Arbnora Pllana studente e vitit të tretë në Media dhe Komunikim në UBT
Qyteti i Mitrovicës, ndodhet në udhëkryqin e ndikimeve helene, romake, orientale e europiane, duke bërë të mundur që këtu të gërshetohen një varg kulturash të popujve e të traditave të ndryshme. Pra takimi i traditës kulturore autoktone vendase me atë të ardhur, e bën këtë rajon shumë të pasur sa i përket trashëgimisë historike dhe kulturore.
Gani Baliu zyrtar për Kulturë në Mitrovicë, tregoi se në kuadër të komunës janë zyrat për qendrat multietnike kulturore të komuniteteve. Këto zyra janë në bashkëpunim të vazhdueshëm me Ministrinë për Kulturë Rini dhe Sport.
“Në qendrën multietnike kulturore janë zyrat, sallat për ushtrime që janë në shfrytëzim nga komuntitet e ndryshme siç janë: turqit, romët, ashkalinjtë”, ka thënë Baliu.
Shumëllojshmëria e komuniteteve në qytetin e Mitrovicës ka mundësuar shpalosjen e traditave dhe kulturave të tyre.
“Komunitetet kanë qasje në Qendrën e Kulturës “Rexhep Mitrovica”. Qendra e Kulturës në mundësitë e saj, lejon shpalosjen e traditave dhe kulturave të grupeve të etniciteteve të ndryshme brenda qytetit”, shtoi Baliu.
Sipas tij zyrat e qendrave multietnike kulturore për rajonin e Mitrovicës, duhet të jenë në kontakt të vazhdushëm me zyrtarët komunal për shpalosjen e këtyre kulturave.
“Duhet ende punë për shpalosjen e këtyre kulturave nga zyrtarët e komuniteteve në Qendrën e Kulturës “Rexhep Mitrovica”. Këta zyrtarë duhet të kenë komunikim të vazhdueshëm në mënyrë që të përfitojnë subvencione nga komuna”, thotë ai.
Nga komunitetet që veprojnë në qytetin e Mitrovicës, rezulton që komuniteti turk është më aktiv ndërsa komunitetet e tjera janë më pak të angazhuara.
“Komuniteti turk e ka krijuar një ansambël kulturor dhe shoqatën për ketë komunitet. Si komunitet ka marrë pjesë shumë herë në festivale që janë mbajtur në Turqi. Ndërsa mungesa e anagazhimit ndodh te komunitetet e tjera. Kjo vjen si pasojë e mungesës së arsimimit, ka edhe arsye të tjera, por njëra ndër to, padyshim është mungesa e arsimimit”, tha Baliu.
Ai thotë se komunitetet nuk parashtrojnë kërkesa të shumta, e ndër të rrallat që kanë janë financimi i ndonjë projekti, ndonjë vizitë jashtë vendit, por nuk kërkojnë asnjëherë financim për mundësinë e gërshtimit të traditave dhe kulturës.
Ardita Morina përgjegjëse për Qendrën e Kulturës “Rexhep Mitrovica” në Mitovicë tha se kjo qendër merret me organizimin e festave të ndryshme, ku edhe janë të angazhuara komunitete brenda qytetit.
“Në planprogramin e kësaj qendreje kulturore, janë të anganzhuar të gjithë komunitetet që jetojnë dhe veprojnë në komunën e Mitrovicës”, thotë ajo.
Qendra e Kulturës prej viteve ka ofruar bashkëpunime të ndryshme, jo vetëm me komunitete pakicë, por është shfrytëzuar edhe nga grupe të caktuara për aktivitete e promovime të ndryshme.
“Bashkëpunimet që kjo qendër i ofron janë panairet e ndryshme nga shkollat, organizatat e ndryshme politike, debate të organizuar nga të rinjtë, ekspozita të ndryshme arti, programe për fëmijë, shfaqje të ndryshme teatrale. Muajt më të ngarkuar janë maji dhe qershori”, thotë ajo.
Kjo qendër ka bashkëpunimin me komunën në aspektin financiar, ndërsa bashkëpunime brenda qytetit janë kryesisht me organizata joqeveritare dhe grupe të ndryshme të artit.
Lulezim Hoti drejtori – Themeluesi i Organizatës “7 arte” tha se organizata që drejton ka për qëllim ta mbaj gjallë kulturën e qytetit të Mitrovicës.
Zanafilla e krijimit të organizatës “7 arte”, është e ndërlidhur kryesisht me qëllimin e promovimit të diversitetit kulturor në qytetin e Mitrovicës.
“U themelua në vitin 2006, menjëherë pas lufës. Në momentin kur e gjithë shoqëria ishte në ndërtim dhe ristartim të jetës me probleme kryesisht politike dhe sociale, ne si të rinj në atë kohë e kemi parë të arsyesshme ndërtimin e një organizate për ruatjen e vlerave dhe kulturës brenda qytetit”, tha Hoti.
Emërtimi “7 arte” në vete ngërthen një shumëllojshmëri të arteve dhe kulturave në qytet, po ashtu është një urë lidhëse për talentët e rinj.
“Pse “7 arte”? Sepse kemi dashur të jemi të hapur për llojllojshmëri të arteve dhe njëkohësisht të hapur për secalin etnicitet që jeton në Mitrovicë. Prej kohës së themelimit deri në ditët e sotme janë të punësuar të rinjtë të vendeve e kombësive të ndyshme”, thotë Hoti.
Ai konsideron se organizata “7 arte” është vlerë e qytetit të Mitrovicës që ndihmon në bashkimnimin mes komuniteve të ndryshme. Gjithashtu ai tregoi për projektet që janë realizuar në kuadër të kësaj organizate.
“Përmes artit dhe kulturës të jetë e mundur gjetja e bashkëpunimeve nëpërmjet artistëve të rinj në mënyrë që të krijohet një mjedis sa më paqësor. Një nga projektet që është në kuadër të organizatës sonë, është “Green Fest”. Synimi i këtij festivali është përdorimi i artit dhe kulturës si mediume përmes të cilave synohet rritja e vetëdijes qytetare”, ka thënë Hoti për UBTnews.
Planprogrami i “7Arte” ofron shfaqje nga fusha të ndryshme artistike.
“Shfaqen filma të artistik, dokumentare, evente muzikore, ekspozita të artistëve si dhe shkëmbime në nivel europian mes artistëve. E mira e kësaj është që pas përfunidimit të shfaqjeve mund të ndërhyjë audienca me pyetje dhe të krijohen komunikime të ndryshme nga të rinjtë”, pohon Hoti
Angazhimi në të cilën gjenden këta të rinj në “7 arte”, ka berë që shumë sosh ta shprehin talentin e tyre dhe të depertojnë edhe jashtë vendit. Njëra ndër to është artistja Arbenita Kajtazi.
“Ne si organizatë e kemi pa të arsyesshme të jemi urë lidhëse që talenti i Arbenitës të promovohet përmes një koncerti që e kemi organizuar enkas për të. Depërtimi i saj ka vazhduar në Austri”, tregon Hoti.
Ai shton se kjo organizatë është e hapur edhe për artistët nga qytetet e ndryshme të Kosovës dhe vendeve rajonale./UBTNews/
Filharmonia e Kosovës, në bashkëpunim me Operën e Kosovës, do të mbajë koncertin e radhës më 19 mars 2026 në Prishtinë.
Ky koncert i veçantë do të zhvillohet në Sallën e Kuqe të Pallatit të Rinisë, duke filluar nga ora 19:30, Ky koncert vjen në një moment të rëndësishëm, pak para debutimit të saj në sallën ikonike të Filharmonisë së Berlinit.
Nën drejtimin e dirigjentes Marion Wood, programi i mbrëmjes ndërthur repertorin romantik me krijimtarinë bashkëkohore, duke përfshirë Requiem für Mignon nga Robert Schumann, veprën Ballin lartë! nga Valton Beqiri dhe kryeveprën monumentale Stabat Mater nga Antonín Dvořák.
Organizatorët ftojnë dashamirët e muzikës klasike që të rezervojnë vendet e tyre dhe të bëhen pjesë e kësaj mbrëmjeje të veçantë, e cila pritet të shënojë një tjetër hap të rëndësishëm në rrugëtimin artistik të Filharmonisë së Kosovës.
Biblioteka Kombëtare e Kosovës “Pjetër Bogdani” ka bërë një hap të rëndësishëm në ruajtjen dhe promovimin e trashëgimisë kulturore përmes digjitalizimit të materialeve.
Kjo bibliotekë ka arritur të digjitalizojë gjithsej 1,256,357 imazhe, duke përfshirë libra të rrallë dhe të vjetër si dhe periodikë historikë të kohës. Vetëm gjatë periudhës tetor 2025 – mars 2026, është realizuar një pjesë e konsiderueshme e këtij procesi, i cili sjell në formë digjitale një segment të rëndësishëm të historisë së gazetarisë në Kosovë.
Digjitalizimi synon të lehtësojë qasjen e publikut në këto materiale dhe njëkohësisht të sigurojë ruajtjen afatgjatë të tyre. Përmes këtij projekti, pasuria bibliotekare bëhet më e qasshme për studiuesit, studentët dhe lexuesit e gjerë, duke e afruar historinë e shkruar më pranë çdo qytetari.
Biblioteka Kombëtare thekson se procesi i digjitalizimit do të vazhdojë edhe në të ardhmen, me synimin për të përfshirë sa më shumë materiale dhe për të forcuar qasjen moderne në trashëgiminë kulturore të vendit.
Pranvera ka ardhur me aromë të librave të rinj dhe klasikëve që nuk humbasin kurrë vlerën e tyre. Për lexuesit shqiptarë që duan të eksplorojnë histori, emocione dhe kulturë, këto pesë vepra janë zgjedhja perfekte për muajin e parë të pranverës.
“Gjenerali i Ushtrisë së Vdekur” -Ismail Kadare
Një kryevepër që përshkruan pushtetin dhe luftën në mënyrë alegorike dhe universale.
“Komisari Memo” – Dritëro Agolli
Një roman i mbushur me humor, ironik dhe reflektues mbi jetën në Shqipërinë e viteve të kaluara.
“Lulet e ftohta” – Fatos Kongoli
Një portret i thellë i izolimit dhe sfidave të individit në një shoqëri të shtypur.
“Netë shqiptare” – Mitrush Kuteli
Tregime të shkurtër që japin pamje autentike të zakoneve dhe jetës shqiptare.
“Hasta La Vista” – Petro Marko
Një roman aventurash dhe luftë që tregon shqiptarët në kontekste ndërkombëtare.
Këto pesë libra janë një mundësi e shkëlqyer për të rifreskuar bibliotekën tuaj dhe për të eksploruar kulturën shqiptare nga perspektiva e autorëve më të njohur. Mos i lini pa lexuar këtë pranverë!
Në hartën e letërsisë shqiptare, disa emra dallojnë si drita udhërrëfyese për kulturën dhe historinë tonë. Ndër këta, Ismail Kadare është padyshim figura që ka vendosur standardin më të lartë. Vepra e tij “Gjenerali i Ushtrisë së Vdekur” nuk është thjesht një roman historik, është një pasqyrë e thellë e pushtetit, luftës dhe ekzistencës njerëzore. Ky libër i kapërceu kufijtë e kohës dhe vendit, duke sjellë zërin e Shqipërisë përtej maleve dhe lumenjve të saj, dhe duke e vendosur letërsinë shqiptare në skenën ndërkombëtare. Për çdo lexues që kërkon të kuptojë shpirtin e shqiptarëve dhe kompleksitetin e historisë së tyre, ky roman mbetet një pikënisje e domosdoshme.
Gjenerali i ushtrisë së vdekur është një roman, autori i të cilit është Ismail Kadare. Romani zhvillohet rreth një gjenerali italian, i cili është dërguar në Shqipëri për të gjetur eshtrat e ushtarëve të rënë italian gjatë kohës të pushtimit të Shqipërisë. Detyra kryesore e gjeneralit është kërkimi dhe gjetja e eshtrave të një koloneli, i cili u zhduk pa gjurmë në një fshat të vogël shqiptar.
Rrethanat e zhdukjes të kolonelit e ndërlikojnë shumë situatën. Pas shumë mundimeve të kota, eshtrat a kolonelit nuk u gjetën.Gjenerali hedh ato eshtra ne humnere dhe nga ai moment prish raportet me priftin. Si përfundim gjenerali është i mundur në detyrën e tij, dhe në një moment dobësie vendos të maskojë eshtrat e pagjetura të kolonelit me eshtrat e një të panjohuri.