Live

Çmimet e naftës rriten me 3% pas krizës në Iran që ndërpreu furnizimet në Lindjen e Mesme

Published

on

Çmimet e naftës u rritën me 3% të mërkurën, teksa lufta e SHBA-së dhe Izraelit kundër Iranit ndërpreu furnizimet nga Lindja e Mesme. Megjithatë, ritmi i rritjes u ngadalësua krahasuar me seancat e kaluara, pasi Presidenti Donald Trump sugjeroi se Marina e SHBA-së mund të shoqërojë anijet tregtare përmes Ngushticës së Hormuzit.

Nafta bruto e llojit Brent u rrit me 2.67 dollarë, ose 3.3%, duke arritur në 84.07 dollarë për fuçi rreth orës 06:59 GMT, pasi mbylli ditën e martë në nivelin më të lartë që nga janari i vitit 2025. Ndërkohë, nafta amerikane West Texas Intermediate (WTI) u rrit me 2.24 dollarë, ose 3%, duke arritur në 76.8 dollarë, pasi u stabilizua në vlerën më të lartë që nga qershori. Të dy treguesit referencë janë rritur me rreth 5% ose më shumë gjatë dy seancave të fundit. Analisti i lartë i tregut në OANDA, Kelvin Wong, u shpreh se faktori kryesor afatshkurtër për çmimet e naftës mbetet konflikti midis SHBA-së dhe Iranit.

Sipas tij, në këtë fazë, vetëm shenjat e qarta të de-përshkallëzimit mund të zbusenin ose të përmbysnin trendin aktual rritës për naftën WTI, por sinjale të tilla aktualisht mungojnë. Forcat izraelite dhe amerikane goditën objektiva në të gjithë Iranin të martën, gjë që nxiti sulmet iraniane kundër infrastrukturës energjetike në një rajon që mbulon pothuajse një të tretën e prodhimit botëror të naftës.

Iraku, prodhuesi i dytë më i madh i naftës bruto në Organizatën e Vendeve Eksportuese të Naftës (OPEC), ka reduktuar prodhimin me gati 1.5 milion fuçi në ditë — rreth gjysma e prodhimit të tij — për shkak të kufizimeve në magaziniere dhe mungesës së një rruge eksporti, bënë të ditur zyrtarët për Reuters. Ata shtuan se vendi mund të detyrohet të ndërpresë prodhimin e tij prej afro 3 milionë fuçish në ditë brenda pak ditësh, nëse nuk rifillojnë eksportet.

Irani ka shënjestruar gjithashtu anijet cisternë në Ngushticën e Hormuzit, përmes së cilës kalon rreth një e pesta e naftës botërore dhe gazit natyror të lëngshëm. Trafiku përmes kësaj Ngushtice mbetet efektivisht i bllokuar. Presidenti Trump deklaroi se Marina amerikane mund të fillojë shoqërimin e cisternave të naftës nëse është e nevojshme, duke shtuar se ka urdhëruar Korporatën Ndërkombëtare të Financimit të Zhvillimit të SHBA-së që të ofrojë sigurim ndaj rreziqeve politike dhe garanci financiare për tregtinë detare në Gjirin Persik.

Analistët e ING-së vlerësuan se ky është një lajm i mirë, por theksuan se nuk do të ndodhë brenda natës, pasi shoqërimi ushtarak do të ishte i dobishëm, por kërkon kohë për t’u zbatuar. Disa analistë të tjerë ishin të pasigurt nëse ky hap do ta kufizonte për shumë kohë rritjen e çmimeve. Wong nga OANDA shtoi se masat e Trumpit për të mbajtur hapur Ngushticën e Hormuzit nuk duket se kanë shkaktuar ndonjë ndryshim në trendin aktual rritës të çmimeve.

Ai vuri në dukje se nafta WTI ka arritur të ruajë pozicionin e saj në nivelin kyç të mbështetjes afatshkurtër prej 70.70 deri në 73.40 dollarë për fuçi. Ndërkohë, shtete dhe kompani të ndryshme kanë filluar të kërkojnë rrugë dhe furnizime alternative. India dhe Indonezia deklaruan se po kërkojnë burime të tjera energjie, ndërsa disa rafineri kineze po mbyllen ose po përshpejtojnë planet e tyre për mirëmbajtje.

Në Shtetet e Bashkuara, rezervat e naftës bruto u rritën me 5.6 milionë fuçi javën e kaluar, sipas burimeve të tregut që cituan shifrat e Institutit Amerikan të Naftës (API), shifër kjo shumë më e lartë se 2.3 milionët e parashikuar nga analistët. Shifrat zyrtare nga qeveria amerikane pritet të publikohen më vonë gjatë ditës së mërkurë./Reuters/

 

Continue Reading

Aktualitet

Disa të plagosur pas një sulmi me shpatë në një shkollë në Suedi

Published

on

By

Një sulmues i armatosur me shpatë plagosi disa persona në një shkollë të mesme në Suedinë qendrore, thanë autoritetet të premten, teksa mediat kanë raportuar se autori i dyshuar i sulmit është qëlluar nga policia.

“Një sulmues i armatosur me shpatë ka hyrë në Brinellskolan dhe ka plagosur disa persona”, tha komuna e Fagerstas përmes një deklarate, duke shtuar se sulmuesi ishte arrestuar nga policia.

Gazeta Aftonbladet raportoi se një person i armatosur me një hanxhar ishte plagosur me armë zjarri në këmbë nga policia.

Komuna nuk specifikoi numrin e të plagosurve, por tha se policia po kontrollon shkollën dhe se shkollat e tjera në zonë ishin mbyllur.

Transmetuesi publik SVT tha se ambulanca, makina të policisë dhe një helikopter kanë shkuar në shkollën që gjendet në qytetin me rreth 12.000 banorë.

Suedia është përballur me disa sulme në institucione arsimore.

Në shkurt të vitit 2025, një 35-vjeçar vrau dhjetë persona në një qendër të arsimit për të rritur në Orebro. Policia tha ky sulm kishte për motiv synimin e autorit për të bërë vetëvrasje për shkak të problemeve financiare dhe psikologjike.

Në mars të vitit 2022, një nxënës 18-vjeçar vrau me thikë dy mësues në një shkollë të mesme në qytetin jugor të Malmos.

Ndërsa në tetor të vitit 2015, tre persona u vranë në një sulm me motive racore në një shkollë në qytetin perëndimor Trollhatan, nga një sulmues i armatosur me shpatë, i cili u vra nga policia./REL/

Continue Reading

Aktualitet

Pas 20 vjetësh, izraelitët rikthehen në vendbanimin e braktisur në tokën me palestineze

Published

on

By

Një gjeneratë e re e kolonëve izraelitë është kthyer në vendbanimin Kadim, në Bregun e Perëndimor të okupuar, dy dekada pasi ai u mbyll nga një qeveri e mëparshme izraelite.

Tridhjetë “familje pioniere” kishin mbërritur në vendbanim të enjten nga Tel Avivi, sipas këshillit rajonal të kolonëve, duke kalëruar mbi një valë të nacionalizmit hebraik të nxitur nga qeveria aktuale e Izraelit.

Ata erdhën në grupe të vogla, disa nën shoqërimin ushtarak, me flamuj izraelitë të kaltër e të bardhë që valviteshin nga makinat e tyre ndërsa kalonin pranë fshatrave dhe tokave bujqësore palestineze. Disa të tjerë tërhiqnin rimorkio të ngarkuara me shtretër, mobilie e materiale ndërtimi.

Qeveria e Izraelit ka shfuqizuar ndalimin 20-vjeçar për vendbanimet hebraike rreth Jeninit. Banorët palestinezë po e vëzhgojnë me frikë këtë hov të ri të zgjerimit të vendbanimeve atje.

Të gjitha vendbanimet dhe pikat e avancuara të kolonëve izraelitë janë ilegale sipas së drejtës ndërkombëtare. Pikat e avancuara janë gjithashtu ilegale edhe sipas ligjit izraelit, megjithëse shpesh mbështeten me shërbime dhe financime shtetërore.

“21 vjet pas krimit të dëbimit nga Samaria veriore, ne e kemi përfunduar korrigjimin […] dhe jemi kthyer në vendbanimin Kadim,” tha ministri i ekstremit të djathtë i Financave i Izraelit, Bezalel Smotrich, gjatë ceremonisë së hapjes, duke përdorur fjalën biblike për Bregun e Perëndimor verior.

Krah tij ishin Ministri i Drejtësisë i Izraelit, Kryetari i Parlamentit (Knesset) dhe Yossi Dagan, kreu i këshillit rajonal të kolonëve, i cili u zotua se kolonët një ditë do të kthehen edhe në Gazë.

Kadim, i cili ndodhet në një kodër të vogël jashtë qytetit palestinez të Jeninit, u evakuua në vitin 2005 nga një qeveri e mëparshme izraelite si pjesë e një Plani më të gjerë të Tërheqjes Unilaterale. Ky plan solli gjithashtu tërheqjen e të gjithë kolonëve dhe ushtarëve hebraikë nga Gaza, si dhe çmontimin e tre vendbanimeve të tjera në veri të Bregut Perëndimor.

Atëbotë, katër vendbanimet konsideroheshin tepër të izoluara, mjaft të kushtueshme për t’u mbrojtur dhe me pak vlerë strategjike. / BBC/

Continue Reading

Aktualitet

ShBA-ja shpall “D-Day-in Ekonomik” ndaj Iranit me masa të reja presioni

Published

on

By

Pothuajse gjashtë muaj pasi Presidenti i ShBA-së, Donald Trump, premtoi një fitore të shpejtë ndaj Iranit, konflikti duket se ka ngecur, ndërsa perspektivat për një fitore ushtarake ose një marrëveshje të negociuar po zbehen gjithnjë e më shumë.

Për të thyer këtë ngërç, Trump ka zotuar një “D-Day ekonomik”, sipas të cilit çdo shtet që bën biznes me Iranin do të përballet me pasoja “të jashtëzakonshme” ekonomike.

Megjithatë, Irani është përballur me sanksione prej kohësh dhe deri më tani ka treguar gatishmëri për të duruar vështirësitë, si dhe aftësi për t’iu përshtatur presionit të natyrës ekonomik e ushtarak ndërsa konflikti po zgjatet.

Pyetja kryesore për ShBA-në mbetet: a do të funksionojnë sanksionet e mëtejshme aty ku strategjitë e tjera kanë dështuar?

Mekanizmat e saktë të fushatës së re të presionit ekonomik të ShBA-së mbeten të paqartë, me Sekretarin e Departamentit të Thesarit të ShBA-së, Scott Bessent, i cili ka premtuar t’i zbulojë ato gjatë një konference për shtyp më 24 gusht.

Por në një intervistë për rrjetin televiziv CNBC, Bessent bëri të qartë se ShBA-ja ishte e gatshme të merrte masa kundër çdo shteti — mik apo armik — që sipas saj po i ofron një linjë shpëtimi Iranit.

“Jeni me ne ose kundër nesh,” tha ai. “Nëse këmbëngulni të bëni biznes me [Iranin], qoftë duke transferuar para, duke blerë naftën e tyre apo duke kryer transferime detare, atëherë Departamenti i Thesarit dhe qeveria e ShBA-së do të përdorin të gjithë fuqinë dhe forcën e tyre për të zbatuar masat kundër jush.”

Zëvendëspresidenti JD Vance i ka përshkruar sanksionet si një “fazë të re” të konfliktit, në të cilën presioni ekonomik është mjeti “më efektiv” në dispozicion të ShBA-së.

“Ata do të përpiqen të ushtrojnë presion ekonomik mbi ne, por ajo që ka qenë e vërtetë gjatë javëve të fundit është se ata kanë ndier shumë më tepër presion se ne”, tha Vance gjatë emisionit të Clay Travis dhe Buck Sexton. “Ne do ta vazhdojmë këtë sepse mendojmë se kjo është mënyra më e mirë për të arritur objektivin përfundimtar”.

Irani është përballur me sanksione të konsiderueshme nga ShBA-ja pothuajse që nga fillimi i Republikës Islamike në vitin 1979.

Fushata e presionit ekonomik u intensifikua pasi administrata e parë e Trump u tërhoq nga Plani i Përbashkët Gjithëpërfshirës i Action (JCPOA) — një pakt i vitit 2015 mes fuqive botërore dhe Iranit për të kufizuar programin e tij bërthamor.

Dhe në konfliktin aktual, qeveria e ShBA-së ka njoftuar tashmë Operacionin “Tërbimi Ekonomik”, një fushatë ekonomike dy-drejtimëshe që kombinon sanksionet e koordinuara nga Departamenti i Thesarit i ShBA-së kundër rrjedhave financiare të regjimit dhe një bllokadë detare kundër porteve iraniane.

Imran Bayoumi, ekspert i gjeostrategjisë në Këshillin Atlantik (Atlantic Council) në Uashington dhe ish-këshilltar politikash për Departamentin e Mbrojtjes të ShBA-së, tha për BBC se njoftimi i fundit ka të ngjarë të jetë rezultat i frustrimit në rritje se opsionet e tjera nuk kanë dhënë rezultatet që kërkon Trump.

“Kjo është vërtet një pranim se ShBA-ja është pothuajse e bllokuar në këtë luftë”, tha ai. “Është një tjetër përpjekje për presion ekonomik.”

“Kjo është thjesht një mjet tjetër që po përdor ShBA-ja,” shtoi Bayoumi . “Ne nuk kemi parë një strategji të qartë të përcaktuar nga administrata me mjete ushtarake apo ekonomike. Pyetja se çfarë po përpiqet të arrijë ShBA-ja mbetet ende pa përgjigje”. /BBC/

 

Continue Reading

Aktualitet

Të paktën 15 të vrarë nga sulmet ruse në Kiev, goditen ndërtesat e banimit dhe një spital fëmijësh

Published

on

By

Të paktën 15 persona kanë mbetur të vrarë nga sulmet më të fundit ruse që shënjestruan kryeqytetin ukrainas, deklaroi kryetari i bashkisë së Kievit, ndërsa Ukraina po vazhdon të përballet me mungesë të raketave të mbrojtjes ajrore.

Ndërtesa banimi dhe magazina u goditën në të gjithë qytetin gjatë natës, bëri të ditur Shërbimi Shtetëror i Emergjencave të Ukrainës, ndërsa u dëmtuan gjithashtu një spital fëmijësh dhe një shkollë.

Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky tha se viktimat erdhën si pasojë e mungesës së raketave të mbrojtjes ajrore, për furnizimin e të cilave Kievi varet nga aleatët perëndimorë.

Duke folur për BBC News pranë një blloku të shkatërruar banesash në Kiev, kryebashkiaku Vitali Klitschko u shpreh se Ukraina ka nevojë për “municione, sisteme kundëraketë — ne kemi nevojë për mbështetje nga partnerët tanë”.

Klitschko ndodhej në lagjen Solomianskyi për të vlerësuar dëmet. Rreth tij, punonjësit e emergjencave vazhdonin kërkimet nëpër gërmadha, ndërsa banorët qëndronin jashtë shtëpive të tyre të shkatërruara.

Midis tyre ishte edhe Valeria Bondaruk, e cila u zhvendos në Kiev pasi shtëpia e saj në jug të Ukrainës u bombardua, duke besuar se do të ishte më sigurt për të dhe të bijën.

Tani ajo është detyruar të largohet nga shtëpia për herë të dytë gjatë kësaj meje.

Një copë xhami e ngulur në murin e dhomës së saj të gjumit shërbente si dëshmi se sa afër ishte rreziku. Ajo u fsheh në korridor gjatë natës, pasi nuk kanë ndonjë strehimore kundër bombardimeve. /BBC/

 

Continue Reading

Të kërkuara