Aktualitet

Afganistani mbërthen takimin e G7-tës

Published

on

Dy muaj më parë, udhëheqësit e shtatë demokracive më të industrializuara në botë u takuan në prag të verës në bregdetin juglindor të Anglisë. Ishte një ngjarje e gëzueshme: takimi i parë fizik i Grupit të Shtatë Kombeve në dy vjet për shkak të pandemisë së koronavirusit dhe paraqitjes së mirëpritur të presidentit Joe Biden dhe mesazhit të tij “Amerika është kthyer” si dhe diskutimeve për çështje të mirëqenies deri te COVID-19 dhe ndryshimet klimatike.

Të martën, shtatë udhëheqësi do të takohen përsëri në formatin virtual përballë një ringjalljeje të pandemisë, lajmeve më të frikshme mbi ndryshimet e klimës dhe çështjes më të ngutshme e mbase më të rëndësishme: Afganistanit. Kriza në rritje e refugjatëve në vend, rënia e qeverisë dhe frika nga një ringjallje e terrorizmit me bazë në Afganistan, i kanë vënë aleatët e G-7 përballë të problemeve që kërcënojnë unitetin e bllokut.

Kryeministri britanik Boris Johnson, mikpritës i takimit të qershorit në qytetin turistik anglez Cornwall, tani po i mbledh përsëri udhëheqësit për bisedime mbi krizën në Afganistan mes pakënaqësisë me mënyrën se si presidenti Biden trajtoi tërheqjen nga Afganistani. Ankesa janë shprehur nga Britania, Franca, Gjermania dhe vendet tjera në G-7, që përfshin vetëm një vend jo anëtar të NATO-s, Japoninë.

Me gjithë njoftimin e presidenti Biden në muajin prill se Shtetet e Bashkuara do të tërhiqen plotësisht nga Afganistani deri në 20 vjetorin e sulmeve të 11 shtatorit 2001, kombi i Azisë Qendrore ishte pothuajse një çështje dytësore kur G-7 u takua në qershor.

COVID-19, Kina dhe ndryshimet klimatike dominuan agjendën, ndërsa pritjet për takimin e afërt të presidentit Biden me presidentin rus, Vladimir Putin, ishin në maje të gjuhës.

Udhëheqësit e vendosën Afganistanin si pikën e 57-të nga 70 sa ishin në komunikatën e tyre të fundit prej 25 faqesh, pas Ukrainës, Bjellorusisë dhe Etiopisë. Afganistani as nuk u përfshi në përmbledhjen prej një faqe e gjysmë të dokumentit. NATO-ja tashmë kishte nënshkruar tërheqjen dhe gjithçka që dukej se kishte mbetur, ishte përfundimi i një tërheqjeje të rregullt dhe shpresat për një marrëveshje paqeje midis qeverisë afgane dhe talebanëve.

“Ne u bëjmë thirrje të gjitha palëve në Afganistan që të zvogëlojnë dhunën dhe të merren vesh mbi hapat që mundësojnë zbatimin e suksesshëm të një armëpushimi të përhershëm dhe gjithëpërfshirës dhe të angazhohen plotësisht në procesin e paqes. Në Afganistan, një zgjidhje e qëndrueshme, gjithëpërfshirëse politike është mënyra e vetme për të arritur një paqe të drejtë dhe të qëndrueshme në dobi të të gjithë afganëve”, thanë udhëheqësit, pa asnjë paralajmërim urgjence.

“Ne jemi të vendosur të vazhdojmë mbështetjen tonë për qeverinë afgane për të trajtuar nevojat urgjente të sigurisë dhe humanitare të vendit, dhe për të ndihmuar njerëzit e Afganistanit, përfshirë gratë, të rinjtë dhe grupet e pakicave, ndërsa ata kërkojnë të ruajnë të drejtat dhe liritë e fituara me vështirësi”, thanë ata.

Por ndërsa vera po i afrohet vjeshtës, ato shpresa janë shuar.

Kryeministri Johnson dhe të tjerët, përfshirë presidentin francez, Emmanuel Macron, po e nxisin presidentin Biden të zgjasë përtej 31 gushtit afatin për tërheqjen e plotë të forcave amerikane, në mënyrë që të sigurohet evakuimi i të gjithë shtetasve të huaj, si dhe afganëve që punuan ose mbështetën ndryshe operacionet e NATO-s të udhëhequra nga Shtetet e Bashkuara, që mposhtën talebanët në vitin 2001.

Në prag të takimit, Shtëpia e Bardhë tha se presidenti Biden dhe kryeministri Johnson, folen në telefon dhe “diskutuan përpjekjet e vazhdueshme të personelit tonë diplomatik dhe ushtarak për të evakuuar qytetarët, personelin lokal dhe afganët e tjerë të cenueshëm”, si dhe “rëndësinë e bashkërendimit të ngushtë me aleatët dhe partnerët në menaxhimin e situatës aktuale dhe krijimin e një qasjeje të përbashkët ndaj politikës afgane”.

Zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Jen Psaki, tha se priste që çështjet në lidhje me afatin e evakuimit nga Afganistani të ishin pjesë e takimit të G-7. Por, ajo nuk deshi të parashikojë asnjë njoftim nga takimi, por tha se përqendrimi do të jetë në evakuimin e amerikanëve dhe aleatëve afganë sa më shpejt të jetë e mundur.

Sekretari britanik i Mbrojtjes, Ben Wallace, i cili e ka quajtur “gabim” marrëveshjen e Shteteve të Bashkuara me me talebanët që e përcaktoi afatin e tërheqjes, tha të hënën me një ton pothuajse lutës që nëse presidenti Biden e zgjat operacionin “edhe për një ose dy ditë, kjo do të na japë një ose dy ditë më shumë për të evakuuar njerëzit”.

Oficerë të lartë ushtarakë britanikë kanë shprehur zemërim me tërheqjen amerikane, duke thënë se kjo shpërfaqë zbrazëtinë e “marrëdhënies së posaçme” transatlantike, një frazë e përdorur që nga Lufta e Dytë Botërore për të theksuar lidhjet historike, të miqësisë dhe interesave të përbashkëta diplomatike midis Londrës dhe Uashingtonit.

Edhe qeveria gjermane po shpreh padurim me ritmin e evakuimit. Ministri i Jashtëm Heiko Maas, tha se shumica e personelit lokal që punonte për vendin e tij në Afganistan nuk ishte tërhequr ende dhe e quajti takimin e G-7 të martën “shumë të rëndësishëm” për diskutimin e qasjes ndërkombëtare në aeroportin e Kabulit, përtej 31 gushtit.

Zyrtarët e administratës së presidentit Biden kanë refuzuar të thonë nëse një zgjatje është e mundshme duke pasur parasysh kërkesën e talebanëve që të gjitha forcat amerikane të largohen deri në afatin e 31 gushtit.

Continue Reading

Kujtesë

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 6 nëntor 1992-1998?

Published

on

By

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1992-1998.

6 nëntor 1992

Shqiptarët trajtohen si “skllevër”

Revista franceze “Le monde diplomatique” pardje botoi një analizë të gjerë të procesev historike dhe aktuale në hapësirën e ishJugosllavisë. Një vëmendje të veçantë në këtë analizë autorja Ketrin Lutard ia kushton Kosovës dhe çështjes shqiptare. Ndër të tjera autorja thekson:  Qysh prej kohësh gjendja vlerësohet si shkatërruese dhe udhëheqësi i komunitetit shqiptar Ibrahim Rugova, pohon se bashkatdhetarët e tij janë trajtuar “si skllevër”. Represioni vazhdon të rritet. Kështu, sipas gazetës zyrtare të 25 korrikut 1992, Parlamenti serb i Beogradit vendosi të pezullojë drejtorët shqiptarë të uzinave Planinka, Rilindja, Ringos Ciglana, Buduqnost, Sutjeska, Energoinvest, Sharr dhe Proleter, të gjitha të vendosura në Kosovë, dhe për t’i zëvendësuar me serbë apo malazezë.

 

6 nëntor 1993

Spastrimet etnike serbe – në tekstet shkollore franceze e gjermane

Prej këtij viti shkollor në Francë dhe në Gjermani, janë paraqitur tekstet shkollore dhe materialet didaktike ku gjoja “në mënyrë tendencioze dhe të shtrembëruar janë paraqitur disa pjesë nga historia serbe, Serbisë e Jugosllavisë,” shkruan “Politika” e sotme.

Përse janë zemëruar aq shumë në të ashtuquajturën ministri federale të arsimit dhe të kulturës ndaj këtyre teksteve dhe përse ambasadës së tyre në Paris iu urdhërua të kërkojë procedurë gjyqësore për ndalimin e librit të historisë për klasën e katërt të gjimnazit? Për çka është fjala në të vërtetë?

Në librin e historisë në kaptinën “Kthimi i nacionalizmit”, siç thotë gazeta, shkruan: “Qëllimi ishte që të krijohet Serbia e madhe nëpërmjet ‘spastrimit etnik’ të territoreve ku gjenden serbët. Me terror dëbohet popullsia tjetër”.

Në kaptinën ku shpjegohen terminet nga libri, për spastrimin etnik shkruan se kjo “është teori të cilën e kanë krijuar anëtarët e Akademisë së shkencave në Beograd dhe nënkupton homogjenizimin etnik të territoreve të ish-Jugosllavisë, të cilat janë të banuar me serbë, të cilat duhet me anë të terrorit mbi popullsinë tjetër të realizojnë aneksimin definitiv të atyre territoreve nga ana e Serbisë”.

Përmbajtje të ngjashme, sipas gazetës, gjenden edhe në materialin didaktiko-informativ, që gjendet në programin shkollor në Gjermani.

 

6 nëntor 1995

U përkujtua ngjarja tragjike e Bit Pazarit

Me rastin e ngjarjeve të 6 e 7 nëntorit të vitit 1992, kur në Bit Pazar të Shkupit humbën jetën tragjikisht Sylejman Memishi, Safet Sejfullahu, Shemsedin Ibrahimi dhe Viktorija Geshovska, në lokalet e bashkësisë okale, që mban emrin e kësaj date tragjike “6 Nëntori” në Shkup u mbajt një tubim përkujtimor për këtë ngjarje të hidhur në jetën pluraliste të Maqedonisë.

Në këtë tubim morën pjesë anëtarët e familjeve të viktimave, qytetarë dhe personalitete të jetës politike dhe publike, në mesin e të cilëve edhe deputeti i kësaj njësie zgjedhore Mevlan Tahiri.

Lidhur me këtë rast tragjik u nënvizua se edhe pas tri vjetësh nuk u zbuluan vrasësit e viktimave të pafajshme, të cilat padyshim u vranë nga policia maqedonase në pragun e shtëpive të tyre.

Pasi Komisioni parlamentar, i themeluar për hulumtimin e këtij rasti, nuk dha përgjegje për autorët e krimit në Bit Pazar, në këtë mbledhje u theksua se familjet e të vrarëve duhet të ngrisin aktpadi kundër Ministrisë së Punëve të Brendshme të Maqedonisë.

 

6 nëntor 1996

Bill Klinton u rizgjodh president i SHBA-ve

Në zgjedhjet e djeshme presidenciale në SHBA, presidenti i tanishëm amerikan Bill Klinton u rizgjodh në këtë post edhe për një mandat katërvjeçar.

Ambasada amerikane në Beograd na përcolli njoftimin e agjencisë gazetare amerikane UPI ku thuhej se Klintoni triumfoi mbi rivalin e tij kryesor Bob Dol. Sipas këtij njoftimi Klinton fitoi me 50 kundrejt 42 për qind të votave, sa fitoi kundërshtari i tij republikan, ndërsa kandidati tjetër Ros Perot fitoi fare pak vota.

Pas Frenklin Ruzveltit, Bill Klinton është presidenti i dytë amerikan nga radhët e demokratëve që triumfoi për të dytën herë në postin e presidentit të SHBA-ve.

 

6 nëntor 1997

Dhuna e përditshme në Kosovë

Obiliq: – Dje, policia serbe, me pretekst të dorëzimit të armëve ishte në familjen e Ferat Mjekiqit (65) në Graboc të Epërm.

Njoftohet se Ferati është urdhëruar që të paraqitet në stacionin e policisë në Obiliq, së bashku me djalin e tij Nasuf Mjekiqin, kryetar i Aktivit të LDK-së në Graboc të Epërm.

Ferat Mjekiqi para gjashtë muajve ka dorëzuar një armë dhe për këtë ai ka edhe vërtetimin për armën e dorëzuar.

Po ashtu mbrëmë rreth orës 17:00, dy policë serbë ndërhynë në një mbledhje të një Aktivi të LDK-së në Obiliq. Bëhet e ditur se policët serbë kanë legjitimuar të pranishmit. Disa aktivistëve u janë marrë edhe shënimet personale.

Istog: – Më 31 tetor, dy inspektorë të sigurimit serb të stacionit të policisë në Pejë, bastisën familjen e Ali S. Mahajt në Dubovë të Vogël. Njoftohet se inspektorët serbë kërkuan djalin e tij Naim Mahajn (24), të cilit ia lanë thirrjen që të paraqitet në polici. Gjatë bastisjes, inspektorët serbë thyen e demoluan shumë orendi.

Sot, rreth orës 8:00 të mëngjesit, një grup huliganësh serbë i përbërë prej rreth 15 vetash, sulmuan pa kurrfarë shkaku Arben Boletinin, nxënës i gjimnazit “Haxhi Zeka” në Istog. Gjatë kohës sa Arbeni është keqtrajtuar, huliganët serbë e kanë kërcënuar atë se “kurrë nuk do të mësoni në shkollën shqipe, ndërsa atë kërkojeni në Shqipëri!”.

 

6 nëntor 1998

Suharekë: Të shtëna midis Samadraxhës e Opterushës – flitet edhe për të vrarë e të plagosur

Gjendja në komunën e Suharekës edhe më tej vazhdon të jetë shumë e tensionuar, njofton KI i Degës së LDK-së në Suharekë.

Sot rreth orës 12:00, në mes të fshatrave Samadraxhë e Opterushë janë dëgjuar të shtëna armësh, ndërsa dëshmitarët okularë kanë theksuar se ka të vrarë e të plagosur.

Ndërkaq dje, policia serbe është vendosur në lagjen Luboci në Grejçec. Policët serbë ia hoqën kulmin një shtëpie të këtij fshati dhe materialin e dërguan në një vend tjetër. Të njëjtit policë rreth orës 17:00 kanë shtënë me armë në drejtim të Grejçecit.

Bëhet e ditur se forcat e policisë serbe edhe më tej po qëndrojnë në fshatrat Duhël, Grejçec, Mohlan e Reshtan, ndërsa forcat e ushtrisë serbe edhe më tej janë të stacionuara në Qafë të Duhlës dhe në malet e Biraçit mbi Suharekë.

 

Continue Reading

Lajmet

Katër raste të dhunës në familje brenda 24 orëve në Kosovë

Published

on

By

Policia e Kosovës në raportin njëditor ka njoftuar për disa raste të dhunës në familje të regjistruara në rajonet e Kamenicës, Klinës, Pejës dhe Vushtrrisë.

Në Kamenicë, një grua ka njoftuar policinë se është sulmuar nga një grua tjetër. Viktima ka pranuar trajtim mjekësor, ndërsa e dyshuara është intervistuar dhe me konsultim të prokurorit rasti vazhdon të hetohet.

Në Klinë, është arrestuar një burrë pasi dyshohet se ka ushtruar dhunë ndaj një gruaje. Me vendim të prokurorit, i dyshuari është dërguar në mbajtje.

Në Pejë, një grua ka raportuar se pas një mosmarrëveshjeje është sulmuar nga një burrë. Palët janë intervistuar nga hetuesit dhe me vendim të prokurorit janë liruar në procedurë të rregullt.

Përplasje fizike është regjistruar edhe në Vushtrri, ku një grua ka raportuar se pas një mosmarrëveshjeje është sulmuar nga një burrë. Viktima ka pranuar tretman mjekësor, ndërsa i dyshuari ndodhet në arrati. Ekipet relevante policore po vazhdojnë hetimet për kapjen e tij.  /E.A/

Continue Reading

Vendi

Vdekje e dyshimtë në Drenas: Një burrë është alivanosur dhe ka ndërruar jetë

Published

on

By

Një rast i cilësuar si “Hetim mbi vdekjen” është regjistruar në raportin 24-orësh të Policisë së Kosovës në Drenas.

Sipas njoftimit zyrtar, është raportuar se viktima burrë është alivanosur.

Në vendin e ngjarjes kanë dalë menjëherë njësitet përkatëse policore së bashku me ekipet mjekësore, të cilët kanë konstatuar vdekjen e tij.

Me urdhër të prokurorit kujdestar, trupi i pajetë është dërguar në Institutin e Mjekësisë Ligjore (IML) për t’ju nënshtruar obduksionit, ndërsa hetimet për zbardhjen e plotë të rrethanave të ngjarjes po vazhdojnë. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Fakulteti i Inxhinierisë së Energjisë në UBT merr pjesë në takimin e KUSA-s në Ambasadën e SHBA-së

Published

on

By

Fakulteti i Inxhinierisë së Energjisë në UBT ka marrë pjesë në takimin e përbashkët të organizuar nga KUSA (Kosovo United States Alumni) dhe Ambasada e Shteteve të Bashkuara të Amerikës në Prishtinë, i cili u mbajt më 5 nëntor 2026.

Në këtë organizim me rëndësi të veçantë për zhvillimin e kapaciteteve në sektorin e energjisë, UBT u përfaqësua nga dekani i Fakultetit të Inxhinierisë së Energjisë, Armend Ymeri pranë përfaqësuesve të institucioneve të tjera akademike e energjetike në vend si FIEK (UP), RIT Kosovo, KEDS Academy dhe KOSTT.

Delegacioni i UBT-së dhe pjesëmarrësit e tjerë u mirëpritën nga ushtruesja e detyrës së Zëvendësshefes së Misionit në Ambasadën e SHBA-ve, Wylita Bell. Gjatë këtij takimi, përfaqësuesja e Korporatës së Sfidave të Mijëvjeçarit (MCC), Manal Farah, mbajti një sesion informues mbi Kompaktin e MCC-së dhe Qendrën për Aftësi dhe Inovacion në Energji.

Më tej, studentët dhe dekani i UBT-së morën pjesë në një diskutim interaktiv lidhur me mundësitë e zhvillimit të karrierës, ngritjen e shkathtësive profesionale dhe praktikat e punës në sektorin e energjisë në Kosovë.

Aktiviteti u përmbyll me një vizitë të udhëhequr në hapësirat e Ambasadës së SHBA-ve, ku pjesëmarrësit e UBT-së patën mundësinë të shihnin nga afër sistemet e avancuara të efiçiencës së energjisë dhe teknologjitë e ftohjes që përdoren në këtë objekt modern.

 

Continue Reading

Të kërkuara