Lajmet

A do të rriten çmimet e derivateve pas sanksioneve të reja kundër Rusisë?

Ndalesa e BE-së do të hyjë në fuqi më 5 shkurt.

Published

on

Evropa do të bëjë një tjetër hap të madh drejt ndërprerjes së lidhjeve të saj energjetike me Rusinë, duke i ndaluar importet e karburantit dizel dhe të produkteve të tjera nga nafta e papërpunuar ruse.

Ndalesa e BE-së do të hyjë në fuqi më 5 shkurt, pas embargos së saj mbi qymyrin dhe pjesën më të madhe të naftës nga Rusia.

Me këto veprime, blloku prej 27 vendesh po përpiqet ta kufizojë financimin e luftës ruse në Ukrainë, e cila po hyn në vitin e dytë.

Por, ndalesa e re ka edhe rreziqe: çmimet e naftës dizel janë rritur që nga fillimi i luftës më 24 shkurt të vitit të kaluar dhe ato mund të rriten sërish.

“Ne po i lëmë paratë në rrugë për të ofruar shërbimet tona”, thotë Hans-Dieter Sedelmeier nga kompania gjermane e autobusëve dhe udhëtimeve, Rast Reisen.

Shumica e gjërave që njerëzit blejnë ose hanë, transportohen në një moment të caktuar me kamionë, të cilët funksionojnë kryesisht me naftë dizel. Me këtë naftë funksionojnë edhe pajisjet e fermave, autobusët e qytetit dhe pajisjet industriale.

Kjo varet. Dizeli, si nafta e papërpunuar, shitet globalisht, dhe Evropa mund të kërkojë burime të reja, të tilla si SHBA-ja, India ose vendet në Lindjen e Mesme. Nëse një gjë e tillë realizohet, ndikimi në çmime mund të jetë i përkohshëm dhe modest.

Evropa tashmë ka zvogëluar gati në gjysmë importet e naftës ruse – nga 50% e totalit para luftës, në 27%. Furnizuesit amerikanë i kanë rritur furnizimet në nivele rekorde – nga 34.000 fuçi në ditë në fillim të vitit 2022, në 237.000 fuçi në ditë në janar të këtij viti, tregojnë të dhënat e kompanisë S&P Global.

Komisionarja për Energji e BE-së, Kadri Simson, thotë se tregjet kanë pasur kohë të përshtaten, pasi ndalesa është bërë publike në muajin qershor.

Evropianët, gjithashtu, duket se kanë rezervuar dizelin rus përpara afatit, pasi importet janë rritur muajin e kaluar.

Megjithatë, ekziston një faktor ndërlikues: Grupi i Shtatë demokracive të mëdha është duke biseduar për vendosjen e një çmimi tavan për naftën ruse dizel që shkon në vende të tjera, ashtu siç ka bërë edhe me naftën e papërpunuar ruse.

Ideja është që nafta ruse të rrjedhë në tregjet botërore, por të ardhurat e Moskës të zvogëlohen.

Nëse çmimi tavan funksionon ashtu siç thuhet, rrjedhat globale të naftës duhet të riorganizohen: Evropa të gjejë furnizues të rinj dhe Rusia të gjejë klientë të rinj.

Por, është e vështirë të thuhet se si do të funksionojë çmimi tavan dhe nëse Rusia do të hakmerret duke i ndaluar dërgesat.

“Kur eksportet ruse janë të kufizuara, për çfarëdo arsyeje, kjo sigurisht që shkakton telashe në gjithë këtë proces riorganizimi”, thotë Hedi Grati, udhëheqës i kërkimeve të karburanteve dhe rafinimit për Evropën në S&P Global Commodity Insights.

“Evropa do të konkurronte me importues të tjerë të mëdhenj dhe kjo do të shkaktonte presion në rritje mbi çmimet”, shton ai.

Nëse çmimi tavan nuk bllokon sasi të mëdha të dizelit rus, mund të ketë “një rritje jetëshkurtër” çmimesh, derisa të përshtaten tregjet. Kjo, pasi cisternat do të udhëtonin më gjatë nga SHBA-ja, Lindja e Mesme ose India në Evropë, sesa nga portet ruse në Detin Baltik.

Më vonë këtë vit, në Kuvajt dhe në Arabinë Saudite pritet të nisin kapacitete të reja të rafinimit të naftës, ndërsa në Oman nga viti 2024. Kjo “mund ta lehtësojë presionin nga ky divorc me Rusinë”, thotë Grati.

Çfarë mund të arrihet me çmimin tavan?

Shpresa është të arrihet efekti i çmimit tavan të naftës, i cili i ka ndaluar kompanitë perëndimore që kontrollojnë kryesisht shërbimet e transportit detar, të marrin naftë të papërpunuar ruse me çmim mbi 60 dollarë për fuçi.

Rusia thotë se nuk do t’iu shesë naftë vendeve që respektojnë tavanin e çmimeve, por tavani dhe rënia e kërkesës si pasojë e ngadalësimit të ekonomisë globale, kanë bërë që klientët në Kinë, Indi dhe gjetkë të mund të blejnë naftë ruse me zbritje të mëdha, duke i ulur kështu të ardhurat e Kremlinit.

I nxitur nga çmimet më të shtrenjta të naftës së papërpunuar, çmimi i dizelit është rritur në më shumë se 1.000 dollarë për ton javën e kaluar, nga 800 dollarë për ton sa ka qenë në fillim të dhjetorit.

Dizeli kushton më shumë se 40 dollarë për fuçi krahasuar me naftën e papërpunuar që përdoret për ta bërë atë.

Çfarë ndodh nëse nafta dizel shtrenjtohet?


Çmimet e karburanteve kanë qenë një ndër faktorët kryesorë që kanë rritur inflacionin në Evropë, duke zvogëluar fuqinë blerëse të konsumatorëve dhe duke ngadalësuar ekonominë.

Çmimet e naftës në pompa janë luhatur nga 1.66 euro për litër në 2.14 euro për litër përgjatë një viti.

“Kjo është një rritje gjigante”, thotë Christopher Schuldes, familja e të cilit udhëheq kompaninë gjermane të kamionëve, Schuldes Spedition, tash e tri gjenerata.

Kompania ka 27 kamionë me naftë dhe 50 punonjës në qytetin Alsbah-Haehnllajn, i cili gjendet midis Frankfurtit dhe Hajdelbergut në Gjermaninë jugperëndimore.

Ajo i ka ulur kostot e karburanteve, duke i pajisur kamionët me motorë efiçientë dhe duke siguruar që ata nisen të ngarkuar plotësisht.

“Ne e kemi bërë këtë shumë kohë më parë, shumë kohë përpara se Rusia të pushtonte Ukrainën”, thotë Schuldes. “Nuk ka më vend për optimizëm”, shprehet ai.

Për të lehtësuar kostot shtesë të naftës, kompania ka bërë përpjekje të negociojë edhe çmime më të larta me klientët që kanë kontrata afatgjate. Disa kanë rënë dakord, disa jo. Edhe nëse kontrata lejon që çmimet të rriten me kostot e naftës, zbatimi i kësaj rritjeje vonon dy muaj./REL

lajme

Hamza: Qëndrimi i PDK-së për Specialen është konsistent

Published

on

By

Kryetari i Partisë Demokratike të Kosovës (PDK), Bedri Hamza, ka deklaruar se qëndrimi i partisë së tij sa i përket ndryshimit të Ligjit për Dhomat e Specializuara mbetet i pandryshuar.

Hamza tha se PDK-ja vazhdon të mbështesë fillimisht miratimin e ndryshimeve të Ligjit për Specialen në të dy leximet, duke theksuar se kjo çështje nuk është e ndërlidhur me zgjedhjen e presidentit.

Deklarata e tij vjen pasi kryeministri Albin Kurti u zotua se të enjten do të votojë ndryshimet e këtij ligji, nëse PDK-ja siguron gjysmën e votave të nevojshme për zgjedhjen e presidentit.

Megjithatë, Hamza tha se këto dy çështje kanë rastisur të jenë në të njëjtën kohë, por nuk duhet të trajtohen si të ndërlidhura.

“Qëndrimi i PDK-së ka qenë dhe vazhdon të jetë konsistent. Aprovimi i Ligjit për Dhomat e Specializuara në dy leximet nuk është i lidhur me asnjë çështje politike. Ka koinciduar me çështjen e presidentit”, tha Hamza në konferencë për media.

Ai foli edhe për deklaratën e miratuar në Kuvend, duke theksuar se lufta e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës dhe e popullit të Kosovës nuk është çështje vetëm e PDK-së.

“Unë i falënderoj të gjithë deputetët që kanë votuar pro deklaratës. Por, për ta qartësuar, lufta e popullit të Kosovës dhe e UÇK-së nuk është luftë vetëm e PDK-së. Askund në deklaratë nuk shkruan për PDK-në”, u shpreh ai.

Hamza tha se mbrojtja e luftës çlirimtare duhet të jetë qëndrim edhe i partive të tjera politike.

“Unë konsideroj që nuk duhet vetëm PDK-ja të flasë për mbrojtjen e një lufte të drejtë çlirimtare për liri dhe pavarësi. Duhet të flasin edhe partitë e tjera politike”, përfundoi Hamza.

D.L

Continue Reading

Lajmet nga UBT

UBT sjell ekspertizën e Hollywood-it në Kosovë, hapen aplikimet për “Hollywood 101”

Published

on

By

Të rinjtë dhe talentet e reja të fushës së filmit, aktrimit, produksionit dhe industrive kreative patën mundësinë të njihen nga afër me perspektivat e zhvillimit profesional në industrinë ndërkombëtare të filmit, gjatë sesionit informues Hollywood Meets Kosovo, të mbajtur në UBT.

Në kuadër të këtij sesioni u prezantua programi “Hollywood 101”, i cili po ofrohet në Kosovë përmes bashkëpunimit të UBT-së me Catalyst Story Institute, institucion amerikan i fokusuar në zhvillimin e talenteve dhe përgatitjen profesionale për industrinë e filmit dhe televizionit.

Gjatë takimit, pjesëmarrësit u njohën me mënyrën e funksionimit të industrisë së Hollywood-it, mundësitë e karrierës dhe kompetencat që kërkohen për t’u bërë pjesë e produksioneve filmike dhe televizive në nivel ndërkombëtar.

Programi “Hollywood 101” zgjat 13 javë dhe përfshin një gamë të gjerë temash praktike, duke nisur nga struktura e industrisë së filmit dhe televizionit, zhvillimi i projekteve dhe proceset kreative, deri te audicionet, intervistat, dokumentacioni profesional, kontratat dhe aspektet e biznesit të industrisë.

Pjesëmarrësit do të njihen gjithashtu me rregullat e sigurisë në set, strukturën e buxheteve, pagesat dhe terminologjinë profesionale të përdorur në produksionet filmike dhe televizive.

Një rëndësi e veçantë iu kushtua mundësive të specializimit profesional. Pas përfundimit të programit, pjesëmarrësit mund të orientohen në fusha të ndryshme të industrisë kreative, përfshirë aktrimin, skenarin, regjisë, kinematografinë, montazhin, animacionin, produksionin, menaxhimin e biznesit dhe profesionet teknike të produksionit.

Në kuadër të bashkëpunimit parashihen edhe mundësi për mentorim dhe rrjetëzim profesional, ndërsa talentet më të dalluara mund të kenë mundësi të përfitojnë edhe nga iniciativa dhe grante zhvillimore të lidhura me partnerët e projektit.

Përmes kësaj nisme, UBT synon të krijojë ura të reja ndërmjet talenteve të reja në Kosovë dhe industrisë ndërkombëtare të filmit, duke u ofruar atyre njohuri praktike, orientim profesional dhe mundësi për të zhvilluar karrierën në një prej industrive më dinamike dhe konkurruese në botë.

Aplikimet për programin “Hollywood 101” janë të hapura, duke u ofruar të rinjve të interesuar mundësinë për të nisur një rrugëtim të ri profesional në industrinë kreative.

Continue Reading

lajme

Murati: Mjafton që Hamza të thotë “po”, Kurti e Abdixhiku mund ta bindin Sejdiun

Published

on

By

Ministri i Financave, Hekuran Murati, ka reaguar pas tërheqjes së Bekim Sejdiut nga gara për president të Kosovës, duke thënë se nëse kryetari i PDK-së, Bedri Hamza, jep mbështetjen e tij, atëherë Albin Kurti dhe Lumir Abdixhiku mund të përpiqen ta bindin Sejdiun që të rikthehet në garë.

Reagimi i Muratit erdhi pasi Sejdiu deklaroi se e ka njoftuar sërish Kurtin dhe Abdixhikun se është tërhequr nga kandidatura. Ai tha gjithashtu se aktualisht nuk ndodhet në Kosovë.

Kjo situatë u krijua pas ofertës publike të Kurtit drejtuar PDK-së, ku kërkoi që të sigurojë një pjesë të votave të deputetëve të kësaj partie për zgjedhjen e Sejdiut president, ndërsa në këmbim u zotua për mbështetjen e ndryshimeve në Ligjin për Dhomat e Specializuara.

Murati ka kritikuar disa media për raportimin e tërheqjes së Sejdiut, duke thënë se fillimisht duhet pritur përgjigjja e Bedri Hamzës ndaj ofertës së Kurtit.

“Disa media u nxituan që ta rikonfirmojnë tërheqjen e Prof. Bekim Sejdiut për President të Republikës, në vend se ta marrin përgjigjen nga kryetari i PDK-së, Bedri Hamza”, ka shkruar Murati.

Ai ka shtuar se, nëse Hamza e pranon ofertën, atëherë Kurti dhe Abdixhiku mund të shkojnë te Sejdiu për ta bindur që të rikthehet në garë.

“Le të thotë Bedri Hamza PO, dhe sigurisht që me Prof. Bekim Sejdiun mund të shkojnë e flasin Kurti e Abdixhiku për ta bindur që të mos shkojë vendi në zgjedhje të reja”, ka deklaruar Murati.

Ndërkohë, kryetari i PDK-së, Bedri Hamza, ka deklaruar se çështja e ndryshimeve në Ligjin për Dhomat e Specializuara dhe zgjedhja e presidentit janë dy çështje të ndara. Ai ka thënë se ligji duhet trajtuar si një çështje më vete dhe nuk duhet të lidhet me pazare politike për zgjedhjen e presidentit.

Bekim Sejdiu ishte propozuar si kandidat i përbashkët i Lëvizjes Vetëvendosje dhe LDK-së për president, por kandidatura e tij u vu në pikëpyetje pasi gjashtë deputetë të LDK-së nuk i dhanë mbështetje.

D.L

Continue Reading

Lajmet

Sejdiu: Jam tërhequr nga gara për president

Published

on

By

Ish-gjygjtari i Gjykatës Kushtetuese, Bekim Sejdiu, ka mohuar deklaratat e kryeministrit Albin Kurti se ai vazhdon të jetë kandidat për pozitën e kreut të shtetit.

Në një deklaratë për gazetën “Infokus”, Sejdiu konfirmoi se është tërhequr përfundimisht nga gara për president dhe se për këtë vendim i ka njoftuar krerët e subjekteve politike.

“I kam njoftuar sërish LDK-në dhe Kurtin, jam tërhequr nga gara”, ka thënë Sejdiu.

Pavarësisht këtij qëndrimi, Kryeministri Kurti gjatë konferencës për media e paraqiti kandidaturën e Sejdiut si akt të kryer dhe i kërkoi PDK-së gjysmën e votave për ta mbështetur atë. Kurti u shpreh i bindur se Sejdiu do të pranojë të rikthehet në garë “për ta shpëtuar Kosovën nga zgjedhjet e jashtëzakonshme” përpara skadimit të afatit të mesnatës.

Continue Reading

Të kërkuara