Lajmet

A do të rriten çmimet e derivateve pas sanksioneve të reja kundër Rusisë?

Ndalesa e BE-së do të hyjë në fuqi më 5 shkurt.

Published

on

Evropa do të bëjë një tjetër hap të madh drejt ndërprerjes së lidhjeve të saj energjetike me Rusinë, duke i ndaluar importet e karburantit dizel dhe të produkteve të tjera nga nafta e papërpunuar ruse.

Ndalesa e BE-së do të hyjë në fuqi më 5 shkurt, pas embargos së saj mbi qymyrin dhe pjesën më të madhe të naftës nga Rusia.

Me këto veprime, blloku prej 27 vendesh po përpiqet ta kufizojë financimin e luftës ruse në Ukrainë, e cila po hyn në vitin e dytë.

Por, ndalesa e re ka edhe rreziqe: çmimet e naftës dizel janë rritur që nga fillimi i luftës më 24 shkurt të vitit të kaluar dhe ato mund të rriten sërish.

“Ne po i lëmë paratë në rrugë për të ofruar shërbimet tona”, thotë Hans-Dieter Sedelmeier nga kompania gjermane e autobusëve dhe udhëtimeve, Rast Reisen.

Shumica e gjërave që njerëzit blejnë ose hanë, transportohen në një moment të caktuar me kamionë, të cilët funksionojnë kryesisht me naftë dizel. Me këtë naftë funksionojnë edhe pajisjet e fermave, autobusët e qytetit dhe pajisjet industriale.

Kjo varet. Dizeli, si nafta e papërpunuar, shitet globalisht, dhe Evropa mund të kërkojë burime të reja, të tilla si SHBA-ja, India ose vendet në Lindjen e Mesme. Nëse një gjë e tillë realizohet, ndikimi në çmime mund të jetë i përkohshëm dhe modest.

Evropa tashmë ka zvogëluar gati në gjysmë importet e naftës ruse – nga 50% e totalit para luftës, në 27%. Furnizuesit amerikanë i kanë rritur furnizimet në nivele rekorde – nga 34.000 fuçi në ditë në fillim të vitit 2022, në 237.000 fuçi në ditë në janar të këtij viti, tregojnë të dhënat e kompanisë S&P Global.

Komisionarja për Energji e BE-së, Kadri Simson, thotë se tregjet kanë pasur kohë të përshtaten, pasi ndalesa është bërë publike në muajin qershor.

Evropianët, gjithashtu, duket se kanë rezervuar dizelin rus përpara afatit, pasi importet janë rritur muajin e kaluar.

Megjithatë, ekziston një faktor ndërlikues: Grupi i Shtatë demokracive të mëdha është duke biseduar për vendosjen e një çmimi tavan për naftën ruse dizel që shkon në vende të tjera, ashtu siç ka bërë edhe me naftën e papërpunuar ruse.

Ideja është që nafta ruse të rrjedhë në tregjet botërore, por të ardhurat e Moskës të zvogëlohen.

Nëse çmimi tavan funksionon ashtu siç thuhet, rrjedhat globale të naftës duhet të riorganizohen: Evropa të gjejë furnizues të rinj dhe Rusia të gjejë klientë të rinj.

Por, është e vështirë të thuhet se si do të funksionojë çmimi tavan dhe nëse Rusia do të hakmerret duke i ndaluar dërgesat.

“Kur eksportet ruse janë të kufizuara, për çfarëdo arsyeje, kjo sigurisht që shkakton telashe në gjithë këtë proces riorganizimi”, thotë Hedi Grati, udhëheqës i kërkimeve të karburanteve dhe rafinimit për Evropën në S&P Global Commodity Insights.

“Evropa do të konkurronte me importues të tjerë të mëdhenj dhe kjo do të shkaktonte presion në rritje mbi çmimet”, shton ai.

Nëse çmimi tavan nuk bllokon sasi të mëdha të dizelit rus, mund të ketë “një rritje jetëshkurtër” çmimesh, derisa të përshtaten tregjet. Kjo, pasi cisternat do të udhëtonin më gjatë nga SHBA-ja, Lindja e Mesme ose India në Evropë, sesa nga portet ruse në Detin Baltik.

Më vonë këtë vit, në Kuvajt dhe në Arabinë Saudite pritet të nisin kapacitete të reja të rafinimit të naftës, ndërsa në Oman nga viti 2024. Kjo “mund ta lehtësojë presionin nga ky divorc me Rusinë”, thotë Grati.

Çfarë mund të arrihet me çmimin tavan?

Shpresa është të arrihet efekti i çmimit tavan të naftës, i cili i ka ndaluar kompanitë perëndimore që kontrollojnë kryesisht shërbimet e transportit detar, të marrin naftë të papërpunuar ruse me çmim mbi 60 dollarë për fuçi.

Rusia thotë se nuk do t’iu shesë naftë vendeve që respektojnë tavanin e çmimeve, por tavani dhe rënia e kërkesës si pasojë e ngadalësimit të ekonomisë globale, kanë bërë që klientët në Kinë, Indi dhe gjetkë të mund të blejnë naftë ruse me zbritje të mëdha, duke i ulur kështu të ardhurat e Kremlinit.

I nxitur nga çmimet më të shtrenjta të naftës së papërpunuar, çmimi i dizelit është rritur në më shumë se 1.000 dollarë për ton javën e kaluar, nga 800 dollarë për ton sa ka qenë në fillim të dhjetorit.

Dizeli kushton më shumë se 40 dollarë për fuçi krahasuar me naftën e papërpunuar që përdoret për ta bërë atë.

Çfarë ndodh nëse nafta dizel shtrenjtohet?


Çmimet e karburanteve kanë qenë një ndër faktorët kryesorë që kanë rritur inflacionin në Evropë, duke zvogëluar fuqinë blerëse të konsumatorëve dhe duke ngadalësuar ekonominë.

Çmimet e naftës në pompa janë luhatur nga 1.66 euro për litër në 2.14 euro për litër përgjatë një viti.

“Kjo është një rritje gjigante”, thotë Christopher Schuldes, familja e të cilit udhëheq kompaninë gjermane të kamionëve, Schuldes Spedition, tash e tri gjenerata.

Kompania ka 27 kamionë me naftë dhe 50 punonjës në qytetin Alsbah-Haehnllajn, i cili gjendet midis Frankfurtit dhe Hajdelbergut në Gjermaninë jugperëndimore.

Ajo i ka ulur kostot e karburanteve, duke i pajisur kamionët me motorë efiçientë dhe duke siguruar që ata nisen të ngarkuar plotësisht.

“Ne e kemi bërë këtë shumë kohë më parë, shumë kohë përpara se Rusia të pushtonte Ukrainën”, thotë Schuldes. “Nuk ka më vend për optimizëm”, shprehet ai.

Për të lehtësuar kostot shtesë të naftës, kompania ka bërë përpjekje të negociojë edhe çmime më të larta me klientët që kanë kontrata afatgjate. Disa kanë rënë dakord, disa jo. Edhe nëse kontrata lejon që çmimet të rriten me kostot e naftës, zbatimi i kësaj rritjeje vonon dy muaj./REL

Lajmet

Arrestohen dy të dyshuar për grabitjet e armatosura të argjendarive në Gjakovë

Published

on

Policia e Kosovës ka arrestuar dy persona të dyshuar për përfshirje në dy grabitje të armatosura të argjendarive në Gjakovë, të kryera më 5 dhe 16 nëntor.

Sipas Policisë, grabitja e parë kishte ndodhur më 5 nëntor, rreth orës 17:15, në rrugën “Nënë Tereza”, ku dy persona të maskuar dhe të armatosur kishin grabitur një sasi ari në vlerë rreth 30 mijë euro dhe rreth 2 mijë euro para të gatshme.

Rasti i dytë ishte raportuar më 16 nëntor, rreth orës 16:50, në rrugën “Izet Hima”. Dy persona të maskuar kishin hyrë në argjendari, ku njëri dyshohet se ishte i armatosur me një armë të gjatë, ndërsa tjetri me çekan. Ata kishin thyer vitrinën dhe kishin marrë stoli ari.

Gjatë grabitjes, njëri nga viktimat kishte tentuar t’ia marrë armën të dyshuarit, i cili më pas kishte shtënë me armë zjarri dhe e kishte plagosur atë në këmbën e djathtë.

Pas hetimeve dhe analizimit të pamjeve të kamerave të sigurisë, më 17 nëntor, Sektori Rajonal i Hetimeve në Gjakovë, në bashkëpunim me njësitë tjera policore, ka realizuar bastisje në pronat e dy personave të dyshuar, me inicialet A.U. dhe L.I., nga komuna e Deçanit.

Gjatë operacionit janë gjetur dhe sekuestruar 7 mijë e 330 euro, 100 dollarë, një veturë Golf 7, një sasi ari, dy telefona mobilë, veshmbathje që dyshohet se janë përdorur gjatë grabitjeve, si dhe një armë zjarri.

Sipas Policisë, provat e siguruara i lidhin dy të dyshuarit me të dy rastet e grabitjeve. Operacioni policor është ende në zhvillim, ndërsa veprimet e mëtejshme do të ndërmerren në koordinim me Prokurorinë kompetente./A.K/

 

Continue Reading

Lajmet

Sfida vendimtare në Dublin: Kosova kërkon fitoren ndaj Irlandës për plejofin e Ligës A

Published

on

By

Kombëtarja e Kosovës luan sonte nga ora 20:45 në Dublin ndeshjen vendimtare të xhiros së fundit të Grupit B3 të Ligës së Kombeve përballë Irlandës, sfidë kjo që përcakton vendin e dytë në grup dhe përfaqësuesen e fundit që do të zërë vend në vazon e dytë për shortin e kualifikimeve të Kampionatit Evropian “Euro 2028”, i cili tërhiqet në muajin dhjetor.

Për “Dardanët”, të cilët e fituan duelin e parë në Prishtinë me rezultat 1-0 më 24 shtator, mjafton edhe një barazim për të siguruar vendin e dytë në grup, çka u garanton automatikisht pjesëmarrjen në plejofin për inkuadrim në Ligën A të Ligës së Kombeve, si dhe pozicionimin në vazon e dytë të shortit evropian. Nga ana tjetër, Irlandës i duhet patjetër fitorja për të shmangur rënien në vazon e tretë. Vlen të ceket se në këtë fazë të plejofit do të paraqitet edhe Serbia, por përballjet mes saj dhe Kosovës nuk lejohen nga UEFA.

Pavarësisht se barazimi i kryen punë Kosovës, përzgjedhësi Franco Foda ka bërë të qartë në konferencën për shtyp të mbajtur të hënën se skuadra e tij nuk do të futet në fushë me llogari, por për të kërkuar fitoren.

“Presim të jetë ndeshje ndryshe nga ajo që ishte në Prishtinë. Jemi të vetëdijshëm që Irlanda është kombëtare shumë e fortë dhe këtë e ka treguar në ndeshjet e kaluara, sidomos kundër Austrisë në shtëpi ku morën avantazhin prej 2-0. Megjithatë, ne jemi këtu për të marrë rezultat pozitiv dhe do të tentojmë të marrim fitore”, deklaroi Foda.

Tekniku gjerman e refuzoi idenë se ndeshja do të jetë e lehtë, duke shtuar se qasja ofensive që pritet nga irlandezët mund t’i krijojë hapësira Kosovës. “Nuk mund të futesh në ndeshje për të kërkuar barazimin, në fushë duhet të futesh për të fituar. Presim që Irlanda të luajë lojë më ofensive dhe kjo do të nënkuptonte që ne do të kemi më shumë hapësira, të cilat shpresoj t’i shfrytëzojmë nëpërmjet kundërsulmeve”, përfundoi Foda. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Arrestohet një 31-vjeçar shqiptar në Gjermani, kishte shtatë pseudonime dhe dhjetë kërkesa policore

Published

on

Policia Federale Gjermane ka arrestuar një 31-vjeçar shqiptar në Aachen, nën dyshimin se kishte tentuar të vidhte produkte farmaceutike në një farmaci, së bashku me një 29-vjeçare nga Bullgaria.

Gjatë verifikimeve në stacionin policor, autoritetet zbuluan se shqiptari ishte i njohur për policinë me shtatë pseudonime, ndërsa ndaj tij ishin regjistruar dhjetë kërkesa për përcaktimin e vendndodhjes, të iniciuara nga Prokuroria Publike e Bremenit.

Sipas njoftimit të Policisë Federale, ngjarja ndodhi të dielën, rreth orës 11:00, në një farmaci në stacionin kryesor të trenit në Aachen. Dy personat dyshohet se kishin tentuar të merrnin produkte farmaceutike në vlerë prej rreth 28 eurosh.

Gruaja ishte ndaluar në vendin e ngjarjes, ndërsa burri ishte larguar para mbërritjes së policisë. Ai u gjet më vonë në një garazh parkimi aty pranë, ku u përpoq të largohej pasi vërejti zyrtarët. Mallrat e dyshuara të vjedhura u gjetën në dysheme pranë tij.

Gjatë shoqërimit në stacion, 31-vjeçari kundërshtoi policët dhe përdori forcë fizike ndaj tyre, por zyrtarët arritën ta neutralizonin dhe ta prangosnin.

Sipas policisë, dhjetë kërkesat për përcaktimin e vendndodhjes së tij lidhen me dyshime për vepra të ndryshme penale, përfshirë vjedhje, grabitje, kërcënime, sulme të rënda dhe sulm seksual.

Po ashtu, verifikimet zbuluan se shqiptari ishte dëbuar nga Gjermania në vitin 2023 dhe ndaj tij ishte vendosur ndalim pesëvjeçar për hyrje dhe qëndrim në këtë shtet.

Gjatë kontrollit fizik, në çantën e belit të tij u gjet edhe një thikë, lehtësisht e arritshme. Për këtë arsye, ndaj tij u shtua edhe dyshimi për vjedhje me armë.

Pas konsultimit me prokurorin, 31-vjeçari u dërgua në paraburgim në Aachen, me qëllim të paraqitjes para gjykatës për caktimin e masës së paraburgimit.

Ndërkaq, 29-vjeçarja nga Bullgaria u lirua pasi ndaj saj u ngrit kallëzim penal./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Ambasada amerikane publikon alarm sigurie, u bën thirrje qytetarëve të jenë vigjilentë në Kosovë

Published

on

Ambasada e Shteteve të Bashkuara të Amerikës në Prishtinë ka publikuar një alarm sigurie, përmes të cilit u bën thirrje qytetarëve amerikanë që ndodhen në Kosovë të tregojnë kujdes dhe vigjilencë, veçanërisht me afrimin e sezonit të festave.

Në një postim në Facebook, Ambasada thekson rëndësinë e vëmendjes ndaj mjedisit përreth dhe zbatimit të masave të duhura për sigurinë personale.

Qytetarëve amerikanë u rekomandohet të jenë të vetëdijshëm për situatat dhe rreziqet e mundshme, si dhe të ndërmarrin masa parandaluese për mbrojtjen e tyre gjatë kësaj periudhe.

Ambasada u ka bërë thirrje qytetarëve që të qëndrojnë vigjilentë dhe të kujdesen për sigurinë personale gjatë sezonit të festave./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara