Lajmet

Çka janë yndyrat e mira?

Por, çfarë është yndyra?

Published

on

Ushqimi juaj duhet të jetë i pasur me acidet Omega 3 që gjendet te produkte si peshku, lakrat e vogla apo spinaqi.

Tregjet janë plot e përplot me ushqime pa yndyrë. Gjatë të gjithë kohës jemi të bombarduar me mesazhet se yndyra na bën keq. Por, çfarë është yndyra? Përse kemi nevojë për të? A mund të jetojmë pa të? A duhet ta shmangim me çdo mënyrë? Për këto pyetje e shumë të tjera, AgroWeb ju jep përgjigje më poshtë:

Fakte interesante për yndyrnat

1. Një i rritur ka mbi 50 miliardë qeliza yndyrore në organizëm, që do të thotë se ka më shumë qeliza yndyrore në trupin e një njeriu, se sa njerëz në të gjithë planetin tonë.
2. Qelizat yndyrore ekzistojnë në të gjitha pjesët e trupit tonë përveç se tek qepallat, truri dhe në disa zona të ezofagut.
3. 1 gram yndyrë përmban 9 kalori dhe si rrjedhojë është përbërësi më kalorik që ne konsumojmë në krahasim me alkolin përshembull, që përmban 7 kalori për çdo gram, ndërkohë që proteina përmban vetëm 4 kalori.
4. Shumë prej njerëzve shtojnë mesatarisht një gram yndyrë çdo ditë, gjë që shpjegon më së miri përse moshat e mesme janë më të shëndoshë.
5. Qelizat yndyrore kanë një jetëgjatësi mesatare prej 10 vjetësh dhe çdo një sekondë 150 prej tyre, shuhen.

Yndyrnat e dëmshme

Duke lënë mënjanë faktet interesante, mungesa e yndyrnave, ose më saktë acideve yndyrore mund të çojë në dëme të pariparueshme për organizmin tonë, duke shkaktuar shqetësime të mëdha në metabolizëm. Ne përballemi me yndyrnat e këqija dhe ato të mira. Disa prej yndyrnave të këqija dhe veçanërisht yndyrnat trans, ose ato të ngopura ndikojnë negativisht në organizmin tonë. Yndyrnat e ngopura gjenden kryesisht tek produktet blegtorale, mishi dhe nënproduktet e qumështit. Mishi i viçit, i derrit, i qengjit, mishi i pulës dhe lëkura e shpendëve, qumështi me yndyrë të plotë, djathi, akullorja, vajrat tropikale (vaji i arrës së kokosit, vaji i palmës, gjalpi i kakaos) dhe dhjami i derrit janë burime të këtyre yndyrnave.

Yndyrnat e ngopura janë shkaktare të rritjes së nivelit të kolesterolit në gjak, që rrit gjasat e sëmundjeve të zemrës dhe diabetit të tipit 2. Ushqimet që përmbajnë pjesërisht vajra vegjetalë të hidrogjenizuar kanë nivel shumë të lartë të yndyrnave trans. Këto janë yndyrnat më të këqija për organizmin tënd. Yndyrnat trans gjenden në ushqimet e skuqura, margarina, ëmbëlsirat, ushqimet e përpunuara, siç janë kokoshkat që përgatiten në mikrovalë etj. Ashtu si në rastin e yndyrnave të ngopura, yndyrnat trans mund të rrisin kolesterolin dhe të mbajnë nën fre nivelet e kolesterolit të mirë. Yndyrnat trans trefishojnë shanset që ju të prekeni nga sëmundjet e zemrës në krahasim me yndyrnat e ngopura.

Yndyrnat e mira

Tani i vjen rradha yndyrnave të mira. Njihen ndryshe si yndyrnat e pangopura, që janë të dobishme për ta mbajtur organizmin të shëndetshëm dhe plot energji.

Ngrënia e ushqimeve të pasura me yndyrna mono-të-pangopura dhe polio-të-pangopura ul rrezikun e sëmundjeve të zemrës, përmirëson nivelet e kolesterolit në gjak, nivelet e insulinës dhe ekuilibron nivelet e sheqerit. Këto yndyrna janë të dobishme për organizmin, por ky i fundit nuk i prodhon ato. Megjithatë, nuk është e nevojshme që të shkoni në farmacinë më të afërt për të marrë pilulat që mendoni se ju nevojiten. Keni shumë ushqime që mund t’ju japin sasinë e nevojshme të këtyre yndyrnave, mjafton që t’i bëni pjesë të dietës suaj. Yndyrnat mono-të-pangopura ose Omega 9 mund t’i gjeni tek avokadot, ullinjtë, arrorët dhe gjalpi natyral i kikirikut. Këto yndyrna i japin trupit dhe sistemit imunitar një ndihmë të madhe.

Yndyrnat polio-të-ngopura njihen ndryshe si Omega 3 dhe acidet yndyrore Omega 6. Acidet yndyrore Omega 6 gjenden tek vajrat vegjetalë që ne i konsumojmë me bollëk. Këshillohet që ushqimi juaj të jetë më e pasur me acidet Omega 3 që gjendet tek produkte si peshku (burimi më i mirë i Omega 3) salmoni (veçanërisht ai i egri) harenga, skumbria, sardelja, goca e detit, toni, trofta e liqenit, vaji i peshkut, farat e linit, arrat, algat e detit dhe suplementet e saj, lakrat e vogla, kale, spinaqi dhe majdanozi.

Acidet yndyrore Omega 3 luftojnë inflamacionin, mbajnë nën kontroll mpiksjen e gjakut, ulin tensionin e gjakut dhe trigliceridet. Konsiderohen si një kampion i vërtetë mes acideve yndyrore.

Siç mund ta shikoni, kur vjen puna tek yndyrat, gjithçka vërtitet rreth konsumimit të ushqimit të duhur. Për fat të mirë, ushqimi shqiptar me bazë vaj ulliri organik, arra, peshk dhe perime të gjelbra është perfekte për të mbajtur një ekuilibër të acideve yndyrore në trup. Tani që e dini që nuk keni përse të keni frikë nga yndyra mos hezitoni të përfitoni gjithçka që mundeni nga ato më të shëndetshmet.

Vendi

UBT rangohet i pari në Kosovë nga GreenMetric 2026

Published

on

By

UBT është ranguar i pari në Kosovë nga UI GreenMetric World University Rankings 2026, duke konfirmuar sërish lidershipin në implementimin e praktikave të qëndrueshme institucionale dhe në zhvillimin e modelit universitar që ndërthur arsimin, inovacionin, teknologjinë dhe përgjegjësinë ndaj mjedisit.

Ky rezultat dëshmon angazhimin e vazhdueshëm të UBT-së për të shndërruar qëndrueshmërinë nga një objektiv strategjik në praktika konkrete, të cilat reflektohen në infrastrukturën, menaxhimin e resurseve, kërkimin shkencor dhe zhvillimin e zgjidhjeve inovative për të ardhmen.

Në këtë edicion, UBT ka arritur 5,122 pikë nga 10,000 pikë të mundshme, duke u vlerësuar në disa kategori. Ndër rezultatet më të spikatura është kategoria Energjia dhe Ndryshimet Klimatike, ku UBT ka siguruar 80% të pikëve të mundshme, duke dëshmuar rëndësinë që këto fusha kanë në vlerësimin e performancës së tij institucionale. Rangimi vlerëson institucionet e arsimit të lartë përmes kritereve që përfshijnë infrastrukturën dhe hapësirat universitare, energjinë, menaxhimin e mbeturinave, burimet ujore, transportin, si dhe arsimin, kërkimin shkencor, qeverisjen dhe digjitalizimin.

Në përputhje me vizionin dhe misionin e tij për të avancuar arsimin, kërkimin shkencor, inovacionin dhe zhvillimin e qëndrueshëm, UBT ka ndërtuar një model universitar që ndërthur dijen, teknologjinë dhe përgjegjësinë ndaj mjedisit. Në këtë kontekst, UBT Smart City dhe modeli i qytetit 10-minutësh përfaqësojnë një qasje që synon t’i afrojë shërbimet kryesore, hapësirat publike, gjelbërimin dhe nevojat e përditshme të qytetarëve, duke krijuar mjedise më të qasshme, më funksionale dhe më miqësore ndaj mjedisit.

Përmes ndërthurjes së planifikimit hapësinor, arkitekturës, teknologjisë digjitale, inteligjencës artificiale dhe inovacionit, kjo qasje synon të kontribuojë në qytete që shfrytëzojnë më mirë resurset, nxisin mobilitetin e qëndrueshëm dhe përmirësojnë cilësinë e jetës. Kështu, qëndrueshmëria bëhet pjesë e një vizioni më të gjerë për zhvillimin e kampuseve moderne dhe krijimin e zgjidhjeve inovative për sfidat e së ardhmes.

 

Continue Reading

Vendi

UBT organizon edicionin e 15-të të Konferencës Ndërkombëtare Shkencore

Published

on

By

UBT do të organizojë edicionin e 15-të të Konferencës Ndërkombëtare Shkencore, një platformë akademike që bashkon studiues, shkencëtarë, profesionistë dhe përfaqësues të institucioneve nga fusha të ndryshme, me qëllim avancimin e kërkimit shkencor, shkëmbimin e njohurive dhe zhvillimin e bashkëpunimit ndërkombëtar.

Konferenca do të mbahet në Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik të UBT-së, duke vazhduar traditën e kësaj platforme ndërdisiplinore, e cila u mundëson studiuesve dhe profesionistëve të prezantojnë punën e tyre shkencore, të diskutojnë zhvillimet e fundit në fushat përkatëse dhe të krijojnë mundësi të reja për bashkëpunim akademik.

Programi përfshin një gamë të gjerë fushash, ndër të cilat mjekësia dhe infermieria, shkencat farmaceutike dhe natyrore, stomatologjia, shkencat kompjuterike, inxhinieria, mekatronika, robotika, siguria e informacionit, arkitektura, planifikimi hapësinor, drejtësia, shkencat politike, gazetaria, media dhe komunikimi, menaxhmenti, ekonomia, psikologjia, arsimi, bujqësia, shkenca dhe teknologjia e ushqimit, arti, dizajni dhe muzika.

Përmes këtij programi të gjerë, konferenca synon të krijojë ura bashkëpunimi ndërmjet disiplinave të ndryshme, duke nxitur dialogun shkencor dhe duke promovuar qasje të reja për adresimin e sfidave bashkëkohore. Një rëndësi e veçantë i kushtohet gjithashtu mbështetjes së studiuesve në fillim të karrierës akademike dhe stafit të ri akademik, duke u ofruar mundësi për prezantimin e hulumtimeve dhe zhvillimin e aftësive për publikim sipas standardeve ndërkombëtare.

Gjatë edicioneve të deritanishme, konferenca ka krijuar një bazë të gjerë ndërkombëtare të pjesëmarrjes dhe prezantimeve shkencore, me pjesëmarrje të mbi 1 mijë folësve dhe prezantuesve, dhe përfaqësim nga mbi 30 shtete të botës.

Përmes edicionit të vitit 2026, UBT synon të vazhdojë forcimin e profilit të tij si institucion i arsimit të lartë me orientim drejt kërkimit shkencor, transferimit të dijes dhe bashkëpunimit ndërkombëtar, duke krijuar hapësirë për ide të reja, rezultate shkencore dhe partneritete që lidhin universitetet me profesionistët dhe sektorët e ndryshëm të shoqërisë.

Continue Reading

lajme

Kosova mirëpret Kongresin Botëror të Cilësisë, ekspertë nga të gjitha vendet e botës vijnë në UBT

Published

on

By

UBT do të jetë nikoqir i Kongresit të 67-të të Organizatës Evropiane për Cilësi (European Organization for Quality – EOQ), i cili do të mbahet më 21–23 tetor 2026 në Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik të UBT-së, duke sjellë në Kosovë profesionistë, akademikë, ekspertë dhe përfaqësues institucionalë nga vende të ndryshme të botës. Kongresi organizohet nga Quality Kosova, organizatë kombëtare dhe anëtare e rregullt e EOQ-së.

Kongresi, me temën “Shaping Quality for a Smart, Sustainable and Resilient Future – Quality, Growth, Human Values and Trust in the Age of AI”, do të shërbejë si platformë ndërkombëtare për diskutimin e së ardhmes së menaxhimit të cilësisë, transformimit digjital, inteligjencës artificiale, qëndrueshmërisë dhe zhvillimit të institucioneve në një botë që po ndryshon me shpejtësi.

Përgjatë punimeve, vëmendje e veçantë do t’u kushtohet ndikimit të inteligjencës artificiale në sistemet e cilësisë, akreditimit, arsimit, shëndetësisë, financave, industrisë dhe zhvillimit të qyteteve të mençura. Diskutimet do të trajtojnë gjithashtu rëndësinë e besimit, vlerave njerëzore dhe reziliencës në ndërtimin e sistemeve dhe institucioneve të qëndrueshme.

Përmes kongresit të saj, EOQ krijon një platformë të rëndësishme për shkëmbimin e përvojave, prezantimin e kërkimeve dhe praktikave të mira, si dhe zhvillimin e bashkëpunimeve ndërmjet komunitetit akademik, sektorit privat dhe institucioneve publike.

E angazhuar në bashkëpunimin me EOQ që nga viti 2008 dhe anëtare e rregullt e saj që nga viti 2013, Quality Kosova ka luajtur rol në promovimin e menaxhimit të cilësisë, certifikimit profesional dhe përafrimit me standardet ndërkombëtare në Kosovë.

Organizimi i këtij kongresi në Kosovë përbën një mundësi të rëndësishme për prezantimin e potencialit akademik, profesional dhe inovativ të vendit, si dhe për zgjerimin e lidhjeve me rrjetet ndërkombëtare të cilësisë dhe zhvillimit të qëndrueshëm.

Përmes mikpritjes së këtij aktiviteti ndërkombëtar, UBT krijon hapësirë për shkëmbimin e njohurive dhe përvojave ndërkombëtare, duke kontribuar në lidhjen e ekspertizës akademike me nevojat e institucioneve, industrisë dhe shoqërisë.

 

Continue Reading

Lajmet

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 20 tetor 1993-1998

Published

on

By

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

20 tetor 1993

Policia serbe sërish pengoi mësimin në Mitrovicë

Sot, në Mitrovicë, policia serbe katër herë ndërpreu mësimin në punktet 1 dhe 2 të gjimnazit “Frang bardhi”. Inspektorët serbë, të cilët më vonë kërkuan përforcime të policisë, fyen nxënësit dhe mësimdhënësit në baza kombëtare, si dhe i detyruan që menjëherë të ndërprejnë procesin mësimor.

Merret vesh se policët gjenden ende në lokalet e këtyre punkteve, si dhe rrahën nxënësin, Shenoll Muharremin.

20 tetor 1994

Ushtria serbe u vendos në afërsi të Gllogovcit

Më 17 tetor rreth orës 15:00, një njësit i ushtrisë serbe i përbërë prej 3 tanksash, 4 kamionësh dhe 3 llandroverësh, u vendos në malin afër lagjes së Berishajve në Duhanoll të Gllogovcit, njofton Komisioni për Informim i Degës së LDK-së në Gllogovc.

 20 tetor 1995

 Nëna u mor në polici në vend të djalit

Në shtëpinë e Bekim Ilazit nga Gjilani, me pretekst të kërkimit të armëve, më 13 tetor shkoi policia serbe dhe pasi ai nuk gjendej në shtëpi, mori nënën e tij, Salihen (52).

Kjo nënë u dërgua në stacionin e policisë dhe u mor në pyetje

për një revole të cilën policët e kërkojnë prej djalit të saj, njofton KI i Degës së LDK-së në Gjilan.

Ajo pas disa orësh u lirua nga policia me kusht që të nesërmen në polici të paraqitet Bekimi.

Bekim Ilazi u paraqit të nesërmen në polici dhe u keqtrajtua për rreth një orë.

 

20 tetor 1998

Në Lybeqevë të Prizrenit, nga 220 shtëpi, vetëm 12 nuk janë rrënuar

Gjatë ofensivës së fundit të forcave të ushtrisë dhe policisë serbe në rajonin e Vërrinit, këto forca kanë vrarë 48 shqiptarë, si dhe kanë shkatërruar disa fshatra të kësaj ane.

Rami Shala, mësimdhënës nga fshati Lybeqevë i tha KI të Degës së LDK-së në Prizren se nga 500 nxënësit e dikurshëm shqiptarë në SHF “Mic Sokoli” të këtij fshati kanë mbetur vetëm 45 sish, të cilët janë kthyer në 12 shtëpi të parrënuara nga forcat serbe, të vetmet nga gjithsej 220 sosh. Për 45 nxënësit shqiptarë, që janë kryesisht të ciklit të ulët, është improvizuar një dhomë mësimi.

Foto: Drenasi (ish-Gllogoci)

 

 

Continue Reading

Të kërkuara