Liderët e Bashkimit Evropian kanë përshëndetur marrëveshjen e arritur mes Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe Iranit për përfundimin e luftës në të gjitha frontet, përfshirë Libanin, si dhe për rihapjen e Ngushticës së Hormuzit, një nga rrugët më të rëndësishme për furnizimet globale me energji, raporton “Euronews”.

Presidenti i Këshillit Evropian, António Costa, e ka cilësuar marrëveshjen si një hap të rëndësishëm drejt stabilitetit rajonal, duke theksuar nevojën për ndaljen e menjëhershme të konflikteve.

Edhe presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, ka bërë thirrje për zbatim të shpejtë të marrëveshjes dhe respektim të sovranitetit të Libanit, duke paralajmëruar se nuk mund të ketë paqe të qëndrueshme pa stabilitet në rajon.

Përfaqësuesja e Lartë e BE-së për Politikë të Jashtme, Kaja Kallas, ka deklaruar se ministrat e jashtëm të BE-së do të diskutojnë rolin e bllokut në fazat e ardhshme të procesit të paqes.

Ndërkohë, presidenti francez Emmanuel Macron ka njoftuar se misioni ushtarak i Francës dhe Mbretërisë së Bashkuar për sigurinë detare në Ngushticën e Hormuzit është i gatshëm për dislokim, duke theksuar rëndësinë e lirisë së lëvizjes detare për ekonominë globale.

Sipas raportimeve, Ngushtica e Hormuzit ishte bllokuar në mënyrë efektive që nga fillimi i konfliktit, ndërsa ceremonia e nënshkrimit të marrëveshjes pritet të mbahet të premten në Zvicër.

/A.K/

Bisedimet mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit për programin bërthamor dhe Ngushticën e Hormuzit pritet të nisin vetëm pas nënshkrimit të një marrëveshjeje paraprake mes dy vendeve, sipas raportimeve të mediave iraniane dhe ndërkombëtare.

Sipas IRNA, Teherani ka paraqitur një paketë kushtesh që duhet të përmbushen para se të kalohet në negociata të plota. Dokumenti konsiderohet paraprak dhe ende nuk është miratuar përfundimisht nga autoritetet iraniane, ndërsa bisedimet e detajuara pritet të zhvillohen brenda 60 ditëve pas arritjes së kornizës fillestare.

Në këtë fazë fillestare, Irani kërkon garanci politike, ekonomike dhe ushtarake nga SHBA-ja dhe aleatët e saj, si dhe një qasje të re ndaj sanksioneve dhe pranisë ushtarake në rajon. Zhvillimet po ndiqen nga afër edhe nga tregjet ndërkombëtare për shkak të ndikimit që mund të kenë në sigurinë e Lindjes së Mesme dhe furnizimin global me energji.

14 kushtet e paraqitura nga Irani janë:

1. Ndalim i menjëhershëm i luftës në të gjitha frontet, përfshirë Libanin
2. Angazhim i SHBA-së për mosndërhyrje në punët e brendshme të Iranit
3. Respektim i sovranitetit të Iranit
4. Heqje e plotë e bllokadës detare brenda 30 ditësh
5. Rifillim i lundrimit në Ngushticën e Hormuzit brenda 30 ditësh
6. Angazhim i SHBA-së për tërheqjen e trupave nga zonat kufitare me Iranin
7. Pezullim i sanksioneve ndaj naftës, petrokimikës dhe derivateve
8. Qasje e plotë e Iranit në burimet e tij financiare
9. Plan rindërtimi për Iranin me vlerë të paktën 300 miliardë dollarë
10. Fillimi i negociatave për marrëveshjen përfundimtare bërthamore brenda 60 ditëve
11. Konfirmim i angazhimit të Iranit ndaj Traktatit për Mospërhapjen e Armëve Bërthamore
12. Mosvendosje e sanksioneve të reja gjatë negociatave
13. Zhbllokim i 24 miliardë dollarëve asete iraniane gjatë procesit
14. Krijimi i një mekanizmi monitorues për zbatimin e marrëveshjes

Sipas IRNA-s, këto kushte përbëjnë bazën e dokumentit paraprak, ndërsa SHBA dhe Irani ende nuk kanë arritur një dakordim përfundimtar.