Kulturë

Art apo algoritëm? Ai-Da thyen rekordet me vepër të paparë në tregun e ankandeve!

Published

on

Në një moment historik që shënon ardhjen e një epoke të re në artin botëror, portreti i Alan Turingut, realizuar nga roboti humanoid artist Ai-Da, u shit në ankand për shifrën rekord prej 1,084,800 dollarësh (1 milion euro). Veprës së titulluar A.I. God, e cila përshkruan figurën legjendare të babait të shkencës kompjuterike moderne, i paraprinë 27 oferta konkurruese në ankandin prestigjioz të Sotheby’s, duke kapërcyer ndjeshëm pritshmëritë fillestare.

Ankandi jo vetëm që e ngre në piedestal Ai-Da-n, si robotin e parë humanoid artist që shet një vepër arti në një shtëpi të njohur ankandesh, por edhe shenjon një “frontierë të re në tregun global të artit”, sipas deklaratës së Sotheby’s. Kjo shitje ka hapur një faqe të re, duke vendosur një standard të ri për artin e krijuar nga robotët në skenën ndërkombëtare.

Para se portreti të arrinte rekordet në ankand, Ai-Da dhe krijuesi i saj Aidan Meller u shprehën për Euronews Culture mbi frymëzimin pas veprës: “Alan Turing ishte një matematikan me vizion të jashtëzakonshëm dhe mendimtar origjinal. Jam e lumtur që kjo vepër, e ekspozuar në Kombet e Bashkuara në Gjenevë, hedh dritë mbi kontributet e tij të jashtëzakonshme,” tha Ai-Da, në një intervistë të veçantë përmes një video thirrjeje.

Krijuar në vitin 2019, Ai-Da përbën një përzierje mahnitëse të inteligjencës artificiale dhe mekanikës avancuese, duke e bërë atë të aftë të vizatojë dhe të pikturojë përmes kamerave të sofistikuara të instaluara në sytë e saj dhe algoritmeve komplekse që ndërthuren me një krah të dizajnuar enkas për artin.

Procesi kreativ i Ai-Da-s: Nga ideja tek vepra finale

Sipas Meller-it, çdo krijim i Ai-Da-s fillon me një bisedë iniciale ku sugjeron tema për portretet e saj, siç ishte edhe rasti i Turingut. Pas përzgjedhjes së një fotografie të tij, Ai-Da përgatiti disa skica fillestare dhe vizatime në formate të ndryshme, të cilat më pas u përpunuan për të prodhuar portretin përfundimtar.

“Ai-Da nuk mund të krijojë pa ndihmën e njeriut,” shpjegon Meller. “Ajo fillon nga një bazë dialoguese dhe ide artistike që e përshkruan në mënyrën e saj unike.”

Një vepër me një mesazh të fortë etik

Titulli provokativ i veprës, AI God, nuk është rastësor. Për Meller-in, ky emër reflekton një ndryshim të madh që po ndodh tani, ku vendimet po kalojnë gjithnjë e më shumë nga kontrolli i njeriut drejt algoritmeve. “Ekziston një zhvendosje e fuqisë drejt teknologjisë,” shpjegon ai. “Ndërkohë që inteligjenca artificiale po shndërrohet në një forcë që mund të ndikojë në miliona jetë, është e nevojshme të përballojmë pyetjet etike që ajo sjell.”

Portreti i Turingut, për Meller-in, është një thirrje për reflektim mbi përgjegjësinë që kemi ndaj teknologjisë. “Si mund ta përdorim këtë teknologji në mënyrë etike dhe të përgjegjshme? Dhe si mund të sigurojmë që ajo të jetë në të mirë të planetit dhe njerëzimit, përballë fuqisë së saj të pakufishme?”

Roli i Ai-Da-s në botën e artit dhe kulturës

Në vetëm pak vite, Ai-Da ka fituar vëmendjen ndërkombëtare me ekspozita të mirënjohura në Bienalen e Venecias, Ashmolean Museum në Oksford dhe Design Museum në Londër. Pavarësisht mekanikës dhe algoritmeve, Ai-Da ka përçuar mesazhe të fuqishme në krijimet e saj artistike, duke ngjallur pyetje mbi natyrën e artit, teknologjisë dhe shpirtit krijues.

Me këtë shitje që thyente çdo parashikim, Ai-Da ka shpalosur një perspektivë të re për artin, ku njerëzit dhe inteligjenca artificiale ndërthuren për të eksploruar një botë të re krijuese, të mbushur me sfida dhe premtime të mëdha për të ardhmen e artit dhe të njerëzimit./Euronews/

lajme

Artistja Arbresha Hoxha prezanton veprat e saj në Barcelonë, New York dhe Vjenë

Published

on

By

Artistja dhe dizajnerja, njëherit profesoreshë në Fakultetin e Artit dhe të Dizajnit në UBT, Arbresha Hoxha do të përfaqësojë krijimtarinë e saj në tri ngjarje të rëndësishme ndërkombëtare të artit bashkëkohor gjatë vitit 2026, duke zgjeruar praninë e saj artistike në skenën globale dhe duke promovuar artin shqiptar në kontekste prestigjioze ndërkombëtare.

Pjesëmarrja e parë do të realizohet në Barcelona Contemporary Art Exhibition 2026, e cila do të mbahet në Barcelonë gjatë muajit korrik 2026. Në këtë ekspozitë ndërkombëtare, veprat e Arbresha Hoxhës do të prezantohen përkrah artistëve nga vende të ndryshme të botës, duke krijuar mundësi të reja bashkëpunimi dhe shkëmbimi profesional me kuratorë, artistë dhe institucione kulturore ndërkombëtare.

Më pas, veprat e saj do të ekspozohen në Times Square Billboard Showcase në New York City, një platformë prestigjioze që promovon artin digjital dhe bashkëkohor në një nga hapësirat publike më ikonike në botë. Kjo pjesëmarrje përfaqëson një mundësi të rëndësishme për prezantimin e krijimtarisë së saj para një audience të gjerë ndërkombëtare.

Gjithashtu, më 27–28 qershor 2026, Arbresha Hoxha do të marrë pjesë në një ekspozitë ndërkombëtare të arteve pamore në Vjenë, Austri, ku do të ekspozojë veprat e saj së bashku me artistë nga vende të ndryshme. Ngjarja synon të nxisë dialogun ndërkulturor dhe shkëmbimin e ideve artistike përmes praktikave bashkëkohore të artit vizual.

Këto paraqitje ndërkombëtare dëshmojnë angazhimin e vazhdueshëm të Arbresha Hoxhës në zhvillimin e praktikës së saj artistike dhe në promovimin e artit shqiptar në skenën ndërkombëtare. Përmes pjesëmarrjes në këto ngjarje të rëndësishme, ajo kontribuon në forcimin e dialogut kulturor dhe në prezantimin e vlerave bashkëkohore të artit vizual para publikut global.

Continue Reading

Vendi

Filharmonia e Kosovës mbërrin në Berlin për “Syrigana”

Published

on

Instrumentalistët dhe ekipi i Filharmonisë së Kosovës kanë mbërritur në Berlin për përgatitjet finale të prezantimit të operës “Syrigana” nga artisti Petrit Halilaj, në një nga hapësirat më të rëndësishme të artit bashkëkohor në Evropë, Hamburger Bahnhof – Nationalgalerie der Gegenwart.

Para provave dhe performancave, artistët vizituan ambientet e muzeut dhe ekspozitën “An Opera Out of Time”, ku “Syrigana” prezantohet si një formë e re performative.

Nën dirigjimin e Marco Crispo, Filharmonia e Kosovës interpreton partiturën e kompozuar nga Lugh O’Neill, së bashku me sopranot Nina Guo dhe Urta Haziraj, si dhe ansamblin “Don’t Listen to Your Neighbors”.

Pas premierës në Kosovë gjatë verës së vitit 2025, “Syrigana” prezantohet tashmë në Berlin si pjesë e programit jubilar për 30-vjetorin e Hamburger Bahnhof.

Continue Reading

Vendi

Koncert artistik në UBT: Studentët demonstrojnë aftësitë e tyre në kitarë, vokal dhe audioproduksion

Published

on

By

Në kuadër të aktiviteteve të organizuara gjatë Ditëve të Artit dhe Dizajnit në UBT, Fakulteti i Muzikës Moderne, Prodhimit Digjital dhe Menaxhmentit realizoi një koncert të veçantë artistik në Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik të UBT-së, duke sjellë para publikut talentin dhe kreativitetin e studentëve.

Nën udhëheqjen e profesorit Urim Maliqi, studentët e klasës së kitarës prezantuan një program të larmishëm muzikor, i cili përfshinte interpretime të njohura pop, si dhe vepra instrumentale të zhanreve jazz dhe blues. Koncerti u karakterizua nga një atmosferë dinamike dhe interpretim profesional, duke reflektuar përkushtimin e studentëve ndaj zhvillimit të aftësive artistike dhe performuese.

Një dimension i veçantë i këtij aktiviteti ishte bashkëpunimi ndërdisiplinor mes studentëve të programeve të ndryshme të fakultetit. Në koncert morën pjesë edhe studentët e Audioproduksionit dhe Performancës Vokale, të cilët ndjekin kitarën si lëndë zgjedhore, duke krijuar një sinergji artistike që pasqyron qasjen moderne të UBT-së në edukimin muzikor.

Përmes performancave live, studentët patën mundësinë të prezantojnë njohuritë dhe aftësitë e fituara gjatë studimeve, duke fituar njëkohësisht përvojë të rëndësishme skenike dhe profesionale. Kjo përvojë kontribuon në përgatitjen e tyre për sfidat e industrisë së muzikës dhe arteve performuese.

Aktivitete të tilla dëshmojnë përkushtimin e UBT-së për të krijuar hapësira ku studentët mund të shprehin talentin e tyre, të zhvillojnë kreativitetin dhe të ndërtojnë përvoja praktike që plotësojnë procesin akademik.

Continue Reading

Lajmet

Studentët e UBT-së zbulojnë dimensionin e ri të muzeve në epokën digjitale

Published

on

By

Në kuadër të aktiviteteve të organizuara gjatë Ditëve të Artit dhe Dizajnit në UBT, studentët e programit Art dhe Media Digjitale po vazhdojnë të përfitojnë nga përvoja të drejtpërdrejta profesionale, të cilat ndërlidhin teorinë akademike me praktikën dhe zhvillimet bashkëkohore në fushën e artit, kulturës dhe trashëgimisë.

Në këtë frymë, në kuadër të lëndës “Praktika në Studio 4”, me profesorin Gazmend Ejupi, studentët morën pjesë në një diskutim të organizuar në Muzeun Etnologjik “Emin Gjiku”, me ftesë të drejtoreshës së Muzeut Kombëtar të Kosovës, Vjollca Aliu, në shënim të Ditës Ndërkombëtare të Muzeve.

Diskutimi u përqendrua në rolin që muzetë luajnë në ndërtimin e paqes, nxitjen e dialogut kulturor dhe reflektimin publik, si dhe në sfidat dhe mundësitë që sjellin konceptet e reja kuratoriale në Kosovë. Për studentët e UBT-së, kjo përvojë përbënte një mundësi të vlefshme për të kuptuar muzeun jo vetëm si institucion që ruan trashëgiminë kulturore, por edhe si një hapësirë dinamike edukative, kreative dhe bashkëkohore.

Gjatë diskutimit u trajtuan edhe çështje që lidhen me zhvillimin e sektorit muzeal në Kosovë, përfshirë qasjet inovative kuratoriale, përmirësimin e infrastrukturës, aktivizimin e koleksioneve dhe përfshirjen më të madhe të brezave të rinj në jetën kulturore. Po ashtu, u prezantuan investimet dhe projektet që po realizohen në kuadër të Programit Kombëtar të Muzeve, në institucione të rëndësishme si Muzeu i Burgut të Idealit në Prishtinë, Kullat e Isë Boletinit dhe Muzeu Etnologjik “Emin Gjiku”.

Pjesëmarrja në aktivitete të tilla pasqyron qasjen e UBT-së për të krijuar ura bashkëpunimi ndërmjet studentëve dhe institucioneve profesionale, duke u mundësuar atyre të njihen nga afër me praktikat më të mira të sektorit dhe me sfidat reale të profesionit.

Për studentët e programit Art dhe Media Digjitale, diskutime të këtij karakteri janë veçanërisht të rëndësishme, pasi hapin perspektiva të reja për mënyrën se si arti bashkëkohor, mediat digjitale, dizajni ekspozues, arkivat digjitale dhe format inovative të dokumentimit mund të kontribuojnë në transformimin e muzeve në hapësira interaktive dhe gjithëpërfshirëse për publikun.

Përmes organizimit të aktiviteteve të tilla, UBT vazhdon të dëshmojë përkushtimin e tij në ofrimin e një edukimi modern, të ndërlidhur ngushtë me praktikën profesionale dhe zhvillimet aktuale në fushat e artit, kulturës dhe teknologjisë.

Continue Reading

Të kërkuara