Aktualitet

Çfarë paralajmërojnë dy javët e para të luftës kundër Iranit për të ardhmen?

Published

on

Dinamika të reja dhe kritike po shfaqen në rajon, të cilat mund ta riformësojnë atë në mënyra dramatike. Dy javët e para të sulmit izraelito-amerikan ndaj Iranit kanë gjeneruar sasi kolosale lajmesh, propagande dhe spekulimesh, duke mbingarkuar publikun botëror.

Ndërsa konflikti hyn në javën e tij të tretë, mund të identifikohen disa realitete të reja që ushqejnë njëra-tjetrën në këtë moment destruktiv:

Së pari, fushëveprimi i kësaj lufte ka zgjeruar përplasjet ushtarake në më shumë se dhjetë shtete të rajonit. Supozimi se vendet mund të jenë të sigurta duke qëndruar jashtë luftimeve u thërrmua kur Irani vendosi të sulmojë shtetet e Gjirit, Irakun dhe Jordaninë për shkak të pritjes së bazave amerikane, si dhe Qipron e Turqinë për pritjen e forcave amerikane dhe britanike.

Së dyti, ndikimi i drejtpërdrejtë i luftës ka tronditur pjesën më të madhe të botës përmes mungesës së naftës dhe gazit, kufizimeve në transportin detar, rritjes së çmimeve dhe perspektivës së një recesioni ekonomik. Asnjë vend nuk mund të izolohet nga këto pasoja.

Së treti, kohëzgjatja e luftës do të përcaktojë ndikimet afatgjata. Uashingtoni dhe Tel Avivi shpresonin për një fitore të shpejtë dhe vendimtare, duke supozuar se mund ta përmbysnin udhëheqjen iraniane brenda pak ditësh, por dështuan ta arrijnë këtë pas 14 ditësh sulmesh të pandërprera. Irani dhe aleatët e tij synojnë një luftë të gjatë që shteron aftësitë ushtarake dhe qëndrueshmërinë politike të sulmuesve.

Së katërti, bazat ideologjike janë po aq të rëndësishme sa realitetet gjeopolitike. Izraeli dhe SHBA-ja shihen si bartësit e fushatës së fundit koloni-kolonizuese perëndimore, ndërsa iranianët dhe aleatët e tyre duan të zmbrapsin këtë sulm që ka pllakosur rajonin që nga shekulli XIX.

Së pesti, kjo luftë dëshmon se kemi hyrë në një epokë të re të luftës. Përballë fuqisë ajrore dhe satelitore amerikano-izraele, Irani ka zhvilluar risi teknologjike dhe logjistike. Përdorimi i dronëve të shpejtë dhe raketave hipersonike ka lejuar Iranin të depërtojë mbrojtjet ajrore miliona dollarëshe (si Patriot dhe THAAD), duke shkaktuar dëme të mëdha madje edhe brenda Izraelit, i cili po detyrohet të censurojë mediat e veta për të fshehur dobësitë.

Së gjashti, Irani ka mësuar leksione të rëndësishme. Teherani mbijetoi pas atentatit ndaj Liderit Suprem Ali Khamenei dhe dhjetëra liderëve të tjerë në ditët e para, duke kaluar me sukses pushtetin te udhëheqësia e re. Ai ka demonstruar rëndësinë e një sistemi të decentralizuar të luftës me depo dhe qendra komandimi të shpërndara.

Së shtati, pasojat e plota nuk mund të vlerësohen ende saktësisht, por shihet se të gjitha palët po injorojnë ligjin ndërkombëtar që mbron civilët dhe infrastrukturën kritike. Egërsia e sulmeve ndaj civilëve ka qenë tronditëse.

Së fundi, lufta tregoi se mbështetja e shteteve arabe te mbrojtja e SHBA-së dështoi t’i mbante ato të sigurta. Pas shpenzimit të trilionave dollarëve në armatime, shumë kryeqytete arabe tani shohin pak ose aspak kthim nga ky investim dhe do të duhet të rishikojnë strategjitë e tyre të mbrojtjes.

Të gjitha këto dinamika lidhen me një pikë: Palestinën. Lufta në Iran është një tjetër shfaqje e paqëndrueshmërisë që prodhon konflikti i pazgjidhur izraelito-palestinez prej 75 vitesh. Stabiliteti nuk do të arrihet derisa të gjendet një zgjidhje e drejtë.

Autor: Rami G. Khouri është Anëtar i Shquar i Politikave Publike në Universitetin Amerikan të Bejrutit dhe Anëtar i Lartë jorezident në Qendrën Arabe në Uashington DC. Ai është autor dhe analist.

Shënim: Ky artikull pasqyron pikëpamjet e autorit dhe jo domosdoshmërisht qëndrimin editorial të Al Jazeera-s.

 

Continue Reading

Lajmet

Konjufca pret ambasadorin bullgar: Diskutohet forcimi i bashkëpunimit në siguri dhe politikë të jashtme

Published

on

By

Ministri i Punëve të Jashtme dhe Diasporës, Glauk Konjufca, ka pritur në një takim njoftues ambasadorin e Republikës së Bullgarisë në Kosovë, Hristo Kraevski.

Gjatë këtij takimi, ambasadori Kraevski e uroi ministrin Konjufca për mandatin e tij të ri, duke rikonfirmuar marrëdhëniet e shkëlqyera ndërmjet dy vendeve.

Fokus i diskutimit ishte thellimi i mëtutjeshëm i bashkëpunimit dypalësh, me theks të veçantë në fushën e sigurisë dhe koordinimin e politikave të jashtme.

Të dy bashkëbiseduesit vlerësuan se partneriteti ndërmjet Prishtinës dhe Sofjes mbetet stabil dhe me interes të ndërsjellë për stabilitetin rajonal.

Me këtë rast, ambasadori Kraevski i dorëzoi ministrit Konjufca ftesën zyrtare për të marrë pjesë në takimin e radhës të Procesit të Bashkëpunimit të Evropës Juglindore (SEECP). Ky takim i rëndësishëm i nivelit rajonal pritet të mbahet në Sofje gjatë muajit qershor të vitit 2026.

Në fund të takimit, u rikonfirmua se Republika e Kosovës mbetet plotësisht e përkushtuar për të avancuar partneritetin me Bullgarinë, si një shtet mik dhe mbështetës i rrugëtimit euro-atlantik të Kosovës.

Continue Reading

Lajmet

Nënshkruhet kontrata 24 milionëshe për finalizimin e Spitalit të Ferizaj

Published

on

By

Pas një pritjeje të gjatë dhe shumë sfidave procedurale, është hedhur hapi final për kryerjen e punimeve në Spitalin e Ferizajt. Ministri i Shëndetësisë, Arben Vitia, ka njoftuar sot se ka nënshkruar kontratën për vazhdimin e punimeve, një projekt ky që kap vlerën prej 24 milionë eurove.

“Kam nënshkruar kontratën për vazhdimin e punimeve në Spitalin e Ferizajt. Pas shumë sfidave dhe vështirësive të trashëguara e të reja, ky projekt do të finalizohet brenda 30 muajsh”, ka bërë të ditur Vitia.

Ai ka shtuar se ky është një projekt shumë i rëndësishëm për këtë rajon dhe se do të realizohet sipas standardeve më të larta të infrastrukturës spitalore.

Përzgjedhja e fituesit erdhi pas një procesi të gjatë prokurimi ku morën pjesë tetë grupe operatorësh ekonomikë. Ndonëse fituesi ishte shpallur që në nëntor të vitit 2025, nënshkrimi u zvarrit për shkak të ankesave në Ministri dhe në Organin Shqyrtues të Prokurimit.

Ky hap pason kontratën për riprojektimin e plotë të spitalit që ishte nënshkruar në mars të vitit 2024, duke i hapur rrugë tenderit aktual për ndërtim.

Kontrata e parë për nisjen e punimeve ishte nënshkruar në janar të vitit 2018, në kohën kur ministria udhëhiqej nga Uran Ismaili, i cili asokohe premtonte përfundimin e objektit brenda tri viteve.

Megjithatë, punimet ishin ndërprerë në vitin 2021, duke lënë projektin në pritje deri në riprojektimin e fundit që i dha rrugë marrëveshjes së sotme.

Continue Reading

Lajmet

REL: Mali i Zi bën thirrje për paqe dhe bashkëpunim pasi Serbia blen raketa kineze

Published

on

By

Zyra e Presidentit të Malit të Zi, Jakov Millatoviq, tha se Podgorica mbetet e përkushtuar ndaj “marrëdhënieve të fqinjësisë së mirë” dhe bashkëpunimit në rajon, pasi Serbia konfirmoi blerjen e raketave kineze CM‑400AKG me aftësi sulmuese.

Në një përgjigje për portalin malazez, Vijesti, zyra e Millatoviqit deklaroi se Mali i Zi ka besim dhe bashkëpunim me të gjitha vendet në rajon, duke theksuar se këto janë parakushte të rëndësishme për “paqe dhe zhvillim të qëndrueshëm”.

Sipas deklaratës, anëtarësimi i Malit të Zi në NATO në vitin 2017 “e ka forcuar sigurinë” e këtij vendi dhe një gjë e tillë mbetet themeli i sistemit të tij të mbrojtjes.

Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, konfirmoi javën e kaluar se Serbia ka blerë raketa balistike supersonike nga Kina, CM‑400AKG, duke u bërë vendi i parë në Evropë që i posedon ato.

Ky veprim ndezi alarmin në rajon, sepse objektivat e këtyre raketave, me fuqi të madhe shkatërruese, mund të jenë disa qindra kilometra larg.

Ministri i Mbrojtjes i Kosovës, Ejup Maqedonci, tha se me këtë blerje, Serbia shpërfaqi tendencat hegjemoniste ndaj fqinjëve të saj.

Kryeministri i Kroacisë, Andrej Pllenkoviq, tha se e ka informuar sekretarin e përgjithshëm të NATO-s për blerjen e raketave kineze nga Serbia, ndërsa presidenti kroat, Zoran Millanoviq, tha se nuk e kupton “përse Serbia furnizohet me armë sulmuese”, duke përmendur edhe shqetësimet për prishjen e mundshme të sigurisë rajonale.

Vuçiq tha se Serbia “nuk po përgatitej për sulm”, por pretendoi se vendet fqinje, Kroacia, Shqipëria dhe Kosova, janë duke krijuar një aleancë ushtarake, të cilën Beogradi e sheh si kërcënim.

Tri vendet i hodhën poshtë këto pretendime.

Bashkimi Evropian, ku Serbia synon të anëtarësohet, tha se rruga e saj evropiane kërkon “zgjedhje të qarta strategjike”, përfshirë shmangien e varësive që nuk janë në përputhje me integrimin evropian.

NATO-ja, partnere e së cilës është Serbia, nuk reagoi ende. /REL/

 

Continue Reading

Aktualitet

Udhëheqja e lartë e Iranit shënjestër e sulmeve

Published

on

By

Izraeli deklaron se ka vrarë shefin e sigurisë së Iranit, Ali Larijani, në një sulm dhe se do të “vazhdojë gjahun” ndaj liderëve të vendit. Siç tregon edhe grafika e mëposhtme, shumë prej figurave të larta të vendit të periudhës para-luftës janë vrarë.

Vdekja e Liderit Suprem, Ayatollah Ali Khamenei, u njoftua më 28 shkurt, pas ditës së parë të sulmeve amerikano-izraele mbi Iran.

Gjithashtu, në valën e parë të sulmeve u vranë: këshilltari i sigurisë Ali Shamkhani, ministri i mbrojtjes Amir Nasirzadeh, komandanti i Gardës Revolucionare, gjenerali Mohammad Pakpour, si dhe shefi i shtabit të forcave të armatosura, Abdolrahim Mousavi. /BBC/

Continue Reading

Të kërkuara