Lajmet

A do të rriten çmimet e derivateve pas sanksioneve të reja kundër Rusisë?

Ndalesa e BE-së do të hyjë në fuqi më 5 shkurt.

Published

on

Evropa do të bëjë një tjetër hap të madh drejt ndërprerjes së lidhjeve të saj energjetike me Rusinë, duke i ndaluar importet e karburantit dizel dhe të produkteve të tjera nga nafta e papërpunuar ruse.

Ndalesa e BE-së do të hyjë në fuqi më 5 shkurt, pas embargos së saj mbi qymyrin dhe pjesën më të madhe të naftës nga Rusia.

Me këto veprime, blloku prej 27 vendesh po përpiqet ta kufizojë financimin e luftës ruse në Ukrainë, e cila po hyn në vitin e dytë.

Por, ndalesa e re ka edhe rreziqe: çmimet e naftës dizel janë rritur që nga fillimi i luftës më 24 shkurt të vitit të kaluar dhe ato mund të rriten sërish.

“Ne po i lëmë paratë në rrugë për të ofruar shërbimet tona”, thotë Hans-Dieter Sedelmeier nga kompania gjermane e autobusëve dhe udhëtimeve, Rast Reisen.

Shumica e gjërave që njerëzit blejnë ose hanë, transportohen në një moment të caktuar me kamionë, të cilët funksionojnë kryesisht me naftë dizel. Me këtë naftë funksionojnë edhe pajisjet e fermave, autobusët e qytetit dhe pajisjet industriale.

Kjo varet. Dizeli, si nafta e papërpunuar, shitet globalisht, dhe Evropa mund të kërkojë burime të reja, të tilla si SHBA-ja, India ose vendet në Lindjen e Mesme. Nëse një gjë e tillë realizohet, ndikimi në çmime mund të jetë i përkohshëm dhe modest.

Evropa tashmë ka zvogëluar gati në gjysmë importet e naftës ruse – nga 50% e totalit para luftës, në 27%. Furnizuesit amerikanë i kanë rritur furnizimet në nivele rekorde – nga 34.000 fuçi në ditë në fillim të vitit 2022, në 237.000 fuçi në ditë në janar të këtij viti, tregojnë të dhënat e kompanisë S&P Global.

Komisionarja për Energji e BE-së, Kadri Simson, thotë se tregjet kanë pasur kohë të përshtaten, pasi ndalesa është bërë publike në muajin qershor.

Evropianët, gjithashtu, duket se kanë rezervuar dizelin rus përpara afatit, pasi importet janë rritur muajin e kaluar.

Megjithatë, ekziston një faktor ndërlikues: Grupi i Shtatë demokracive të mëdha është duke biseduar për vendosjen e një çmimi tavan për naftën ruse dizel që shkon në vende të tjera, ashtu siç ka bërë edhe me naftën e papërpunuar ruse.

Ideja është që nafta ruse të rrjedhë në tregjet botërore, por të ardhurat e Moskës të zvogëlohen.

Nëse çmimi tavan funksionon ashtu siç thuhet, rrjedhat globale të naftës duhet të riorganizohen: Evropa të gjejë furnizues të rinj dhe Rusia të gjejë klientë të rinj.

Por, është e vështirë të thuhet se si do të funksionojë çmimi tavan dhe nëse Rusia do të hakmerret duke i ndaluar dërgesat.

“Kur eksportet ruse janë të kufizuara, për çfarëdo arsyeje, kjo sigurisht që shkakton telashe në gjithë këtë proces riorganizimi”, thotë Hedi Grati, udhëheqës i kërkimeve të karburanteve dhe rafinimit për Evropën në S&P Global Commodity Insights.

“Evropa do të konkurronte me importues të tjerë të mëdhenj dhe kjo do të shkaktonte presion në rritje mbi çmimet”, shton ai.

Nëse çmimi tavan nuk bllokon sasi të mëdha të dizelit rus, mund të ketë “një rritje jetëshkurtër” çmimesh, derisa të përshtaten tregjet. Kjo, pasi cisternat do të udhëtonin më gjatë nga SHBA-ja, Lindja e Mesme ose India në Evropë, sesa nga portet ruse në Detin Baltik.

Më vonë këtë vit, në Kuvajt dhe në Arabinë Saudite pritet të nisin kapacitete të reja të rafinimit të naftës, ndërsa në Oman nga viti 2024. Kjo “mund ta lehtësojë presionin nga ky divorc me Rusinë”, thotë Grati.

Çfarë mund të arrihet me çmimin tavan?

Shpresa është të arrihet efekti i çmimit tavan të naftës, i cili i ka ndaluar kompanitë perëndimore që kontrollojnë kryesisht shërbimet e transportit detar, të marrin naftë të papërpunuar ruse me çmim mbi 60 dollarë për fuçi.

Rusia thotë se nuk do t’iu shesë naftë vendeve që respektojnë tavanin e çmimeve, por tavani dhe rënia e kërkesës si pasojë e ngadalësimit të ekonomisë globale, kanë bërë që klientët në Kinë, Indi dhe gjetkë të mund të blejnë naftë ruse me zbritje të mëdha, duke i ulur kështu të ardhurat e Kremlinit.

I nxitur nga çmimet më të shtrenjta të naftës së papërpunuar, çmimi i dizelit është rritur në më shumë se 1.000 dollarë për ton javën e kaluar, nga 800 dollarë për ton sa ka qenë në fillim të dhjetorit.

Dizeli kushton më shumë se 40 dollarë për fuçi krahasuar me naftën e papërpunuar që përdoret për ta bërë atë.

Çfarë ndodh nëse nafta dizel shtrenjtohet?


Çmimet e karburanteve kanë qenë një ndër faktorët kryesorë që kanë rritur inflacionin në Evropë, duke zvogëluar fuqinë blerëse të konsumatorëve dhe duke ngadalësuar ekonominë.

Çmimet e naftës në pompa janë luhatur nga 1.66 euro për litër në 2.14 euro për litër përgjatë një viti.

“Kjo është një rritje gjigante”, thotë Christopher Schuldes, familja e të cilit udhëheq kompaninë gjermane të kamionëve, Schuldes Spedition, tash e tri gjenerata.

Kompania ka 27 kamionë me naftë dhe 50 punonjës në qytetin Alsbah-Haehnllajn, i cili gjendet midis Frankfurtit dhe Hajdelbergut në Gjermaninë jugperëndimore.

Ajo i ka ulur kostot e karburanteve, duke i pajisur kamionët me motorë efiçientë dhe duke siguruar që ata nisen të ngarkuar plotësisht.

“Ne e kemi bërë këtë shumë kohë më parë, shumë kohë përpara se Rusia të pushtonte Ukrainën”, thotë Schuldes. “Nuk ka më vend për optimizëm”, shprehet ai.

Për të lehtësuar kostot shtesë të naftës, kompania ka bërë përpjekje të negociojë edhe çmime më të larta me klientët që kanë kontrata afatgjate. Disa kanë rënë dakord, disa jo. Edhe nëse kontrata lejon që çmimet të rriten me kostot e naftës, zbatimi i kësaj rritjeje vonon dy muaj./REL

Live

Xi, Trump dhe Putin pritet të takohen në një vilë në Kinë

Published

on

By

Një takim trepalësh mes liderëve të Kinës, Shteteve të Bashkuara dhe Rusisë, Xi Jinping, Donald Trump dhe Vladimir Putin, raportohet se pritet të mbahet të enjten në vilën Kylin, në qytetin Shenzhen të Kinës.

Sipas BBC-së, masat e sigurisë në këtë kompleks janë shtuar ndjeshëm në prag të takimit.

Kompleksi shtetëror, i hapur në vitin 1997, ka shërbyer ndër vite si vendpritje për liderët kinezë dhe personalitete të larta ndërkombëtare që kanë vizituar qytetin.

Vendimi i Pekinit për të zgjedhur një ambient më privat, në vend të një hapësire zyrtare konferencash, mund të jetë tregues se takimi shihet më shumë si një takim në margjinat e një ngjarjeje tjetër, sesa si një samit i veçantë me rëndësi të pavarur.

Kështu vlerëson Minseon Ku nga Universiteti DePaul, specialiste e diplomacisë së samiteve, e cila për BBC-në ka thënë se Kina, si nikoqire e samitit të APEC-ut, dëshiron që kjo ngjarje të mbetet në qendër të vëmendjes dhe të mos e lërë në hije takimi trepalësh.

Ndërkaq, profesori Shaoyu Yuan nga Universiteti i Nju-Jorkut, i cili studion diplomacinë mes SHBA-së dhe Kinës, thekson se vila Kylin është një lokacion relativisht i lehtë për t’u siguruar.

Afërsia e saj me aeroportin do t’i mundësonte gjithashtu presidentit amerikan, Donald Trump, të largohej menjëherë pas përfundimit të takimit.

Sipas profesorit Yuan, zgjedhja e këtij lokacioni i jep takimit një karakter më pak formal diplomatik, duke e paraqitur atë si një angazhim pune që pritet të zgjasë rreth një orë. Një profil më i ulët ceremonial do të nënkuptonte edhe më pak kosto politike në rast se takimi nuk prodhon rezultate konkrete. /BBC/

 

Continue Reading

Lajmet

Jakup Krasniqi pritet të vijë në Kosovë për vizitë familjare

Published

on

By

Jakup Krasniqi pritet të vijë në Kosovë për një vizitë familjare, pas përkeqësimit të gjendjes shëndetësore të bashkëshortes së tij.

Burime të KosovaPress-it bëjnë të ditur se ardhja e Krasniqit në vend lidhet me gjendjen shëndetësore të bashkëshortes, e cila është e sëmurë.

Kjo pritet të jetë vizita e dytë e Krasniqit në Kosovë që nga transferimi i tij në Hagë.

Vizitën e parë në vendlindje ai e kishte realizuar pas vdekjes së vëllait të tij.

Ndërkaq, Krasniqi aktualisht ndodhet në Hagë, ku po përballet me procesin gjyqësor pranë Dhomave të Specializuara të Kosovës. /Kosova Press/

 

Continue Reading

lajme

Komisioni për rastin e Arlinda Zekajt dakordohet që intervistimet të jenë të hapura për publikun

Published

on

By

Komisioni Hetimor Parlamentar për veprimet dhe mosveprimet institucionale lidhur me vrasjen e Arlinda Zekajt ka diskutuar mënyrën e intervistimit të zyrtarëve institucionalë, duke u pajtuar që dëgjimet të zhvillohen në seanca të hapura për publikun, përveç rasteve kur trajtohen informacione konfidenciale.

Gjatë mbledhjes, deputetja e LDK-së, Doarsa Kica-Xhelili, kërkoi sqarime nga kryetari i Komisionit, Burim Ramadani, lidhur me mosdërgimin e kërkesave për dokumentacion në të gjitha institucionet, ndonëse, sipas saj, një gjë e tillë ishte dakorduar më herët.

Ramadani sqaroi se kjo kishte ndodhur për arsye teknike dhe siguroi se një situatë e tillë nuk do të përsëritet.

Ai bëri të ditur se më 27 nëntor janë planifikuar të ftohen për intervistim hetuesit policorë, ndërsa nga 30 nëntori deri më 4 dhjetor pritet të intervistohen zyrtarë të zinxhirit komandues të Policisë dhe Inspektoratit.

Ndërkaq, deputeti i Vetëvendosjes, Adnan Rrustemi, propozoi që intervistimet të zhvillohen në dy faza: fillimisht me pyetje të përgjithshme në seanca të hapura për publikun dhe më pas me pyetje që përfshijnë të dhëna personale ose konfidenciale në seanca të mbyllura.

Ky propozim u mbështet edhe nga deputeti i PDK-së, Eman Rrahmani, i cili u pajtua që pjesët e intervistimeve që përmbajnë informacione konfidenciale të zhvillohen pa praninë e publikut.

Edhe Kica-Xhelili rekomandoi që intervistimi i zyrtarëve të Qendrës për Punë Sociale të mbahet me dyer të mbyllura, për shkak se pyetjet mund të përfshijnë informacione lidhur me fëmijën.

Në përfundim, kryetari i Komisionit, Burim Ramadani, tha se pala që intervistohet duhet të kërkojë mbylljen e seancës dhe ta arsyetojë kërkesën, ndërsa vendimi përfundimtar do të merret nga Komisioni përmes votimit. /E.A/

Foto: Ekonomia online

 

Continue Reading

Lajmet

Prizren: 3,800 euro të dyshuara si të falsifikuara dorëzohen në polici

Published

on

By

Një shumë prej 3 mijë e 800 eurosh, që dyshohet të jenë para të falsifikuara, është dorëzuar në Policinë e Kosovës nga menaxheri i një banke private në Prizren.

Sipas raportit 24-orësh të Policisë së Kosovës, rasti lidhet me periudhën 14 deri më 29 tetor 2026, ndërsa paratë janë dorëzuar në polici më 17 nëntor.

Sipas dëshmitarit, shuma e dyshuar si e falsifikuar ishte deponuar në bankë nga gjashtë klientë të ndryshëm.

Pas konsultimit me prokurorin, është iniciuar rasti për veprën penale “Falsifikim i parasë”, ndërsa paratë janë sekuestruar për ekzaminim. /E.A/

Continue Reading

Të kërkuara