Lajmet

A do të rriten çmimet e derivateve pas sanksioneve të reja kundër Rusisë?

Ndalesa e BE-së do të hyjë në fuqi më 5 shkurt.

Published

on

Evropa do të bëjë një tjetër hap të madh drejt ndërprerjes së lidhjeve të saj energjetike me Rusinë, duke i ndaluar importet e karburantit dizel dhe të produkteve të tjera nga nafta e papërpunuar ruse.

Ndalesa e BE-së do të hyjë në fuqi më 5 shkurt, pas embargos së saj mbi qymyrin dhe pjesën më të madhe të naftës nga Rusia.

Me këto veprime, blloku prej 27 vendesh po përpiqet ta kufizojë financimin e luftës ruse në Ukrainë, e cila po hyn në vitin e dytë.

Por, ndalesa e re ka edhe rreziqe: çmimet e naftës dizel janë rritur që nga fillimi i luftës më 24 shkurt të vitit të kaluar dhe ato mund të rriten sërish.

“Ne po i lëmë paratë në rrugë për të ofruar shërbimet tona”, thotë Hans-Dieter Sedelmeier nga kompania gjermane e autobusëve dhe udhëtimeve, Rast Reisen.

Shumica e gjërave që njerëzit blejnë ose hanë, transportohen në një moment të caktuar me kamionë, të cilët funksionojnë kryesisht me naftë dizel. Me këtë naftë funksionojnë edhe pajisjet e fermave, autobusët e qytetit dhe pajisjet industriale.

Kjo varet. Dizeli, si nafta e papërpunuar, shitet globalisht, dhe Evropa mund të kërkojë burime të reja, të tilla si SHBA-ja, India ose vendet në Lindjen e Mesme. Nëse një gjë e tillë realizohet, ndikimi në çmime mund të jetë i përkohshëm dhe modest.

Evropa tashmë ka zvogëluar gati në gjysmë importet e naftës ruse – nga 50% e totalit para luftës, në 27%. Furnizuesit amerikanë i kanë rritur furnizimet në nivele rekorde – nga 34.000 fuçi në ditë në fillim të vitit 2022, në 237.000 fuçi në ditë në janar të këtij viti, tregojnë të dhënat e kompanisë S&P Global.

Komisionarja për Energji e BE-së, Kadri Simson, thotë se tregjet kanë pasur kohë të përshtaten, pasi ndalesa është bërë publike në muajin qershor.

Evropianët, gjithashtu, duket se kanë rezervuar dizelin rus përpara afatit, pasi importet janë rritur muajin e kaluar.

Megjithatë, ekziston një faktor ndërlikues: Grupi i Shtatë demokracive të mëdha është duke biseduar për vendosjen e një çmimi tavan për naftën ruse dizel që shkon në vende të tjera, ashtu siç ka bërë edhe me naftën e papërpunuar ruse.

Ideja është që nafta ruse të rrjedhë në tregjet botërore, por të ardhurat e Moskës të zvogëlohen.

Nëse çmimi tavan funksionon ashtu siç thuhet, rrjedhat globale të naftës duhet të riorganizohen: Evropa të gjejë furnizues të rinj dhe Rusia të gjejë klientë të rinj.

Por, është e vështirë të thuhet se si do të funksionojë çmimi tavan dhe nëse Rusia do të hakmerret duke i ndaluar dërgesat.

“Kur eksportet ruse janë të kufizuara, për çfarëdo arsyeje, kjo sigurisht që shkakton telashe në gjithë këtë proces riorganizimi”, thotë Hedi Grati, udhëheqës i kërkimeve të karburanteve dhe rafinimit për Evropën në S&P Global Commodity Insights.

“Evropa do të konkurronte me importues të tjerë të mëdhenj dhe kjo do të shkaktonte presion në rritje mbi çmimet”, shton ai.

Nëse çmimi tavan nuk bllokon sasi të mëdha të dizelit rus, mund të ketë “një rritje jetëshkurtër” çmimesh, derisa të përshtaten tregjet. Kjo, pasi cisternat do të udhëtonin më gjatë nga SHBA-ja, Lindja e Mesme ose India në Evropë, sesa nga portet ruse në Detin Baltik.

Më vonë këtë vit, në Kuvajt dhe në Arabinë Saudite pritet të nisin kapacitete të reja të rafinimit të naftës, ndërsa në Oman nga viti 2024. Kjo “mund ta lehtësojë presionin nga ky divorc me Rusinë”, thotë Grati.

Çfarë mund të arrihet me çmimin tavan?

Shpresa është të arrihet efekti i çmimit tavan të naftës, i cili i ka ndaluar kompanitë perëndimore që kontrollojnë kryesisht shërbimet e transportit detar, të marrin naftë të papërpunuar ruse me çmim mbi 60 dollarë për fuçi.

Rusia thotë se nuk do t’iu shesë naftë vendeve që respektojnë tavanin e çmimeve, por tavani dhe rënia e kërkesës si pasojë e ngadalësimit të ekonomisë globale, kanë bërë që klientët në Kinë, Indi dhe gjetkë të mund të blejnë naftë ruse me zbritje të mëdha, duke i ulur kështu të ardhurat e Kremlinit.

I nxitur nga çmimet më të shtrenjta të naftës së papërpunuar, çmimi i dizelit është rritur në më shumë se 1.000 dollarë për ton javën e kaluar, nga 800 dollarë për ton sa ka qenë në fillim të dhjetorit.

Dizeli kushton më shumë se 40 dollarë për fuçi krahasuar me naftën e papërpunuar që përdoret për ta bërë atë.

Çfarë ndodh nëse nafta dizel shtrenjtohet?


Çmimet e karburanteve kanë qenë një ndër faktorët kryesorë që kanë rritur inflacionin në Evropë, duke zvogëluar fuqinë blerëse të konsumatorëve dhe duke ngadalësuar ekonominë.

Çmimet e naftës në pompa janë luhatur nga 1.66 euro për litër në 2.14 euro për litër përgjatë një viti.

“Kjo është një rritje gjigante”, thotë Christopher Schuldes, familja e të cilit udhëheq kompaninë gjermane të kamionëve, Schuldes Spedition, tash e tri gjenerata.

Kompania ka 27 kamionë me naftë dhe 50 punonjës në qytetin Alsbah-Haehnllajn, i cili gjendet midis Frankfurtit dhe Hajdelbergut në Gjermaninë jugperëndimore.

Ajo i ka ulur kostot e karburanteve, duke i pajisur kamionët me motorë efiçientë dhe duke siguruar që ata nisen të ngarkuar plotësisht.

“Ne e kemi bërë këtë shumë kohë më parë, shumë kohë përpara se Rusia të pushtonte Ukrainën”, thotë Schuldes. “Nuk ka më vend për optimizëm”, shprehet ai.

Për të lehtësuar kostot shtesë të naftës, kompania ka bërë përpjekje të negociojë edhe çmime më të larta me klientët që kanë kontrata afatgjate. Disa kanë rënë dakord, disa jo. Edhe nëse kontrata lejon që çmimet të rriten me kostot e naftës, zbatimi i kësaj rritjeje vonon dy muaj./REL

Lajmet

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 12 gusht 1993-1998?

Published

on

By

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

Foto: Dr. Sali Berisha

 12 gusht 1993

 Sali Berisha kërkoi që Kosova të vihet nën protektorat të OKB-së

Në një deklaratë që lëshoi dje në Tiranë rreth incidenteve më të reja në kufirin midis Shqipërisë dhe Kosovës, që i shkaktoi ushtria serbe, presidenti i Shqipërisë, dr.Sali Berisha thotë:

Kohët e fundit autoritetet serbe kryen një akt provokativ kundër Republikës së Shqipërisë. Më 6 gusht 1993, ushtarakët serbë në kufirin e Shqipërisë me Kosovën, krejt të paprovokuar dhe pa asnjë paralajmërim, hapën zjarr dy herë brenda ditës mbi patrullat shqiptare të kufirit dhe mbi civilët shqiptarë, që ndodheshin në brendësi të territorit shqiptar, duke plagosur tre persona, dy ushtarë e një civil, dy prej tyre rëndë. Këto rrethana të incidentit u verifikuan e u konfirmuan nga Misioni vëzhgues i KE-së.

Kësaj ngjarjeje i parapriu paraqitja e një note Ministrisë së Punëve të Jashtme të Shqipërisë nga ana e Ministrisë së Punëve të Jashtme të Beogradit, ku paraqiteshin ankesa për tri incidente që gjoja ishin provokuar kohët e fundit nga pala shqiptare në kufirin e përbashkët. Asnjë nga rastet e paraqitura nuk kishte një bazë reale dhe kjo u konfirmua edhe nga Misioni vëzhgues i KE-së. Vlen të përmendet se vrajset në kufi të qytetarëve shqiptarë nga ana e forcave të armatosura serbe, janë një ngjarje e përsëritur. Rasti më mizor ishte pa dyshim ai fundit të prillit ’93, kur natën e vizitës së Papës në Shqipëri, tetë të rinj të paarmatosur nga Shqipëria u kapën në kufi dhe u ekzekutuan nga ushtarakët serbë. Gjithsej nga provokime të tilla qysh nga fillimi i vitit 1992, janë vrarë rreth 23 qytetarë shqiptarë dhe plagosur 4 të tjerë.

Gjithashtu, javën e fundit shënohet një rritje e konsiderueshme e terrorizmit shtetëror serb në Kosovë mbi popullsinë shqiptare, që është shprehur në një shumëfishim të numrit të zakonshëm të sulmeve policore ndaj banorëve. Nuk kanë munguar as provokimet e forcave ultranacionaliste të V.Sheshelit, që duke organizuar prita e sulme mbi policët serbë në Kosovë, janë munduar t’ua hedhin fajin shqiptarëve, tashmë të njohur për rezistencën e tyre civile e paqësore.

Këto provokacione të përsëritura e në rritje, si dhe valët e ultranacionalizmit që kanë shpërthyer edhe në vende të tjera, e që kërkojnë partneritet me regjimin serb, dëshmojnë për një strategji të Beogradit e të miqve të tij në rajon, që synojnë të rrisin tensionin e destabilizimin në Jug të Ballkanit e përhapjen e luftës.

Unë i bëj thirrje Këshillit të Sigurimit, NATO-s, si dhe organizatave të tjera ndërkombëtare, që sa më shpejt të marrin masa për parandalimin e shpërthimit të konfliktit në Jug të Ballkanit, që pa dyshim do të përfshinte të gjithë Gadishullin. Ne përsërisim me këtë rast pikëpamjen tonë, se zgjidhja e çështjes së statusit të Kosovës mund të arrihet duke kushtëzuar me të heqjen e embargos ndaj Serbisë dhe duke vënë Kosovën nën kontrollin e NATO-s ose të OKB-së, tha presidenti i Shqipërisë, dr.Sali Berisha.

 

 

12 gusht 1994

Në territorin shqiptar u kapën tre ushtarë të Jugosllavisë së vetëshpallur

Në një zonë kufitare brenda territorit të Republikës së Shqipërisë njësitë kufitare shqiptare kapën dhe çarmatosën tre ushtarë të Jugosllavisë së vetëshpallur.

Televizioni Shqiptar transmetoi pamje të ushtarëve serbë dhe njoftoi se në sektorin ku ata u kapën, ka pasur edhe më parë tentativa nga ushtarët serbë për të kaluar brenda kufirit shqiptar.

 

 12 gusht 1995

 SHBA-të paralajmërojnë Serbinë që të mos sistemojë refugjatë serbë në Kosovë

SHBA-të po i paralajmërojnë zyrtarët serbë që të mos sistemojnë refugjatët serbë që janë duke u larguar nga Kraina, në rajonin e Kosovës, që banohet kryesisht me populllsi shqiptare.

Kosovë konsiderohet si një shkëndijë e mundshme për konfliktin ballkanik, thuhej në një korrespondencë të transmetuar në emisionet e “Zërit të Amerikës”.

Në emisionin shqip u transmetuan deklaratat e zëdhënësit të Stejt departamentit të shtetit amerikan lidhur me paralajëmimet serbe për vendosjen e disa refugjatëve serbë në Kosovë.

Në korrespondencë thuhej:

“Departamenti amerikan i shtetit është i shqetësuar nga njoftimet lidhur me planet e Serbisë për vendosjen e disa refugjatëve serbë nga Kroacia në Kosovë dhe u kanë kërkuar diplomatëve amerikanë që të sqarojnë qëllimet e qeverisë së Beogradit.

Rreth 150 mijë refugjatë serbë kanë ardhur në Serbi nga Kroacia, kur forcat e ushtrisë kroate pushtuan rajonin e Krainës që mbahej nga serbët e Kroacisë.

Sipas autioritetve të Beogradit, Kosova duhet të trajtohet si çdo rajon tjetër i Serbisë dhe do të marrë një pjesë të refugjatëve të sapoardhur.

90 përqind e popullsisë së Kosovës përbëhet nga shqiptarët. Presioni i egër serb ndaj popullsisë shqiptare të Kosovë ka ardhur duke u rritur që kur humbi autonominë pesë vjet më parë.

Zëdhenësi i departamantit të shtetit, Dejvid Xhonson thotë se çdo përpjekje e autoriteteve të Beogradit për të ndryshuar përbërjen e popullsisë së Kosovës, duke sjellë aty refugjatë serbë, vetëm do ta keqësonte gjendjen, që edhe kështu është karakterizuar me përleshje të ashpra.

Dejvid Xhonson tha: “Shumë kohë para se të fillonte kriza e tanishme e refugjatëve, Beogradi filloi një përpjekje tepër të pasuksesshme për të kolonizuar Kosovën me serbë etnikë, në mënyrë që të ndryshonte përbërjen demografike të rajonit.

Gjendja në Kosovë është e tendosur. Prej shumë kohësh ajo shihet si një fuqi baroti, shpërthimi i së cilës mund të çonte në zgjerimin e konfliktit ballkanik. Ne jemi të mendimit se çdo orvatje për të sistemuar një numër të madh të refugjatëve serbë nga Kroacia në Kosovë do të ishte një politikë jashtëzakonisht e padobishme”.

 

 12 gusht 1997

Në Mitrovicë një civil serb plagosi me armë zjarri një të ri shqiptar

Mbrëmë rreth orës 18:00, në afërsi të dispanzerit të fëmijëve në Mitrovicë, një civil serb plagosi me armë zjarri Blerat Gani Mikullovci (18) nga Mitrovica.

KI i Degës së LDK-së në Mitrovicë njofton se civili serb, së pari kërcënoi disa të rinj shqiptarë që po luanin basketboll që të mos vazhdojnë lojën, dhe pastaj shkoi në banesën e tij prej nga me armë zjarri plagosi Bleratin.

Pas dhënies së ndihmës në spitalin e Mitrovicës, Blerati u lëshua në shtëpi. Jeta e tij nuk është në rrezik.

 

 12 gusht 1998

Vazhdon ofensiva serbe në komunën e Deçanit

– Supozohet se ka të vrarë, por deri tash dihen emrat e tre të vrarëve, ndërsa një i vrarë i paidentifikuar është në Shaptej. – Numër i madh i të plagosurve, dihet emrat e 45 prej tyre. – Forcat e UÇK-së u kanë shkaktuar humbje të mëdha forcave serbe. – Mbi 100 mijë banorë në qiell të hapur dhe të rrezikuar nga masakrat serbe

Ëdhe sot, ditën e katërt me radhë, forcat serbe po sulmojnë pandërprerë fshatrat e komunës së Deçanit. Në sulmin kundër fshatrave të kësaj komune, forcat serbe kanë angazhuar mbi 250 automjete ushtarake nga të gjitha llojet, njofton KI i Degës së LDK-së në Deçan.

Në këtë ofensivë të egër të forcave serbe janë përfshirë fshatrat Gllogjan, Gramaçel, Baballoç, Shaptej, Dubravë, Llukë e Epërme, Irzniq, Prejlep, Carrebreg i Ulët, Beleg, Kodrali, e fshatra të tjera. Kundër këtyre fshatrave, përveç këmbësorisë serbe, janë angazhuar edhe njësitet tankiste dhe njësitet tjera serbe, e në veçanti artileria e rëndë.

Bëhet e ditur se gjatë këtyre luftimeve, që konsiderohen nga më të ashprat që nga fillimi i luftës, janë vrarë disa shqiptarë: Nexhat Humaj, Xheladin Mushkolaj, një i paidentifikuar në fshatin Shaptej, Naim M. Nimanaj nga Gllogjani dhe disa të tjerë, emrat e të cilëve ende nuk dihen.

I njëjti burim njofton se gjatë këtyre luftimeve janë plagosur mbi mbi 40 shqiptarë: Bashkim Aliaj, Arian Malaj, Yll Morina, Elan Çeragjiu, Januz Rexhaj, Bashkim Sejfiaj, Genc Rexhaj, Sabit Kastrati, Ali Sylaj, Muhamet Haskaj, Fatos Salihaj, Jashar Zogaj, Haxhi Mustafaj, Ismet Haskaj, Gëzim Dërvishaj, Drilon Haskaj, Vaze Lokaj, Hajdar Demhasaj, Sami Lokaj, Jashar Zogaj, Idriz Rexhaj, Isuf Haskaj, Leonard Aliaj, Bekim Vishaj, Xhevat Zenuni, Shahe Bajramaj, Zade Bajramaj, Isuf Aliaj, Ismet Aliaj, Jeton Halilaj, Burhan Halilaj, Hajdar Demhasaj, Jeton Lushaj, Afërdita Hajdaraj, Arben Hajdaraj, Driton Mustafaj, Gani Ukaj, Luan Qerimaj, Astrit Ahmetaj, Zenun Mataj, Lulzim Mataj, Ismet Neziraj, Gani Beqaj, Nezir Lushaj, Demë Ramaj e të tjerë.

Në anën tjetër, njësitet e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës dhe forcat e vetëmbrojtjes shqiptare i kanë shkaktuar armikut humbje të mëdha, si në njerëz ashtu edhe në teknikë ushtarake.

Njoftohet se në pozitë shumë të vështirë edhe në këto momente të rënda është popullata civile shqiptare e larguar nga fshatrat e tyre ku po zhvillohen luftimet. Bëhet e ditur se rreth 25 mijë civilë shqiptarë janë vendosur në fshatrat Isniq, Prapaqan, Broliq, Lumbardh, Dubovik dhe fshatra të tjera, ndërsa shumica e tyre po qëndrojnë nën qiellin e hapur, pa ushqime, ilaçe e gjësende të tjera më elementare.

Veç këtyre banorëve, në këtë hapësirë tash për tash po jetojnë edhe rreth 80 mijë banorë shqiptarë të komunës së Pejës, Deçanit dhe Gjakovës, tek të cilët ekziston frika e ndonjë masakri të forcave serbe.

Popullata civile shqiptare, apelon te bashkësia ndërkombëtare që të ndërhyjë urgjentisht te okupatori serb, në mënyrë që të ndalet një masakër e mundshme kundër popullatës së pambrojtur shqiptare.

 

Deçan: 7 shqiptarë të vrarë e 49 të plagosur

Forcat serbe ua kanë vënë zjarrin shumë fshatrave. Banorët e kësaj komune bëjnë apel për masa urgjente prevetive për të evituar masakrat e forcavse serbe ndaj tyre

Fshatrat: Glloxhan, Baballoq, Gramaqel, Shaptej, Dubravë, Prekollukë, Irzniq, Prejlep, Carrabreg, Drenoc, Kodrali e Pozhar janë përfshirë nga zjarri. Forca të mëdha të ushtrisë e policisë serbe, të shoqëruara me tankse autoblinda e mjete të tjera të motorizuara kanë hyrë në këto fshatra dhe ua kanë vënë zjarrin. Më se 25 banorë të këtyre dhe të fshatrave të tjera që ishin strehuar në fshatrat e përfshira në zjarr janë strehuar në fshatrat: Isniq, Prapaqan, Broliq, Lumbardh e Dubovik, njofton Komisioni për Informim i Degës së LDKsë në Deçan.

I njëjti burim bën të ditur se deri tani dihet se janë vrarë 7 shqiptarë. Përveç katër të vrarëve që ishin identifikuar më heret, janë identifikuar edhe trupat pa jetë të Maxhun (Mujë) Çekajt nga Irzniqi, Gëzim Dervishajt e Orhan Halilajt nga Glloxhani. Ndërkaq, numri i të plagosurve ka arritur në 49 vetë.

Kryetari i këtij komisioni, Osman Cacaj, i deklaroi QIK-ut se banorët e komunës së Deçanit u bëjnë apel të gjithë faktorëve ndërkombëtarë që të ndërmarrin masa urgjente preventive për të penguar masakrat që u kanosen atyre nga forcat ushtarake e policore dhe nga paramilitarët serbë.

Continue Reading

Lajmet

Dështimi i afatit për Kuvendin: 14 organizata kërkojnë qartësi nga Kushtetuesja

Published

on

By

Katërmbëdhjetë organizata të shoqërisë civile, të udhëhequra nga rrjeti AVONET, i janë drejtuar Gjykatës Kushtetuese të Kosovës me kërkesë për të vlerësuar zbatimin e Aktgjykimit që përcakton afatin për konstituimin e Kuvendit.

Kjo kërkesë vjen pasi Kuvendi dështoi të përmbyllë procesin e konstituimit brenda afatit kushtetues. Zgjedhjet e 7 qershorit u certifikuan më 8 korrik, ndërsa afati 30-ditor për konstituim përfundoi më 7 gusht.

Më 6 gusht u hap seanca konstituive, mirëpo ajo nuk përfundoi me zgjedhjen e kryetarit dhe nënkryetarëve. Vazhdimi i saj u caktua për më 8 gusht, çka nënkupton kapërcimin e afatit të përcaktuar.

Përmes kësaj kërkese, organizatat kërkojnë nga Kushtetuesja të qartësojë nëse vendimi i saj është zbatuar në mënyrë të rregullt, me qëllim të garantimit të qartësisë juridike dhe respektimit të institucioneve në vend. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Cristiano Ronaldo dhe Georgina Rodríguez martohen në Portugali

Published

on

By

Ylli i futbollit botëror, Cristiano Ronaldo, i ka dhënë fund beqarisë duke u martuar me partneren e tij të shumëvjeçare, modelen dhe influencuesen Georgina Rodríguez, në një ceremoni civile të mbajtur në Portugali.

Lajmin e ka bërë të ditur vetë sulmuesi portugez përmes një postimi në profilin e tij në Instagram, ku ka shpërndarë një fotografi të duarve të tyre me unazat e martesës. Postimi arriti më shumë se tre milionë pëlqime brenda vetëm 30 minutave të para.

Mediat portugeze, që e kanë cilësuar këtë si “martesën e vitit”, raportojnë se çifti i dha fund beqarisë më 11 gusht në qytetin bregdetar Cascais, afër Lisbonës, në një ceremoni ku morën pjesë edhe pesë fëmijët e tyre.

Ronaldo dhe Georgina janë bashkë prej 10 vitesh. Ata u njohën në një dyqan të brandit “Gucci” në Madrid ku Rodríguez punonte në atë kohë, kurse futbollisti luante për klubin spanjoll Real Madrid.

Ata kishin paralajmëruar fejesën e tyre saktësisht një vit më parë, më 11 gusht, kur Rodríguez publikoi foton e unazës me diamant me mbishkrimin në spanjollisht: “Po, pranoj. Në këtë jetë dhe në të gjitha jetët e mia”. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Hetim mbi vdekjen e një burri në Hani e Elezit

Published

on

By

Policia e Kosovës ka nisur hetimet për një rast të cilësuar si “Hetim mbi vdekjen” në Hani e Elezit.

Sipas raportit 24-orësh, një burrë është gjetur pa shenja jete nga një dëshmitar. Në vendngjarje kanë dalë njësitë relevante policore dhe ekipi mjekësor, i cili ka konstatuar vdekjen e tij.

Me vendim të prokurorit, trupi i pajetë është dërguar në Institutin e Mjekësisë Ligjore për ekzaminime mjeko-ligjore, ndërsa rasti vazhdon të hetohet. /E.A/

Continue Reading

Të kërkuara