Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, deklaroi sot në Samitin e gjashtë shteteve të Ballkanit Perëndimor se Bashkimi Evropian ende s’është Evropë, duke përmendur me këtë rast mospërfshirjen e Ballkanit Perendimor.
“Pjesa e parë ka të bëjë me shndërrimin e Bashkimit Evropian në Evropë”.
“Siç e dimë, shtatëdhjetë e një vite më parë, mes vuajtjeve të mëdha, shkatërrimit, armiqësisë dhe mosbesimit të krijuar nga Lufta e Dytë Botërore, është publikuar Deklarata Schuman dhe ka lindur një ide e guximshme; ideja e bashkëpunimit nëpërmjet institucioneve të përbashkëta. Kjo ide lulëzoi dhe çoi në krijimin e tregut më të madh të lirë në botë, duke bashkuar më shumë se 500 milionë njerëz në një Bashkim Evropia”.
“Megjithatë, edhe pse është zgjeruar në masë të madhe, BE-ja sot nuk është Evropë. Shqipëria, Kosova, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut, Bosnja e Hercegovina dhe Serbia mbeten jashtë BE-së”.
“Gjashtë vendet e Ballkanit Perëndimor janë në Evropë, por BE-ja akoma nuk është Evropë”./UBTNEWS
Fjala e kryeministrit Kurti sot ne Tiranë në Samitin e gjashtë shteteve të Ballkanit Perëndimor:
“White Paper” për Agjendën për Ballkanin Perëndimor 2030
I nderuari Kryeministër i Shqipërisë, z. Rama,
I nderuari Komisioner i BE-së, z. Varhelyi,
Të nderuar liderë nga vendet fqinje dhe rajoni,
Kryeministër Rama, ju faleminderit për organizimin e këtij samiti dhe që na mblodhët të gjithëve, në të vërtetë, ne duhet të takohemi më shpesh dhe të bisedojmë më shumë.
E di që i kemi 5 minuta për prezantim, prandaj do të përpiqem të flasë shkurtimisht. Fjalën time do ta ndajë në tri pjesë, ku pjesa e fundit përfundon me një propozim për bashkëpunim të ardhshëm mes vendeve tona.
Pjesa e parë ka të bëjë me shndërrimin e Bashkimit Evropian në Evropë.
Siç e dimë, shtatëdhjetë e një vite më parë, mes vuajtjeve të mëdha, shkatërrimit, armiqësisë dhe mosbesimit të krijuar nga Lufta e Dytë Botërore, është publikuar Deklarata Schuman dhe ka lindur një ide e guximshme; ideja e bashkëpunimit nëpërmjet institucioneve të përbashkëta. Kjo ide lulëzoi dhe çoi në krijimin e tregut më të madh të lirë në botë, duke bashkuar më shumë se 500 milionë njerëz në një Bashkim Evropian.
Megjithatë, edhe pse është zgjeruar në masë të madhe, BE-ja sot nuk është Evropë. Shqipëria, Kosova, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut, Bosnja e Hercegovina dhe Serbia mbeten jashtë BE-së.
Gjashtë vendet e Ballkanit Perëndimor janë në Evropë, por BE-ja akoma nuk është Evropë.
Pjesa e dytë ka të bëjë me faktin që modeli ynë aktual i angazhimit duhet të ndryshojë.
Qasja aktuale ndaj bashkëpunimit rajonal ndikohet negativisht nga mosmarrëveshjet politike që e kanë penguar bashkëpunimin dhe i kanë ngritur dyshimet dhe pasiguritë në lidhje me të ardhmen. Për t’i zgjidhur këto probleme, ne së pari duhet ta pranojmë hapur burimin e tyre, pa ekuivoke ose finesë.
Refuzimi i Serbisë për ta njohur pavarësinë e Kosovës është pengesë e vazhdueshme ndaj bashkëpunimit rajonal. Kosova nuk mund të angazhohet në iniciativa që janë të përshtatura për ta mohuar statusin e Kosovës si shtet sovran dhe i pavarur; ne do të angazhohemi vetëm si të barabartë.
Në kuadër të Marrëveshjes për Tregti të Lirë të Evropës Qendrore (CEFTA), Kosova vazhdimisht është trajtuar në mënyrë të pabarabartë dhe të padrejtë. Në formën e saj aktuale, CEFTA nuk mund ta përgatisë rajonin për anëtarësim në BE. Kemi nevojë për përmirësim dhe përshpejtim.
Në kuadër të Këshillit për Bashkëpunim Rajonal (RCC), për shkak të mosnjohjes së Kosovës nga Serbia, të gjitha iniciativat shndërrohen në mosmarrëveshje në lidhje me terminologjinë. Duke i pasur parasysh këto fakte, nuk mund të pretendojmë që iniciativat e ardhshme do t’i zgjidhin pengesat aktuale, përveç nëse e ndërrojmë kornizën aktuale të bashkëpunimit.
Për më tepër, korniza aktuale nuk i adreson çështjet që ndërlidhen me pjesëmarrjen demokratike, ballafaqimin me të kaluarën, luftën kundër korrupsionit, llogaridhënien nga qeveria, pavarësinë e gjyqësorit dhe lirinë e medias.
Kjo më sjell në pjesën e fundit, e cila është rruga që e kemi përpara.
Për të ecur përpara na duhet një kornizë e re bashkëpunimi, e cila bazohet në vlera të përbashkëta dhe në një zotim për një sërë parimesh thelbësore. Kjo kornizë e re do të quhej Marrëveshja e Evropës Juglindore për Tregti të Lirë – ose SEFTA.
SEFTA do t’i përfshinte vendet e Ballkanit Perëndimor si anëtarë të barabartë me të drejta të barabarta, bazuar në një marrëdhënie të veçantë me BE-në, të ngjashme me marrëveshjen e Zonës Ekonomike Evropiane (EEA).
Pas krijimit të SEFTA-s, BE-ja, përmes një marrëveshje me SEFTA-në, do të zgjerojë katër liritë e BE-së – lëvizjen e lirë të mallrave, shërbimeve, personave dhe kapitalit – në të gjithë vendet e SEFTA-s.
Kjo marrëveshje do të modelohet në Marrëveshjen aktuale EFTA-EEA e cila do të parashikonte që Ballkani Perëndimor dhe BE të ecnin përpara së bashku duke u bazuar në legjislacionin e BE-së.
Marrëveshja do të kishte një strukturë të ngjashme institucionale të modeluar rreth EEA-së që do të përbëhej nga Këshilli, Komiteti i Përbashkët, Gjykata, Sekretariati dhe autoriteti i Mbikëqyrjes, ndër të tjera.
Marrëveshja do t’i përgjigjej gjithashtu “Planit të Investimeve Ekonomike të BE-së për Ballkanin Perëndimor”, i cili synon të mobilizojë deri në 9 miliardë euro në fonde në këtë dekadë.
Duke pasur parasysh mungesën e gatishmërisë dhe ekspertizës brenda rajonit, marrëveshja me BE-në do të parashikonte një mekanizëm mbikëqyrjeje, të drejtuar dhe operuar në kuadër të Bashkimit Evropian për të siguruar që të gjithë anëtarët e respektojnë marrëveshjen; kjo është thelbësore nëse do të kemi një treg të përbashkët që funksionon në mënyrë të drejtë dhe parimore.
BE-ja dhe Ballkani Perëndimor do të mund të zhvillonin një samit të veçantë në vitet 2024 dhe 2027 për ta vlerësuar nivelin e gatishmërisë për anëtarësim të plotë në BE.
Republika e Kosovës është e interesuar të anëtarësohet në BE dhe të kontribuojë në rritjen e saj të vazhdueshme. E mirëpresim mundësinë për të punuar ngushtë me të gjithë fqinjët tanë rajonalë në lehtësimin e anëtarësimit tonë kolektiv në BE. Propozimi ynë është i guximshëm, por të tilla janë edhe ëndrrat e qytetarëve tanë. Ne jemi të bindur që nëse ecim së bashku në këtë rrugë, atëherë do të jemi në gjendje të adresojmë shumë sfida dhe të arrijmë objektivin tonë të përbashkët.
Ariana Grande dhe Ethan Slater i kanë dhënë fund lidhjes së tyre pas tre vitesh së bashku.
Sipas burimeve pranë çiftit, ndarja ka ndodhur disa muaj më parë dhe ka qenë tërësisht miqësore, me të dy që vazhdojnë të ruajnë marrëdhënie të mira. Vendimi raportohet se ka ardhur pas një periudhe të gjatë reflektimi.
Këngëtarja 32-vjeçare, sipas të njëjtave burime, po e përballon mirë këtë fazë të re në jetën e saj dhe aktualisht është e fokusuar në turneun “Eternal Sunshine”, i cili nisi më 6 qershor në Kaliforni dhe pritet të përfundojë në shtator në Londër. Ajo po punon gjithashtu edhe për albumin e ri “Petal”, që pritet të publikohet më 31 korrik.
Romanca mes saj dhe Slater nisi gjatë xhirimeve të filmit “Wicked”, ku Grande luajti rolin e Galindës, ndërsa Slater interpretoi Boq. Lidhja e tyre u bë publike në korrik të vitit 2023, pak kohë pas ndarjeve të tyre nga partnerët e mëparshëm.
Megjithëse marrëdhënia ka përfunduar, burimet theksojnë se mes tyre nuk ka konflikte dhe se ata vazhdojnë të mbështesin njëri-tjetrin në aspektin profesional.
Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka deklaruar se një marrëveshje që synon t’i japë fund konfliktit me Iranin mund të arrihet brenda dy deri në tre ditësh.
Duke folur për gazetarët pas pjesëmarrjes në finalet e NBA-së në Madison Square Garden, Trump tha se marrëveshja eventuale do të ndalonte Iranin nga zhvillimi i armëve bërthamore dhe do të çonte në rihapjen e menjëhershme të Ngushticës së Hormuzit.
Sipas tij, Irani dhe Izraeli kanë rënë dakord të ndalin sulmet ndaj njëri-tjetrit pas përshkallëzimit të fundit të tensioneve.
“Ata po bënin lëvizje para dhe mbrapa, dhe tani të dy ranë dakord, nëpërmjet meje, të ndalen,” tha Trump para se të nisej me Air Force One.
Ai shtoi se marrëveshja është në fazat përfundimtare dhe se nuk do të lejojë në asnjë formë që Irani të pajiset me armë bërthamore.
“Ngushtica do të hapet menjëherë pas nënshkrimit, që mund të ndodhë brenda dy ose tre ditësh,” theksoi ai.
Trump u shpreh gjithashtu se nuk sheh ndonjë pengesë serioze në negociata dhe se palët janë shumë afër arritjes së një marrëveshjeje. Megjithatë, ai njihet për deklarata optimiste edhe në të kaluarën, gjatë negociatave që më pas kanë dështuar.
Situata mbetet e tensionuar mes Iranit dhe Izraelit, të cilët kanë ndalur përkohësisht sulmet ndaj njëri-tjetrit pas shkëmbimeve të fundit, ndërsa Teherani ka paralajmëruar reagim nëse sulmet vazhdojnë.
Komisioni Qendror i Zgjedhjeve ka procesuar të dhënat nga numërimi i rreth 20 për qind të votave për kandidatët për deputetë, ku sipas përllogaritjeve me formulën D’Hondt janë dhënë edhe projeksionet e para për ulëset në Kuvend.
Sipas rezultateve preliminare, Lëvizja Vetëvendosje me rreth 43 për qind të votave pritet të sigurojë 48 ulëse në Kuvend. Në krye të listës së kandidatëve më të votuar janë Albin Kurti, Glauk Konjufca, Albulena Haxhiu, Hekuran Murati, Donika Gërvalla, Xhelal Sveçla, Avni Dehari, Mimoza Kusari-Lila, Hajrulla Çeku dhe Ejup Maqedonci.
Ndërkohë, jashtë dhjetëshes së parë deri më tani kanë mbetur disa nga emrat e njohur të ish-deputetëve dhe kandidatëve të mëparshëm, si Agim Bahtiri, Agon Batusha, Fitim Haziri, Bylbyl Sokoli, Salih Zyba, Artan Abrashi dhe Rozeta Hajdari.
Në Partinë Demokratike të Kosovës, dhjetë kandidatët më të votuar përfshijnë Bedri Hamzën, Përparim Grudën, Arian Tahirin, Uran Ismailin, Sala Jasharin, Vlora Çitakun, Ganimete Musliun, Arben Mustafën, Mërgim Lushtakun dhe Enver Hoxhajn. Sipas projeksioneve, PDK pritet të sigurojë 24 ulëse në Kuvend, ndërsa jashtë listës së parë kanë mbetur Rrustem Mustafa, Xhavit Haliti dhe Nait Hasani.
Lidhja Demokratike e Kosovës, sipas të dhënave aktuale, pritet të ketë 20 deputetë. Më të votuarit e saj janë Vjosa Osmani, Lumir Abdixhiku, Doarsa Kica-Xhelili, Hykmete Bajrami, Avdullah Hoti, Ukë Rugova, Kujtim Shala, Anton Quni, Lutfi Haziri dhe Armend Zemaj.
Në anën tjetër, Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës pritet të sigurojë 8 ulëse, ku më të votuarit janë Ardian Gjini, Ramush Haradinaj, Daut Haradinaj, Besnik Tahiri, Bekë Berisha, Burim Ramadani, Time Kadrijaj, Agim Çeku, Arbër Tolaj dhe Albana Bytyqi.
Në rezultatet preliminare, pas numërimit të pjesshëm, Vetëvendosje prin me rreth 43 për qind, PDK është e dyta me rreth 21 për qind, LDK e treta me nën 18 për qind, ndërsa AAK e katërta me rreth 7 për qind. Votat e diasporës ende nuk janë përfshirë në numërim.
Përgatitja e profesionistëve të ardhshëm në fushën e ndërtimit dhe infrastrukturës kërkon më shumë sesa njohuri teorike. Ajo kërkon përballje të drejtpërdrejtë me proceset reale të planifikimit, menaxhimit dhe zhvillimit të projekteve që ndikojnë në zhvillimin e qëndrueshëm të vendit. Pikërisht me këtë qasje, Fakulteti i Inxhinierisë së Ndërtimit dhe Infrastrukturë në UBT vazhdon të organizojë aktivitete praktike që i lidhin studentët me institucionet dhe profesionistët e sektorit.
Në kuadër të lëndës “Rregullativa Ndërtimore”, studentët e vitit të parë të nivelit Master, të specializimit Menaxhim Inxhinierik, nën udhëheqjen e profesorit Ramë Hamzaj, realizuan një vizitë studimore në Ministrinë e Mjedisit, Planifikimit Hapësinor dhe Infrastrukturës, ku u njohën nga afër me funksionimin e departamenteve dhe agjencive që luajnë rol kyç në zhvillimin urban, menaxhimin e resurseve natyrore dhe mbrojtjen e mjedisit në Kosovë.
Vizita u realizua në kuadër të bashkëpunimit të vazhdueshëm që UBT ka ndërtuar ndër vite me institucionet publike të Republikës së Kosovës, duke krijuar mundësi që studentët të përjetojnë nga afër proceset profesionale dhe administrative me të cilat do të përballen në karrierën e tyre.
Gjatë vizitës, studentët u pritën nga përfaqësues të Departamentit për Planifikim Hapësinor, Ndërtim dhe Banim, ku u informuan për hartimin dhe zbatimin e politikave zhvillimore në fushën e planifikimit hapësinor, ndërtimit, legalizimit, banimit social dhe eficiencës energjetike në ndërtesa. Një vëmendje e veçantë iu kushtua programit të banimit të përballueshëm dhe social në Kosovë, si një prej projekteve më të rëndësishme aktuale në sektorin e ndërtimit dhe zhvillimit urban.
Studentët patën mundësi të mësojnë gjithashtu mbi proceset e shqyrtimit të lejeve ndërtimore, vlerësimin e planeve zhvillimore komunale dhe koordinimin institucional që realizohet në nivel kombëtar për planifikimin e qëndrueshëm të territorit.
Një pjesë e rëndësishme e vizitës iu kushtua edhe Autoritetit Rajonal të Pellgjeve Lumore dhe Resurseve Ujore, ku studentët u njohën me politikat e menaxhimit të ujërave, planifikimin e pellgjeve lumore, investimet në sektorin e ujit dhe harmonizimin e legjislacionit me standardet evropiane. Përmes prezantimeve profesionale, ata kuptuan rëndësinë strategjike të resurseve ujore në zhvillimin ekonomik dhe mbrojtjen e mjedisit.
Në vazhdim, studentët vizituan Agjencinë për Mbrojtjen e Mjedisit të Kosovës (AMMK), ku u prezantuan aktivitetet që lidhen me monitorimin e cilësisë së ajrit, ujit dhe tokës, raportimin mjedisor, menaxhimin e të dhënave mjedisore dhe bashkëpunimin me institucionet evropiane për mbrojtjen e mjedisit.
Po ashtu, ata u njohën me funksionimin e Departamentit për Mbrojtjen e Mjedisit dhe Ujërave, si dhe me rolin e Inspektoratit të Mjedisit, Natyrës, Ujërave, Ndërtimit dhe Planifikimit Hapësinor, ku u diskutua mbi mbikëqyrjen e zbatimit të legjislacionit, kontrollin e aktiviteteve ndërtimore dhe mbrojtjen e resurseve natyrore.
Përmes bashkëbisedimeve me ekspertë, drejtorë dhe zyrtarë institucionalë, studentët patën mundësinë të shtrojnë pyetje konkrete dhe të marrin informacione të drejtpërdrejta lidhur me sfidat aktuale të sektorit të ndërtimit, planifikimit urban dhe menaxhimit mjedisor në Kosovë.
Aktivitete të tilla dëshmojnë angazhimin e Fakultetit të Inxhinierisë së Ndërtimit dhe Infrastrukturë në UBT për të ofruar një arsimim bashkëkohor, të orientuar drejt praktikës dhe kërkesave të tregut të punës. Përmes vizitave studimore, bashkëpunimeve institucionale dhe përfshirjes së studentëve në procese reale profesionale, UBT vazhdon të krijojë një mjedis ku teoria dhe praktika ndërthuren për të formuar inxhinierë dhe menaxherë të aftë për të kontribuar në zhvillimin e qëndrueshëm të vendit dhe rajonit.