Lajmet

A do të rriten çmimet e derivateve pas sanksioneve të reja kundër Rusisë?

Ndalesa e BE-së do të hyjë në fuqi më 5 shkurt.

Published

on

Evropa do të bëjë një tjetër hap të madh drejt ndërprerjes së lidhjeve të saj energjetike me Rusinë, duke i ndaluar importet e karburantit dizel dhe të produkteve të tjera nga nafta e papërpunuar ruse.

Ndalesa e BE-së do të hyjë në fuqi më 5 shkurt, pas embargos së saj mbi qymyrin dhe pjesën më të madhe të naftës nga Rusia.

Me këto veprime, blloku prej 27 vendesh po përpiqet ta kufizojë financimin e luftës ruse në Ukrainë, e cila po hyn në vitin e dytë.

Por, ndalesa e re ka edhe rreziqe: çmimet e naftës dizel janë rritur që nga fillimi i luftës më 24 shkurt të vitit të kaluar dhe ato mund të rriten sërish.

“Ne po i lëmë paratë në rrugë për të ofruar shërbimet tona”, thotë Hans-Dieter Sedelmeier nga kompania gjermane e autobusëve dhe udhëtimeve, Rast Reisen.

Shumica e gjërave që njerëzit blejnë ose hanë, transportohen në një moment të caktuar me kamionë, të cilët funksionojnë kryesisht me naftë dizel. Me këtë naftë funksionojnë edhe pajisjet e fermave, autobusët e qytetit dhe pajisjet industriale.

Kjo varet. Dizeli, si nafta e papërpunuar, shitet globalisht, dhe Evropa mund të kërkojë burime të reja, të tilla si SHBA-ja, India ose vendet në Lindjen e Mesme. Nëse një gjë e tillë realizohet, ndikimi në çmime mund të jetë i përkohshëm dhe modest.

Evropa tashmë ka zvogëluar gati në gjysmë importet e naftës ruse – nga 50% e totalit para luftës, në 27%. Furnizuesit amerikanë i kanë rritur furnizimet në nivele rekorde – nga 34.000 fuçi në ditë në fillim të vitit 2022, në 237.000 fuçi në ditë në janar të këtij viti, tregojnë të dhënat e kompanisë S&P Global.

Komisionarja për Energji e BE-së, Kadri Simson, thotë se tregjet kanë pasur kohë të përshtaten, pasi ndalesa është bërë publike në muajin qershor.

Evropianët, gjithashtu, duket se kanë rezervuar dizelin rus përpara afatit, pasi importet janë rritur muajin e kaluar.

Megjithatë, ekziston një faktor ndërlikues: Grupi i Shtatë demokracive të mëdha është duke biseduar për vendosjen e një çmimi tavan për naftën ruse dizel që shkon në vende të tjera, ashtu siç ka bërë edhe me naftën e papërpunuar ruse.

Ideja është që nafta ruse të rrjedhë në tregjet botërore, por të ardhurat e Moskës të zvogëlohen.

Nëse çmimi tavan funksionon ashtu siç thuhet, rrjedhat globale të naftës duhet të riorganizohen: Evropa të gjejë furnizues të rinj dhe Rusia të gjejë klientë të rinj.

Por, është e vështirë të thuhet se si do të funksionojë çmimi tavan dhe nëse Rusia do të hakmerret duke i ndaluar dërgesat.

“Kur eksportet ruse janë të kufizuara, për çfarëdo arsyeje, kjo sigurisht që shkakton telashe në gjithë këtë proces riorganizimi”, thotë Hedi Grati, udhëheqës i kërkimeve të karburanteve dhe rafinimit për Evropën në S&P Global Commodity Insights.

“Evropa do të konkurronte me importues të tjerë të mëdhenj dhe kjo do të shkaktonte presion në rritje mbi çmimet”, shton ai.

Nëse çmimi tavan nuk bllokon sasi të mëdha të dizelit rus, mund të ketë “një rritje jetëshkurtër” çmimesh, derisa të përshtaten tregjet. Kjo, pasi cisternat do të udhëtonin më gjatë nga SHBA-ja, Lindja e Mesme ose India në Evropë, sesa nga portet ruse në Detin Baltik.

Më vonë këtë vit, në Kuvajt dhe në Arabinë Saudite pritet të nisin kapacitete të reja të rafinimit të naftës, ndërsa në Oman nga viti 2024. Kjo “mund ta lehtësojë presionin nga ky divorc me Rusinë”, thotë Grati.

Çfarë mund të arrihet me çmimin tavan?

Shpresa është të arrihet efekti i çmimit tavan të naftës, i cili i ka ndaluar kompanitë perëndimore që kontrollojnë kryesisht shërbimet e transportit detar, të marrin naftë të papërpunuar ruse me çmim mbi 60 dollarë për fuçi.

Rusia thotë se nuk do t’iu shesë naftë vendeve që respektojnë tavanin e çmimeve, por tavani dhe rënia e kërkesës si pasojë e ngadalësimit të ekonomisë globale, kanë bërë që klientët në Kinë, Indi dhe gjetkë të mund të blejnë naftë ruse me zbritje të mëdha, duke i ulur kështu të ardhurat e Kremlinit.

I nxitur nga çmimet më të shtrenjta të naftës së papërpunuar, çmimi i dizelit është rritur në më shumë se 1.000 dollarë për ton javën e kaluar, nga 800 dollarë për ton sa ka qenë në fillim të dhjetorit.

Dizeli kushton më shumë se 40 dollarë për fuçi krahasuar me naftën e papërpunuar që përdoret për ta bërë atë.

Çfarë ndodh nëse nafta dizel shtrenjtohet?


Çmimet e karburanteve kanë qenë një ndër faktorët kryesorë që kanë rritur inflacionin në Evropë, duke zvogëluar fuqinë blerëse të konsumatorëve dhe duke ngadalësuar ekonominë.

Çmimet e naftës në pompa janë luhatur nga 1.66 euro për litër në 2.14 euro për litër përgjatë një viti.

“Kjo është një rritje gjigante”, thotë Christopher Schuldes, familja e të cilit udhëheq kompaninë gjermane të kamionëve, Schuldes Spedition, tash e tri gjenerata.

Kompania ka 27 kamionë me naftë dhe 50 punonjës në qytetin Alsbah-Haehnllajn, i cili gjendet midis Frankfurtit dhe Hajdelbergut në Gjermaninë jugperëndimore.

Ajo i ka ulur kostot e karburanteve, duke i pajisur kamionët me motorë efiçientë dhe duke siguruar që ata nisen të ngarkuar plotësisht.

“Ne e kemi bërë këtë shumë kohë më parë, shumë kohë përpara se Rusia të pushtonte Ukrainën”, thotë Schuldes. “Nuk ka më vend për optimizëm”, shprehet ai.

Për të lehtësuar kostot shtesë të naftës, kompania ka bërë përpjekje të negociojë edhe çmime më të larta me klientët që kanë kontrata afatgjate. Disa kanë rënë dakord, disa jo. Edhe nëse kontrata lejon që çmimet të rriten me kostot e naftës, zbatimi i kësaj rritjeje vonon dy muaj./REL

Lajmet

Albulena Haxhiu rizgjidhet kryetare e Kuvendit të Kosovës

Published

on

Albulena Haxhiu është rizgjedhur kryetare e re e Kuvendit të Kosovës, pas propozimit të saj nga Glauk Konjufca.

Në votimin e zhvilluar në Kuvend, 62 deputetë votuan pro, 16 kundër, ndërsa 13 abstenuan.

Me këtë votim, Haxhiu merr drejtimin e Kuvendit të Kosovës./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 9 shtator 1993-1998

Published

on

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

 

Ilustrim: Deçani

 

 

9 shtator 1993

 

Ushtria serbe vrau Banush Sadikun nga Firaja e Shtërrpcës

 

Ushtria serbe, dje rreth mesditës, siç kemi informuar, qëlloi me armë zjarri në Banush (Selim) Sadikun (20) dhe Fakir Fejzën (19) nga fshati Firajë i komunës së Shtërrpcës.

Në një njoftim të nënkëshillit për Mbrojtjen e të Drejtave dhe Lirive të Njeriut të Shtërpcës, të cilin e boton gazeta e sotme “Bujku”, thuhet se nga plagët e rënda vdiq në vend Banush (Selim) Sadiku, kurse Fekir Fejza gjendet në spitalin e përgjithshëm të Prishtinës, ku iu nënshtrua trajtimit intensiv mjekësor.

 

 

9 shtator 1994

 

 

Në Deçan policia serbe vrau Violetë Dervishajn

 

Siç kemi informuar, dje, në Deçan, gjatë një ndërhyrjeje masive të policisë serbe, një polic serb vrau Violetë Kastrati –   Dervishajn (23), nënë e dy fëmijëve, e cila po qëndronte në     teracën e shtëpisë së vet.

Komisioni për Informim i Degës së LDK-së vërteoi sot faktin se disa shqiptarë të tjerë janë arrestuar dhe se vrasës i zonjës Dervishaj mund të jetë komandanti i policisë serbe në Deçan, Zoran Nekiq. Dëshmitarët thonë se ai ka shtënë me automatik.

Komisioni për Informim i Degës së LDK-së sot njoftoi se forcat serbe e kishin tensionuar situiatën në Deçan që nga mëngjesi i ditës së djeshme që është ditë tregu.

Në mëngjes pati lëvizje të mëdha të forcave serbe. Forca të mëdha patrolonin nëpër qytet dhe në treg.

Në orën 11;30  në tregun e Deçanit një grup refugjatësh me prejardhje serebe nga Shqipëria që janë vendosur me dhunë në pushimoret e Deçanit, rrahën rëndë vëllezërit Ukë dhe Xheladin Ferizajin nga fshati Kodrali.

Ndërsa në orën 13:30 dy policë serbë, njëri i quajtur Fakiq, afër kafeterisë “Malësori”, pasi provokoi rëndë, rrahu Bashkim Shalën, Zymer Gashin nga fshati Broliq dhe Halil Shalën nga fshati Prapaçan. Të fyer e të revoltuar ata në përleshje e sipër e çarmatosën njërin polic serb, por tjetri e mbajti njërin para tytës derisa në vendin e ngjarjes arritën forca të mëdha të policisë, të udhëhequra në fillim nga polici famëkeq Zharko Millosheviq. Ata filluan të godasin me grushta, shufra gome e tyta armësh të tre të rinjët shqiptarë deri sa i rrëzuan dhe i lanë në gjendje të alivanosur. Në ndërkohë aty aritën edhe forca të tjera, të cilat bllokuan rugën kryesore të Deçanit. Policia shtinte me armë pa shkas e pa cak, ndërsa nga një predhë e automatikut të komandantit të policisë, u qëllua për vdekje zonja Violetë Dervishaj në teracën e shtëpisë së saj.

Thuhet se në mesin e qytetarëve shqiptarë ka shumë të rrahur e të arrestuar, ndër ta edhe të rinjt Bashkim e Halil Shala dhje Zymer Gashi. Buk përjashtohet mundësia që të ketë edhe të plagosur.

Nga Deçani dje pati njoftime të vështirësuara për shkak se policia serbe bllokoi lidhjet telefonike.

Njoftohet se gjendja dje dhe sot në Deçan është shumë e tensionuar.

 

 

9 shtator 1995

 

Vendosja e kolonëve serbë në kompleksin e Lidhjes Shqiptare të Prizrenit provokim gjithëkombëtar

 

Urdhëresa ultimative e drejtoreshës së dhunshme Natasha Shutakoviq-Andriq, që të tërhiqen të gjitha pikturat, eksponatet dhe dokumentacioni tjetër nga lokalet e kompleksit memorial të Lidhjes Shqiptare të Prizrenit filloi të realizohet dje në orën 13.

Një grup punues e filloi tërheqjen e të gjitha materialeve nga lokalet përkatëse të kompleksit duke i grumbulluar në një depo të papërshtatshme dhe të pasigurtë.

Ndërsa lokalet ku deri tash ishin këto eksponate dhe këto dokumente me rëndësi të madhe për historinë dhe kulturën kombëtare të shqiptarëve, do të rregullohen dhe do të shërbejnë për vendosjen e disa kolonëve serbë.

Uzurpimi i objekteve të këtij kompleksi memorial nga ana e pushtetmbajtësve serbë e indinjoi popullatën shqiptare të kësaj ane dhe më gjerë. Mirëpo, në pamundësi që këto objekte të mbrohen ndryshe pakënaqësia e popullatës po shprehet përmes indinjatës dhe protestave të heshtura që po bëhen në kuadër të partive politike dhe të subjekteve tjera shqiptare, thuhet në njoftimin e “Bujkut”.

Në reagimin e FR të LDK-së – Dega në Prizren dënohet ky akt barbar i pushtetmbajtësve serbë dhë kërkohet nga institucionet ndërkomëtare që të bëjnë presion mbi këtë pushtet okupues në Kosovë për ndalimin e një veprimi të tillë skandaloz dhe që paraqet provokim direkt të popullit shqiptar.

Kundër veprimit të pushtetit serb për vendosjen e kolonëve serbë në ndërtesën e Lidhjes së Prizrenit, reagoi edhe Kryesia e Degës së LDK-së në Viti.

 

9 shtator 1997

 

Nëna Tereze do të varroset në “Shtëpinë e Nënës”

 

Varrimi i Nënës Tereze, i parashikuar për të shtunën, do të ketë një karaker shumëbesimesh, – theksoi një zyrtar i Bashkisë. Qyteti i Kalkutës dhe përgjegjësit e Urdhërit të Misionareve të Bamirësisë, filluan dje përgatitjet për organizimin e varrimit, i cili do të bëhet në një stadium me një kapacitet prej 15. 000 vendesh.

Trupi i nënës Tereze, i cili ndodhet prej së dielës në kishën Shën Thoma të Kalkutës, do të largohet nga kisha në orën 9:00 mbi shtratin e një topi, – theksoi Bemvinda Pereira, përgjegjëse e kësaj ngjarjeje në Bashki. Kortezhi do të përshkojë një rrugë 7,5 km.

Ceremonia funebre do të zhvillohet në stadiumin e qytetit, e cila do të zgjasë 2 orë. Do të lexohen tri tekste: testamenti i vjetër dhe i ri, si dhe një psalm. “Në ceremoni do të marrin pjesë nga të gjitha fetë dhe do të bëhen lutje në të gjitha fetë”, – theksoi Pereira. Nëna Terezë do të varroset pastaj në “Shtëpinë e Nënës”, të cilën ajo e ka themeluar në vitin 1950.

40000 veta i bënë homazhe Nënës Tereze gjatë uikendit. Homazhet do të vazhdojnë nga ora 10:00-19:00 në kishën Shën Thoma deri në ditën që do të varroset, njofton ATSH, duke iu referuar agjencisë AFP.

 

9 shtator 1998

 

Deçan: Rreth 70 mijë banorë natën e kaluan nën qiellin e hapur

 

Mbrëmë në fshatrat Isniq e Strellc, mbi 70 mijë qytetarë nga 40 fshatra të komunës së Deçanit, të Rekës së Keqe e Dushkajës së Gjakovës, Lugut të Baranit dhe të disa fshatrave të komunës së Klinës, e kaluan natën nën qiell të hapur, të përcjellë vazhdimisht me rrebeshe shiu, njofton Osman Cacaj, kryetar i KI të Degës së LDK-së në Deçan.

Rreth 10 mijë banorë shqiptarë, kryesisht gra, fëmijë dhe pleqë kanë mësyre bjeshkën e Strellcit. Për fatin e tyre ende nuk dihet asgjë.

Popullata shqiptare e komunës së Deçanit i bën edhe një herë apel Kryqit të Kuq Ndërkombëtar, Kombeve të Bashkuara dhe institucioneve të tjera ndërkombëtare, që t’i dalin në ndihmë këtij populli, i cili po përjeton katastrofë.

 

 

Në Kodrali u gjet trupi i masakruar i Halil H. Alisë

 

Dje pasdite se në afërsi të fshatit Kodrali, u gjet trupi i pajetë dhe i masakruar i të riut Halil Haxhi Alija (23) i vrarë nga forcat serbe më 3 shtator të këtij viti, bën të ditur KI i Degës së LDK-së në Gjakovë.

Bëhet e ditur se të njëjtën ditë kur është masakruar i ndjeri Halil Alija, forcat serbe kanë keqtrajtuar brutalisht edhe babain e tij Haxhi Alinëa (73), i cili nga torturat e policisë serbe ka vdekur të nesërmen më 4 shtator.

I nbjëjti burim bën të ditur se forcat serbe kanë arrestuar edhe 12 shqiptarë të të njëjtit fshat, të cilët janë dërguar të zhveshur lakuriq në stacionin e policisë serbe në Gjakovë dhe ata janë: Zenel Alija (29), Hajdin Alija (24), Riza Alija (18), Isa Alija (28), Agron Alija (14), Bekim Kalimashi (17), Naser Kalimashi (25), Arben Alija (20), Ismail Taraku (30), Enver Taraku (15), Gani Çeku (48) dhe Selim Çeku (18). Ata janë torturuar plot pesë ditë në organet e policisë serbe dhe më pas janë dërguar në burgun e Pejës.

Continue Reading

Lajmet

“UÇK na bashkon” në foltoren e Kuvendit për seancën konstituive

Published

on

Deputetë të Partisë Demokratike të Kosovës e kanë vendosur emblemën e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës në foltoren e Kuvendit në prag të seancës konstituive.

“UÇK na bashkon” shkruhet nën të.

Kjo parti ka ndërlidhur konstituimin me vendimin e Gjykatës Speciale për katër ish-udhëheqësit e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës.

Kryetari i PDK-së, Bedri Hamza, ka thënë se për Kosovën është me rëndësi që të ketë Kuvend në kohën kur Specialja merr vendim për Hashim Thaçin, Jakup Krasniqin, Kadri Veselin e Rexhep Selimin. /A.K/

Continue Reading

Lajmet

Pllashniku me aksion para Kuvendit, vendos një pulë dhe disa vezë

Published

on

Veterani i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, Agim Pllashniku, ka vendosur një pulë dhe disa vezë para hyrjes së Kuvendit të Kosovës, ku sipas tij dëshmojnë që deputetët e Lëvizjes Vetëvendosje “janë ra klluç se dy mandate”

Ai ka tentuar që vezët t’ia jep deputetëve të ish opozitës për t’ia dhënë liderit të LVV-së, njëherësh kryeministrit në detyrë, Albin Kurti, mirëpo të njëjtit nuk pranuan.

“Këto janë qysh janë ra klluq deputetët që dy mandate. Unë sot zyrtarisht po i qes klluq po këta nuk e dinë. Prej sot janë klluq këta”, tha ai.

Këtë aksion Pllashniku e bëri para nisjes së seancës konstituive të Kuvendit./Kosovapress/

Continue Reading

Të kërkuara