Lajmet
Çfarë rëndësie ka sistemi Patriot për Ukrainën?
Sipas ekspertëve, kjo mund të mos jetë një ndryshim i lojës në luftë.
Published
3 years agoon
By
UBT newsShtetet e Bashkuara kanë rënë dakord të dërgojnë një bateri raketash Patriot në Ukrainë, por ekspertët thonë se kjo mund të mos jetë një ndryshim i lojës në luftë.
Sistemet e raketave Patriot kanë qenë prej kohësh një temë nxehtë për Shtetet e Bashkuara dhe aleatët në zonat e kontestuara të botës, si një mburojë e lakmuar kundër raketave të tjera. Në Evropë, Lindjen e Mesme dhe Paqësor, ato mbrojnë nga sulmet e mundshme nga Irani, Somalia dhe Koreja e Veriut.
Pra, ishte një pikë kthese kritike kur lajmet u publikuan këtë javë se SHBA-ja ka rënë dakord të dërgojë një bateri raketash Patriot në Ukrainë – diçka që presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy e ka kërkuar prej muajsh për të rritur mbrojtjen ajrore të vendit të tij.
Zyrtarët amerikanë kanë konfirmuar marrëveshjen dhe së shpejti pritet një njoftim zyrtar. Por ekspertët paralajmërojnë se efektiviteti i sistemit është i kufizuar dhe mund të mos jetë një ndryshim i lojës në luftë.
Një përmbledhje se çfarë është sistemi dhe çfarë bën ai.
Çfarë është sistemi Patriot?
Patriot është një sistem raketash i drejtuar tokë-ajër që u vendos për herë të parë në vitet 1980 dhe mund të synojë avionë, raketa lundrimi dhe raketa balistike me rreze të shkurtër veprimi.
Çdo bateri Patriot përbëhet nga një sistem lëshimi i montuar në kamion me tetë lëshues që mund të mbajnë deri në katër interceptorë raketash secili, një radar tokësor, një stacion kontrolli dhe një gjenerator. Ushtria tha se aktualisht ka 16 batalione Patriot. Një raport i Institutit Ndërkombëtar për Studime Strategjike të vitit 2018 zbuloi se ato batalione operojnë me 50 bateri, të cilat kanë më shumë se 1200 përgjues raketash.
Bateritë amerikane shpërndahen rregullisht në mbarë botën. Përveç kësaj, Patriotët operohen ose blihen gjithashtu nga Holanda, Gjermania, Japonia, Izraeli, Arabia Saudite, Kuvajti, Tajvani, Greqia, Spanja, Koreja e Jugut, Emiratet e Bashkuara Arabe, Katari, Rumania, Suedia, Polonia dhe Bahreini.
Sistemi Patriot “është një nga sistemet e mbrojtjes raketore ajrore më të operuar, më të besueshme dhe më të provuar atje”, tha Tom Karako.
Gjatë viteve, sistemi Patriot dhe raketat janë modifikuar vazhdimisht. Raketa aktuale kushton afërsisht 4 milion dollarë për raund dhe lëshuesit kushtojnë rreth 10 milion dollarë secila. Me atë çmim, nuk është me kosto efektive apo optimale të përdoret Patriot për të rrëzuar dronët iranianë shumë më të vegjël dhe në mënyrë dramatike më të lira që Rusia ka blerë dhe përdorur në Ukrainë.
“Gjuajtja e një rakete milion dollarësh në një dron 50,000 dollarë është një propozim i humbur” tha Mark Cancian, kolonel rezervë i Korpusit të Marinës në pension dhe këshilltar i lartë në CSIS.
Një bateri Patriot mund të ketë nevojë për deri në 90 trupa për ta operuar dhe mirëmbajtur atë, dhe për muaj të tërë SHBA-ja hezitonte të siguronte sistemin kompleks, sepse dërgimi i forcave në Ukrainë për ta operuar atë nuk është një nismë për administratën e Biden.
Por kishte gjithashtu shqetësime se vendosja e sistemit do të provokonte Rusinë, ose rrezikonte që një raketë e lëshuar të përfundonte duke goditur brenda Rusisë, gjë që mund të përshkallëzonte më tej konfliktin. Sipas zyrtarëve, lutjet urgjente të liderëve ukrainas dhe shkatërrimi i infrastrukturës civile të vendit, përfshirë humbjen e energjisë elektrike dhe ngrohjes ndërsa dimri zvarritet, përfundimisht kapërceu rezervat e SHBA për furnizimin e këtij sistemi.
Një pengesë kryesore do të jetë trajnimi. Trupat amerikane do të duhet të trajnojnë forcat ukrainase se si të përdorin dhe mirëmbajnë sistemin. Ushtarët e ushtrisë të caktuar në batalionet Patriot marrin një trajnim të gjerë për të qenë në gjendje të lokalizojnë në mënyrë efektive një objektiv, të kyçen me radar dhe zjarr.
SHBA ka trajnuar trupat ukrainase në sisteme të tjera komplekse të armëve, përfshirë sistemet raketore të artilerisë së lartë të lëvizshmërisë, të njohur si HIMARS. Zyrtarët nuk kanë pranuar të japin detaje se sa do të zgjasë trajnimi Patriot dhe ku saktësisht do të bëhet.
Ukraina përballet me një sërë kërcënimesh ruse dhe Patrioti është i mirë kundër disave dhe jo aq i dobishëm kundër të tjerëve.
Një ish-zyrtar i lartë ushtarak me njohuri për sistemin Patriot tha se do të jetë efektiv kundër raketave balistike me rreze të shkurtër dhe përfaqëson një mesazh të fortë të mbështetjes së SHBA-së, por kjo nuk do të ndryshojë rrjedhën e luftës.
Zyrtari vuri në dukje se një bateri Patriot ka një rreze të gjatë qitjeje, por mund të mbulojë vetëm një zonë të gjerë të kufizuar. Si shembull, ato mund të mbrojnë efektivisht një bazë të vogël ushtarake, por nuk mund të mbrojnë plotësisht një qytet të madh si Kievi. Ato mund të siguronin mbulim vetëm për një segment të një qyteti.
Megjithatë, aftësia e Patriot për të shënjestruar disa raketa balistike dhe avionë mund të mbrojë potencialisht Kievin nëse presidenti rus Vladimir Putin do të zbatonte kërcënimin e tij të vazhdueshëm për të vendosur një pajisje taktike bërthamore. Por kjo do të varet nga mënyra se si është dorëzuar arma, tha Karako.
Raytheon, që prodhon Patriot, thotë se ka qenë i përfshirë në 150 përgjime raketash balistike që nga viti 2015. Megjithatë, shkalla e suksesit të Patriot është vënë në pikëpyetje vazhdimisht. Një raport i Zyrës së Përgjegjësive të Qeverisë i vitit 1992 tha se nuk mund të gjente prova për të mbështetur raportet se sistemi kishte arritur një shkallë suksesi prej 70 për qind kundër raketave Scud në Luftën e Gjirit. Në vitin 2018, suksesi i Arabisë Saudite në përdorimin e sistemit Patriot kundër raketave të lëshuara nga rebelët Houthi në Jemen u vu në pikëpyetje kur u shfaqën video që shfaqte sistemin duke dështuar.
Por përtej aftësive të Patriot, dhënia e tij është një deklaratë e madhe mbështetjeje për Ukrainën.
“Ka shumë simbolikë këtu”, tha Cancian./UBTNews/
Aktualitet
Edmond Hajrizi, profesori ndërmarrës – Pa Komplekse me Elionin
Published
15 hours agoon
January 25, 2026By
ubtnews
Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, ishte i ftuar në episodin e radhës të podcastit “Pa Komplekse – me Elionin”, ku përmes një bisede të hapur dhe inspiruese ndau reflektime personale dhe profesionale mbi rrugëtimin e tij akademik, sipërmarrës dhe institucional.
Në këtë episod, Prof. Dr. Hajrizi foli për mënyrën se si UBT ka arritur të pozicionohet si një institucion lider në arsimin e lartë në Kosovë dhe më gjerë. Gjatë bisedës, u diskutuan edhe raportet e UBT-së me universitetet tjera në Kosovë, duke vënë theksin në nevojën për bashkëpunim akademik, shkëmbim përvojash dhe ndërtim të një ekosistemi arsimor që i shërben zhvillimit të vendit.
Përveç dimensionit profesional, episodi solli edhe një anë më personale të Rektorit Hajrizi, i cili foli për Fisneten, bashkërrugëtuesen e tij në jetë dhe në punë, duke nënvizuar rolin e familjes dhe mbështetjes reciproke në ndërtimin e një karriere të suksesshme dhe me ndikim shoqëror.
Ju ftojmë ta ndiqni episodin e plotë të këtij podcasti në kanalin zyrtar në Youtube: Pa Komplekse – me Elionin
Lajmet
Studentët e UBT-së në vizitë studimore në Presidencën e Republikës së Kosovës
Published
3 days agoon
January 23, 2026By
UBTnews
Profesorët e UBT-së, Prof. Dr. Avni H. Alidemaj (Fakulteti i Shkencave Politike dhe Juridike) dhe Prof. Dr. Alban Maliqi (Studimet e Sigurisë), organizuan një vizitë studimore për studentët e Shkencave Politike dhe Studimeve të Sigurisë, në kuadër të lëndëve E Drejta Administrative, Politikat e Shtetit të Mirëqenies Sociale dhe Hyrje në Drejtësi.

Qëllimi i kësaj vizite ishte pajisja e studentëve me njohuri të drejtpërdrejta mbi aktivitetet, strukturën organizative dhe kompetencat kushtetuese e ligjore të Institucionit të Presidentit të Republikës së Kosovës, si dhe rolin e tij në funksionimin e sistemit shtetëror.
Studentët u mirëpritën nga zyrtarë të lartë të Presidencës (Fehmi Mehmeti – Sekretar i Zyrës së Presidentës, Besim Kajtazi – Drejtor i Departamentit për Çështje Juridike dhe Marrëdhënie Ndërkombëtare, Dafina Syla – Drejtoreshë e Departamentit për Shërbime të Përbashkët), të cilët prezantuan detyrat kryesore, përgjegjësitë institucionale dhe sfidat me të cilat përballet ky institucion gjatë ushtrimit të kompetencave të tij kushtetuese dhe ligjore.
UBT vazhdon me përkushtim të veçantë zbatimin e metodave bashkëkohore të mësimdhënies, me synim rritjen e cilësisë së mësimnxënies dhe ndërlidhjen e teorisë me praktikën. Vizitat studimore, hulumtimet e përbashkëta profesor-student, analizat e rasteve studimore dhe atyre hipotetike mbeten pjesë përbërëse e qasjes pedagogjike bashkëkohore që karakterizon këtë institucion të arsimit të lartë.
Lajmet
Sorensen konfirmon nisjen e punës së Komisionit të përbashkët për të pagjeturit
Published
3 days agoon
January 23, 2026By
UBTnews
Një ditë pas takimeve të kryenegociatorëve të Kosovës dhe Serbisë në kuadër të dialogut në Bruksel i dërguari i posaçëm për dialog Peter Sorensen ka lëshuar një komunikatë ku konfirmon zhvillimin e parë të takimit trepalësh të Komisionit të përbashkët për të pagjeturit.
Ky komision ishte formuar si rezultat i marrëveshjes mes Kryeministrit të Kosovës Alban Kurti dhe Presidentit të Serbisë Aleksandar Vuçiq në maj të vitit 2023 gjatë një takimi në nivel të lartë.
Në deklaratën e Sorensenit thuhet se qëllimi i këtij komisionit është të mbikëqyr zbatimin e Deklaratës për të pagjeturit që do të kontribuonte në zbardhjen e fatit të personave të pagjetur që përfshin edhe personat e zhdukur me dhunë, të ofroj të të vërtetën për familjet dhe të ndihmoj paqen dhe pajtimin e qëndrueshëm.
Ky Komision do të mbështes Grupin punues për personat e pagjetur, që udhëhiqet nga Kryqi i Kuq ndërkombëtarë, duke lehtësuar aktivitetet e palëve në implementim dhe zgjidhjen e mospajtimeve gjatë procesit.
“Fasilituesi i BE-së, Kosova, Serbia dhe Kryqi i kuq ndërkombëtarë mund ti drejtohen Komisionit me çfarëdo pyetje lidhur me implementimin, aplikimin apo interpretimin e Deklaratës” thuhet në prononcimin e të dërguarit të posaçëm për dialog.
“BE ka pritje të mëdha nga Komisioni i përbashkët për të dhënë kontribut në zbardhjen e fatit të personave të zhdukur dhe për të ndihmuar në mbylljen e një kapitulli të dhimbshëm për familjet të cilat kanë pritur aq shumë për përgjigje2 thuhet më tej në këtë komunikatë.
Lajmet
KEK realizon 97% të Planit Vjetor të Prodhimit të Energjisë Elektrike për vitin 2025
Published
3 days agoon
January 23, 2026By
UBTnews
Korporata Energjetike e Kosovës – KEK Sh.A. njofton se, bazuar në Bilancin Vjetor Energjetik të aprovuar nga Zyra e Rregullatorit për Energji (ZRRE), ka realizuar 97% të planit vjetor të prodhimit të energjisë elektrike për vitin 2025, pavarësisht sfidave teknike dhe ndërhyrjeve kapitale për modernizimin e njësive gjeneruese.
Ky rezultat është arritur gjatë një periudhe intensive pune, e cila ka përfshirë modernizimin e turbinave në njësinë B2, realizimin e remonteve të rregullta vjetore si dhe zbatimin e projekteve kapitale në njësitë B1, B2 dhe A3, duke siguruar funksionim të qëndrueshëm dhe të sigurt të sistemit energjetik kombëtar.
Analiza e të dhënave mujore të prodhimit dëshmon se, në disa muaj kyç, prodhimi ka tejkaluar planifikimin deri në 110%. Krahasimisht, në dhjetor 2024 realizimi i prodhimit ishte 76.5%, ndërsa në dhjetor 2025, falë përfundimit me sukses të remonteve vjetore dhe ndërhyrjeve modernizuese, si dhe me rënien e temperaturave dhe operimin paralel të pesë njësive gjeneruese, KEK ka tejkaluar planin e prodhimit me 102%. Periudhat me realizim më të ulët lidhen drejtpërdrejt me fazat intensive të modernizimit dhe remonteve të planifikuara. Megjithatë, në nivel vjetor, KEK ka ruajtur stabilitetin e sistemit energjetik kombëtar dhe ka përmbushur objektivat strategjike të prodhimit.
Realizimi vjetor prej 97% nuk përfaqëson vetëm një tregues statistikor, por është mbi të gjitha dëshmi konkrete e përkushtimit, profesionalizmit dhe përgjegjësisë së lartë të stafit teknik dhe të të gjithë punonjësve të KEK-ut, të cilët, përmes punës së palodhshme dhe angazhimit në terren, kanë garantuar funksionimin stabil dhe të sigurt të sistemit prodhues edhe në kushte jashtëzakonisht sfiduese. Ky rezultat është mbështetur dhe koordinuar nga strukturat menaxheriale, në funksion të krijimit të kushteve të nevojshme për realizimin e kësaj performance.
Ky rezultat konfirmon se KEK jo vetëm që po kalon nëpër një proces të thellë transformimi, por po e realizon këtë transformim duke garantuar njëkohësisht qëndrueshmërinë dhe stabilitetin e sistemit energjetik të Republikës së Kosovës, si dhe duke ndërtuar themelet e një sistemi energjetik modern, të sigurt dhe të qëndrueshëm për të ardhmen.
Edmond Hajrizi, profesori ndërmarrës – Pa Komplekse me Elionin
Studentët e UBT-së në vizitë studimore në Presidencën e Republikës së Kosovës
Sorensen konfirmon nisjen e punës së Komisionit të përbashkët për të pagjeturit
KEK realizon 97% të Planit Vjetor të Prodhimit të Energjisë Elektrike për vitin 2025
Kurti për “Shtëpinë e Kosovës” në Davos: Prezantojmë kulturën, identitetin se kush jemi por edhe mundësitë për investime
Aksioni për manipulim votash, arrestohet një komisioner i partisë së Emilja Rexhepit në Prizren
Emiratet Arabe investojnë 25 milionë euro për ndërtimin e spitalit të ri të Gjinekologjisë në Prishtinë
Rektori Edmond Hajrizi pjesëmarrës në Experience Fest California – Virtual Campus Edition 2026
Iu gjet pistoletë me fishekë në veturë, arrestohet prizrenasi
Të kërkuara
-
Lajmet3 months agoU mbajt Mbledhje Komemorative në nder të Prof. Dr. Faton Kabashit në UBT Prizren
-
Rajoni2 months agoProfesorët e UBT-së publikojnë studim shkencor mbi cilësinë e ujërave nëntokësore në Komunën e Suharekës
-
Rajoni2 months agoMe shumicë votash, Vesa Shatri zgjidhet Kryetare e re e Këshillit Studentor të UBT-së
-
Rajoni3 months agoNjë kontribut shkencor për ruajtjen e trashëgimisë inxhinierike në Kosovë – Publikohet artikulli i profesorëve të UBT-së, Naser Morina dhe Hazir Çadraku
