Lajmet

A do të rriten çmimet e derivateve pas sanksioneve të reja kundër Rusisë?

Ndalesa e BE-së do të hyjë në fuqi më 5 shkurt.

Published

on

Evropa do të bëjë një tjetër hap të madh drejt ndërprerjes së lidhjeve të saj energjetike me Rusinë, duke i ndaluar importet e karburantit dizel dhe të produkteve të tjera nga nafta e papërpunuar ruse.

Ndalesa e BE-së do të hyjë në fuqi më 5 shkurt, pas embargos së saj mbi qymyrin dhe pjesën më të madhe të naftës nga Rusia.

Me këto veprime, blloku prej 27 vendesh po përpiqet ta kufizojë financimin e luftës ruse në Ukrainë, e cila po hyn në vitin e dytë.

Por, ndalesa e re ka edhe rreziqe: çmimet e naftës dizel janë rritur që nga fillimi i luftës më 24 shkurt të vitit të kaluar dhe ato mund të rriten sërish.

“Ne po i lëmë paratë në rrugë për të ofruar shërbimet tona”, thotë Hans-Dieter Sedelmeier nga kompania gjermane e autobusëve dhe udhëtimeve, Rast Reisen.

Shumica e gjërave që njerëzit blejnë ose hanë, transportohen në një moment të caktuar me kamionë, të cilët funksionojnë kryesisht me naftë dizel. Me këtë naftë funksionojnë edhe pajisjet e fermave, autobusët e qytetit dhe pajisjet industriale.

Kjo varet. Dizeli, si nafta e papërpunuar, shitet globalisht, dhe Evropa mund të kërkojë burime të reja, të tilla si SHBA-ja, India ose vendet në Lindjen e Mesme. Nëse një gjë e tillë realizohet, ndikimi në çmime mund të jetë i përkohshëm dhe modest.

Evropa tashmë ka zvogëluar gati në gjysmë importet e naftës ruse – nga 50% e totalit para luftës, në 27%. Furnizuesit amerikanë i kanë rritur furnizimet në nivele rekorde – nga 34.000 fuçi në ditë në fillim të vitit 2022, në 237.000 fuçi në ditë në janar të këtij viti, tregojnë të dhënat e kompanisë S&P Global.

Komisionarja për Energji e BE-së, Kadri Simson, thotë se tregjet kanë pasur kohë të përshtaten, pasi ndalesa është bërë publike në muajin qershor.

Evropianët, gjithashtu, duket se kanë rezervuar dizelin rus përpara afatit, pasi importet janë rritur muajin e kaluar.

Megjithatë, ekziston një faktor ndërlikues: Grupi i Shtatë demokracive të mëdha është duke biseduar për vendosjen e një çmimi tavan për naftën ruse dizel që shkon në vende të tjera, ashtu siç ka bërë edhe me naftën e papërpunuar ruse.

Ideja është që nafta ruse të rrjedhë në tregjet botërore, por të ardhurat e Moskës të zvogëlohen.

Nëse çmimi tavan funksionon ashtu siç thuhet, rrjedhat globale të naftës duhet të riorganizohen: Evropa të gjejë furnizues të rinj dhe Rusia të gjejë klientë të rinj.

Por, është e vështirë të thuhet se si do të funksionojë çmimi tavan dhe nëse Rusia do të hakmerret duke i ndaluar dërgesat.

“Kur eksportet ruse janë të kufizuara, për çfarëdo arsyeje, kjo sigurisht që shkakton telashe në gjithë këtë proces riorganizimi”, thotë Hedi Grati, udhëheqës i kërkimeve të karburanteve dhe rafinimit për Evropën në S&P Global Commodity Insights.

“Evropa do të konkurronte me importues të tjerë të mëdhenj dhe kjo do të shkaktonte presion në rritje mbi çmimet”, shton ai.

Nëse çmimi tavan nuk bllokon sasi të mëdha të dizelit rus, mund të ketë “një rritje jetëshkurtër” çmimesh, derisa të përshtaten tregjet. Kjo, pasi cisternat do të udhëtonin më gjatë nga SHBA-ja, Lindja e Mesme ose India në Evropë, sesa nga portet ruse në Detin Baltik.

Më vonë këtë vit, në Kuvajt dhe në Arabinë Saudite pritet të nisin kapacitete të reja të rafinimit të naftës, ndërsa në Oman nga viti 2024. Kjo “mund ta lehtësojë presionin nga ky divorc me Rusinë”, thotë Grati.

Çfarë mund të arrihet me çmimin tavan?

Shpresa është të arrihet efekti i çmimit tavan të naftës, i cili i ka ndaluar kompanitë perëndimore që kontrollojnë kryesisht shërbimet e transportit detar, të marrin naftë të papërpunuar ruse me çmim mbi 60 dollarë për fuçi.

Rusia thotë se nuk do t’iu shesë naftë vendeve që respektojnë tavanin e çmimeve, por tavani dhe rënia e kërkesës si pasojë e ngadalësimit të ekonomisë globale, kanë bërë që klientët në Kinë, Indi dhe gjetkë të mund të blejnë naftë ruse me zbritje të mëdha, duke i ulur kështu të ardhurat e Kremlinit.

I nxitur nga çmimet më të shtrenjta të naftës së papërpunuar, çmimi i dizelit është rritur në më shumë se 1.000 dollarë për ton javën e kaluar, nga 800 dollarë për ton sa ka qenë në fillim të dhjetorit.

Dizeli kushton më shumë se 40 dollarë për fuçi krahasuar me naftën e papërpunuar që përdoret për ta bërë atë.

Çfarë ndodh nëse nafta dizel shtrenjtohet?


Çmimet e karburanteve kanë qenë një ndër faktorët kryesorë që kanë rritur inflacionin në Evropë, duke zvogëluar fuqinë blerëse të konsumatorëve dhe duke ngadalësuar ekonominë.

Çmimet e naftës në pompa janë luhatur nga 1.66 euro për litër në 2.14 euro për litër përgjatë një viti.

“Kjo është një rritje gjigante”, thotë Christopher Schuldes, familja e të cilit udhëheq kompaninë gjermane të kamionëve, Schuldes Spedition, tash e tri gjenerata.

Kompania ka 27 kamionë me naftë dhe 50 punonjës në qytetin Alsbah-Haehnllajn, i cili gjendet midis Frankfurtit dhe Hajdelbergut në Gjermaninë jugperëndimore.

Ajo i ka ulur kostot e karburanteve, duke i pajisur kamionët me motorë efiçientë dhe duke siguruar që ata nisen të ngarkuar plotësisht.

“Ne e kemi bërë këtë shumë kohë më parë, shumë kohë përpara se Rusia të pushtonte Ukrainën”, thotë Schuldes. “Nuk ka më vend për optimizëm”, shprehet ai.

Për të lehtësuar kostot shtesë të naftës, kompania ka bërë përpjekje të negociojë edhe çmime më të larta me klientët që kanë kontrata afatgjate. Disa kanë rënë dakord, disa jo. Edhe nëse kontrata lejon që çmimet të rriten me kostot e naftës, zbatimi i kësaj rritjeje vonon dy muaj./REL

Lajmet

Një grup protestuesish mblidhen jashtë ambienteve të SPAK-ut, dorëzojnë “librin” ‘The Albanian Files’

Published

on

By

Ashtu siç u paralajmërua një ditë më parë, një grup protestuesish janë mbledhur mëngjesin e sotëm përpara ambienteve të Strukturës së Posaçme Antikorrupsion, SPAK në Tiranë.

Në pamjet e siguruara, dëgjohet se si protestuesit po brohorasin në kor thirrje të tilla si “Rama, Rama, SPAK you”. Përmes këtij tubimi, qytetarët e pranishëm kanë vendosur të padisin publikisht atë që e quajnë “The Albanian Files”.

Sipas tyre, “Albanian Files” është libri që përmban projekte që synohet të ndërtohen në Shqipëri dhe kjo do të jetë dosja që do ta çojë kryeministrin Edi Rama në burg.

Aktivistja Sidorela Vatnikaj gjatë fjalës së saj tha se dorëheqja e kryeministrit është kërkesa e panegociueshme e tyre, ndërsa shprehën mbështetje të plotë ndaj SPAK për të hetuar kryeministrin.

“Ne qytetarë të Shqipërisë dhe protestues prej më shumë se 31 ditësh në shesh, jemi sot këtu për të sjellë prova që sipas nesh dëshmon shkeljet më të rënda të kryeministrit. Në këtë libër gjenden 523 projekte të ndryshme. Në këtë libër gjenden dhe mund të lexohen disa prej problemeve më të mëdha të kësaj qeverisjeje. Rama e ka shmangur konsultimin publik. Ligji 21/24 është ligj që është miratuar për shkak të projekteve të ndryshëm që gjenden në këtë libër vite përpara se të ndryshohej ligji. Në të ka pronarë që nuk kanë dijeni për ekzistencën e këtyre projekteve. Ka një konflikt interesi mes kryeministrit, arkitektëve dhe biznesmenëve të ftuar sepse Rama është kryetar i KKT dhe vendos për miratimin e këtyre projekteve. SPAK ka mbështetjen tonë për veprimet e deritanishme. Ne s’jemi këtu për drejtësi popullore, por për shtet të së drejtës ku kryeministri i vendit trajtohet dhe hetohet si gjithë qytetarët e tjerët”, u shpreh Vatnikaj. /Euronews/

Continue Reading

Lajmet

Ambasada amerikane në Kosovë shënoi 250-vjetorin e Pavarësisë, Prattipati: Ditët tona më të mira janë përpara

Published

on

By

Ambasada e Shteteve të Bashkuara të Amerikës në Kosovë ka organizuar mbrëmë ceremoninë festive për nder të Ditës së Pavarësisë së SHBA-së, e cila këtë vit shënon një jubile të veçantë, plot 250 vjet shtetësi. Në këtë ngjarje morën pjesë personalitete të larta udhëheqëse, përfaqësues institucionalë, politikë e diplomatikë në vend.

Në fjalimin e saj kryesor, e ngarkuara me punë në Ambasadën e SHBA-së në Prishtinë, Anu Prattipati, vuri theksin te miqësia e fuqishme, inovacioni dhe rrugëtimi i përbashkët drejt të ardhmes.

“Të frymëzuar nga ajo që kemi arritur tashmë, ne mund të ndërtojmë një të ardhme të përcaktuar nga mundësitë, të udhëhequr nga inovacioni dhe të fuqizuar nga besimi se ditët tona më të mira janë ende përpara. Ju faleminderit për miqësinë, besimin dhe vizionin tuaj. Gëzuar Ditën e Pavarësisë – dhe gëzuar për 250 vitet e ardhshme”, u shpreh Prattipati gjatë adresimit të saj.

Ky përvjetor jubilar rikonfirmon edhe një herë aleancën dhe partneritetin strategjik mes Kosovës dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës, bashkëpunim ky që vazhdon të mbetet shtyllë e rëndësishme e zhvillimit dhe stabilitetit në rajon. /E.A/

 

Continue Reading

Lajmet

Ndryshojnë çmimet në transportin publik në Prishtinë: Biletat digjitale dhe ato me SMS do të jenë më të lira

Published

on

By

Nga sot, 1 korrik 2026, në kryeqytet hyjnë në fuqi çmimet e reja të biletave për transportin publik. Komuna e Prishtinës ka njoftuar se ky ndryshim vjen në kuadër të zgjerimit të procesit të digjitalizimit të këtij shërbimi, duke stimuluar qytetarët që të shfrytëzojnë metodat e reja të pagesës.

Sipas njoftimit zyrtar, të gjithë ata që vendosin t’i blejnë biletat përmes kuletës digjitale apo me SMS përmes operatorëve të telefonisë mobile, do të përfitojnë çmime më të ulëta krahasuar me biletat e rregullta fizike.

Ky rregullim i ri tarifor do të përfshijë pothuajse të gjitha kategoritë e udhëtimit: biletat njëdrejtimëshe, ato ditore, javore dhe mujore. Ndryshime të çmimit do të ketë edhe për linjën e Aeroportit, si dhe për biletat vjetore dhe ato korporative që lëshohen në format digjital.

“Digjitalizimi i transportit publik vazhdon të zgjerohet. Nga 1 korriku 2026 hyjnë në fuqi çmimet e reja të biletave të transportit publik. Biletat e blera përmes kuletës digjitale ose SMS-së, përmes operatorëve të telefonisë mobile, do të kenë çmime më të ulëta krahasuar me biletat fizike”, thuhet ndër tjerash në njoftimin e Komunës së Prishtinës.

Për t’u njoftuar me tarifat e sakta për secilën kategori, Komuna ka bërë të ditur se vendimi i plotë me listën e detajuar të çmimeve tashmë është publikuar dhe është i qasshëm për të gjithë qytetarët. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Katër raste të dhunës në familje brenda 24 orëve në Kosovë, tre të dyshuar dërgohen në mbajtje

Published

on

By

Katër raste të reja të dhunës në familje janë regjistruar në rajone të ndryshme të Kosovës brenda 24 orëve të fundit, bën të ditur Policia e Kosovës në raportin e saj të rregullt. Ngjarjet kanë ndodhur në Podujevë, Klinë, Gjakovë dhe Skenderaj, ku në shumicën e rasteve viktimat kanë qenë bashkëshorte ose bashkëjetuese të të dyshuarve.

Në Podujevë, policia ka arrestuar një person i cili dyshohet se ka rrahur bashkëshorten e tij. Me vendim të prokurorit, pas inicimit të rastit, i dyshuari është dërguar menjëherë në mbajtje.

Një rast i ngjashëm është shënuar edhe në Klinë, ku një burrë është arrestuar nën dyshimin se ka ushtruar dhunë fizike dhe psikike ndaj gruas së tij. Si pasojë e sulmit, viktima ka pranuar tretman mjekësor dhe pas intervistimit është strehuar te familja e saj, ndërsa i dyshuari është liruar në procedurë të rregullt me urdhër të prokurorit.

Dhuna fizike ka pasuar edhe në Gjakovë, ku një person ka sulmuar gruan me të cilën po bashkëjetonte. Viktimës i është ofruar ndihma e nevojshme mjekësore, ndërsa polici ka vënë në pranga të dyshuarin, i cili me urdhër të prokurorit kujdestar është dërguar në mbajtje.

Ndërkaq, në Skenderaj është raportuar për dhunë psikike të ushtruar nga një burrë ndaj bashkëshortes së tij. Pas denoncimit, policia ka intervistuar të dyja palët e përfshira në rast dhe me urdhër të prokurorit ata janë liruar në procedurë të rregullt. /E.A/

Continue Reading

Të kërkuara