Lajmet

A do të rriten çmimet e derivateve pas sanksioneve të reja kundër Rusisë?

Ndalesa e BE-së do të hyjë në fuqi më 5 shkurt.

Published

on

Evropa do të bëjë një tjetër hap të madh drejt ndërprerjes së lidhjeve të saj energjetike me Rusinë, duke i ndaluar importet e karburantit dizel dhe të produkteve të tjera nga nafta e papërpunuar ruse.

Ndalesa e BE-së do të hyjë në fuqi më 5 shkurt, pas embargos së saj mbi qymyrin dhe pjesën më të madhe të naftës nga Rusia.

Me këto veprime, blloku prej 27 vendesh po përpiqet ta kufizojë financimin e luftës ruse në Ukrainë, e cila po hyn në vitin e dytë.

Por, ndalesa e re ka edhe rreziqe: çmimet e naftës dizel janë rritur që nga fillimi i luftës më 24 shkurt të vitit të kaluar dhe ato mund të rriten sërish.

“Ne po i lëmë paratë në rrugë për të ofruar shërbimet tona”, thotë Hans-Dieter Sedelmeier nga kompania gjermane e autobusëve dhe udhëtimeve, Rast Reisen.

Shumica e gjërave që njerëzit blejnë ose hanë, transportohen në një moment të caktuar me kamionë, të cilët funksionojnë kryesisht me naftë dizel. Me këtë naftë funksionojnë edhe pajisjet e fermave, autobusët e qytetit dhe pajisjet industriale.

Kjo varet. Dizeli, si nafta e papërpunuar, shitet globalisht, dhe Evropa mund të kërkojë burime të reja, të tilla si SHBA-ja, India ose vendet në Lindjen e Mesme. Nëse një gjë e tillë realizohet, ndikimi në çmime mund të jetë i përkohshëm dhe modest.

Evropa tashmë ka zvogëluar gati në gjysmë importet e naftës ruse – nga 50% e totalit para luftës, në 27%. Furnizuesit amerikanë i kanë rritur furnizimet në nivele rekorde – nga 34.000 fuçi në ditë në fillim të vitit 2022, në 237.000 fuçi në ditë në janar të këtij viti, tregojnë të dhënat e kompanisë S&P Global.

Komisionarja për Energji e BE-së, Kadri Simson, thotë se tregjet kanë pasur kohë të përshtaten, pasi ndalesa është bërë publike në muajin qershor.

Evropianët, gjithashtu, duket se kanë rezervuar dizelin rus përpara afatit, pasi importet janë rritur muajin e kaluar.

Megjithatë, ekziston një faktor ndërlikues: Grupi i Shtatë demokracive të mëdha është duke biseduar për vendosjen e një çmimi tavan për naftën ruse dizel që shkon në vende të tjera, ashtu siç ka bërë edhe me naftën e papërpunuar ruse.

Ideja është që nafta ruse të rrjedhë në tregjet botërore, por të ardhurat e Moskës të zvogëlohen.

Nëse çmimi tavan funksionon ashtu siç thuhet, rrjedhat globale të naftës duhet të riorganizohen: Evropa të gjejë furnizues të rinj dhe Rusia të gjejë klientë të rinj.

Por, është e vështirë të thuhet se si do të funksionojë çmimi tavan dhe nëse Rusia do të hakmerret duke i ndaluar dërgesat.

“Kur eksportet ruse janë të kufizuara, për çfarëdo arsyeje, kjo sigurisht që shkakton telashe në gjithë këtë proces riorganizimi”, thotë Hedi Grati, udhëheqës i kërkimeve të karburanteve dhe rafinimit për Evropën në S&P Global Commodity Insights.

“Evropa do të konkurronte me importues të tjerë të mëdhenj dhe kjo do të shkaktonte presion në rritje mbi çmimet”, shton ai.

Nëse çmimi tavan nuk bllokon sasi të mëdha të dizelit rus, mund të ketë “një rritje jetëshkurtër” çmimesh, derisa të përshtaten tregjet. Kjo, pasi cisternat do të udhëtonin më gjatë nga SHBA-ja, Lindja e Mesme ose India në Evropë, sesa nga portet ruse në Detin Baltik.

Më vonë këtë vit, në Kuvajt dhe në Arabinë Saudite pritet të nisin kapacitete të reja të rafinimit të naftës, ndërsa në Oman nga viti 2024. Kjo “mund ta lehtësojë presionin nga ky divorc me Rusinë”, thotë Grati.

Çfarë mund të arrihet me çmimin tavan?

Shpresa është të arrihet efekti i çmimit tavan të naftës, i cili i ka ndaluar kompanitë perëndimore që kontrollojnë kryesisht shërbimet e transportit detar, të marrin naftë të papërpunuar ruse me çmim mbi 60 dollarë për fuçi.

Rusia thotë se nuk do t’iu shesë naftë vendeve që respektojnë tavanin e çmimeve, por tavani dhe rënia e kërkesës si pasojë e ngadalësimit të ekonomisë globale, kanë bërë që klientët në Kinë, Indi dhe gjetkë të mund të blejnë naftë ruse me zbritje të mëdha, duke i ulur kështu të ardhurat e Kremlinit.

I nxitur nga çmimet më të shtrenjta të naftës së papërpunuar, çmimi i dizelit është rritur në më shumë se 1.000 dollarë për ton javën e kaluar, nga 800 dollarë për ton sa ka qenë në fillim të dhjetorit.

Dizeli kushton më shumë se 40 dollarë për fuçi krahasuar me naftën e papërpunuar që përdoret për ta bërë atë.

Çfarë ndodh nëse nafta dizel shtrenjtohet?


Çmimet e karburanteve kanë qenë një ndër faktorët kryesorë që kanë rritur inflacionin në Evropë, duke zvogëluar fuqinë blerëse të konsumatorëve dhe duke ngadalësuar ekonominë.

Çmimet e naftës në pompa janë luhatur nga 1.66 euro për litër në 2.14 euro për litër përgjatë një viti.

“Kjo është një rritje gjigante”, thotë Christopher Schuldes, familja e të cilit udhëheq kompaninë gjermane të kamionëve, Schuldes Spedition, tash e tri gjenerata.

Kompania ka 27 kamionë me naftë dhe 50 punonjës në qytetin Alsbah-Haehnllajn, i cili gjendet midis Frankfurtit dhe Hajdelbergut në Gjermaninë jugperëndimore.

Ajo i ka ulur kostot e karburanteve, duke i pajisur kamionët me motorë efiçientë dhe duke siguruar që ata nisen të ngarkuar plotësisht.

“Ne e kemi bërë këtë shumë kohë më parë, shumë kohë përpara se Rusia të pushtonte Ukrainën”, thotë Schuldes. “Nuk ka më vend për optimizëm”, shprehet ai.

Për të lehtësuar kostot shtesë të naftës, kompania ka bërë përpjekje të negociojë edhe çmime më të larta me klientët që kanë kontrata afatgjate. Disa kanë rënë dakord, disa jo. Edhe nëse kontrata lejon që çmimet të rriten me kostot e naftës, zbatimi i kësaj rritjeje vonon dy muaj./REL

Lajmet

Kuvendi i Shqipërisë: Vendimi i Speciales është “thellësisht i padrejtë”, qeveritë të bashkërendojnë veprimet

Published

on

By

Kuvendi i Shqipërisë ka dalë me një deklaratë të përbashkët zyrtare pas dënimit të ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës nga Dhomat e Specializuara në Hagë, duke e cilësuar aktgjykimin ndaj Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Rexhep Selimit dhe Jakup Krasniqit si thellësisht të padrejtë dhe të papranueshëm.

Përmes këtij reagimi, legjislativi shqiptar rikujtoi se lufta e UÇK-së ishte një përpjekje e drejtë dhe e domosdoshme për çlirim ndaj represionit, spastrimit etnik dhe gjenocidit të ushtruar nga regjimi i Sllobodan Millosheviçit. Në deklaratë nënvizohet se asnjë vendim gjyqësor nuk mund të rishkruajë historinë e një populli, të barazojë agresorin me viktimën apo të zbehë kontributin e krerëve të UÇK-së në rrugëtimin e Kosovës drejt lirisë dhe pavarësisë.

Tirana zyrtare shprehu gjithashtu shqetësimin e thellë për përdorimin e standardeve të dyfishta në rajon, duke dënuar glorifikimin e kriminelëve serbë të luftës në Beograd, si dhe tentativat e Serbisë dhe Rusisë për ta instrumentalizuar këtë proces me qëllim delegjitimimin e shtetësisë së Kosovës.

Në përmbyllje, Kuvendi i Shqipërisë iu bëri thirrje të drejtpërdrejtë dy qeverive, asaj në Tiranë dhe Prishtinë, si dhe dy parlamenteve përkatëse, që të koordinojnë urgjentisht veprimet institucionale për ndjekjen e shkallëve të mëtejshme të procesit ligjor. Gjithashtu, Shqipëria u zotua se do të vazhdojë të denoncojë në të gjitha forumet ndërkombëtare krimet e luftës dhe gjenocidin e kryer nga Serbia, duke kërkuar drejtësi të plotë për viktimat.

Continue Reading

Lajmet

Gjykata Speciale nis procedurat për kompensimin e viktimave në rastin e ish-krerëve të UÇK-së

Published

on

By

Kryetari i Trupit Gjykues në Dhomat e Specializuara në Hagë, Charles L. Smith, ka marrë vendim për nisjen e procedurave që lidhen me kompensimin dhe reparacionet ndaj viktimave në procesin gjyqësor ndaj Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Rexhep Selimit dhe Jakup Krasniqit.

Përmes këtij urdhri, të bazuar në nenin 22(8) dhe rregullën 168 të rregullores së gjykatës, Trupi Gjykues ka caktuar kalendarin e afateve për Mbrojtjen, Zyrën e Prokurorit të Specializuar (ZPS) dhe Përfaqësuesin e Viktimave për paraqitjen e kërkesave dhe provave përkatëse.

Afatet kryesore të caktuara nga Trupi Gjykues:

22 Shtator 2026: Mbrojtja duhet të paraqesë çdo kundërshtim eventual lidhur me zhvillimin e procedurës së reparacioneve, si dhe të njoftojë nëse synon të paraqesë prova. Po ashtu, brenda kësaj date Përfaqësuesi i Viktimave duhet të njoftojë për çdo ndryshim në paraqitjen e provave, ndërsa Sekretaria dhe Mbrojtja duhet të riklasifikojnë apo dorëzojnë versionet publike të parashtresave të nëntorit 2025.

25 Shtator 2026: Afati i fundit që Përfaqësuesi i Viktimave dhe ZPS-ja të dërgojnë përgjigjet e tyre ndaj kundërshtimeve të mundshme të Mbrojtjes.

7 Tetor 2026: Data deri kur Përfaqësuesi i Viktimave mund të paraqesë provat e tij lidhur me dëmshpërblimin.

14 Tetor 2026: Përfaqësuesi i Viktimave obligohet të dorëzojë kërkesën përfundimtare e zyrtare për reparacione.

4 Nëntor 2026: Mbrojtja dhe Zyra e Prokurorit të Specializuar duhet t’i përgjigjen zyrtarisht kërkesës së paraqitur për kompensimin e viktimave.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Continue Reading

Lajmet

Specializohuni në tri shtyllat kryesore të drejtësisë në UBT-në

Published

on

By

Përballja me dinamikat e sistemit modern ligjor kërkon një nivel krejtësisht të ri përgatitjeje, ku diploma bazë shërben vetëm si hapi i parë drejt një rruge më të gjatë e më ambicioze. Në këtë kuadër, UBT ka konceptuar një platformë elitare të studimeve Master në fushën e Juridikut, e cila është e dizajnuar posaçërisht për ta shndërruar teorinë tradicionale në një mjet të fuqishëm veprimi praktik.

Përmes tri drejtimeve të specializuara të Drejtës Penale, të Drejtës Civile e të Pronës, si dhe të Drejtës Komerciale këto programe u ofron juristëve të rinj dhe profesionistëve në ngritje mundësinë për t’u profilizuar thellësisht në fushën që përputhet më së miri me synimet e tyre profesionale, duke garantuar përshtatshmëri të plotë me kërkesat e tregut vendor dhe atij ndërkombëtar.

Zgjedhja e specializimit në të Drejtën Penale është rruga ideale për ata që e shohin veten në linjën e parë të mbrojtjes së sundimit të ligjit dhe të drejtave të njeriut. Ky profil jo vetëm që zbërthen doktrinat përmbajtësore dhe procedurale të legjislacionit vendës dhe krahasues, por u jep studentëve qasje të drejtpërdrejtë në shkencat më bashkëkohore si Kriminologjia, Viktimologjia, Penologjia dhe Mjekësia Ligjore.

Përmes një metodologjie që vë në qendër zhvillimin e aftësive analitike, studentët aftësohen për të udhëhequr hetime komplekse, për të menaxhuar ekipe në simulimin e proceseve gjyqësore dhe për të hartuar me saktësi shkresat kryesore lëndore, nga kallëzimet penale e aktakuzat e deri te formulimi i aktgjykimeve përfundimtare.

Në anën tjetër, për ata që synojnë të bëhen shtylla e sigurisë juridike në marrëdhëniet shoqërore e private, programi i të Drejtës Civile dhe të Pronës ofron përgatitjen e duhur për të përballuar sfidat e përafrimit të legjislacionit të Kosovës me kornizën evropiane. Fusha e pronësisë intelektuale, e drejta e konkurrencës, falimentimi dhe marrëveshjet tregtare ndërkombëtare kërkojnë specialistë të aftë për të zgjidhur ngërçet e një ekonomie në zhvillim.

Angazhimi në këtë drejtim plotësohet natyrshëm nga mundësia e praktikës profesionale gjatë periudhës së studimeve, çka u mundëson studentëve të UBT-së të hyjnë në kontakt të drejtpërdrejtë me avokatë e juristë me përvojë, duke ndërtuar që në bankat e fakultetit rrjetin e tyre të parë të bashkëpunimit profesional.

Po aq i rëndësishëm dhe tejet premtues mbetet edhe drejtimi i të Drejtës Komerciale, i cili i përgjigjet drejtpërdrejt nevojave të botës së biznesit, financave dhe korporatave. Ky program i përgatit studentët për të operuar me siguri në mjedisin e globalizuar të biznesit, duke trajtuar çështje nga krijimi e qeverisja korporative, te hartimi i kontratave komplekse afariste dhe arbitrazhi ndërkombëtar.

Përmes një ndërthurjeje rigoroze mes kërkimit shkencor, analizës së tregut të brendshëm të BE-së dhe simulimeve praktike të kontesteve tregtare, UBT formon liderë ligjorë të pajisur me etikë të lartë dhe vision strategjik, të gatshëm për të mbrojtur interesat e korporatave dhe për të kontribuar drejtpërdrejt në rritjen e qëndrueshme ekonomike të vendit.

Afati i aplikimeve është hapur, këtu gjeni linkun për aplikim.

 

Continue Reading

Lajmet

Kandiq: Rreth 7 mijë civilë shqiptarë u vranë në 78 ditë

Published

on

Aktivistja serbe për të drejtat e njeriut dhe themeluesja e Fondit për të Drejtën Humanitare (FDH), Natasha Kandiq, i është përgjigjur një qytetareje serbe që kishte fajësuar shqiptarët e Kosovës për fillimin e luftës.

Përmes një reagimi në rrjetin social X, Kandiq ka kundërshtuar këtë pretendim, duke theksuar rolin e forcave serbe në luftën dhe krimet e kryera në Kosovë.

“Nuk ka luftë pa Serbinë”, ka shkruar Kandiq, duke pretenduar se plani serb për Kosovën ishte zvogëlimi i popullsisë shqiptare në 5 për qind dhe se rreth 800 mijë shqiptarë u dëbuan.

Ajo ka deklaruar gjithashtu se gjatë 78 ditëve, nga 24 marsi deri më 12 qershor 1999, policia dhe ushtria serbe vranë rreth 7 mijë civilë shqiptarë që, sipas saj, nuk kishin marrë pjesë në konfliktin e armatosur.

Të dhënat e Fondit për të Drejtën Humanitare dhe FDH-Kosovë dokumentojnë 6,872 civilë shqiptarë të vrarë nga forcat serbe në periudhën 20 mars–14 qershor 1999, ndërsa ICTY ka konstatuar se mbi 800 mijë civilë shqiptarë u deportuan.

Kandiq ka ngritur gjithashtu çështjen e ndjekjes penale në Serbi të komandantëve të lartë të Ushtrisë Jugosllave dhe MUP-it për operacionet në Kosovë. Sipas saj, edhe 27 vjet pas luftës, nuk ka pasur ndjekje penale në Serbi ndaj komandantëve të lartë për këto operacione, pavarësisht fakteve të përcaktuara në aktgjykimet e Tribunalit Penal Ndërkombëtar për ish-Jugosllavinë.

Në reagimin e saj, Kandiq ka thënë gjithashtu se pakënaqësia e shqiptarëve ndaj vendimit të fundit në Hagë është e kuptueshme, duke kërkuar që përgjegjësit për krimet në Kosovë të mbahen përgjegjës./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara