Kulturë
Art dhe propagandë: Ndikimi i kinemasë britanike në kulturën globale!
Published
1 year agoon
By
UBT NewsPas luftës, filmat propagandistikë nuk u ndalën së prodhuari por përkundrazi u zhvilluan në një mjet të ri komunikimi me audiencën. Ata filluan të përdoren për të promovuar trashëgiminë kulturore britanike, duke nxitur turizmin dhe duke ndikuar në mënyrën se si kultura britanike përceptohet dhe ndryshon. Në vend që të mbeteshin vetëm mjete politike, ata u bënë instrumente për formësimin e imazhit kombëtar dhe përhapjen e tij në botë!

Gjatë Luftës së Dytë Botërore, kinemaja britanike u shndërrua në një mjet të fuqishëm propagandistik. Në atë kohë, kinemaja ishte forma më e përhapur e argëtimit masiv dhe qeveria britanike ndërhyri aktivisht në prodhimin e filmave për të ndikuar në opinionin publik.
Emra të mëdhenj të kinemasë britanike si Alexander Korda dhe Humphrey Jennings, bashkë me filmat e tyre të shquar si “Desert Victory”, “Mrs. Miniver” dhe “The Life and Death of Colonel Blimp”, përfaqësonin atë që shpesh quhet “epoka e artë” e kinemasë britanike. Megjithatë, kjo periudhë ishte po ashtu një kohë kur filmat britanikë ishin të formësuar qartë nga kërkesat e propagandës së luftës.
Edhe pse Lufta e Dytë Botërore ende përbën një kornizë të rëndësishme për të kuptuar botën e sotme, aspekti i ndikimit të propagandës përmes filmit ka marrë pak vëmendje. Shumë njerëz gabimisht e barazojnë propagandën me pavërtetësinë ose mashtrimin, dhe kjo bashkë me faktin se Britania po luftonte kundër nazizmit, ka bërë që ky fenomen të mos analizohet thellë.
Por, në realitet, propaganda ishte një instrument i fuqishëm në formësimin e përceptimeve të njerëzve dhe ndërtimin e një imazhi të ri kombëtar gjatë dhe pas luftës. Me aftësinë për të ndërthurur faktin dhe trillimin në mënyra tërheqëse, filmi u bë një vegël ideale për t’i shërbyer këtij qëllimi. Në këtë mënyrë, zhvillimi i propagandës është i ndërthurur ngushtë me historinë e filmit britanik dhe evolucioin e shtetit modern.

Nëse filmat propagandistikë do të kishin qenë një aktivitet që ishte pranuar vetëm me ngurrim, historia e tyre duhet të kishte përfunduar në vitin 1945. Por, në realitet, pas Krizës së Suezit dhe përballë dekolonizimit dhe kërcënimeve të Luftës së Ftohtë, propaganda filmike mori një formë të re.
Lufta e Dytë Botërore nuk ishte një përjashtim në përdorimin e filmave për qëllime propagandistike; përkundrazi, ajo përfaqësonte një standard të ri të përdorimit të kinemasë për të ndikuar në perceptimin publik.
Filmi propagandistik britanik shfrytëzoi një gamë të gjerë kulturore për të arritur mesazhet e tij. Një shembull i qartë është seriali televiziv “The Pacemakers”, ku Zyra Qendrore e Informacionit (COI) nxiti një brez të ri profesionistësh britanikë, të cilët ishin të angazhuar në ndryshimin e dinamikave të botës kulturore
Edhe pse kurrë nuk u shfaqën në Britani, për dekada me radhë, seriale të COI-së si London Line, This Week in Britain, British Sporting Personalities, The Enthusiasts dhe The Pacemakers tërhiqnin miliona shikues jashtë vendit
Për më tepër, versioni afrikan i London Line, i cili i ofroi një platformë figurave si Lionel Ngakane, Jumoke Debayo dhe (tani) Lord Boateng, shiti universitete britanike, ilaçe dhe ekspertizë në ndërtimin prefabrik përtej kufijve.
Kjo propagandë pro-demokracisë vetëdijshëm e pozicionoi veten në kundërshtim me normat e vendosura nga totalitarizmi ndërmjet luftërave. Por edhe në atë kohë, ajo gjeneroi përgjigje të paqarta.Një komentues i njohur ishte sociologu francez Jacques Ellul, i cili vuri re se periudha pas luftës kishte parë një orientim të propagandës nga menaxhimi i politikës masive në shërbim të ankthit psikologjik të një klase të mesme në rritje.

Nëse filmi propagandistik i fillimit të shekullit të 20-të kishte parë ambiciet e tij politike të zëvendësuara nga një fokus të ri pas luftës në forcimin e identitetit individual, kjo nuk ishte për shkak se ishte bërë paqësor, por sepse apetitet e tij ideologjik kishin zgjeruar. Propaganda, kishte frikë Ellul, ishte bërë endemike: njerëzit e kërkonin atë, ata kërkonin sigurinë, shabllonet, dhe modelet e saj për të përballuar kontradiktat e botës moderne.
Teza e Ellul-it nuk ishte pa kritikët e saj, por parashikimi i tij u dëshmua i saktë; madje edhe pas rënies së Bashkimit Sovjetik, historia e filmit propagandistik (përsëri) nuk erdhi në fund.
Fillimisht, kishte një kalim të dukshëm nga financimi shtetëror i kulturës si një e mirë në vetvete në një formë subvencioni që e shihte filmin si një mënyrë të rëndësishme për të paketuar trashëgiminë kulturore nga Derek Jarman te Paddington në një formë që inkurajonte investimin e brendshëm; ose më realist, shiste pushime për vizitorët e huaj. Por, që prej shtatë nga shtatë, sponsorë të rinj institucionalë si Njësia e Kërkimeve, Informacionit dhe Komunikimeve (Ricu) kanë mbushur hapësirën digjitale me propagandë audio-vizuale.
Vlerësohet se shekulli 21, po kalon nëpër një periudhë që konsiderohet e begatë për filmin propagandistik, ku volumi i përmbajtjes është më i lartë se kurrë. Filmat e shkurtër ndoshta nuk janë shumë tërheqës në vetvete; megjithatë, qëllimi është të formohet një kulturë e caktuar. Sot, filmi propagandistik është bërë një pjesë e pandashme e përditshmërisë.
Prej “Njësisë kundër Dezinformimit deri te Brigada 77 e Ushtrisë”, puna e këtyre agjencive të reja justifikohet gjithmonë si një përgjigje ndaj kërcënimeve ndaj sigurisë kombëtare.

Në esenë e tij Bullshit Jobs, David Graeber argumentoi se ekonomia post-industriale krijon shumë punë të bardha që nga pikëpamja funksionale nuk kanë nevojë të ekzistojnë, por që në vend të kësaj inkurajojnë një pjesë të madhe të shoqërisë të identifikohet me perspektivat e financës së madhe.
Jetojmë në një kohë ku shteti britanik është bërë reklamuesi më i madh i kombit, ndërsa industria mediatike po absorbon numra të mëdhenj të të diplomuarve. Ricu duket se ka shitur ekspertizën e saj për qeveritë në të gjithë Azinë, Afrikën dhe Europën, si dhe për Bashkimin Evropian përmes një dege ndërkombëtare. Filmi propagandistik është bërë një shërbim që mund të eksportohet.

Shumë intelektualë, shkrimtarë dhe krijues filmash janë aktivisht të angazhuar në ripërcaktimin psikologjik, teknologjik dhe sociologjik të botës, një skenar që ndoshta i bën ata gjithashtu më të ekspozuar dhe më të prirur ndaj pretendimeve të filmit propagandistik.
Pasqyrë e kinemasë britanike nga studentja e Shkencave Politike, Erëta Hasani
Kulturë
Ura historike që sfidoi kohën dhe ndryshoi inxhinierinë
Published
13 hours agoon
March 10, 2026By
UBTNews
Një nga veprat më të guximshme të inxhinierisë në botë, ura mbi ngushticën Menai Strait në veri të Wales, vazhdon të jetë në përdorim edhe pas më shumë se dy shekujsh. E ndërtuar në vitin 1826 për të lidhur territorin e Uellsit me ishullin Anglesey, kjo urë konsiderohet një nga projektet më revolucionare të kohës së saj.
Ura u projektua nga inxhinieri i njohur skocez Thomas Telford dhe ishte ura e parë rrugore e tipit pezull që u ndërtua në botë. Me një hapësirë prej rreth 1,368 këmbësh dhe e vendosur mbi ujë në një lartësi prej 102 këmbësh, ajo ishte ura më e gjatë në botë në kohën e hapjes së saj, duke mbajtur këtë rekord deri në përfundimin e Brooklyn Bridge në vitin 1883.
Ndërtimi i saj kishte një rëndësi të madhe për lidhjet mes London dhe Dublin, pasi ishte pjesë e rrugës që lidhte kryeqytetin britanik me portin e Holyhead, nga ku niseshin tragetet drejt Irlandës. Para ndërtimit të urës, kalimi i ngushticës bëhej me tragete dhe shpesh ishte i rrezikshëm për shkak të rrymave të forta dhe motit të paqëndrueshëm.
Në kohën kur u ndërtua, projekti u konsiderua jashtëzakonisht i guximshëm për standardet e inxhinierisë së shekullit XIX. Struktura e saj mbahej nga zinxhirë të mëdhenj prej hekuri të farkëtuar dhe u ndërtua duke përdorur metoda që sot konsiderohen si pararendëse të prodhimit në masë.
Edhe pse gjatë viteve janë bërë renovime dhe përmirësime, shumë nga elementet origjinale të urës, përfshirë shtyllat prej guri gëlqeror, vazhdojnë të qëndrojnë edhe sot. Aktualisht, ura ka kufizime për trafikun modern, por mbetet një lidhje e rëndësishme për komunitetin lokal dhe një atraksion i njohur turistik.
Pas më shumë se 200 vjetësh, kjo urë jo vetëm që vazhdon të përdoret çdo ditë, por edhe konsiderohet një simbol i rëndësishëm i historisë së inxhinierisë dhe i zhvillimit të transportit në Britani.
Marrë dhe përshtatur nga CNN.
Kulturë
Shfaqja me kukulla “Libri shumëngjyrësh”
Published
13 hours agoon
March 10, 2026By
UBT News
Në Teatri Dodona do të mbahet shfaqja me kukulla për fëmijë “Libri shumëngjyrësh”, një shfaqje edukative dhe argëtuese që prezanton botën e ngjyrave dhe natyrës përmes muzikës dhe lojës.
“Libri shumëngjyrësh” paraqet një panoramë të ngjyrave që lidhen me elemente të ndryshme të jetës dhe natyrës. Ngjyra e gjelbër simbolizon natyrën dhe jetën, ngjyra e kaltër lidhet me detin, qiellin dhe ujin, ndërsa ngjyra e bardhë përfaqëson pastërtinë dhe bukurinë. Ndërkaq, ngjyra e verdhë paraqet shkëlqimin e artë të Saharës.
Në fund, fletët e librit mbyllen me ngjyrën e errët që simbolizon qetësinë dhe gjumin. Përmes muzikës dhe lojës në skenë, fëmijët do të kenë mundësi të njihen me ngjyrat dhe me natyrën që na rrethon.
Shfaqja është realizuar sipas vargjeve te Samuil Yakovleivich Marshak, ndërsa dramatizimi dhe regjia janë bërë nga Melihate Qena.
Kukullat janë realizuar nga Antigona Qena dhe Valdet Rama, ndërsa kënga “Kuq-kuq-kuq” është krijuar nga Bahri Zariqi.
Në shfaqje luajnë Roza Berisha, Avni Hoti, Avdi Azemi dhe Melihate Qena.
Ndërsa në realizimin teknik në skenë ndihmojnë Bedri Maloku, Fadil Bekteshi dhe Albert Gashi.
Shfaqja është e dedikuar për fëmijët mbi 3 vjeç.
Kulturë
“Prishtina, vrasja e paralajmëruar e një ëndrre” shfaqet sonte në Teatrin Kombëtar të Kosovës
Published
13 hours agoon
March 10, 2026By
UBT News
Shfaqja “Prishtina, vrasja e paralajmëruar e një ëndrre” do të prezantohet si shfaqje mysafire më sot, duke filluar nga ora 20:00, në Teatrin Kombëtar të Kosovës.
Teksti i shfaqjes është shkruar nga Jeton Neziraj, ndërsa regjinë e ka realizuar Blerta Neziraj.
Në këtë produksion interpretojnë aktorët Armend Smajli, Verona Koxha, Shpëtim Selmani, Kushtrim Qerimi dhe Afrim Muçaj.
Publiku i interesuar mund të rezervojë biletat duke dërguar SMS.
Lajmet
Në UBT inaugurohet “Italian Corner” dhe Qendra e Certifikimeve CELI, me përkrahjen e Ambasadës së Italisë në Kosovë
Published
24 hours agoon
March 9, 2026By
ubtnews
Në Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik të UBT-së në Lipjan u inaugurua “Italian Corner” dhe Qendra e Certifikimeve CELI, një hap i rëndësishëm në forcimin e bashkëpunimit akademik dhe kulturor ndërmjet UBT-së dhe Ambasadës së Italisë në Kosovë. Në këtë ngjarje morën pjesë Ambasadori i Italisë në Kosovë, Maurizio Antonini, Rektori i UBT-së Prof. Dr. Edmond Hajrizi, profesorë dhe studentë.

Përveç inaugurimit të këndit të librave, ku UBT ka përfituar donacione të literaturës bashkëkohore, gjatë ceremonisë u bë edhe certifikimi i pjesëmarrësve të kursit të gjuhës italiane në UBT, si dhe ndarja e certifikatave për studentët që përfunduan me sukses certifikimin ndërkombëtar të gjuhës italiane CELI.
Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, theksoi se krijimi i këtij këndi është një hap i rëndësishëm drejt zgjerimit të bashkëpunimit ndërkombëtar dhe ofrimit të mundësive të reja për studentët.
“UBT ka ndërtuar ndër vite një rrjet të gjerë bashkëpunimi me institucione dhe projekte evropiane. Kjo iniciativë është pjesë e përpjekjeve tona për të krijuar më shumë mundësi për studentët dhe studiuesit tanë. ‘Italian Corner’ do të shërbejë si një hapësirë e rëndësishme për ata që dëshirojnë të thellojnë njohuritë e tyre në gjuhën dhe kulturën italiane, duke hapur rrugë për bashkëpunime të reja akademike dhe projekte të përbashkëta në të ardhmen”, u shpreh Rektori Hajrizi.
Ai shtoi se UBT synon të vazhdojë të zhvillojë projekte të përbashkëta me institucione italiane, duke e konsideruar këtë bashkëpunim një mundësi të rëndësishme për zhvillimin akademik dhe profesional të studentëve.
Nga ana tjetër, Ambasadori i Italisë në Kosovë, Maurizio Antonini, vlerësoi bashkëpunimin e ngushtë me UBT-në dhe rëndësinë që ka promovimi i gjuhës dhe kulturës italiane në Kosovë.
“Jam shumë i lumtur dhe krenar që jam sot këtu në UBT. Bashkëpunimi ndërmjet Ambasadës së Italisë dhe UBT-së është shumë i mirë dhe ky projekt është një dëshmi konkrete e kësaj marrëdhënieje. Përmes këtij këndi të librave synojmë të promovojmë gjuhën italiane, kulturën dhe lidhjet akademike ndërmjet Italisë dhe Kosovës”, tha Ambasadori Antonini.
Ai shtoi se iniciativa të tilla krijojnë mundësi të reja për studentët kosovarë që të njihen më nga afër me kulturën italiane dhe të ndërtojnë ura bashkëpunimi në fushën e arsimit, shkencës dhe inovacionit.
Inaugurimi i ‘Italian Corner’ shënon një hap të rëndësishëm në forcimin e marrëdhënieve akademike, kulturore dhe institucionale ndërmjet UBT-së dhe Italisë, duke krijuar hapësira të reja për shkëmbim njohurish, bashkëpunim ndërkombëtar dhe angazhim të studentëve.
Në përmbyllje të aktivitetit, pjesëmarrësit patën mundësinë të vizitojnë nga afër këndin e librave në Bibliotekën e UBT-së, i cili do të shërbejë si një burim i rëndësishëm për studentët dhe studiuesit që duan të mësojnë dhe të hulumtojnë më shumë rreth gjuhës, letërsisë dhe kulturës italiane.




Libani kërkon bisedime me Izraelin për planin që i jep fund konfliktit me Hezbollahun
52 vjet burgim për pesë të akuzuarit në rastin e dhunimit të 11-vjeçares në Prishtinë
Inspektorati vazhdon mbikëqyrjen intensive të çmimeve të naftës
Gjykimi i rrjetit të spiunazhit në Portland gjatë Luftës së Ftohtë
Osmani takon ambasadorin britanik: Diskutohet për partneritetin dhe diskursin publik
Suharekë: Katër policë të lënduar gjatë arrestimit të një 45-vjeçari
Pentagoni paralajmëron ditën më intensive të sulmeve
Elldin Uglari gjyqtar në sfidën Bullgari–Azerbajxhani te femrat
Veldin Hoxha zgjedh zemrën, nga Kroacia në fanellën e Kosovës
Të kërkuara
-
Vendi3 months agoDizajneri grafik Berin Hasi ligjëron për studentët e Dizajnit të Integruar në UBT
-
Aktualitet3 months agoProfesori i UBT-së, Hazir S. Çadraku dhe bashkëpunëtorët publikojnë artikullin “Historia e Mbrojtjes së Shpellës në Kosovë” në SpeleoMedit Magazine
-
Lajmet2 months agoProfesorët e UBT-së publikojnë studim shkencor në revistën prestigjioze ndërkombëtare të indeksuar në Scopus (Q1)
-
Lajmet3 months agoProfesori Lulzim Beqiri përfaqëson UBT-në në mobilitetin akademik në Technische Hochschule Lübeck
