Lajmet

Cila është lidhja midis stuhive të dimrit dhe ngrohjes globale?

Sipas Cohen, ato janë të lidhura me ndryshimet në Arktik.

Published

on

Bota po bëhet gjithnjë e më e ngrohtë, përfshirë dimrat. Shtetet e Bashkuara, megjithatë, kanë përjetuar stuhi të forta dimërore vitet e fundit dhe ekspertët po shohin më nga afër lidhjen midis këtyre ngjarjeve ekstreme të ftohta dhe ndryshimeve klimatike.

Ndërsa lidhja midis ngrohjes globale dhe valëve të të nxehtit është shumë e drejtpërdrejtë, sjellja e stuhive të dimrit rregullohet nga dinamika komplekse atmosferike që janë më të vështira për t’u studiuar.

Megjithatë, “ka disa aspekte të stuhive të dimrit (…) ku lidhjet e ndryshimeve klimatike janë mjaft të forta”, tha për AFP Michael Mann, një klimatolog në Universitetin e Pensilvanisë.

Për shembull, ngrohja e liqeneve ose oqeaneve ndikon në sasinë e reshjeve të borës.

Në Shtetet e Bashkuara, një mekanizëm i quajtur “borë me efekt liqeni” ndodh rreth rajonit Great Lakes në kufirin kanadez. Qyteti i Buffalos u godit rëndë nga një stuhi vdekjeprurëse dëbore gjatë fundjavës së Krishtlindjes.

Përplasja e ajrit të ftohtë nga veriu me ujin më të ngrohtë të këtyre liqeneve shkakton konvekcion, i cili çon në reshje bore.

“Sa më të ngrohta ato temperatura të liqenit, aq më shumë lagështi (ka) në ajër dhe potencial më i madh për borë me efekt liqeni”, shkroi Michael Mann në një artikull të vitit 2018.

“Të gjithë janë dakord që kur vorbulla polare shqetësohet ose prishet, ka një rritje të probabilitetit të motit të rëndë të dimrit”, tha Judah Cohen, autori kryesor i studimit dhe klimatologu për Kërkimet Atmosferike dhe Mjedisore (AER).

Dhe kjo vorbull polare e “shtrirë” është pikërisht ajo që u vu re pak para stuhisë që goditi Shtetet e Bashkuara këtë dhjetor, vuri në dukje ai.

I njëjti fenomen u pa në shkurt të vitit 2021, kur një ftohje e fortë goditi Teksasin, duke shkaktuar ndërprerje masive të energjisë.

‘Debat aktiv’
Por thelbi i debatit qëndron diku tjetër: çfarë po i shkakton këto shqetësime të shtuara në vorbullën polare?

Sipas Cohen, ato janë të lidhura me ndryshimet në Arktik, të përshpejtuara nga ndryshimet klimatike. Nga njëra anë, shkrirja e shpejtë e akullit të detit, dhe nga ana tjetër, rritja e mbulesës së borës në Siberi.

“Kjo është një temë që unë e kam studiuar për më shumë se 15 vjet, dhe sot jam më i sigurt në këtë lidhje se sa kam qenë ndonjëherë në të kaluarën”, tha ai për AFP.

Kjo pikë e fundit, megjithatë, mbetet “një debat aktiv brenda komunitetit shkencor”, tha Mann.

Studimet e ardhshme do të nevojiten ende në vitet e ardhshme për të zbardhur misterin e këtyre reaksioneve komplekse./UBTNews/

Vendi

PDK kërkon seancë urgjente të Kuvendit sot për ndryshimin e Ligjit për Gjykatën Speciale

Published

on

By

Partia Demokratike e Kosovës (PDK) ka kërkuar që sot, më 3 tetor, të mbahet seancë e Kuvendit të Kosovës për të votuar në dy lexime ndryshimet në Ligjin për Dhomat e Specializuara.

Deputetja e PDK-së, Ariana Musliu-Shoshi, ka deklaruar se vendimi i Qeverisë për të përcjellë në Kuvend plotësim-ndryshimin e këtij ligji është një hap i rëndësishëm dhe se procedurat parlamentare duhet të nisin pa vonesë.

“Ligji duhet të trajtohet dhe të votohet në të dy leximet. Prandaj, procedura duhet të nisë SOT në seancën e Kuvendit, duke pasur parasysh afatin prej 72 orësh ndërmjet dy leximeve“, ka thënë Musliu.

Ajo ka theksuar se Kosovës i nevojitet edhe një strategji e koordinuar juridike e diplomatike me ekspertë vendorë e ndërkombëtarë për procesin e apelimit të vendimit të 16 shtatorit dhe mbrojtjen e luftës së UÇK-së. Sipas saj, çështja është mbi kalkulimet politike dhe përfaqëson interes shtetëror, posaçërisht para se vendi të shkojë në zgjedhje./E.A/

Continue Reading

lajme

Qeveria miraton ndryshimet për Dhomat e Specializuara

Published

on

By

Qeveria e Kosovës ka konstatuar se nuk ka asnjë shkelje apo pengesë ligjore në nismën legjislative të ndërmarrë nga Partia Demokratike e Kosovës (PDK) për ndryshimin dhe plotësimin e Ligjit për Dhomat e Specializuara dhe Zyrën e Prokurorit të Specializuar.

Përmes një mbledhjeje elektronike të mbajtur të premten në mbrëmje, Ekzekutivi ka miratuar vendimin me të cilin i ka përcjellë Kuvendit të Kosovës vlerësimin dhe përgjigjet e nevojshme zyrtare lidhur me këtë nismë.

Sipas njoftimit zyrtar, përgjigja e Qeverisë përfshin opinionin ligjor të përputhshmërisë me legjislacionin e BE-së , vlerësimin e ndikimit buxhetor, si dhe opinionin ligjor mbi përmbajtjen e projektligjit.

“Qeveria e Republikës së Kosovës ka zhvilluar mbledhje elektronike, në të cilën ka miratuar vendimin me të cilin i përgjigjet kërkesës së Kuvendit të Republikës së Kosovës për Nismën legjislative për ‘Projektligjin Nr. 11/L-001 për ndryshimin dhe plotësimin e Ligjit Nr. 05/L-053 për Dhomat e Specializuara dhe Zyrën e Prokurorit të Specializua”, thuhet në njoftimin e Qeverisë.

Me këtë vendim, procedura i kalon tashmë Kuvendit të Kosovës për shqyrtim dhe procedim tëmëtejshëm ligjvënës. /E.A/

Continue Reading

lajme

Shkarkohet Blerim Isufaj nga posti i Kryeprokurorit të Prokurorisë Speciale

Published

on

By

Kryeprokurori i Prokurorisë Speciale, Blerim Isufaj, është shkarkuar të premten nga Këshilli Prokurorial i Kosovës (KPK), ka mësuar KOHA.

Gjatë ditës ishte bërë e ditur se KPK-ja do të mblidhej në një takim të jashtëzakonshëm, ku në rend dite ishte diskutimi për performancën e Isufajt.

Isufaj ishte zgjedhur për herë të parë në krye të Prokurorisë Speciale në vitin 2019, ndërsa ishte rizgjedhur në këtë pozitë në vitin 2023.

Gjatë mandatit të tij, Isufaj ka qenë një prej figurave më të kritikuara në sistemin prokurorial nga Lëvizja Vetëvendosje. Ai ishte votuar edhe nga Këshilli Prokurorial për pozitën e Kryeprokurorit të Shtetit, por procesi kishte mbetur pezull dhe nuk ishte dekretuar nga ish-presidentja Vjosa Osmani.

Kryeministri Albin Kurti kishte deklaruar më herët se në sistemin prokurorial “shumica e problemeve kanë emër të përveçëm”, duke iu referuar Isufajt.

Më 2 shtator, Isufaj pati një përplasje me disa anëtarë të Këshillit Prokurorial të Kosovës. Përplasjet u zhvilluan gjatë shqyrtimit të raportit të punës së Prokurorisë Speciale për vitin 2025, i cili më pas u rrëzua nga KPK-ja.

D.L

Continue Reading

Lajmet

Nis takimi mes Kurtit dhe Hamzës

Published

on

By

Ka nisur takimi mes kryeministrit Albin Kurti dhe kryetarit të Partisë Demokratike të Kosovës (PDK), Bedri Hamza.

Në takim pritet të diskutohen çështja e zgjedhjes së presidentit të ri dhe ndryshimet e mundshme në Ligjin për Dhomat e Specializuara të Kosovës.

Hamza është parë duke hyrë në objektin e Qeverisë i shoqëruar nga deputeti i PDK-së, Rrahman Rama.

Kuvendi i Kosovës ka afat deri më 6 tetor për zgjedhjen e presidentit të ri. Nëse presidenti nuk zgjidhet brenda këtij afati, vendi shkon në zgjedhje të reja.

D.L

Continue Reading

Të kërkuara