – dy shqiptarëve nga dy vjet burg.

 

Lajmi tjetër: Plotësohet lista e të vrarëve në Deçan gjatë vitit të kaluar

Prishtinë, 9 mars (QIK) – KMDLNJ, duke u mbështetur në shënimet e NKMDLNJ në Deçan, ka bërë të ditur emrat e disa shqiptarëve të vrarë gjatë ofensivës së vjetme në fshatrat e Deçanit, ermat e të cilëve deri tash nuk janë publikuar.

Këta janë: Luljeta Adem Selmanaj (22), Hyre Tahiraj (80), Agron Sadri Gjocaj (21), Milaim Rexhë Gjocaj (23) e Avni Bali Sinanaj (21) – nga Baballoçi; Shefqet Curr Belegu (50) e Sadri Adem Zukaj (68) – nga Belegu; Zeqë Halil Qorraj (68), Idriz Bekë Qorraj (48), Faik Jahë Ukëhaxhaj (34), Lush Mahmut Binakaj (72) e Sali Mon Binakaj (61) – nga Carrabregu i Poshtëm; Naim Rrustem Lataj (19), Hate Lataj (68), Murat Selim Dautaj (63), Ilaz Fazli Dautaj (66), Avdyl Jahë Dobraj (70) e Ajshe Rexhë Loshaj (80) – nga Carrabregu i Epërm; Haxhi e Tahir Mic Ibërhysaj, Bajram Rrustem Gogaj – Cacaj, Beqir Rexhë Cacaj (65) e Time Bajraktaraj – nga Deçani; Rexhep Musë Mazrekaj (40), Ahmet Ismet Baqaj (34), Selman Tahir Dukaj (39) e Tahir Rexhep Alaj (58) – nga Drenoci; Sokol Musli Sejfiaj (24), Halil Zymer Sejfiaj (67), Arben Shaqë Qerimaj (20), Artan Isë Hasanaj (27) e Arben Lam Ahmetaj (26) – nga Gllogjani; Arif Demush Sadiku (33) e Musë Ali Ganiaj (58) – nga Gjocaj; Musli Osë Hulaj (55) e Hazir Selim Hulaj (65) – nga Hulaj; Altin Sadri Haskaj (21) e Malë Avdyl Zenaj (44) – nga Irzniqi; Naser Musli Idrizaj (31) e Sofie Berisha – Pepaj (50) – nga Kodralia; Sadri Brahim Zeqiraj (46) e Albert Demë Sejdiaj (27) – nga Lëbusha; Sylë Ahmet Himaj (77) e Tixhe Tolaj (75) – nga Lloçani; Beqir (72) e Sejdi Azem Mataj (68), Fane Mataj (80), Isë Zenun Mataj (79), Mone Mataj (72), Hasan Bajram Tolaj (78), Idriz Zeqë Tolaj (60), Ukë Ramë Tolaj (70), Sabrie Dabiqaj – Tolaj (75), Rexhep Ethem Buqezi (78), Ryve Buqezi (74) e Haxhi Osman Hadërgjonaj (104) – nga Pobergja; Beqir Haxhë Qufaj (21), Gazmend Selman Lokaj (25) e Brahim Arif Lokaj (70) – nga Prejlepi; Agim Abaz Mazrekaj (27) e Halil Imer Lokaj (70) – nga Sllupi; Naim Sadri Gjukaj (21) e Gjyke Gjukaj (45) – nga Strellci i Poshtëm; Adnan Ukë Sumaj (22), Avni Osman Avdimetaj (23) e Halil Bajram Istrefaj (62) – nga Strellci i Epërm dhe Gjyke Hajdaraj (82) e Hatmone Rrukaj (79) – nga Shapteji.

 

Lajme të tjera: Shqiptarët demonstrojnë para selisë së OKB-së më 15 mars;

Si u vra verën e kaluar afër Junikut kryeshefi i Shtabit të Brigadës Parashutiste Goran Ostoiq?

LDK: Vetëm vendosja e trupave të NATO-s në Kosovë mund të mbrojë popullatën shqiptare nga sulmet serbe;

Vushtrri: Vazhdon garantimi i Druarit dhe fshatrave rrëzë Qyqavicës;

Forcat e ushtrisë serbe po i granatojnë fshatrat Kotlinë e Pustenik;

Në Kaçanik policia serbe keqtrajtoi rëndë një qytetar shqiptar;

Istog: Në Banjë tre civilë serbë arrestuan një shqiptar;

Pejë: Ushtarakët serbë keqtrajtuan një të ri shqiptar;

Shtime: Ky kolona ushtarake serbe shkuan në drejtim të Prizrenit;

Suharekë: Lëvizje dhe kontroll i shtuar i policisë serbe;

Në Suharekë po lëvizin vetura me persona të dyshimtë;

Në Mitrovicë po arrijnë forca të reja të ushtrisë serbe;

Në Pirç të Mitrovicës ushtarët serbë u vendosën në shtëpitë shqiptare.

 

 Lajmet e orës 15:00:

Kryetari Rugova priti ambasadorin e Turqisë;

Vushtrri: Një lagje në Shallc e ka përfshirë flaka;

Hani i Elezit: Të shtëna sporadike drehjt Pustenikut, nga fshatrat Ivajë, Gajre e Strazh duket duke dalë tymi;

Situatë shumë e rëndë në komunën e Gjakovës;

Në Prishtinë u kidnapuan 2 civilë shqiptarë;

Malishevë: Në dy muajt e fundit forcat serbe kanë vrarë 2 shqiptarë.

Continue Reading

Aktualitet

Ndryshimi i shpejtë i pushtetit në Britani: Andy Burnham drejt postit të Kryeministrit pa garë formale

Published

on

By

Londra zyrtare po dëshmon një ndryshim jashtëzakonisht të shpejtë të pushtetit, ku dy zhvillime kryesore kanë përcaktuar pothuajse plotësisht emrin e kryeministrit të ri të Britanisë së Madhe, pas dorëheqjes së Keir Starmerit.

Përveç se Starmer prezantoi kalendarin e largimit të tij, rivali kryesor i Andy Burnhamit, Wes Streeting, u tërhoq nga gara dhe dha mbështetjen e tij për ish-kryebashkiakun e Manchesterit. Ky hap rrit gjasat që Burnham të marrë drejtimin e ekzekutivik brenda një kohe shumë të shkurtër, duke u bërë kështu kryeministri i pestë i vendit në katër vitet e fundit.

Fotografitë e Burnhamit, si deputet i ri i zonës Makerfield, i rrethuar nga qindra deputetë laburistë, po qarkullojnë krahas imazheve emocionale të largimit të Starmerit, duke pasqyruar tranzicionin e menjëhershëm. Në këtë ngjarje u vu re edhe prania e sekretares së Financave, Rachel Reeves, e cila nuk ishte parë më herët gjatë fjalimit të dorëheqjes së Starmerit. Ndonëse mbajtja e Reeves në postin e financave mund të ndihmojë në stabilitetin e tregjeve, burime brenda partisë bëjnë me dije se ajo ka gjasa të zëvendësohet për shkak të lidhjeve të ngushta me kabinetin e kaluar, ndërsa si pasardhës i mundshëm përflitet vetë Streeting.

Megjithatë, ky proces ka nxitur edhe shqetësime brenda Partisë Laburiste. Disa zyrtarë shprehin rezerva për faktin se një politikan që nuk ishte fare kandidat në zgjedhjet e fundit të përgjithshme, dhe që u zgjodh deputet vetëm javën e kaluar, mund të bëhet kryeministër muajin e ardhshëm. Ndërkaq, kritikët brenda qeverisë kujtojnë se Burnham ka garuar dy herë më parë për udhëheqjen e partisë dhe ka humbur përballë Ed Milibandit dhe Jeremy Corbynit. /BBC/ /E.A/

Continue Reading

Aktualitet

Irani dhe SHBA-ja shohin përparim drejt paqes

Published

on

By

Irani dhe Shtetet e Bashkuara thonë se ka përparim në bisedimet për një marrëveshje të paqes, por deklaratat e tyre tregojnë se negociatat mbeten të brishta.

Disa orë pasi nënpresidenti amerikan, JD Vance, u largua nga Zvicra më 22 qershor, pas bisedimeve që sipas tij sollën “pëparim të mirë”, presidenti Donald Trump paralajmëroi Teheranin se do të veprojë nëse nuk respekton marrëveshjen me Uashingtonin.

“Nëse Irani nuk i përmbahet marrëveshjes, ose nëse nuk sillet siç duhet, do të bëj atë që duhet të bëj”, u tha Trump gazetarëve në Uashington, por pa dhënë më shumë detaje.

Vance tha se është bërë përparim drejt kornizës së një marrëveshjeje përfundimtare për paqe brenda 60 ditësh.

Ajo përfshin garanci për kalim të sigurt në Ngushticën e Hormuzit, përfundimin e luftimeve në Liban dhe pranimin e vizitave të inspektorëve ndërkombëtarë bërthamorë nga ana e Iranit.

“Kemi vendosur një themel shumë të mirë për një marrëveshje përfundimtare të suksesshme”, u tha Vance gazetarëve më 22 qershor, në resortin Burgenstok në Zvicrën qendrore, pas bisedimeve që zgjatën gjatë gjithë natës.

“Marrëveshja përfundimtare është shtëpia. Ne kemi vendosur themelet; nuk e kemi ndërtuar ende shtëpinë, por kemi hedhur një bazë të mirë për të arritur një rezultat të favorshëm për popullin amerikan”, tha ai.

Këto themele duket se janë mjaftueshëm të forta, pasi Uashingtoni njoftoi se i ka lejuar Iranit të prodhojë dhe shesë naftë në tregjet ndërkombëtare.

“Në përputhje me bisedimet produktive në Zvicër, Irani është zotuar për transit të lirë dhe të hapur në Ngushticën e Hormuzit. Ai, po ashtu, do t’i lejojë inspektorët e Agjencisë Ndërkombëtare për Energjinë Atomike (IAEA) të kenë qasje në vend”, shkroi sekretari amerikan i Thesarit, Scott Bessent, në rrjetin X më 22 qershor.

“Si pjesë e kësaj kornize, Thesari ka lëshuar një leje të përkohshme 60-ditore që autorizon prodhimin, dërgimin dhe shitjen e naftës iraniane”, shtoi ai.

Ndërkohë, sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, pritet të vizitojë Emiratet e Bashkuara Arabe, Kuvajtin dhe Bahrejnin këtë javë, në vizitën e tij të parë zyrtare në Gjirin Persik që nga shpërthimi i luftës me Iranin, më 28 shkurt.

Misioni diplomatik synon t’i sigurojë aleatët rajonalë për qasjen e SHBA-së ndaj Iranit.

Edhe Irani e vlerësoi pozitivisht rundin e bisedimeve.

Negociatori kryesor iranian dhe kryetari i Parlamentit, Mohammad Baqer Qalibaf, tha për televizionin shtetëror se Teherani ka rënë dakord për krijimin e një linje komunikimi lidhur me kalimin e anijeve në Ngushticën e Hormuzit.

Ai shtoi se gjatë bisedimeve është finalizuar edhe një marrëveshje për lirimin e 12 miliardë dollarëve asete të ngrira iraniane.

Edhe pse nuk u dhanë shumë detaje konkrete, marrëveshja duket se bazohet në objektivat e përgjithshme të memorandumit të mirëkuptimit (MOU) që SHBA-ja dhe Irani nënshkruan javën e kaluar.

Ky dokument i la të paqarta shumë nga pikat e marrëveshjes me 14 pika, duke i lënë ato për t’u sqaruar më vonë.

Vance tha se Irani ka pranuar t’i rikthejë inspektorët bërthamorë ndërkombëtarë dhe se palët janë duke punuar për një mekanizëm që siguron kalim të lirë në Ngushticën e Hormuzit dhe pastrimin e zonës nga minat, për të shmangur problemet në furnizimin global me energji.

Ndërmjetësit nga Katari dhe Pakistani thanë se rundi i parë i bisedimeve ka përfunduar, por se diskutimet teknike do të vazhdojnë javën e ardhshme.

Ata shtuan se do të krijohen grupe pune për çështjet bërthamore, sanksionet dhe një mekanizëm për monitorim dhe zgjidhje mosmarrëveshjesh, për të siguruar zbatimin e marrëveshjes.

Heqja e bllokadës

Ministria e Jashtme e Iranit, përmes deklaratave të raportuara nga media shtetërore iraniane, tha se është hequr një bllokadë amerikane ndaj porteve, janë liruar “disa asete të ngrira” dhe është nisur një “plan i madh zhvillimor për rindërtimin e Iranit”.

Një zëdhënës i ministrisë tha se, për kalimin e sigurt të anijeve në Ngushticën e Hormuzit, është rënë dakord për krijimin e një mekanizmi, por nuk dha më shumë detaje.

Delegacionin amerikan në negociata e udhëhoqën Vance, i dërguari special, Steve Witkoff, dhe dhëndri i presidentit Trump, Jared Kushner.

Delegacionin iranian e udhëhoqën kryetari i Parlamentit, Mohammad Baqer Qalibaf, dhe ministri i Jashtëm, Abbas Araqchi.

Sipas deklaratës së ndërmjetësve, duke u bazuar në memorandumet e mëhershme mes Uashingtonit dhe Teheranit, palët janë pajtuar për krijimin e një komiteti të nivelit të lartë që do të mbikëqyrë procesin politik të ndërmjetësimit.

Po ashtu, është krijuar një “linjë komunikimi” për periudhën 60-ditore për të shmangur incidentet dhe keqkuptimet, me qëllim sigurimin e kalimit të sigurt të anijeve tregtare në Ngushticën e Hormuzit.

Gjithashtu, do të krijohet një “qelizë dekonflikti” me pjesëmarrjen e SHBA-së, Iranit dhe Libanit, për të siguruar përfundimin e operacioneve ushtarake në Liban, siç është paraparë në memorandum.

Uashingtoni është zotuar se do të lehtësojë krijimin e një fondi të rindërtimit prej 300 miliardë dollarësh, të mbështetur nga vendet e rajonit, sapo të arrihet një marrëveshje përfundimtare më e gjerë për programin bërthamor të Iranit.

Marrëveshja, dhe sidomos plani për krijimin e një fondi rindërtimi si dhe mungesa e qartësisë për programin bërthamor të Iranit, janë pritur me zemërim nga demokratët në SHBA, por edhe nga shumë republikanë.

Vance iu përgjigj këtyre shqetësimeve duke thënë se, “nëse” fondet iraniane zhbllokohen ndonjëherë, SHBA-ja do të sigurohet që ato të përdoren për të ndihmuar popullin iranian dhe jo për të financuar terrorizmin.

Ai shtoi se paratë do të shkonin për kompani amerikane që do të furnizonin Iranin me ushqime dhe mallra të tjera bazë.

Megjithatë, guvernatori i Bankës Qendrore të Iranit, Abdul Nasser Hemmati, u citua nga agjencia e lajmeve Tasnim të ketë thënë se Teherani nuk do të jetë i detyruar të blejë produkte bujqësore nga SHBA-ja dhe se fondet e zhbllokuara nuk do të përdoren domosdoshmërisht vetëm për blerje të mallrave esenciale.

Shumë udhëheqës izraelitë kanë shprehur, po ashtu, dyshime për disa pjesë të bisedimeve, duke theksuar se Izraeli nuk është palë në marrëveshje, dhe janë zotuar se do t’i vazhdojnë sulmet ndaj objektivave të Hezbollahut në Liban.

Hezbollahu – grup militant dhe parti politike që kontrollon pjesën më të madhe të jugut të Libanit dhe që mbështetet nga Irani -konsiderohet organizatë terroriste nga SHBA-ja, ndërsa BE-ja ka vendosur sanksione vetëm kundër krahut të tij ushtarak, jo atij politik.

Disa raporte sugjerojnë, gjithashtu, se rezistenca nga disa fraksione të ashpra brenda Iranit – përfshirë Gardën Revolucionare Islamike – ka shtuar presion mbi ekipet negociuese të Teheranit. /REL/ /E.A/

 

Continue Reading

Lajmet

Dorëhiqet Keir Starmer, Andy Burnham drejt postit të Kryeministrit të ri të Britanisë

Published

on

By

Kryeministri i Britanisë së Madhe, Keir Starmer, ka dhënë dorëheqjen të hënën nga pozita e tij dhe nga drejtimi i Partisë Laburiste, më pak se dy vjet pas fitores së tij dërrmuese në zgjedhje.

Starmer deklaroi se vendimi erdhi pasi u bë e qartë se partia dëshironte largimin e tij, pas rënies së fortë në sondazhe dhe polemikave të shumta që shoqëruan qeverisjen e tij. Ky largim e çon Mbretërinë e Bashkuar drejt kryeministrit të saj të shtatë në vetëm 10 vjet.

Procesi zyrtar për zëvendësimin e tij do të nisë më 9 korrik, ku çdo kandidat duhet të sigurojë mbështetjen e të paktën 20% të grupit parlamentar (ose 81 deputetë).

Megjithatë, ish-kryetari i qarkut Greater Manchester, Andy Burnham, i cili sapo fitoi bindshëm një zgjedhje të pjesshme për t’u rikthyer në Parlament, konsiderohet favoriti absolut.

Burnham tashmë ka konfirmuar kandidaturën e tij dhe, duke pasur mbështetjen e rreth gjysmës së deputetëve laburistë dhe të figurave kyçe si Wes Streeting, pritet të marrë drejtimin e partisë dhe postin e kryeministrit pa pasur nevojë për një garë formale. /BBC/ /E.A/

Continue Reading

Aktualitet

Evropa goditet nga temperaturat deri në 40°C, shënohen tre të vdekur në Francë

Published

on

By

Një valë e jashtëzakonshme e të nxehtit afrikan ka përfshirë pjesën më të madhe të Evropës Perëndimore, duke sjellë temperatura ekstreme që kanë kapërcyer vlerën prej 40°C. Përveç rrezikut mjedisor, kjo situatë ka shënuar edhe viktimat e para në njerëz.

Sipas autoriteteve vendase, të paktën tre persona kanë humbur jetën në Francë si pasojë e goditjeve nga nxehtësia dhe temperaturat e larta anormale për këtë periudhë. Viktimat raportohet se kanë pësuar arrest kardiak për shkak të ekspozimit të gjatë në diell dhe pamundësisë së trupit për të përballuar vapën mbytëse.

Shërbimet meteorologjike në Francë, Spanjë dhe Itali kanë lëshuar alarme të kuqe për disa rajone, duke i bërë thirrje popullatës të shmangë daljet e panevojshme gjatë orëve të mesditës.

Franca ka hapur qendra emergjente të ftohjes nëpër qytetet kryesore dhe ka kufizuar qarkullimin e disa automjeteve për shkak të rritjes së nivelit të ozonit në ajër.

në Spanjë dhe Itali Parashikohet që vala e të nxehtit të zgjasë edhe për disa ditë të tjera, duke rritur ndjeshëm rrezikun për zjarre pyjore.

Mjekët dhe autoritetet shëndetësore kanë bërë thirrje urgjente për kujdes të shtuar, veçanërisht ndaj të moshuarve, fëmijëve dhe personave me sëmundje kronike. Ata këshillojnë konsumimin e rregullt të ujit, qëndrimin në ambiente të mbrojtura me ajër të kondicionuar dhe shmangien e aktiviteteve të rënda fizike në ambiente të hapura.

Meteorologët paralajmërojnë se këto valë të nxehti ekstrem po bëhen gjithnjë e më të shpeshta dhe më intensive në Evropë, si pasojë e drejtpërdrejtë e ndryshimeve klimatike globale. /E.A/

 

Continue Reading

Të kërkuara