Atentati ndaj një gazetari të njohur holandez të kronikës së zezë ka nxitur një debat kombëtar mbi imazhin e vendit si kryeqendra e trafikut të drogës në kontinentin evropian.
Pak minuta pasi plumbat goditën gazetarin Peter R.De Vries mbrëmjen e 6 korrikut, një debat i veçantë shpërtheu midis politikanëve, gazetarëve dhe analistëve rreth mënyrës së interpretimit dhe përcaktimit të atij sulmi të rëndë me armë.
Nga njëra anë, atentati u cilësua si një goditje kundër gazetarisë investigative dhe sundimit të ligjit. Të tjerët, që shpesh anojnë nga e djathta, gjykuan se akti ishte një manifestim shumë tipik për këtë vend, që po shndërrohet në një “narko-shtet”.
Njerëzit vendosin lule në vendin në Lange Leidsedwarsstraat të Amsterdamit, ku u qëllua Peter R.De Vries.
Vetë emërtimi narko-shtet mund të jetë një surprizë për ata që e mendojnë Holandën si një vend në dukje me rregulla të forta, ku sundon rendi dhe ligji, një motor ekonomik dhe si një shembull i stabilitetit politik.
Ky kategorizim nuk është i pranuar botërisht në qarqet akademike dhe politike, por po përdoret gjithnjë e më shumë që nga ndodhja e një serie vrasjesh brutale, dhe një serie raportesh shqetësuese mbi rolin e vendit si një qendër e trafikut të marijuanës, kokainës dhe MDMA (ekstazi).
Pak analistë do të argumentonin se situata i ngjan asaj në Meksikë. Por 2 vjet më parë Holanda u trondit nga vrasja e avokatit të dëshmitarit kryesor në një proces të madh mbi një vrasje të kryer midis trafikantëve të drogës, duke mbajtur emrin e zgjedhur rastësisht “Marengo”.
Gjyqi përfshinte një drejtues të një prej grupe kryesore të krimit të organizuar në Holandë, që u kap në Dubai dhe u ekstradua. Një nga vëllezërit e dëshmitarit (që nuk merrej me asnjë aktivitet kriminal), që kishte qenë ish-anëtar i grupit, ishte vrarë më herët.
Pas vrasjes së avokatit, një sondazh tregoi se rreth 60 për qind e holandezëve ishin dakord me etiketimin e vendit të tyre si një narko-shtet. Në Gjermaninë dhe Belgjikën fqinje, politikanët dhe zyrtarët e policisë kanë shprehur shqetësim rreth rolit të Holandës si një qendër e trafikut të drogës.
Një zyrtar i policisë gjermane, e quajti vitin e kaluar Holandën si një “zyrë postare” për drogën, pas një rritje të sekuestrimi të substancave narkotike të dërguara me postë. Kryebashkiaku i krahut të djathtë në Antverpen, Bart de Wever, që drejton luftën e tij të diskutueshme ndaj trafikut të drogës, thotë:“Hol është bërë një narko-shtet për shkak të politikës së saj tolerante ndaj drogës”.
Toleranca e Holandës ndaj konsumit të marijuanës që në vitet 1970, e ka shndërruar këtë vend në një magnet për turizmin e drogës dhe tregtinë e saj. Sipas raportit më të fundit të agjencisë evropiane të luftës kundër drogës, EMCDDA, ajo luan një rol të madh në trafikun e marijuanës dhe kokainës, dhe është një nga prodhueset kryesore të drogave sintetike, me 20 nga 23 laboratorët e drogave ekstazi të shkatërruara në vitin 2018, që ndodheshin pikërisht në Holandë.
Për më tepër, me dy nga portet më të mëdha në Evropë, Roterdamin dhe Amsterdamin, dhe një nga aeroportet më të frekuentuara në Evropë, Shifol, Holanda ka qenë gjithashtu një shënjestër e kontrabandistëve.
De Vries, një gazetar i vjetër i kronikës së zezë, i njohur në Holandë por edhe në nivel ndërkombëtar, vdiq më 15 korrik,pasi qëndroi disa ditë në koma Ai ishte një figurë e diskutueshme për shkak të disa prej metodave që përdorte në punën e tij,dhe një hero kombëtar për shkak të rolit të tij në zgjidhjen e rasteve të vështira, duke ngushëlluar familjarët e viktimave dhe duke liruar nga burgu të pafajshmit.
Në fillim të këtij viti ai ndërmori hapin e guximshëm për të pranuar një kërkesë nga dëshmitari i drejtësi në procesin Marengo, për t’u bërë këshilltar dhe zëdhënës i tij. Kjo është ajo që shumë njerëz tani e konsiderojnë si arsyen më të mundshme të atentatit ndaj tij, që ndodhi në kohën kur po ai po largohej nga një studio televizive në qendër të Amsterdamit.
Policia arrestoi dy të dyshuar menjëherë pas sulmit, bazuar në pamjet e kudogjendura të kamerave së sigurisë. Midis tyre është qitësi i dyshuar i identifikuar në shtyp si 21-vjeçari Delano G. Banor, ai thuhet të jetë një pjesëtar i njohur i organizatës kriminale që po shënjestrohet në procesin Marengo.
I dyshuari i dytë është një shtetas polak 35 vjeçar, që dyshohet se drejtonte makinën me të cilën u krye largimi nga vendngjarja. Procesi Marengo, përfshin një seri vrasjesh të tmerrshme në të ashtuquajturën Mafia Mokro, që përbëhet zakonisht nga emigrantë me origjinë marokene.
Qëndrimi tradicionalisht i ashpër ndaj sundimit të ligjit dhe rendit i liberalëve konservatorë të kryeministrit Mark Rutte, ka sjellë dekadën e fundit politika buxhetore shtrënguese,të cilat kanë çuar në mbylljen e shumë stacioneve policore, apo shpërbërjen e ekipeve të ndërhyrjes së shpejtë.
Njëherazi, partia dhe kryeministri Rutte mbeten mbështetës të llojit të politikave financiare dhe tatimore liberale,që e bëjnë Holandën shumë tërheqëse për organizatat ndërkombëtare të pastrimit të parave dhe krimit. Kjo ka krijuar hapësirë qëme këtë çështje të merren partitë e tjera.
Gati të gjithë kërkojnë një kombinim më të mirë të trupës policore, ligje më të ashpra apo goditje të krimit financiar. Partitë e ekstremit të djathtë kërkojnë deportimin dhe heqjen e shtetësisë për kriminelët me kombësi të dyfishtë, duke pasur shpesh parasysh qytetarët marokeno-holandezë.
Vlera totale e eksporteve holandeze për vitin 2019 ishte rreth 7 miliardë euro, ndërsa vlerësimet mbi sasinë e parave të lidhura me drogën që qarkullojnë në Holandë variojnë midis 16-20 miliardë euro./theneweuropean/abcnews.al
Në kuadër të festivalit të madh ndërkombëtar “Global UBT Fest 2026”, Fakulteti i Inxhinierisë Ndërtimore dhe Infrastrukturës në UBT ka hapur zyrtarisht punimet e Akademisë Verore nën moton mjaft aktuale “Green Buildings and Green Infrastructure”.
Ky program katërditor vjen si një platformë dinamike që bën bashkë botën akademike dhe liderët e industrisë, duke u ofruar studentëve një mundësi unike për të zhvilluar kompetencat e tyre profesionale përmes ndërlidhjes së teorisë me praktikat më të avancuara të ndërtimit të qëndrueshëm.
Ceremonia e hapjes dhe fjala e mirëseardhjes u udhëhoq nga Dekani i Fakultetit, Prof. Visar Krelani, i cili theksoi rëndësinë e këtij edicioni për trajtimin e sfidave dhe trendeve të reja të inxhinierisë së qëndrueshme.
Menjëherë pas hapjes zyrtare, dita e parë e akademisë i është kushtuar tërësisht praktikës në terren. Studentët dhe profesorët kanë realizuar një vizitë studimore në Fabrikën për Prodhimin e Çimentos “Sharrcem” në Han të Elezit (Kaçanik). Gjatë kësaj vizite, pjesëmarrësit patën mundësinë të shohin nga afër proceset industriale dhe zbatimin e praktikave mjedisore, gjë që u pasua me diskutime profesionale pas kthimit në Prishtinë.
Akademia Verore do të vazhdojë me ligjërata të ngjeshura dhe sesione të tjera akademike edhe në ditët në vazhdim, duke trajtuar tema kyçe për zhvillimin e infrastrukturës së gjelbër.
Në kuadër të Global UBT Fest 2026, Fakulteti Juridik në UBT ka nisur aktivitetet e Akademisë Verore, duke bërë bashkë studentë nga programe dhe vite të ndryshme studimi të UBT-së, pjesëmarrës nga institucione të tjera të arsimit të lartë, profesorë, përfaqësues të industrisë dhe profesionistë të fushave të ndryshme.
Akademia Verore sivjet zhvillohet me fokus në integrimin e Inteligjencës Artificiale (IA) në hulumtimin ligjor, duke trajtuar përfitimet, kufizimet dhe ndikimet etike që sjell përdorimi i teknologjive të avancuara në sistemin juridik dhe në shoqëri.
Gjatë ceremonisë së hapjes u theksua rëndësia e adresimit të sfidave dhe mundësive që Inteligjenca Artificiale paraqet për profesionin juridik, duke theksuar nevojën për përgatitjen e juristëve të rinj me njohuri ndërdisiplinore, të aftë për t’iu përgjigjur zhvillimeve të shpejta teknologjike dhe transformimit digjital të sistemit të drejtësisë.
Përgjatë kësaj jave, pjesëmarrësit do të kenë mundësi të ndjekin ligjërata dhe diskutime mbi temat më aktuale që lidhen me Inteligjencën Artificiale, përfshirë rregullimin ligjor të IA-së, ndikimin e saj në proceset e vendimmarrjes, përdorimin në vendin e punës, në sistemin arsimor, në media dhe në rrjetet sociale, si dhe sfidat etike dhe ligjore që shoqërojnë zhvillimin dhe zbatimin e këtyre teknologjive.
Përmes ligjëratave interaktive, diskutimeve dhe shkëmbimit të përvojave ndërmjet akademisë dhe profesionistëve të fushës, Akademia Verore e Fakultetit Juridik synon të krijojë një platformë bashkëkohore për analizimin e ndikimit të Inteligjencës Artificiale në të drejtën, institucionet dhe shoqërinë, duke fuqizuar njohuritë dhe kompetencat e gjeneratës së ardhshme të juristëve.
Në kuadër të festivalit me të madh të dijes, “Global UBT Fest 2026”, Fakulteti i Arkitekturës dhe Planifikimit Hapësinor në UBT ka hapur zyrtarisht punimet e Akademisë Verore me temë qendrore “NEO HABITAT: Rethinking Urban Space, Architecture & Heritage”.
Ky program synon ndërlidhjen e njohurive teorike me praktikat bashkëkohore të arkitekturës, duke krijuar mundësi për zhvillim profesional dhe fuqizim të kompetencave të studentëve.
Ceremonia e hapjes u udhëhoq nga udhëheqësi i kësaj akademie, Prof. Kujtim Elezi, ndërsa me fjalë rasti pjesëmarrësve iu drejtuan edhe Dekani i Fakultetit, Prof. Binak Beqaj.
Në kuadër të aktiviteteve të ditës së sotme, Prof. Besa Jagxhiu mbajti një ligjëratë mbi trashëgiminë urbane dhe arkitektonike, duke trajtuar transformimin e saj në qytetin bashkëkohor. Po ashtu, Dr. Aurora Saidi ligjëroi mbi mekanizmat perceptualë që ndërmjetësojnë përvojat urbane gjatë ndërveprimit të banorëve me ambientin e ndërtuar. Një kontribut të veçantë në ditën e parë dha edhe Prof. Nuran Saliu me ligjëratën e tij mbi dizajnin parametrik dhe optimizimin në Grasshopper, duke sjellë trendet më të reja nga gjeometria tek inteligjenca arkitektonike.
Në ditët në vazhdim, Akademia Verore do të zhvendosë fokusin tek puna praktike. Nga data 7 deri më 10 korrik, studentët do të angazhohen në punëtori (workshops) intensive 5-ditore të ndara në tri module: Trashëgimi Arkitektonike dhe Restaurim, Planifikim dhe Dizajn Urban, si dhe Arkitekturë dhe Efiçiencë. Ky edicion do të përmbyllor më 13 korrik me prezantimin e projekteve finale të realizuara nga vetë studentët.
Në kuadër të festivalit më të madh, Global UBT Fest 2026, Fakulteti i Inxhinierisë së Mekatronikës në UBT hapi zyrtarisht punimet e Akademisë Verore për Inxhinierinë e Dizajnit të Produkteve, e cila po zhvillohet në Qendrën UBT – Dukagjin në Prishtinë.
Ceremonia e hapjes u udhëhoq nga koordinatorja e programit të Akademisë Verore në Fakultetin e Inxhinierisë së Mekatronikës, Prof. Saranda Demolli, i cili theksoi rëndësinë e kësaj akademie në zhvillimin e aftësive praktike dhe profesionale të studentëve në fushën e projektimit dhe dizajnimit të produkteve moderne. Ai vlerësoi se kombinimi i njohurive teorike me aplikimet praktike përbën një element kyç në përgatitjen e gjeneratave të reja të inxhinierëve, të gatshëm për sfidat e industrisë bashkëkohore.
Programi i akademisë nisi me ligjëratat e udhëhequra nga Ideal Rafuna, i cili prezantoi konceptet bazë të modelimit 2D dhe 3D, duke u fokusuar në përdorimin e metodave dhe mjeteve moderne të projektimit kompjuterik. Pjesëmarrësit patën mundësinë të zhvillojnë ushtrime praktike në dizajnimin e pjesëve mekanike, duke fituar njohuri të vlefshme mbi procesin e krijimit dhe optimizimit të komponentëve inxhinierikë.
Në ditët në vijim, akademia do të vazhdojë me tema të avancuara që përfshijnë projektimin e komponentëve të dronëve, krijimin e bashkësive (assemblies), simulimet strukturore dhe animacionin e modeleve të projektuara. Përmes këtyre sesioneve, pjesëmarrësit do të njihen me procesin e plotë të zhvillimit të një produkti – nga konceptimi dhe modelimi digjital deri te analiza funksionale dhe vizualizimi i tij.