Lajmet

A do të rriten çmimet e derivateve pas sanksioneve të reja kundër Rusisë?

Ndalesa e BE-së do të hyjë në fuqi më 5 shkurt.

Published

on

Evropa do të bëjë një tjetër hap të madh drejt ndërprerjes së lidhjeve të saj energjetike me Rusinë, duke i ndaluar importet e karburantit dizel dhe të produkteve të tjera nga nafta e papërpunuar ruse.

Ndalesa e BE-së do të hyjë në fuqi më 5 shkurt, pas embargos së saj mbi qymyrin dhe pjesën më të madhe të naftës nga Rusia.

Me këto veprime, blloku prej 27 vendesh po përpiqet ta kufizojë financimin e luftës ruse në Ukrainë, e cila po hyn në vitin e dytë.

Por, ndalesa e re ka edhe rreziqe: çmimet e naftës dizel janë rritur që nga fillimi i luftës më 24 shkurt të vitit të kaluar dhe ato mund të rriten sërish.

“Ne po i lëmë paratë në rrugë për të ofruar shërbimet tona”, thotë Hans-Dieter Sedelmeier nga kompania gjermane e autobusëve dhe udhëtimeve, Rast Reisen.

Shumica e gjërave që njerëzit blejnë ose hanë, transportohen në një moment të caktuar me kamionë, të cilët funksionojnë kryesisht me naftë dizel. Me këtë naftë funksionojnë edhe pajisjet e fermave, autobusët e qytetit dhe pajisjet industriale.

Kjo varet. Dizeli, si nafta e papërpunuar, shitet globalisht, dhe Evropa mund të kërkojë burime të reja, të tilla si SHBA-ja, India ose vendet në Lindjen e Mesme. Nëse një gjë e tillë realizohet, ndikimi në çmime mund të jetë i përkohshëm dhe modest.

Evropa tashmë ka zvogëluar gati në gjysmë importet e naftës ruse – nga 50% e totalit para luftës, në 27%. Furnizuesit amerikanë i kanë rritur furnizimet në nivele rekorde – nga 34.000 fuçi në ditë në fillim të vitit 2022, në 237.000 fuçi në ditë në janar të këtij viti, tregojnë të dhënat e kompanisë S&P Global.

Komisionarja për Energji e BE-së, Kadri Simson, thotë se tregjet kanë pasur kohë të përshtaten, pasi ndalesa është bërë publike në muajin qershor.

Evropianët, gjithashtu, duket se kanë rezervuar dizelin rus përpara afatit, pasi importet janë rritur muajin e kaluar.

Megjithatë, ekziston një faktor ndërlikues: Grupi i Shtatë demokracive të mëdha është duke biseduar për vendosjen e një çmimi tavan për naftën ruse dizel që shkon në vende të tjera, ashtu siç ka bërë edhe me naftën e papërpunuar ruse.

Ideja është që nafta ruse të rrjedhë në tregjet botërore, por të ardhurat e Moskës të zvogëlohen.

Nëse çmimi tavan funksionon ashtu siç thuhet, rrjedhat globale të naftës duhet të riorganizohen: Evropa të gjejë furnizues të rinj dhe Rusia të gjejë klientë të rinj.

Por, është e vështirë të thuhet se si do të funksionojë çmimi tavan dhe nëse Rusia do të hakmerret duke i ndaluar dërgesat.

“Kur eksportet ruse janë të kufizuara, për çfarëdo arsyeje, kjo sigurisht që shkakton telashe në gjithë këtë proces riorganizimi”, thotë Hedi Grati, udhëheqës i kërkimeve të karburanteve dhe rafinimit për Evropën në S&P Global Commodity Insights.

“Evropa do të konkurronte me importues të tjerë të mëdhenj dhe kjo do të shkaktonte presion në rritje mbi çmimet”, shton ai.

Nëse çmimi tavan nuk bllokon sasi të mëdha të dizelit rus, mund të ketë “një rritje jetëshkurtër” çmimesh, derisa të përshtaten tregjet. Kjo, pasi cisternat do të udhëtonin më gjatë nga SHBA-ja, Lindja e Mesme ose India në Evropë, sesa nga portet ruse në Detin Baltik.

Më vonë këtë vit, në Kuvajt dhe në Arabinë Saudite pritet të nisin kapacitete të reja të rafinimit të naftës, ndërsa në Oman nga viti 2024. Kjo “mund ta lehtësojë presionin nga ky divorc me Rusinë”, thotë Grati.

Çfarë mund të arrihet me çmimin tavan?

Shpresa është të arrihet efekti i çmimit tavan të naftës, i cili i ka ndaluar kompanitë perëndimore që kontrollojnë kryesisht shërbimet e transportit detar, të marrin naftë të papërpunuar ruse me çmim mbi 60 dollarë për fuçi.

Rusia thotë se nuk do t’iu shesë naftë vendeve që respektojnë tavanin e çmimeve, por tavani dhe rënia e kërkesës si pasojë e ngadalësimit të ekonomisë globale, kanë bërë që klientët në Kinë, Indi dhe gjetkë të mund të blejnë naftë ruse me zbritje të mëdha, duke i ulur kështu të ardhurat e Kremlinit.

I nxitur nga çmimet më të shtrenjta të naftës së papërpunuar, çmimi i dizelit është rritur në më shumë se 1.000 dollarë për ton javën e kaluar, nga 800 dollarë për ton sa ka qenë në fillim të dhjetorit.

Dizeli kushton më shumë se 40 dollarë për fuçi krahasuar me naftën e papërpunuar që përdoret për ta bërë atë.

Çfarë ndodh nëse nafta dizel shtrenjtohet?


Çmimet e karburanteve kanë qenë një ndër faktorët kryesorë që kanë rritur inflacionin në Evropë, duke zvogëluar fuqinë blerëse të konsumatorëve dhe duke ngadalësuar ekonominë.

Çmimet e naftës në pompa janë luhatur nga 1.66 euro për litër në 2.14 euro për litër përgjatë një viti.

“Kjo është një rritje gjigante”, thotë Christopher Schuldes, familja e të cilit udhëheq kompaninë gjermane të kamionëve, Schuldes Spedition, tash e tri gjenerata.

Kompania ka 27 kamionë me naftë dhe 50 punonjës në qytetin Alsbah-Haehnllajn, i cili gjendet midis Frankfurtit dhe Hajdelbergut në Gjermaninë jugperëndimore.

Ajo i ka ulur kostot e karburanteve, duke i pajisur kamionët me motorë efiçientë dhe duke siguruar që ata nisen të ngarkuar plotësisht.

“Ne e kemi bërë këtë shumë kohë më parë, shumë kohë përpara se Rusia të pushtonte Ukrainën”, thotë Schuldes. “Nuk ka më vend për optimizëm”, shprehet ai.

Për të lehtësuar kostot shtesë të naftës, kompania ka bërë përpjekje të negociojë edhe çmime më të larta me klientët që kanë kontrata afatgjate. Disa kanë rënë dakord, disa jo. Edhe nëse kontrata lejon që çmimet të rriten me kostot e naftës, zbatimi i kësaj rritjeje vonon dy muaj./REL

Lajmet

UBT bëhet institucioni i parë dhe i vetëm në Kosovë dhe në rajon që merr akreditim prestigjioz nga British Accreditation Council

Published

on

By

Rektori i UBT, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, ka bërë të ditur se institucioni është akredituar nga British Accreditation Council për një periudhë katërvjeçare, duke e cilësuar këtë si një arritje të rëndësishme për institucionin dhe për arsimin e lartë në Kosovë.

Gjatë një konference për media, Rektori Hajrizi theksoi se ky akreditim konfirmon se UBT përmbush standardet e larta britanike dhe evropiane të cilësisë në arsim, duke përforcuar më tej pozicionin e universitetit në skenën ndërkombëtare akademike.

British Accreditation Council është një nga institucionet më të njohura ndërkombëtare për sigurimin e cilësisë në arsim, me seli në Mbretërinë e Bashkuar, që vlerëson dhe akrediton institucione arsimore në mbarë botën për të garantuar standarde të larta akademike dhe menaxhim institucional të qëndrueshëm.

“Procesi i akreditimit nga British Accreditation Council është i detajuar dhe shumë rigoroz. Gjatë këtij procesi janë analizuar në mënyrë të thelluar programet tona akademike, cilësia e mësimdhënies, infrastruktura, menaxhimi institucional, shërbimet për studentët dhe angazhimi ynë për përmirësim të vazhdueshëm”, tha Hajrizi.

Ai bëri të ditur se si rezultat i këtij procesi, UBT është bërë institucioni i parë dhe i vetëm në Kosovë dhe në rajon që merr këtë akreditim prestigjioz nga British Accreditation Council.

Rektori Hajrizi e cilësoi këtë arritje si dëshmi të qartë se përkushtimi i universitetit për cilësi, inovacion dhe ndërkombëtarizim po njihet dhe vlerësohet edhe në nivel ndërkombëtar. Ai shprehu mirënjohje për stafin akademik dhe administrativ, studentët dhe partnerët ndërkombëtarë të UBT-së, të cilët kanë kontribuar në arritjen e këtij suksesi.

Sipas tij, për studentët dhe të gjithë ata që zgjedhin të studiojnë në UBT, ky akreditim përfaqëson një garanci shtesë se ata janë pjesë e një institucioni që funksionon sipas standardeve më të larta britanike dhe evropiane, duke i përgatitur për një treg pune gjithnjë e më global dhe konkurrues.

Në përfundim, Hajrizi theksoi se UBT do të vazhdojë të investojë në cilësi, kërkim shkencor, inovacion dhe bashkëpunim ndërkombëtar, me synimin që institucioni të mbetet një lider i arsimit të lartë në Kosovë, në rajon dhe më gjerë.

Continue Reading

Lajmet

Osmani: Sakrifica e Jasharëve është udhërrëfyesi ynë për shtetin

Published

on

By

Në kuadër të shënimit të Epopesë së Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, Presidentja e vendit, Vjosa Osmani, ka bërë sot homazhe në Kompleksin Memorial në Prekaz, duke nderuar rënien e Komandantit Legjendar Adem Jashari dhe familjes Jashari.

Gjatë vizitës në këtë vend historik, Presidentja theksoi rëndësinë e kujtesës kolektive.

“Në Kompleksin Memorial në Prekaz, çdo hap është histori, çdo gur është sakrificë. U përkulëm me nderim para altarit të lirisë, para komandantit legjendar Adem Jashari dhe para familjes që i dha Kosovës gjithçka. Sakrifica e tyre do të mbetet udhërrëfyesi ynë në çdo hap që bëjmë për shtetin dhe të ardhmen tonë”, shkruan Osmani.

Gjatë qëndrimit të saj në Prekaz, Presidentja u prit nga Rifat Jashari, të cilin e vlerësoi si simbol të qëndresës dhe dinjitetit kombëtar.

Ajo shprehu mirënjohjen e saj për këtë mikpritje, duke nënvizuar se mesazhi që buron nga kjo familje nuk do të shuhet kurrë. “Mirënjohje të thellë për pritjen e ngrohtë nga Baca Rifat, simbol i qëndresës dhe i dinjitetit të kësaj familjeje legjendare. Nga Prekazi buron një mesazh që nuk shuhet kurrë: Liria nuk është dhuratë, por amanet,” deklaroi Osmani, duke shtuar se ky amanet do të jetojë përjetë në zemrat e të gjithë shqiptarëve.

 

Continue Reading

Lajmet

Reuters: Presidentja e Kosovës shpërndan parlamentin, shpall zgjedhje të parakohshme

Published

on

By

Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, shpërndau të premten Parlamentin dhe shpalli zgjedhjet e parakohshme, pasi ligjvënësit dështuan të zgjedhin kreun e ri të shtetit brenda afatit kushtetues, ka raportuar media prestigjioze ndërkombëtare Reuters.

Parlamenti kishte afat deri të enjten në mesnatë për të zgjedhur një president të ri para se mandati i Osmanit të përfundojë në prill, por partitë opozitare refuzuan të marrin pjesë në votim. Sipas ligjeve të vendit ballkanik, dështimi për të zgjedhur presidentin e ri nxit automatikisht zgjedhje të parakohshme parlamentare.

Ky veprim zgjat bllokadën politike në Kosovë, shtetin më të ri të Evropës që synon anëtarësimin në Bashkimin Evropian. Vendi mbeti pa një qeveri funksionale për pjesën më të madhe të vitit të kaluar, pasi parlamenti i fragmentuar dështoi për muaj të tërë të zgjidhte qoftë edhe kryetarin e Kuvendit.

Zgjedhjet e ardhshme do të jenë të tretat në pak më shumë se një vit. Kosova tashmë mbajti zgjedhje të parakohshme më 28 dhjetor, pas dështimit për të formuar qeverinë pas zgjedhjeve të shkurtit 2025.

“Një parlament që nuk mund të zgjedhë një president, nuk mund të vazhdojë pafundësisht ta zvarrisë procesin ashtu siç po tentohet,” tha Osmani në një deklaratë. “Askush nuk duhet të dëshirojë një tjetër cikël politik, veçanërisht në këtë moment kur vendi ka nevojë për stabilitet.”

Osmani pritet të takohet me partitë politike këtë të premte, para se të caktojë datën e saktë të zgjedhjeve.

Fitorja bindëse e partisë Vetëvendosje të Kryeministrit Albin Kurti në dhjetor dukej se do t’i jepte fund ngërçit. Në atë kohë, shumë analistë politikë besonin se opozita do të merrte pjesë në votimin për zgjedhjen e presidentit. Megjithatë, megjithëse Vetëvendosja fitoi mjaftueshëm ulëse për të formuar qeverinë, ajo dështoi të siguronte pjesëmarrjen e nevojshme të opozitës për kuorumin e zgjedhjes së presidentit.

Partitë opozitare kanë kërkuar një kandidat konsensual, por Kurti ka nominuar Ministrin e tij të Jashtëm, Glauk Konjufca./Reuters/

 

Continue Reading

Lajmet

Kurti: Dekreti është antikushtetues, nuk u konsumua as raundi i parë

Published

on

By

Kreu i Lëvizjes Vetëvendosje, Albin Kurti, ka deklaruar se nuk mund të flitet për proces të ri zgjedhor pa marrë një përgjigje nga Gjykata Kushtetuese, duke argumentuar se dekreti për shpërndarjen e Kuvendit nuk ka bazë ligjore.

“Ndodhemi në një situatë ku unë nuk besoj se mund të flasim për zgjedhje të reja pa e thënë fjalën e vet Gjykata Kushtetuese, meqenëse kemi mospajtime dhe kërkesë para tyre”, u shpreh Kurti, duke theksuar se institucionet duhet të presin verdiktin final para çdo hapi tjetër.

Ai sqaroi se njoftimi për shpërndarjen e Kuvendit përmes mediave ishte i papritur dhe në kundërshtim me procedurat e parapara në aktin më të lartë juridik të vendit.

“Neni 86 paragrafi i gjashtë i Kushtetutës parasheh që Kuvendi shpërndahet nëse në votimin e tretë asnjë kandidat nuk zgjidhet president, pra asnjë nga kandidatët nuk i merr 61 vota dhe ne nuk kemi mbërritur atje. Dy kandidatë ishin mbrëmë, Glauk Konjufca dhe Fatmire Mulhaxha Kollçaku, mirëpo nuk u konsumua as raundi i parë e lere më i treti”, tha Kurti, duke vënë në dukje se procesi i votimit nuk është ezauruar sipas ligjit.

Tutje, Kurti ritheksoi se kompetenca për shpërndarjen e legjislativit nuk mund të ushtrohet në mënyrë arbitrare jashtë kornizave kushtetuese. “Në një situatë të tillë, dekreti për shpërndarjen e Kuvendit nuk është kushtetues sepse kompetenca për shpërndarjen e Kuvendit mund të ushtrohet vetëm në rastet e caktuara shprehimisht nga Kushtetuta”, përfundoi ai, duke kërkuar mbrojtjen e rendit juridik të Kosovës.

Zgjedhjet e reja në prill: Jepen datat opsionale

Ka përfunduar takimi i Presidentes së Kosovës, Vjosa Osmani, me përfaqësuesit e partive politike, të cilin ajo e ka thirrur për caktimin e datës së zgjedhjeve të ardhshme.

Gjatë këtij takimi, ku morën pjesë pothuajse të gjitha subjektet opozitare, u diskutuan datat 5, 12 dhe 19 prill si mundësi për mbajtjen e procesit zgjedhor. Megjithatë,në takimi nuk mori pjesë Lëvizja Vetëvendosje dhe Listës Serbe.

Partia në pushtet, LVV, nuk pranoi të marrë pjesë me arsyetimin se vendimi i Presidentes për shpërndarjen e Kuvendit është kundër rendit kushtetues, duke paralajmëruar se për këtë çështje do t’i drejtohen Gjykatës Kushtetuese.

Kreu i AAK-së, Ramush Haradinaj, e ka cilësuar mospjesëmarrjen e LVV-së si një fyerje të rëndë për shtetin.

Ai u shpreh: “Është e pakuptimtë mospjesëmarrja e LVV-së me partnerët e saj të koalicionit dhe mungesa e Listës Serbe. Ne si opozitë, edhe kur nuk jemi pajtuar me shumë vendime të Presidentes dhe Qeverisë, prapë kemi marrë pjesë në takime të partive politike. Mosardhja e tyre, qoftë edhe me mendime të kundërta, për të mos u ballafaquar në këtë takim i cili është i nivelit më të lartë të mundshëm, është një lloj fyerje për vendin, shtetin dhe institucionet. Edhe adresimi në Gjykatën Kushtetuese është një fyerje në vete, një tallje-hajgare me proceset.”

Nga ana tjetër, Bedri Hamza nga PDK-ja theksoi rëndësinë e respektimit të ftesës së institucionit të presidencës, por shprehu keqardhje për rrugën që ka ndjekur politika deri më tani.

Hamza deklaroi “Në respektim të ftesës së Presidentes së Kosovës, ne ishim në takim ku u diskutua edhe për mundësinë e datës së organizimit të zgjedhjeve. Shpreh keqardhje që kemi ardhur deri këtu, pasi ka pasur më shumë se një alternativë dhe përgjegjësia më e madhe i bie partisë fituese.”

Në fund, Hamza sqaroi edhe qëndrimin e tij rreth bashkëpunimeve të mundshme politike, duke treguar se nuk është treguar refuzues ndaj proceseve.

“Unë nuk kam vendosur vija të kuqe me asnjë subjekt politik. Kam folur që ka mundësi për marrëveshje politike edhe para se të krijohej Qeveria; nuk e kemi pritur askënd tek dera për të na ftuar, mirëpo nuk kemi qenë refuzues as për këtë çështje”, tha ai.

Ndërsa, Kryetari i Lidhjes Demokratike të Kosovës, Lumir Abdixhiku pas takimit me presidenten Vjosa Osmani tha se nuk është caktuar datë zyrtare për zgjedhjet, megjithatë deklaroi se LDK-ja është e gatshme.

“Patëm diskutime zyrtare për datën e zgjedhjeve. Kurdo që Presidentja e vlerëson, në afatin kushtetues të rregullt brenda parashikimeve kushtetuese”, tha Abdixhiku, raportoi EO.

 

 

Continue Reading

Të kërkuara