Lajmet

A do të rriten çmimet e derivateve pas sanksioneve të reja kundër Rusisë?

Ndalesa e BE-së do të hyjë në fuqi më 5 shkurt.

Published

on

Evropa do të bëjë një tjetër hap të madh drejt ndërprerjes së lidhjeve të saj energjetike me Rusinë, duke i ndaluar importet e karburantit dizel dhe të produkteve të tjera nga nafta e papërpunuar ruse.

Ndalesa e BE-së do të hyjë në fuqi më 5 shkurt, pas embargos së saj mbi qymyrin dhe pjesën më të madhe të naftës nga Rusia.

Me këto veprime, blloku prej 27 vendesh po përpiqet ta kufizojë financimin e luftës ruse në Ukrainë, e cila po hyn në vitin e dytë.

Por, ndalesa e re ka edhe rreziqe: çmimet e naftës dizel janë rritur që nga fillimi i luftës më 24 shkurt të vitit të kaluar dhe ato mund të rriten sërish.

“Ne po i lëmë paratë në rrugë për të ofruar shërbimet tona”, thotë Hans-Dieter Sedelmeier nga kompania gjermane e autobusëve dhe udhëtimeve, Rast Reisen.

Shumica e gjërave që njerëzit blejnë ose hanë, transportohen në një moment të caktuar me kamionë, të cilët funksionojnë kryesisht me naftë dizel. Me këtë naftë funksionojnë edhe pajisjet e fermave, autobusët e qytetit dhe pajisjet industriale.

Kjo varet. Dizeli, si nafta e papërpunuar, shitet globalisht, dhe Evropa mund të kërkojë burime të reja, të tilla si SHBA-ja, India ose vendet në Lindjen e Mesme. Nëse një gjë e tillë realizohet, ndikimi në çmime mund të jetë i përkohshëm dhe modest.

Evropa tashmë ka zvogëluar gati në gjysmë importet e naftës ruse – nga 50% e totalit para luftës, në 27%. Furnizuesit amerikanë i kanë rritur furnizimet në nivele rekorde – nga 34.000 fuçi në ditë në fillim të vitit 2022, në 237.000 fuçi në ditë në janar të këtij viti, tregojnë të dhënat e kompanisë S&P Global.

Komisionarja për Energji e BE-së, Kadri Simson, thotë se tregjet kanë pasur kohë të përshtaten, pasi ndalesa është bërë publike në muajin qershor.

Evropianët, gjithashtu, duket se kanë rezervuar dizelin rus përpara afatit, pasi importet janë rritur muajin e kaluar.

Megjithatë, ekziston një faktor ndërlikues: Grupi i Shtatë demokracive të mëdha është duke biseduar për vendosjen e një çmimi tavan për naftën ruse dizel që shkon në vende të tjera, ashtu siç ka bërë edhe me naftën e papërpunuar ruse.

Ideja është që nafta ruse të rrjedhë në tregjet botërore, por të ardhurat e Moskës të zvogëlohen.

Nëse çmimi tavan funksionon ashtu siç thuhet, rrjedhat globale të naftës duhet të riorganizohen: Evropa të gjejë furnizues të rinj dhe Rusia të gjejë klientë të rinj.

Por, është e vështirë të thuhet se si do të funksionojë çmimi tavan dhe nëse Rusia do të hakmerret duke i ndaluar dërgesat.

“Kur eksportet ruse janë të kufizuara, për çfarëdo arsyeje, kjo sigurisht që shkakton telashe në gjithë këtë proces riorganizimi”, thotë Hedi Grati, udhëheqës i kërkimeve të karburanteve dhe rafinimit për Evropën në S&P Global Commodity Insights.

“Evropa do të konkurronte me importues të tjerë të mëdhenj dhe kjo do të shkaktonte presion në rritje mbi çmimet”, shton ai.

Nëse çmimi tavan nuk bllokon sasi të mëdha të dizelit rus, mund të ketë “një rritje jetëshkurtër” çmimesh, derisa të përshtaten tregjet. Kjo, pasi cisternat do të udhëtonin më gjatë nga SHBA-ja, Lindja e Mesme ose India në Evropë, sesa nga portet ruse në Detin Baltik.

Më vonë këtë vit, në Kuvajt dhe në Arabinë Saudite pritet të nisin kapacitete të reja të rafinimit të naftës, ndërsa në Oman nga viti 2024. Kjo “mund ta lehtësojë presionin nga ky divorc me Rusinë”, thotë Grati.

Çfarë mund të arrihet me çmimin tavan?

Shpresa është të arrihet efekti i çmimit tavan të naftës, i cili i ka ndaluar kompanitë perëndimore që kontrollojnë kryesisht shërbimet e transportit detar, të marrin naftë të papërpunuar ruse me çmim mbi 60 dollarë për fuçi.

Rusia thotë se nuk do t’iu shesë naftë vendeve që respektojnë tavanin e çmimeve, por tavani dhe rënia e kërkesës si pasojë e ngadalësimit të ekonomisë globale, kanë bërë që klientët në Kinë, Indi dhe gjetkë të mund të blejnë naftë ruse me zbritje të mëdha, duke i ulur kështu të ardhurat e Kremlinit.

I nxitur nga çmimet më të shtrenjta të naftës së papërpunuar, çmimi i dizelit është rritur në më shumë se 1.000 dollarë për ton javën e kaluar, nga 800 dollarë për ton sa ka qenë në fillim të dhjetorit.

Dizeli kushton më shumë se 40 dollarë për fuçi krahasuar me naftën e papërpunuar që përdoret për ta bërë atë.

Çfarë ndodh nëse nafta dizel shtrenjtohet?


Çmimet e karburanteve kanë qenë një ndër faktorët kryesorë që kanë rritur inflacionin në Evropë, duke zvogëluar fuqinë blerëse të konsumatorëve dhe duke ngadalësuar ekonominë.

Çmimet e naftës në pompa janë luhatur nga 1.66 euro për litër në 2.14 euro për litër përgjatë një viti.

“Kjo është një rritje gjigante”, thotë Christopher Schuldes, familja e të cilit udhëheq kompaninë gjermane të kamionëve, Schuldes Spedition, tash e tri gjenerata.

Kompania ka 27 kamionë me naftë dhe 50 punonjës në qytetin Alsbah-Haehnllajn, i cili gjendet midis Frankfurtit dhe Hajdelbergut në Gjermaninë jugperëndimore.

Ajo i ka ulur kostot e karburanteve, duke i pajisur kamionët me motorë efiçientë dhe duke siguruar që ata nisen të ngarkuar plotësisht.

“Ne e kemi bërë këtë shumë kohë më parë, shumë kohë përpara se Rusia të pushtonte Ukrainën”, thotë Schuldes. “Nuk ka më vend për optimizëm”, shprehet ai.

Për të lehtësuar kostot shtesë të naftës, kompania ka bërë përpjekje të negociojë edhe çmime më të larta me klientët që kanë kontrata afatgjate. Disa kanë rënë dakord, disa jo. Edhe nëse kontrata lejon që çmimet të rriten me kostot e naftës, zbatimi i kësaj rritjeje vonon dy muaj./REL

Vendi

Tre raste të dhunës në familje brenda 24 orëve në Kosovë – arrestohen tre persona

Published

on

By

Policia e Kosovës ka njoftuar se gjatë 24 orëve të fundit janë regjistruar tre raste të dhunës në familje në rajone të ndryshme të vendit. Si pasojë e këtyre rasteve, tre persona janë arrestuar, ndërsa dy viktima kanë pranuar tretman mjekësor.

Sipas raportit 24-orësh të Policisë, incidentet kanë ndodhur në Podujevë, Klinë dhe Rahovec:

Në Podujevë është arrestuar një i dyshuar burrë nën dyshimin se ka ushtruar dhunë ndaj një viktime grua. Palët janë shoqëruar në stacionin policor dhe, pas inicimit të rastit me urdhër të prokurorit, janë liruar në procedurë të rregullt.

Ndërsa në Klinë pas një mosmarrëveshjeje, një i dyshuar burrë ka ushtruar dhunë ndaj një viktime po ashtu burrë. Viktima ka pësuar lëndime dhe është dërguar për trajtim mjekësor. Me vendim të prokurorit, i dyshuari është dërguar në mbajtje.

Ngjashëm, edhe në Rahovec pas një mosmarrëveshjeje familjare, është arrestuar një i dyshuar burrë për dhunë ndaj një viktime tjetër burrë. Viktima ka pranuar tretman mjekësor, ndërsa i dyshuari, pas intervistimit me vendim të prokurorit, është dërguar në mbajtje. /E.A/

Continue Reading

Lajmet nga UBT

Inovacioni financiar, investimet e gjelbra dhe blockchain në fokus të Akademisë Verore për Ekonomi, Financa, Banka dhe Sigurime në UBT

Published

on

By

Në kuadër të festivalit më të madh në Evropën Juglindore, Global UBT Fest 2026, Fakulteti i Menaxhmentit, Biznesit dhe Ekonomisë në UBT hapi zyrtarisht punimet e Akademisë Verore për Ekonomi, Financa, Banka dhe Sigurime.

Ceremonia e hapjes u udhëhoq nga koordinatori i kësaj akademie, Prof. Kestrim Avdimetaj, i cili theksoi rëndësinë e këtij programi veror për të gjithë pjesëmarrësit. Në fjalën e tij, ai nënvizoi rolin e akademisë në ndërlidhjen e njohurive teorike me praktikat bashkëkohore të ekonomisë dhe industrisë, duke krijuar mundësi të vlefshme për zhvillim profesional, shkëmbim të përvojave dhe fuqizim të kompetencave të studentëve dhe të rinjve pjesëmarrës.

Në kuadër të aktiviteteve të akademisë, Gazmend Selmani mbajti një ligjëratë mbi fintech-un dhe inovacionin financiar, duke prezantuar modelin IBAS si një shembull të suksesshëm të transformimit digjital të shërbimeve financiare në Kosovë. Gjatë prezantimit u trajtuan trendet bashkëkohore në industrinë fintech, roli i teknologjisë dhe i të dhënave në krijimin e vlerës, menaxhimi i rrezikut dhe përputhshmëria me rregulloret, si dhe mundësitë profesionale që ky sektor dinamik ofron për studentët dhe profesionistët e rinj.

Po ashtu, Prof. Ermal Lubishtani mbajti ligjëratën me temën “Green Investment Landscape in Kosovo: Opportunities, Gaps, and the Road Ahead for Climate-Smart FDI”. Gjatë ligjëratës u trajtuan trendet aktuale të investimeve të gjelbra, rëndësia e tyre për zhvillimin ekonomik të qëndrueshëm të Kosovës, si dhe sfidat dhe mundësitë për tërheqjen e investimeve të huaja të drejtpërdrejta, të orientuara drejt tranzicionit të gjelbër dhe zhvillimit të qëndrueshëm.

Një kontribut të veçantë në kuadër të Akademisë Verore dha edhe ekonomisti i njohur dhe ish-kryetari i Odës Ekonomike të Kosovës, Prof. Safet Gërxhaliu, i cili mbajti një ligjëratë mbi rëndësinë e stabilitetit politik si një parakusht thelbësor për zhvillimin e qëndrueshëm ekonomik të vendit. Ai theksoi se një mjedis politik i qëndrueshëm krijon kushtet e nevojshme për tërheqjen e investimeve, rritjen e konkurrueshmërisë së ekonomisë, fuqizimin e institucioneve dhe përmirësimin e klimës së biznesit. Gjithashtu, ai vuri në pah lidhjen e ngushtë ndërmjet stabilitetit politik, zbatimit të reformave dhe avancimit të procesit të integrimit evropian të Kosovës.

Në vijim të programit, prof. Shpresim Vranovci mbajti një ligjëratë me temën “Asetet Digjitale, Blockchain dhe e Ardhmja e Sektorit Bankar”, duke trajtuar transformimin që teknologjitë e reja po sjellin në sistemin financiar global. Ai theksoi potencialin e teknologjisë blockchain për rritjen e sigurisë, transparencës dhe efikasitetit të transaksioneve financiare, si dhe ndikimin e saj në zhvillimin e aseteve digjitale dhe të shërbimeve inovative bankare. Gjatë prezantimit u diskutuan gjithashtu sfidat dhe mundësitë që këto zhvillime paraqesin për institucionet financiare, si dhe rëndësia e përshtatjes së sektorit bankar me trendet e ekonomisë digjitale dhe financave të së ardhmes.

Akademia Verore për Ekonomi, Financa, Banka dhe Sigurime do të vazhdojë me aktivitete të shumta akademike dhe profesionale, duke ofruar një platformë të rëndësishme për shkëmbimin e njohurive, diskutimin e sfidave bashkëkohore dhe promovimin e ideve inovative në fushën e ekonomisë dhe financave.

Continue Reading

Vendi

Dy raste të dyshimta të vdekjes brenda 24 orëve në Prizren dhe Dragash

Published

on

By

Policia e Kosovës ka nisur hetimet për dy raste të ndara të vdekjeve që kanë ndodhur gjatë ditës së djeshme në rajonin e Prizrenit dhe atë të Dragashit.

Trupat e pajetë të viktimave janë dërguar për obduksion për të zbardhur shkaqet e vdekjes.

Në qytetin e Prizrenit, rreth orës 14:15, një grua është gjetur pa shenja jete brenda banesës së saj.

“Në vendin e ngjarjes kanë dalë njësitet përkatëse policore, ndërsa ekipi mjekësor ka konstatuar vdekjen e viktimës. Me vendim të prokurorit, trupi i pajetë është dërguar në Institutin e Mjekësisë Ligjore (IML) për obduksion,” thuhet në raportin e policisë. Rastit i është dhënë kualifikimi “Hetim i vdekjes”.

Një tjetër rast i “Hetimit të vdekjes” është regjistruar edhe në komunën e Dragashit. Sipas policisë, atje është gjetur pa shenja jete një burrë.

Edhe në këtë rast, vdekjen e tij e ka konstatuar ekipi mjekësor në vendngjarje dhe me urdhër të prokurorit trupi është dërguar menjëherë në IML për obduksion, deri në sqarimin e plotë të rrethanave të ngjarjes. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Mahmut Orhan ndez Prishtinën në debutimin e tij në Kosovë

Published

on

DJ-i dhe producenti turk Mahmut Orhan ka performuar për herë të parë në Prishtinë, duke dhuruar një natë plot energji dhe atmosferë elektrizuese për publikun kosovar.

Koncerti, i mbajtur më 4 korrik, mblodhi një numër të madh adhuruesish të muzikës elektronike, të cilët krijuan atmosferë të zjarrtë që nga minutat e para të performancës.

I njohur për ndërthurjen e ritmeve elektronike me elemente melodike, Orhan interpretoi disa nga hitet e tij më të njohura, duke e mbajtur publikun në këmbë gjatë gjithë mbrëmjes.

Një nga momentet më të veçanta ishte kur ai përfshiu në setin e tij këngën Si ai të artistes kosovare Tayna. Ky veprim u prit me entuziazëm të madh nga të pranishmit, të cilët kënduan dhe festuan njëzëri, duke e kthyer atë në një nga kulmet e natës.

Reagimi i publikut ishte i jashtëzakonshëm gjatë gjithë koncertit, ndërsa debutimi i Mahmut Orhan në Kosovë u mbyll me duartrokitje të gjata, duke e shndërruar mbrëmjen në një nga ngjarjet më të veçanta muzikore të kësaj vere në Prishtinë./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara