Lajmet

A do të rriten çmimet e derivateve pas sanksioneve të reja kundër Rusisë?

Ndalesa e BE-së do të hyjë në fuqi më 5 shkurt.

Published

on

Evropa do të bëjë një tjetër hap të madh drejt ndërprerjes së lidhjeve të saj energjetike me Rusinë, duke i ndaluar importet e karburantit dizel dhe të produkteve të tjera nga nafta e papërpunuar ruse.

Ndalesa e BE-së do të hyjë në fuqi më 5 shkurt, pas embargos së saj mbi qymyrin dhe pjesën më të madhe të naftës nga Rusia.

Me këto veprime, blloku prej 27 vendesh po përpiqet ta kufizojë financimin e luftës ruse në Ukrainë, e cila po hyn në vitin e dytë.

Por, ndalesa e re ka edhe rreziqe: çmimet e naftës dizel janë rritur që nga fillimi i luftës më 24 shkurt të vitit të kaluar dhe ato mund të rriten sërish.

“Ne po i lëmë paratë në rrugë për të ofruar shërbimet tona”, thotë Hans-Dieter Sedelmeier nga kompania gjermane e autobusëve dhe udhëtimeve, Rast Reisen.

Shumica e gjërave që njerëzit blejnë ose hanë, transportohen në një moment të caktuar me kamionë, të cilët funksionojnë kryesisht me naftë dizel. Me këtë naftë funksionojnë edhe pajisjet e fermave, autobusët e qytetit dhe pajisjet industriale.

Kjo varet. Dizeli, si nafta e papërpunuar, shitet globalisht, dhe Evropa mund të kërkojë burime të reja, të tilla si SHBA-ja, India ose vendet në Lindjen e Mesme. Nëse një gjë e tillë realizohet, ndikimi në çmime mund të jetë i përkohshëm dhe modest.

Evropa tashmë ka zvogëluar gati në gjysmë importet e naftës ruse – nga 50% e totalit para luftës, në 27%. Furnizuesit amerikanë i kanë rritur furnizimet në nivele rekorde – nga 34.000 fuçi në ditë në fillim të vitit 2022, në 237.000 fuçi në ditë në janar të këtij viti, tregojnë të dhënat e kompanisë S&P Global.

Komisionarja për Energji e BE-së, Kadri Simson, thotë se tregjet kanë pasur kohë të përshtaten, pasi ndalesa është bërë publike në muajin qershor.

Evropianët, gjithashtu, duket se kanë rezervuar dizelin rus përpara afatit, pasi importet janë rritur muajin e kaluar.

Megjithatë, ekziston një faktor ndërlikues: Grupi i Shtatë demokracive të mëdha është duke biseduar për vendosjen e një çmimi tavan për naftën ruse dizel që shkon në vende të tjera, ashtu siç ka bërë edhe me naftën e papërpunuar ruse.

Ideja është që nafta ruse të rrjedhë në tregjet botërore, por të ardhurat e Moskës të zvogëlohen.

Nëse çmimi tavan funksionon ashtu siç thuhet, rrjedhat globale të naftës duhet të riorganizohen: Evropa të gjejë furnizues të rinj dhe Rusia të gjejë klientë të rinj.

Por, është e vështirë të thuhet se si do të funksionojë çmimi tavan dhe nëse Rusia do të hakmerret duke i ndaluar dërgesat.

“Kur eksportet ruse janë të kufizuara, për çfarëdo arsyeje, kjo sigurisht që shkakton telashe në gjithë këtë proces riorganizimi”, thotë Hedi Grati, udhëheqës i kërkimeve të karburanteve dhe rafinimit për Evropën në S&P Global Commodity Insights.

“Evropa do të konkurronte me importues të tjerë të mëdhenj dhe kjo do të shkaktonte presion në rritje mbi çmimet”, shton ai.

Nëse çmimi tavan nuk bllokon sasi të mëdha të dizelit rus, mund të ketë “një rritje jetëshkurtër” çmimesh, derisa të përshtaten tregjet. Kjo, pasi cisternat do të udhëtonin më gjatë nga SHBA-ja, Lindja e Mesme ose India në Evropë, sesa nga portet ruse në Detin Baltik.

Më vonë këtë vit, në Kuvajt dhe në Arabinë Saudite pritet të nisin kapacitete të reja të rafinimit të naftës, ndërsa në Oman nga viti 2024. Kjo “mund ta lehtësojë presionin nga ky divorc me Rusinë”, thotë Grati.

Çfarë mund të arrihet me çmimin tavan?

Shpresa është të arrihet efekti i çmimit tavan të naftës, i cili i ka ndaluar kompanitë perëndimore që kontrollojnë kryesisht shërbimet e transportit detar, të marrin naftë të papërpunuar ruse me çmim mbi 60 dollarë për fuçi.

Rusia thotë se nuk do t’iu shesë naftë vendeve që respektojnë tavanin e çmimeve, por tavani dhe rënia e kërkesës si pasojë e ngadalësimit të ekonomisë globale, kanë bërë që klientët në Kinë, Indi dhe gjetkë të mund të blejnë naftë ruse me zbritje të mëdha, duke i ulur kështu të ardhurat e Kremlinit.

I nxitur nga çmimet më të shtrenjta të naftës së papërpunuar, çmimi i dizelit është rritur në më shumë se 1.000 dollarë për ton javën e kaluar, nga 800 dollarë për ton sa ka qenë në fillim të dhjetorit.

Dizeli kushton më shumë se 40 dollarë për fuçi krahasuar me naftën e papërpunuar që përdoret për ta bërë atë.

Çfarë ndodh nëse nafta dizel shtrenjtohet?


Çmimet e karburanteve kanë qenë një ndër faktorët kryesorë që kanë rritur inflacionin në Evropë, duke zvogëluar fuqinë blerëse të konsumatorëve dhe duke ngadalësuar ekonominë.

Çmimet e naftës në pompa janë luhatur nga 1.66 euro për litër në 2.14 euro për litër përgjatë një viti.

“Kjo është një rritje gjigante”, thotë Christopher Schuldes, familja e të cilit udhëheq kompaninë gjermane të kamionëve, Schuldes Spedition, tash e tri gjenerata.

Kompania ka 27 kamionë me naftë dhe 50 punonjës në qytetin Alsbah-Haehnllajn, i cili gjendet midis Frankfurtit dhe Hajdelbergut në Gjermaninë jugperëndimore.

Ajo i ka ulur kostot e karburanteve, duke i pajisur kamionët me motorë efiçientë dhe duke siguruar që ata nisen të ngarkuar plotësisht.

“Ne e kemi bërë këtë shumë kohë më parë, shumë kohë përpara se Rusia të pushtonte Ukrainën”, thotë Schuldes. “Nuk ka më vend për optimizëm”, shprehet ai.

Për të lehtësuar kostot shtesë të naftës, kompania ka bërë përpjekje të negociojë edhe çmime më të larta me klientët që kanë kontrata afatgjate. Disa kanë rënë dakord, disa jo. Edhe nëse kontrata lejon që çmimet të rriten me kostot e naftës, zbatimi i kësaj rritjeje vonon dy muaj./REL

Vendi

Në një ceremoni madhështore, UBT gradon gjeneratën e 23-të

Published

on

By

UBT ka organizuar ceremoninë solemne të gradimit për gjeneratën e 23-të të studentëve, duke shënuar një nga momentet më të rëndësishme të vitit akademik. Në ceremoni morën pjesë mbi një mijë absolventë, familjarë, profesorë dhe drejtues institucionesh.

Ceremonia u hap me intonimin e himnit kombëtar, himnit shtetëror dhe himnit të studentit.

Kjo ceremoni ka një rëndësi të veçantë, pasi përkon me 25-vjetorin e themelimit të UBT-së, duke shënuar një çerek shekulli të përkushtimit ndaj edukimit, shkencës, inovacionit dhe zhvillimit në Kosovë.

Gjatë fjalës së tij, rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, u ndal te rrugëtimi i studentëve, përkushtimi dhe sakrificat e tyre për të arritur deri te kjo ditë.

“Pas secilës diplomë ka një histori — netë të tëra studimi, provime, sfida e sakrifica. Mirëpo, ekziston diçka sot që është vetëm e juaja dhe që askush nuk mund t’ju marrë: kjo është dija. Diplomimi nuk është fundi, por një kalim nga kërkimi i përgjigjeve te përgjegjësia për të krijuar vlerë për shoqërinë”, tha Hajrizi.

Rektori i UBT-së vlerësoi edhe rolin e familjeve në rrugëtimin arsimor të studentëve, duke theksuar se mbështetja e tyre ka qenë thelbësore për arritjen e kësaj dite.

“Sot është një ditë e veçantë edhe për ju, të dashur prindër. Kur një familje ia beson universitetit edukimin e fëmijës së saj, nuk na beson vetëm disa vite studimi — na beson një pjesë të së ardhmes së tij. Kjo është një përgjegjësi që ne e marrim shumë seriozisht”, u shpreh ai.

Në ceremoninë e gradimit, Hajrizi foli edhe për historikun e UBT-së dhe zhvillimin e tij gjatë 25 viteve. Ai kujtoi se universiteti nisi me vetëm 26 studentë, ndërsa sot diplomon mijëra të rinj.

“Kur filluam para 25 vitesh, kishim vetëm një ide dhe një bindje të fortë se Kosova meriton arsim cilësor e bashkëkohor. Në ceremoninë tonë të parë kishim vetëm 26 studentë, ndërsa sot diplomojmë me mijëra. Mirëpo universiteti nuk matet vetëm me numra apo ndërtesa, por me dijen që krijon dhe ndryshimin që sjell në shoqëri”, tha rektori Hajrizi.

Sot, alumni të UBT-së përfaqësojnë institucionin si profesionistë, sipërmarrës, inxhinierë, mjekë, arkitektë dhe udhëheqës në Kosovë dhe në vende të ndryshme të botës, duke dëshmuar kontributin e tyre në zhvillimin e shoqërisë dhe përmbushjen e misionit të universitetit në formimin e gjeneratave të ardhshme.

Në përfundim të ceremonisë, të diplomuarit ndanë emocionet e kësaj dite të veçantë me familjarët, profesorët dhe stafin e UBT-së. Për ta, kjo ditë shënoi përmbylljen e një kapitulli të rëndësishëm studimi dhe fillimin e një rrugëtimi të ri profesional. Me diploma në duar, ata shprehën mirënjohjen për mbështetjen e familjeve dhe përkushtimin e stafit akademik, ndërsa emocionet, përqafimet dhe urimet shoqëruan momentet e festës.

Continue Reading

Lajmet

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 5 shtator 1993-1998

Published

on

By

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

5 shtator 1994

Shqiptarët në Zvicër dhe Gjermani përkrahin aksionin për shkollën shqipe në Kosovë

Pardje në Cyrih, në lokalet e klubit shqiptar “Përparimi”, si rrallë ose asnjë herë më parë, ishin tubuar bashkërisht pothuaj të gjithë përfaqësuesit e subjekteve politike dhe jopolitike shqiptare nga Kosova dhe nga viset tjera etnike shqiptare nga ish-Jugosllavia anëtarë dhe simpatizantë të cilët jetojnë e veprojnë në Zvicër. Shkak i këtij tubimi, që kaloi në një atmosferë të përzemërt dhe pune, ishte aksioni i Qeverisë së Republikës së Kosovës dhe i Këshillit për Financim për ta ndihmuar shkollën dhe arsimin shqip në Republikën e Kosovës.

Në tubim merrnin pjesë përfaqësues të subjekteve politike (LDK, PPD, PSHDK, LPK, PVD, PDP etj) dhe jopolitike si LASH-i, KPSH si dhe përfaqësues të shumë klubeve e të asociacioneve të tjera shqiptare që veprojnë në Zvicër. Në tubim merrte pjesë edhe ministri i Informatave i Republikës së Kosovës, Xhafer Shatri, ndërsa atë e përfshëndeti ish-deputetja e Parlamentit të Kosovës, Silvie Gjinaj, shkruan “Bujku” i sotëm.

Ndërsa bashkëpunëtori ynë në Bon Islam Spahiu njofton se në një mbledhje të mbajtur në Frankfurt, ku merrnin pjesë edhe ministri i Arsimit, dr.Muhamet Bicaj, dhe ministri për Ekonomi dhe Financa mr.Isa Mustafa, u bisedua me përfaqësuesit e LDK-së dhe të partive dhe asociacioneve të tjera shqiptare lidhur me aksionin për shkollën shqipe në Kosovë.

 

 

5 shtator 1997

Doli nga shtypi Harta e Kosovës

Në botim të Qendrës për Informim të Kosovës (QIK) këto ditë doli nga shtypi Harta e Kosovës, në format A3 (420 X300 mm). Harta përbëhet prej dy pjesësh, hartës fizike dhe administrative. Kjo hartë është në shkallë 1:600 000. Për dallim nga hartat e mëparshme, në këtë hartë figurojnë vendbanime dhe shënime të reja që pasqyrojnë realitetin e ri në Kosovë. Shumë shënime për vendbanime janë vjelë nga terreni. Janë shtuar edhe hijëzimet e punuara me kompjuter. Ndërsa ngjyrat janë më të lehta për shikim. Legjendat në hartë janë në gjuhën shqipe dhe angleze.

Autor i hartës është Mendim Rugova.

Përpos në opinionin e gjerë, harta do të përdoret edhe për shkollat fillore e të mesme. Për një hartë të tillë ka pasur nevojë të madhe, pasi, siç dihet, harta e fundit është botuar më 1984 nga Enti i Teksteve dhe i Mjeteve Mësimore të Kosovës, në punim të një institucioni të Beogradit. Harta e tashme e Kosovës është në tërësi e punuar në Kosovë. Në të janë eliminuar shumë të meta e pasaktësi nga hartat e mëparshme.

Këtë botim shumë të rëndësishëm e ndihmuan 30 ndërmarrje dhe qytetarë nga Kosova.

Harta mund të gjendet në librari, në punktet e shpëndarjes së librit shkollor dhe te botuesi.

 

5 shtator 1998

Në Panorc të Malishevës 15 mijë refugjatë po mbahen të rrethuar nga forcat serbe

Drama e refugjatëve shqiptarë të strehuar në malet e Panorcit të Malishevës vazhdon edhe më tej.

Një banor i këtij fshati, që kishte arritur të largohej, ndërsa familja i kishte mbetur në rrethim të forcave serbe, tha se mbi 15.000 banorë po mbahen të rrethuar dhe nuk dihet ç’mund të ndodhë me ta.

Ata të gjithë janë në një fushë dhe policia po i ndan, veç meshkujt e veç femrat.

Fshati Panorc, ku ishin të strehuar një numër i madh i banorëve të fshatrave të tjera të sulmuara të komunës së Malishevës dhe të Rahovecit e Klinës, u sulmua dhe u dogj dje nga forcat serbe, sikur edhe fshati fqi, Rud, e disa fshatra të komunës së Klinës.

 

 

Vazhdon shkatërrimi e djegia e shtëpive në fshatrat e Dushkajës

Forcat e ushtrisë e policisë serbe vazhduan edhe mbrëmë granatimin e fshatrave të anës së Dushkajës së Gjakovës dhe disa fshatrave të komunës së Rahovecit. Ndërsa sot forcat serbe po djegin më bënzinë shtëpitë që janë dëmtuar më pak gjatë ofensivës së trei ditëve të fundit, njofton Komisioni për Informim i Degës së LDK-së në Gjakovë.

Njoftimet nga fshatrat: Cërmjan, Kralan, Gërgoc e Kodrali të Dushkajës bëjnë të diturs e mbi 90 për qind të shtëpive të këtyre fshatrave janë rrafshuar me tokë. Në Kralan janë shkatërruar 42 shtëpi, ndërsa fshati Kodrali më 13 shtëpi është rrafshuar dhe më nuk ekziston. Banorët e këtyre fshatrave kanë ikur në male. Shumica prej tyre gjenden në Shushicë.

Gjatë ofensivës serbe të tri ditëve të kaluara pati edhe të vrarë e të plagosur, por edhe shumë të arrestuar e të keqtrajtuar në mënyrë barbare. Njoftohet se të enjten në Cërmjan është vrarë Benita (Gashi) Ismaili (22) nga Cërmjani, ndërsa është plagosur rëndë bashkëshorti i saj, Haki Ismaili (24). Po ashtu, njoftohet se mbrëmë në Kodrali vdiq nga pasojat e torturave të rënda fizike Haxhi Alia (67), ndërsa në gjendje kritike janë edhe disa banorë të tjera të këtyre fshatrave, të cilët kanë mbetur në malet e kësaj ane, pa kurrfarë ndihme mjekësore.

Continue Reading

Aktualitet

UBT organizon Ceremoninë e Gradimit të studentëve të gjeneratës së 23-të

Published

on

By

UBT do të organizojë nesër, më 5 shtator, Ceremoninë e Gradimit, një ngjarje solemne që shënon përmbylljen e një kapitulli të rëndësishëm akademik për studentët dhe fillimin e një etape të re drejt së ardhmes së tyre profesionale.

Ceremonia do të mbledhë të diplomuarit, familjarët e tyre, profesorët, stafin akademik dhe drejtuesit e institucionit, për të festuar së bashku rezultatet e një rrugëtimi të karakterizuar nga përkushtimi, puna dhe sfidat e tejkaluara ndër vite.

Ceremonia do të zhvillohet në dy termine, në orën 10:00 dhe 15:00, duke krijuar një moment të veçantë për secilin të diplomuar që kurorëzon rrugëtimin e tij akademik në UBT.

Continue Reading

Vendi

Seanca konstituive e Kuvendit mbahet më 9 shtator

Published

on

Kryesuesi i seancës konstitutive të Kuvendit të Kosovës, deputeti i Vetëvendosjes, Avni Dehari, ka njoftuar se e ka thirrur vazhdimin e seancës për datën 9 shtator nga ora 11:00

“Si Kryesues i Seancës Konstitutive e kam parë si një lajm të mirë arritjen e marrëveshjes ndërmjet Lëvizjes VETËVENDOSJE! dhe Lidhjes Demokratike të Kosovës. Edhe pse ende nuk ka qartësi të plotë, nëse ekziston numri i nevojshëm i deputetëve për konstituimin e të gjitha institucioneve, kam vendosur që vazhdimin e Seancës Konstitutive ta thërras më 9 shtator, në orën 11:00”, ka shkruar Dehari në Facebook.

Ai ka thënë se deri atëherë pret që kjo marrëveshje të shoqërohet “me përgjegjësi konkrete dhe me gatishmëri të deputetëve për t’i përmbushur detyrimet e tyre kushtetuese.

“Kosova nuk ka nevojë për një tjetër zvarritje, as për një tjetër krizë dhe aq më pak për një proces të ri zgjedhor”, ka shkruar Dehari.

Afati kushtetues për konstituimin e Kuvendit ka përfunduar më 7 gusht. Seanca e fundit për këtë çështje është mbajtur një ditë më vonë, ndërsa prej atëherë nuk është thirrur vazhdimi i saj.

LDK-ja dhe Vetëvendosja arritën marrëveshje që profesori universitar Bekim Sejdiu të jetë kandidati i përbashkët për president. Por kundër marrëveshjes dolën deputetët e LDK-së Avdullah Hoti, Hykmete Bajrami, Kujtim Shala, Janina Ymeri, Armend Zemaj dhe Arben Gashi./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara