Magazinë

Breshkat gjigante rikthehen në Floreana pas 180 vitesh zhdukjeje

Published

2 weeks ago

February 23, 2026

UBTNews

Breshkat gjigante po lëvizin sërish në ishullin Floreana në Galápagos për herë të parë pas më shumë se 180 vitesh, në atë që mbrojtësit e natyrës e kanë quajtur një “moment jashtëzakonisht të rëndësishëm”.

Lirimi i 158 breshkave të reja, të shumuar në robëri, është pjesë e Projektit për Restaurimin Ekologjik të Floreanas, i udhëhequr nga Galápagos National Park Directorate.

Rikthimi i tyre vjen pas një programi “back-breeding” të nisur në vitin 2017, pasi shkencëtarët zbuluan breshka që mbanin trashëgimi gjenetike të breshkës gjigante të Floreanas në ishullin fqinj Isabela.

Specia vendase e Floreanas, Chelonoidis niger niger, u zhduk në vitet 1840, pasi marinarët morën mijëra prej tyre nga ishulli për ushqim gjatë udhëtimeve të gjata detare.

“Në restaurimin e Floreanas është arritur një moment jashtëzakonisht i rëndësishëm, me 158 breshka gjigante të shumuar në robëri që u liruan në natyrë këtë javë”, thuhet në një deklaratë të Galápagos Conservation Trust (GCT) të premten.

“Ky moment i shumëpritur jep shpresë jo vetëm për të ardhmen e Floreanas, por edhe për restaurimin e ardhshëm të ishujve në mbarë botën”, shtoi organizata.

Drejtoresha ekzekutive e GCT-së, Dr. Jen Jones, e përshkroi këtë moment si “rrënqethës”, duke theksuar se ai vërteton dy dekada bashkëpunimi mes shkencëtarëve, organizatave bamirëse dhe komunitetit lokal.

Projekti i ruajtjes u bë i mundur pasi në vitin 2008 shkencëtarët zbuluan breshka me trashëgimi nga Floreana në vullkanin Wolf Volcano në ishullin Isabela.

Studiuesit përzgjodhën 23 breshka hibride me lidhjet më të afërta gjenetike me nënspecien e zhdukur dhe nisën shumimin e tyre në robëri në ishullin Santa Cruz.

Deri në vitin 2025, janë prodhuar më shumë se 600 të çelura, ndërsa disa qindra prej tyre tashmë janë mjaftueshëm të mëdha për të mbijetuar në natyrë.

Sipas GCT-së, breshkat gjigante janë “inxhinierë të ekosistemit” dhe luajnë një rol jashtëzakonisht të madh në rikthimin e ekosistemeve të degraduara, për shkak të mënyrës se si aktiviteti i tyre formëson peizazhin./BBC/

Magazinë

Zbulohen artistët e parë për festivalin e madh në Bristol në vitin 2026

Published

1 hour ago

March 10, 2026

UBTNews

Një nga festivalet më të mëdha falas në Mbretërinë e Bashkuar, Bristol Harbour Festival, ka zbuluar artistët e parë që do të performojnë në edicionin e vitit 2026.

Festivali zhvillohet çdo korrik dhe për një fundjavë e kthen qytetin e Bristolit në një qendër të madhe arti dhe muzike. Sivjet ai do të mbahet nga 17 deri më 19 korrik.

Në natën e parë të festivalit do të performojnë Fedzilla, Sam and the Womp dhe artisti vendas Dr Meaker.

Ky aktivitet tërheq çdo vit qindra mijëra vizitorë, të cilët mblidhen pranë portit të qytetit për të shijuar muzikë, art dhe performanca të ndryshme.

Koordinatorja e programit muzikor të festivalit, Noemi Antonelli, tha se qëllimi është që programi të pasqyrojë skenën aktuale muzikore të Bristol-it.

Ndërsa Tony Dyer, udhëheqës i Këshillit të Qytetit të Bristol-it, tha se festivali është një nga ngjarjet më të rëndësishme kulturore të qytetit.

“Bristol Harbour Festival bashkon komunitetet dhe tregon kreativitetin që e bën qytetin tonë të veçantë,” tha ai.

Shumë artistë vendas do të marrin pjesë përmes programit “Made in Bristol”, ku më shumë se 300 artistë kanë aplikuar për të performuar.

Këtë vit do të ketë edhe disa risi, përfshirë një skenë të re për muzikantët e rrugës në Cascade Steps. Ndërkohë, në Millennium Square të shtunën do të ketë muzikë folk dhe americana, ndërsa të dielën soul dhe funk.

Po ashtu, anija-klub Thekla do të organizojë sërish diskon e heshtur (silent disco), një nga aktivitetet më të njohura të festivalit.

Burimi: BBC

Magazinë

A e ka humbur shkëlqimin “djali i artë” i Hollywood-it, Timothée Chalamet?

Published

1 hour ago

March 10, 2026

UBTNews

Aktori i njohur i Hollywood-it Timothée Chalamet është përballur me kritika të shumta pas komenteve të tij të fundit për baletin dhe operën, duke nxitur debat në botën e artit dhe kulturës.

Në një intervistë me aktorin Matthew McConaughey, me të cilin kishte luajtur në filmin Interstellar, Chalamet deklaroi se nuk dëshiron të punojë në fusha si baleti apo opera, duke thënë se janë forma arti për të cilat “askujt nuk i intereson më”. Edhe pse ai më pas shtoi se kishte respekt për artistët e këtyre disiplinave, deklarata e tij shkaktoi reagime të forta.

Mes kritikëve ishte edhe sopranoja amerikane Isabel Leonard, e cila tha se komentet e aktorit tregojnë mungesë respekti ndaj artistëve të tjerë. Debati u përhap edhe në rrjetet sociale dhe në mediat e kulturës pop, ndërsa disa institucione artistike reaguan me ironi.

Kompania Seattle Opera madje ofroi zbritje për biletat e operës Carmen duke përdorur kodin promocional “TIMOTHEE”, duke e kthyer polemikën në një formë marketingu.

Komentet e Chalamet erdhën në një moment të ndjeshëm, pasi aktori është i nominuar për çmimin e aktorit më të mirë në Academy Awards për rolin e tij në filmin Marty Supreme.

Megjithatë, sipas disa analistëve të industrisë së filmit, polemika mund të mos ketë ndikim të madh në garën për Oscar, edhe pse aktori ka humbur disa nga çmimet paraprake si BAFTA Awards.

Pavarësisht kritikave, Chalamet mbetet një nga aktorët më të përfolur të brezit të tij dhe ende konsiderohet kandidat i fortë në garën për çmimin më prestigjioz të kinemasë.

Marrë dhe përshtatur nga BBC.

Magazinë

Bryan Larkin tregon përvojën e rëndë gjatë xhirimeve të “Jailbroken”

Published

24 hours ago

March 9, 2026

UBTNews

Aktori skocez Bryan Larkin thotë se përvoja intensive gjatë xhirimeve të filmit të tij më të ri nuk është diçka që do të dëshironte ta përjetonte në jetën reale.

Filmi i ri Jailbroken është xhiruar tërësisht brenda një qelie burgu. Larkin thotë se presioni psikologjik i këtij projekti e bën atë “ndoshta filmin më të mirë kundër burgut që mund të ekzistojë”.

Aktori 52-vjeçar, i rritur në East Kilbride në Scotland, luan rolin e Joe-s, një i burgosur i dhunshëm i cili, vetëm pak ditë para lirimit nga burgu, merr një telefonatë tronditëse ku mëson se ish-bashkëshortja dhe djali i tij janë rrëmbyer.

I armatosur vetëm me një telefon të kontrabanduar në qeli, ai futet në një garë me kohën për t’i shpëtuar, ndërsa është ende i mbyllur brenda burgut.

Filmi pati premierën botërore në Glasgow Film Festival të enjten në mbrëmje.

Në film luan edhe aktori veteran skocez David Hayman, i cili interpreton rolin e një gardiani burgu sadist.

Megjithatë, Larkin thotë se synimi i tij ishte të tregonte edhe anën njerëzore të personazhit.

“Do të shihni një njeri të dhunshëm dhe toksik,” tha ai. “Por edhe njerëzit më të prishur kanë diçka që e duan.”

Në rastin e Joe-s, motivimi i tij është të shpëtojë “një djalë që nuk ka asnjë kujtim për të”.

Për t’u futur në rol, Larkin punoi me regjisorin Vasily Chuprina dhe skenaristin Raymond Friel për tre muaj para fillimit të xhirimeve.

Së bashku ata u përpoqën të theksonin dobësitë e fshehura të personazhit Joe.

Por sapo nisën xhirimet, realiteti i setit të ngushtë filloi të ndikonte në gjendjen psikologjike të aktorit.

“Ka pasur momente kur ndihesha sikur ajo qeli ishte shtëpia ime,” tha Larkin.

Ai pranon se hapësira e mbyllur e bëri të vështirë të dilte nga karakteri, duke e bërë të ndihej territorial ndaj kujtdo që hynte në set.

Duke e vendosur publikun brenda një qelie me një njeri të dëshpëruar, filmi përpiqet të zhveshë aksionin tradicional dhe të fokusohet te psikologjia njerëzore dhe pasojat e një jete kriminale.

Larkin shpreson që udhëtimi i rëndë emocional i filmit të lërë një ndikim të fortë tek shikuesit.

“Nëse po mendon të bësh diçka që mund të të çojë në burg, shiko ‘Jailbroken’ para se ta bësh,” paralajmëroi ai.

Marrë dhe përshtatur nga BBC

Magazinë

A po ndryshon Hollywood-i? Aktoret mbi 60 vjeç po fitojnë gjithnjë e më shumë Oscar

Published

1 day ago

March 9, 2026

UBTNews

Tradicionalisht, Academy Awards kanë favorizuar aktoret më të reja por statistikat tregojnë se kjo po ndryshon gradualisht. Pyetja që shtrohet është nëse diskriminimi ndaj moshës për gratë në industrinë e filmit po zbehet.

Kur Michelle Yeoh fitoi çmimin Aktorja më e mirë për filmin Everything Everywhere All at Once në vitin 2023, në moshën 60-vjeçare, ajo dha një mesazh të fuqishëm.

“Zonja, mos lejoni askënd t’ju thotë se keni kaluar kulmin tuaj. Mos u dorëzoni kurrë,” tha ajo gjatë fjalimit të saj.

Deklarata e saj reflekton një realitet të gjatë në Hollywood vetëm shtatë gra mbi 60 vjeç kanë fituar ndonjëherë Oscar për aktoren më të mirë. Vetëm një fituese ka qenë mbi 80 vjeç Jessica Tandy dhe vetëm një tjetër mbi 70 vjeç – Katharine Hepburn.

Historikisht, votuesit e Akademisë kanë preferuar aktoret në të 20-at dhe 30-at e tyre.

Për shembull, vetëm një aktor mashkull ka fituar Oscar për aktorin më të mirë nën moshën 30 vjeç -Adrien Brody – ndërsa 32 aktore e kanë fituar këtë çmim në të njëjtën moshë.

Yjet e epokës së artë të Hollywood-it, si Bette Davis, Ingrid Bergman dhe Vivien Leigh, fituan Oscar në të 20-at e tyre.

Megjithatë, sipas analizës së BBC-së, mosha mesatare e të nominuarave për aktoren më të mirë është rritur vazhdimisht:

27 vjeç në vitet 1940

37 vjeç në vitet 1970

40 vjeç në vitet 2000

47 vjeç në vitet 2020

Sipas studiueses Stacy L Smith nga USC Annenberg Inclusion Initiative, filmat “prestigjiozë” që synojnë çmime tani u japin aktoreve një karrierë më të gjatë.

“Dikur bëja shaka se për të punuar si aktore e moshuar në Hollywood duhej të quheshe Judi, Maggie ose Meryl,” thotë ajo, duke iu referuar yjeve si Judi Dench, Maggie Smith dhe Meryl Streep.

“Sot kjo nuk është më e vërtetë.”

Sipas Elizabeth Kaiden nga The Writers Lab, tani po krijohen më shumë filma të ndërtuar posaçërisht për aktore me përvojë.

“Po shohim gjithnjë e më shumë histori për gra komplekse me përvojë jete,” thotë ajo.

Një faktor tjetër i rëndësishëm është rritja e numrit të grave regjisore. Në vitet e fundit, regjisore si Chloé Zhao dhe Jane Campion kanë fituar Oscar për regji.

Filmi Nomadland i Zhao-s kishte në rol kryesor Frances McDormand në të 60-at e saj.

Ndërsa regjisorja franceze Justine Triet fitoi Oscar për skenarin e filmit Anatomy of a Fall, ku luante aktorja gjermane Sandra Hüller.

Edhe filmi The Substance i regjisores Coralie Fargeat kishte në rol kryesor Demi Moore.

Ekspertët thonë se prania më e madhe e grave pas kamerës si regjisore dhe skenariste ka rritur numrin e roleve për gra mbi 40 vjeç.

Kjo po e ndryshon gradualisht industrinë e filmit dhe mund të jetë një shenjë se diskriminimi ndaj moshës për aktoret në Hollywood po dobësohet, edhe pse ende nuk është zhdukur plotësisht.

Marrë dhe përshtatur nga BBC