Lajmet
A do të rriten çmimet e derivateve pas sanksioneve të reja kundër Rusisë?
Ndalesa e BE-së do të hyjë në fuqi më 5 shkurt.
Published
3 years agoon
By
Betim GashiEvropa do të bëjë një tjetër hap të madh drejt ndërprerjes së lidhjeve të saj energjetike me Rusinë, duke i ndaluar importet e karburantit dizel dhe të produkteve të tjera nga nafta e papërpunuar ruse.
Ndalesa e BE-së do të hyjë në fuqi më 5 shkurt, pas embargos së saj mbi qymyrin dhe pjesën më të madhe të naftës nga Rusia.
Me këto veprime, blloku prej 27 vendesh po përpiqet ta kufizojë financimin e luftës ruse në Ukrainë, e cila po hyn në vitin e dytë.
Por, ndalesa e re ka edhe rreziqe: çmimet e naftës dizel janë rritur që nga fillimi i luftës më 24 shkurt të vitit të kaluar dhe ato mund të rriten sërish.
“Ne po i lëmë paratë në rrugë për të ofruar shërbimet tona”, thotë Hans-Dieter Sedelmeier nga kompania gjermane e autobusëve dhe udhëtimeve, Rast Reisen.
Shumica e gjërave që njerëzit blejnë ose hanë, transportohen në një moment të caktuar me kamionë, të cilët funksionojnë kryesisht me naftë dizel. Me këtë naftë funksionojnë edhe pajisjet e fermave, autobusët e qytetit dhe pajisjet industriale.
Kjo varet. Dizeli, si nafta e papërpunuar, shitet globalisht, dhe Evropa mund të kërkojë burime të reja, të tilla si SHBA-ja, India ose vendet në Lindjen e Mesme. Nëse një gjë e tillë realizohet, ndikimi në çmime mund të jetë i përkohshëm dhe modest.
Evropa tashmë ka zvogëluar gati në gjysmë importet e naftës ruse – nga 50% e totalit para luftës, në 27%. Furnizuesit amerikanë i kanë rritur furnizimet në nivele rekorde – nga 34.000 fuçi në ditë në fillim të vitit 2022, në 237.000 fuçi në ditë në janar të këtij viti, tregojnë të dhënat e kompanisë S&P Global.
Komisionarja për Energji e BE-së, Kadri Simson, thotë se tregjet kanë pasur kohë të përshtaten, pasi ndalesa është bërë publike në muajin qershor.
Evropianët, gjithashtu, duket se kanë rezervuar dizelin rus përpara afatit, pasi importet janë rritur muajin e kaluar.
Megjithatë, ekziston një faktor ndërlikues: Grupi i Shtatë demokracive të mëdha është duke biseduar për vendosjen e një çmimi tavan për naftën ruse dizel që shkon në vende të tjera, ashtu siç ka bërë edhe me naftën e papërpunuar ruse.
Ideja është që nafta ruse të rrjedhë në tregjet botërore, por të ardhurat e Moskës të zvogëlohen.
Nëse çmimi tavan funksionon ashtu siç thuhet, rrjedhat globale të naftës duhet të riorganizohen: Evropa të gjejë furnizues të rinj dhe Rusia të gjejë klientë të rinj.
Por, është e vështirë të thuhet se si do të funksionojë çmimi tavan dhe nëse Rusia do të hakmerret duke i ndaluar dërgesat.
“Kur eksportet ruse janë të kufizuara, për çfarëdo arsyeje, kjo sigurisht që shkakton telashe në gjithë këtë proces riorganizimi”, thotë Hedi Grati, udhëheqës i kërkimeve të karburanteve dhe rafinimit për Evropën në S&P Global Commodity Insights.
“Evropa do të konkurronte me importues të tjerë të mëdhenj dhe kjo do të shkaktonte presion në rritje mbi çmimet”, shton ai.
Nëse çmimi tavan nuk bllokon sasi të mëdha të dizelit rus, mund të ketë “një rritje jetëshkurtër” çmimesh, derisa të përshtaten tregjet. Kjo, pasi cisternat do të udhëtonin më gjatë nga SHBA-ja, Lindja e Mesme ose India në Evropë, sesa nga portet ruse në Detin Baltik.
Më vonë këtë vit, në Kuvajt dhe në Arabinë Saudite pritet të nisin kapacitete të reja të rafinimit të naftës, ndërsa në Oman nga viti 2024. Kjo “mund ta lehtësojë presionin nga ky divorc me Rusinë”, thotë Grati.
Çfarë mund të arrihet me çmimin tavan?
Shpresa është të arrihet efekti i çmimit tavan të naftës, i cili i ka ndaluar kompanitë perëndimore që kontrollojnë kryesisht shërbimet e transportit detar, të marrin naftë të papërpunuar ruse me çmim mbi 60 dollarë për fuçi.
Rusia thotë se nuk do t’iu shesë naftë vendeve që respektojnë tavanin e çmimeve, por tavani dhe rënia e kërkesës si pasojë e ngadalësimit të ekonomisë globale, kanë bërë që klientët në Kinë, Indi dhe gjetkë të mund të blejnë naftë ruse me zbritje të mëdha, duke i ulur kështu të ardhurat e Kremlinit.
I nxitur nga çmimet më të shtrenjta të naftës së papërpunuar, çmimi i dizelit është rritur në më shumë se 1.000 dollarë për ton javën e kaluar, nga 800 dollarë për ton sa ka qenë në fillim të dhjetorit.
Dizeli kushton më shumë se 40 dollarë për fuçi krahasuar me naftën e papërpunuar që përdoret për ta bërë atë.
Çfarë ndodh nëse nafta dizel shtrenjtohet?
Çmimet e karburanteve kanë qenë një ndër faktorët kryesorë që kanë rritur inflacionin në Evropë, duke zvogëluar fuqinë blerëse të konsumatorëve dhe duke ngadalësuar ekonominë.
Çmimet e naftës në pompa janë luhatur nga 1.66 euro për litër në 2.14 euro për litër përgjatë një viti.
“Kjo është një rritje gjigante”, thotë Christopher Schuldes, familja e të cilit udhëheq kompaninë gjermane të kamionëve, Schuldes Spedition, tash e tri gjenerata.
Kompania ka 27 kamionë me naftë dhe 50 punonjës në qytetin Alsbah-Haehnllajn, i cili gjendet midis Frankfurtit dhe Hajdelbergut në Gjermaninë jugperëndimore.
Ajo i ka ulur kostot e karburanteve, duke i pajisur kamionët me motorë efiçientë dhe duke siguruar që ata nisen të ngarkuar plotësisht.
“Ne e kemi bërë këtë shumë kohë më parë, shumë kohë përpara se Rusia të pushtonte Ukrainën”, thotë Schuldes. “Nuk ka më vend për optimizëm”, shprehet ai.
Për të lehtësuar kostot shtesë të naftës, kompania ka bërë përpjekje të negociojë edhe çmime më të larta me klientët që kanë kontrata afatgjate. Disa kanë rënë dakord, disa jo. Edhe nëse kontrata lejon që çmimet të rriten me kostot e naftës, zbatimi i kësaj rritjeje vonon dy muaj./REL
Vendi
Zëri që mposhti heshtjen: Vasfije Krasniqi dritë mbi errësirën e krimeve serbe në Kuvend
Published
6 hours agoon
April 14, 2026By
UBTNews
Mes lotëve dhe një heshtjeje që peshonte rëndë, salla e Kuvendit të Kosovës u pushtua nga dhimbja dhe guximi i Vasfije Krasniqit.
Në seancën solemne për nder të 14 Prillit, Ditës Memoriale të të Mbijetuarve të Dhunës Seksuale, Krasniqi ndau një dëshmi që preku thellë të pranishmit, duke e shndërruar foltoren në një tribunë të të vërtetës që nuk mund të heshtet më.
Nën dritën simbolike të qirinjve, ky fjalim shënoi një moment reflektimi mbi rrugëtimin drejt drejtësisë dhe thyerjes së stigmës.
Vasfije Krasniqi, e cila është bërë simbol i guximit mbarëkombëtar, hapi fjalimin e saj duke kujtuar se kjo datë nuk është thjesht një shënim në kalendar, por dita që i ndau jetën përgjithmonë. Ajo kërkoi që institucionet dhe shoqëria të jenë krahu i fortë i të gjithë atyre që ende vuajnë në heshtje.
“Sot qëndroj para jush si një e mbijetuar, por mbi të gjitha si një zë që nuk zgjodhi heshtjen kurrë. 14 prilli nuk është vetëm një datë për mua, është data që ndryshoi jetën time përgjithmonë. Sot ky Kuvend bëhet një vend i veçantë i kujtesës, një vend ku dhimbja nuk fshihet, por ndriçon.” tha Krasniqi.
Krasniqi theksoi se errësira që ka mbuluar këto viktima për dekada po largohet, duke u zëvendësuar me respekt dhe prani institucionale.
“Për shumë vite drita ka munguar në jetën e shumë të mbijetuarve; heshtja, stigma dhe mungesa e mbështetjes ka bërë që shumë histori të mbesin të heshtura. Çdo qiri që ndezëm sot është një mesazh i qartë që të mbijetuarat nuk janë vetëm – zëri ynë ka rëndësi dhe dinjiteti ynë duhet të mbrohet e të respektohet.” u shpreh nën emocione Vasfije Krasniqi.
U.D. Presidentja dhe Ministrja e Drejtësisë, Albulena Haxhiu, vuri në dukje se dhuna seksuale nuk ishte rastësi, por një mjet brutal lufte i planifikuar nga Serbia për të goditur bërthamën e shoqërisë kosovare.
“Në Kosovë ky mjet brutal u ushtrua nga aparati shtetëror serb dhe kjo dhunë kishte për qëllim poshtërimin, nënçmimin dhe lëkundjen e themeleve të shtetit tonë. Autorët e këtyre krimeve mbeten të lirë jashtë juridiksionit tonë dhe nën mbrojtjen e Serbisë, por përkushtimi ynë nuk do të mungojë as me vepra e as me përpjekje”, tha Haxhiu.
Kryeministri Albin Kurti u zotua se shteti nuk do të lejojë që harresa të mbulojë krimet e forcave okupuese, duke bërë thirrje që shoqëria të marrë mbi supe detyrën e thyerjes së heshtjes.
“Kjo ditë është thirrje për drejtësi. Heshtja dhe stigma që ende rëndojnë mbi mijëra viktima vazhdojnë të peshojnë, por kjo heshtje nuk duhet të jetë barrë juaja – është detyrë e jona që ta thyejmë këtë heshtje. Serbia vazhdon të shërbejë si strehë ndaj kriminelëve që kryen këto krime.”, u shpeh Kurti.
Kurti kritikoi ashpër edhe tentativat e fundit të Beogradit për falsifikimin e së vërtetës historike, duke rikonfirmuar se sakrifica e të mbijetuarve do të nderohet gjithmonë me krenari shtetërore.
Vendi
Vazhdohet mandati i Petrit Ajetit në krye të AKI-së edhe për pesë vjet
Published
7 hours agoon
April 14, 2026By
UBTNews
U.D. Presidentja, Albulena Haxhiu, dhe Kryeministri Albin Kurti, kanë nënshkruar sot vendimin për vazhdimin e mandatit të Petrit Ajetit si drejtor i Agjencisë së Kosovës për Inteligjencë (AKI).
Me këtë vendim, Ajeti do të udhëheqë institucionin kryesor të inteligjencës në vend edhe për një mandat tjetër pesëvjeçar.
Sipas njoftimit, ky vendim vjen si rezultat i besimit në profesionalizmin, integritetin dhe lidershipin e treguar nga Ajeti në mbrojtje të sigurisë kombëtare.
Gjatë takimit të përbashkët, krerët e shtetit e falënderuan drejtorin e AKI-së për punën dhe përkushtimin e treguar gjatë mandatit të kaluar, duke vlerësuar kontributin e tij në forcimin e institucioneve të sigurisë në Republikën e Kosovës.
Vendi
Ferizaj: Sekuestrohen rreth 18 kg heroinë, arrestohen dy persona
Published
9 hours agoon
April 14, 2026By
UBTNews
Një aksion i gjerë dhe i koordinuar ndërmjet Prokurorisë Speciale dhe Policisë së Kosovës, i koduar nën Task Forcën “White Star”, ka goditur një rrjet të trafikimit të lëndëve narkotike në rajonin e Ferizajt. Operacioni, i zhvilluar më 13 prill 2026, ka rezultuar me arrestimin e dy personave të tjerë të dyshuar, duke e çuar numrin total të të ndaluarve në katër.
Gjatë këtij operacioni, autoritetet kanë arritur të sekuestrojnë një sasi të konsiderueshme prej rreth 17.9 kg lëndë narkotike, e llojit heroinë. Sipas njoftimit zyrtar, personat e ndaluar me inicialet A.D., S.Sh., M.Sh. dhe M.B., dyshohen për përfshirje në disa vepra penale që ndërlidhen me trafikimin dhe shpërndarjen e drogës.
Ky aksion vlerësohet si një goditje e rëndësishme ndaj grupeve kriminale në vend, ndërkohë që Prokuroria Speciale po vazhdon hetimet për të zbardhur të gjitha rrethanat dhe bashkëpunëtorët e mundshëm në këtë rast.
Lajmet
Hapet rruga për Byronë e Konfiskimit: Projektligji miratohet në lexim të parë
Published
9 hours agoon
April 14, 2026By
UBTNews
Komisioni për Legjislacion ka miratuar në lexim të parë Projektligjin për Byronë për Konfiskimin dhe Sekuestrimin e Pasurisë së Pajustifikueshme, duke i hapur rrugë dërgimit të tij për votim në Kuvendin e Kosovës.
Gjatë kësaj mbledhjeje, Ministrja e Drejtësisë, Donika Gërvalla, e cilësoi këtë nismë si një mekanizëm kyç për forcimin e sundimit të ligjit, duke theksuar se përmes tij vendoset një standard i qartë ku nuk do të ketë tolerancë ndaj pasurisë së fituar në mënyrë të paligjshme.
Gërvalla sqaroi para anëtarëve të Komisionit se roli i Byrosë do të jetë mbledhja, verifikimi dhe analizimi i informacioneve mbi bazën e mospërputhjeve substanciale financiare, por pa pasur kompetencë për të marrë vendime përfundimtare.
Ajo specifikoi se “Byroja nuk konfiskon”, pasi vendimi final për konfiskimin e pasurisë do të mbetet gjithmonë në duart e gjykatave. Projektligji, sipas saj, garanton të gjitha të drejtat e palëve në procedurë, duke përfshirë qasjen në dokumentacion dhe mjetet juridike.
Në përfundim, ministrja u bëri thirrje deputetëve që ta mbështesin këtë projektligj, pasi ai shkon përtej mandateve qeveritare dhe partive politike. Ajo nënvizoi se ky ligj shërben si një garanci për qytetarët dhe reformën në drejtësi, duke siguruar që çdo pasuri e pajustifikueshme të rikthehet te shteti dhe qytetarët përmes mekanizmave kushtetues.
Zëri që mposhti heshtjen: Vasfije Krasniqi dritë mbi errësirën e krimeve serbe në Kuvend
Vazhdohet mandati i Petrit Ajetit në krye të AKI-së edhe për pesë vjet
Rifillimi i diplomacisë: SHBA dhe Irani drejt bisedimeve të reja në Islamabad
Koncert i dedikuar grave kompozitore
Biblioteka Kombëtare do të promovojë në Belgjikë veprën “Ydriz Basha i Novosejt”
Ferizaj: Sekuestrohen rreth 18 kg heroinë, arrestohen dy persona
Hapet rruga për Byronë e Konfiskimit: Projektligji miratohet në lexim të parë
Orbani u mposht në Hungari, por Orbanizmi jeton
Qeveria miraton Projektligjin për Energjinë Elektrike
Të kërkuara
-
Lajmet2 months agoUBT nderon Familjen Jashari me Dekoratën Jetësore të Nderit
-
Lajmet3 months agoStudentët e UBT-së në vizitë studimore në Presidencën e Republikës së Kosovës
-
Lajmet2 months agoPërfundon seanca e sotme në Hagë për pengim të drejtësisë
-
Aktualitet2 months agoZPS: 437 incidente të ndalimit
