Lajmet

A do të rriten çmimet e derivateve pas sanksioneve të reja kundër Rusisë?

Ndalesa e BE-së do të hyjë në fuqi më 5 shkurt.

Published

on

Evropa do të bëjë një tjetër hap të madh drejt ndërprerjes së lidhjeve të saj energjetike me Rusinë, duke i ndaluar importet e karburantit dizel dhe të produkteve të tjera nga nafta e papërpunuar ruse.

Ndalesa e BE-së do të hyjë në fuqi më 5 shkurt, pas embargos së saj mbi qymyrin dhe pjesën më të madhe të naftës nga Rusia.

Me këto veprime, blloku prej 27 vendesh po përpiqet ta kufizojë financimin e luftës ruse në Ukrainë, e cila po hyn në vitin e dytë.

Por, ndalesa e re ka edhe rreziqe: çmimet e naftës dizel janë rritur që nga fillimi i luftës më 24 shkurt të vitit të kaluar dhe ato mund të rriten sërish.

“Ne po i lëmë paratë në rrugë për të ofruar shërbimet tona”, thotë Hans-Dieter Sedelmeier nga kompania gjermane e autobusëve dhe udhëtimeve, Rast Reisen.

Shumica e gjërave që njerëzit blejnë ose hanë, transportohen në një moment të caktuar me kamionë, të cilët funksionojnë kryesisht me naftë dizel. Me këtë naftë funksionojnë edhe pajisjet e fermave, autobusët e qytetit dhe pajisjet industriale.

Kjo varet. Dizeli, si nafta e papërpunuar, shitet globalisht, dhe Evropa mund të kërkojë burime të reja, të tilla si SHBA-ja, India ose vendet në Lindjen e Mesme. Nëse një gjë e tillë realizohet, ndikimi në çmime mund të jetë i përkohshëm dhe modest.

Evropa tashmë ka zvogëluar gati në gjysmë importet e naftës ruse – nga 50% e totalit para luftës, në 27%. Furnizuesit amerikanë i kanë rritur furnizimet në nivele rekorde – nga 34.000 fuçi në ditë në fillim të vitit 2022, në 237.000 fuçi në ditë në janar të këtij viti, tregojnë të dhënat e kompanisë S&P Global.

Komisionarja për Energji e BE-së, Kadri Simson, thotë se tregjet kanë pasur kohë të përshtaten, pasi ndalesa është bërë publike në muajin qershor.

Evropianët, gjithashtu, duket se kanë rezervuar dizelin rus përpara afatit, pasi importet janë rritur muajin e kaluar.

Megjithatë, ekziston një faktor ndërlikues: Grupi i Shtatë demokracive të mëdha është duke biseduar për vendosjen e një çmimi tavan për naftën ruse dizel që shkon në vende të tjera, ashtu siç ka bërë edhe me naftën e papërpunuar ruse.

Ideja është që nafta ruse të rrjedhë në tregjet botërore, por të ardhurat e Moskës të zvogëlohen.

Nëse çmimi tavan funksionon ashtu siç thuhet, rrjedhat globale të naftës duhet të riorganizohen: Evropa të gjejë furnizues të rinj dhe Rusia të gjejë klientë të rinj.

Por, është e vështirë të thuhet se si do të funksionojë çmimi tavan dhe nëse Rusia do të hakmerret duke i ndaluar dërgesat.

“Kur eksportet ruse janë të kufizuara, për çfarëdo arsyeje, kjo sigurisht që shkakton telashe në gjithë këtë proces riorganizimi”, thotë Hedi Grati, udhëheqës i kërkimeve të karburanteve dhe rafinimit për Evropën në S&P Global Commodity Insights.

“Evropa do të konkurronte me importues të tjerë të mëdhenj dhe kjo do të shkaktonte presion në rritje mbi çmimet”, shton ai.

Nëse çmimi tavan nuk bllokon sasi të mëdha të dizelit rus, mund të ketë “një rritje jetëshkurtër” çmimesh, derisa të përshtaten tregjet. Kjo, pasi cisternat do të udhëtonin më gjatë nga SHBA-ja, Lindja e Mesme ose India në Evropë, sesa nga portet ruse në Detin Baltik.

Më vonë këtë vit, në Kuvajt dhe në Arabinë Saudite pritet të nisin kapacitete të reja të rafinimit të naftës, ndërsa në Oman nga viti 2024. Kjo “mund ta lehtësojë presionin nga ky divorc me Rusinë”, thotë Grati.

Çfarë mund të arrihet me çmimin tavan?

Shpresa është të arrihet efekti i çmimit tavan të naftës, i cili i ka ndaluar kompanitë perëndimore që kontrollojnë kryesisht shërbimet e transportit detar, të marrin naftë të papërpunuar ruse me çmim mbi 60 dollarë për fuçi.

Rusia thotë se nuk do t’iu shesë naftë vendeve që respektojnë tavanin e çmimeve, por tavani dhe rënia e kërkesës si pasojë e ngadalësimit të ekonomisë globale, kanë bërë që klientët në Kinë, Indi dhe gjetkë të mund të blejnë naftë ruse me zbritje të mëdha, duke i ulur kështu të ardhurat e Kremlinit.

I nxitur nga çmimet më të shtrenjta të naftës së papërpunuar, çmimi i dizelit është rritur në më shumë se 1.000 dollarë për ton javën e kaluar, nga 800 dollarë për ton sa ka qenë në fillim të dhjetorit.

Dizeli kushton më shumë se 40 dollarë për fuçi krahasuar me naftën e papërpunuar që përdoret për ta bërë atë.

Çfarë ndodh nëse nafta dizel shtrenjtohet?


Çmimet e karburanteve kanë qenë një ndër faktorët kryesorë që kanë rritur inflacionin në Evropë, duke zvogëluar fuqinë blerëse të konsumatorëve dhe duke ngadalësuar ekonominë.

Çmimet e naftës në pompa janë luhatur nga 1.66 euro për litër në 2.14 euro për litër përgjatë një viti.

“Kjo është një rritje gjigante”, thotë Christopher Schuldes, familja e të cilit udhëheq kompaninë gjermane të kamionëve, Schuldes Spedition, tash e tri gjenerata.

Kompania ka 27 kamionë me naftë dhe 50 punonjës në qytetin Alsbah-Haehnllajn, i cili gjendet midis Frankfurtit dhe Hajdelbergut në Gjermaninë jugperëndimore.

Ajo i ka ulur kostot e karburanteve, duke i pajisur kamionët me motorë efiçientë dhe duke siguruar që ata nisen të ngarkuar plotësisht.

“Ne e kemi bërë këtë shumë kohë më parë, shumë kohë përpara se Rusia të pushtonte Ukrainën”, thotë Schuldes. “Nuk ka më vend për optimizëm”, shprehet ai.

Për të lehtësuar kostot shtesë të naftës, kompania ka bërë përpjekje të negociojë edhe çmime më të larta me klientët që kanë kontrata afatgjate. Disa kanë rënë dakord, disa jo. Edhe nëse kontrata lejon që çmimet të rriten me kostot e naftës, zbatimi i kësaj rritjeje vonon dy muaj./REL

Vendi

Kosova pritet të ballafaqohet me Andorrën në ditën e zgjedhjeve

Published

on

By

Kryetari i Federatës së Futbollit të Kosovës, Agim Ademi, ka bërë të ditur se Andorra pritet të jetë kundërshtarja e radhës e “Dardanëve” në ndeshjet miqësore të muajit qershor. Takimi parashihet të zhvillohet mbrëmjen e 7 qershorit në stadiumin “Fadil Vokrri” në Prishtinë.

Ndonëse e njëjta datë përkon me mbajtjen e zgjedhjeve të parakohshme në Kosovë, i pari i FFK-së ka sqaruar se procesi zgjedhor nuk do të jetë pengesë për zhvillimin e lojës. Ademi theksoi se orari i ndeshjes nuk ndryshon, pasi takimi fillon pas mbylljes së vendvotimeve dhe është i paraparë brenda datave zyrtare të FIFA-s, siç raporton Koha.

“Jemi në kontakte me zyrtarët e Federatës së Andorrës dhe besoj se ata do të jenë një nga kundërshtarët tanë. Nuk ka nevojë për ndryshim të datës, pasi ndeshja nis kur zgjedhjet tashmë kanë përfunduar,” deklaroi Ademi për Kohën.

Ky cikël miqësoresh vjen pas një rrugëtimi emocionues të Kosovës në muajin mars, ku ekipi ishte shumë pranë kualifikimit për Botërorin 2026. Pasi mposhtën Sllovakinë me rezultat 4:3 në Bratislavë, “Dardanët” u ndalën në finale të plejofit nga Turqia, që triumfoi 1:0 në Prishtinë.

Këto ndeshje do t’i shërbejnë përzgjedhësit Franco Foda si përgatitje finale për edicionin e ri të Ligës së Kombeve, që nis në shtator. Kosova, e promovuar për herë të parë në Ligën B, ndodhet në një grup sfidues me Austrinë, Irlandën dhe Izraelin, ndërsa fushatën e hap më 24 shtator si nikoqire e Irlandës. /KOHA/

 

 

Continue Reading

Lajmet

Ditët e Artit dhe Dizajnit 2026 në UBT sjellin një mbrëmje të veçantë kulturore me promovimin e albumit pianistik të Ardita Bufaj dhe librit “Opera – Koncept dhe Strukturë”

Published

on

By

Në kuadër të programit Ditët e Artit dhe Dizajnit 2026, që po zhvillohet në UBT, Fakulteti i Artit dhe Dizajnit organizon një nga ngjarjet më të veçanta artistike dhe akademike të këtij edicioni, duke sjellë një mbrëmje që ndërthur muzikën, filmin, artin skenik dhe reflektimin shkencor në një platformë unike kulturore.

Më 8 maj 2026, në ambientet e UBT, do të promovohet albumi pianistik i pianistes së njohur Ardita Bufaj, me titull “Eko e një kohe të largët”, një projekt artistik që sjell për publikun interpretimin e kolonave zanore të filmave të kompozitorit Haig Zacharian, duke rikthyer përmes pianos emocione, kujtesë artistike dhe dimensione të veçanta të trashëgimisë muzikore filmike.

Ky promovim përfaqëson një përvojë artistike të rrallë, ku muzika pianistike shndërrohet në urë lidhëse ndërmjet kujtesës, artit vizual dhe ndjeshmërisë bashkëkohore, duke e vendosur publikun përballë një dialogu të thellë mes tingullit dhe narrativës filmike.

Në të njëjtën mbrëmje do të promovohet edhe libri “Opera – Koncept dhe Strukturë” nga Prof. Asoc. Dr. Holta Sina Kilica, një vepër akademike që trajton në mënyrë të thelluar dimensionet strukturore, estetike dhe konceptuale të operës, duke sjellë një kontribut të rëndësishëm në studimet muzikore dhe artistike.

Ky aktivitet multidimensional synon të krijojë një hapësirë të avancuar diskutimi mbi artin, muzikën dhe teorinë, përmes pjesëmarrjes së një paneli të përbërë nga emra të njohur të artit dhe akademisë, përfshirë Haig Zacharian, Ardita Bufaj, Holta Sina Kilica, Indira Çipa, Dafina Zeqiri, Korab Shaqiri, Armend Xhoni dhe Xhovana Marku.

Përmes këtij organizimi, Fakulteti i Artit dhe Dizajnit në UBT vazhdon të dëshmojë misionin e tij për të promovuar aktivitete që tejkalojnë format tradicionale të edukimit, duke krijuar ura mes praktikës artistike, kërkimit akademik dhe përvojës kulturore ndërkombëtare.

Continue Reading

Vendi

Studentët e Fakultetit Shkenca të Ushqimit dhe Bioteknologji në UBT eksplorojnë ekosistemin e inovacionit dhe sipërmarrjes në teknoparkun e Universitetit të Stambollit

Published

on

By

Në kuadër të vizitës së tyre akademike në Turqi, studentët e Fakultetit Shkenca të Ushqimit dhe Bioteknologji në UBT zhvilluan një vizitë të rëndësishme teknike dhe profesionale në teknoparkun që vepron në kuadër të Universitetit të Stambollit, duke përjetuar nga afër një prej ekosistemeve më dinamike të teknologjisë, inovacionit dhe sipërmarrjes universitare.

Kjo përvojë unike u ofroi studentëve mundësinë të njihen me funksionimin e teknoparkeve moderne, strukturat mbështetëse për zhvillimin e ideve inovative, si dhe me kompani start-up që operojnë në sektorë strategjikë si shkenca ushqimore, bioteknologjia, kërkim-zhvillimi (R&D) dhe teknologjitë e avancuara.

Gjatë programit, studentët morën pjesë në prezantime të specializuara mbi proceset e sipërmarrjes, ndërtimin e modeleve të biznesit të bazuara në inovacion, mekanizmat e financimit dhe mbështetjes për kërkim-zhvillim, si dhe mënyrat se si projektet akademike transformohen në produkte dhe shërbime të komercializuara në treg.

Vizita shërbeu si një platformë e rëndësishme edukative për të kuptuar se si njohuritë teorike dhe kërkimi shkencor bashkohen me industrinë, duke krijuar mundësi reale për zhvillim ekonomik, teknologjik dhe profesional. Studentët patën rastin të shohin konkretisht rolin që bashkëpunimi universitet-industri luan në ndërtimin e sipërmarrjes së qëndrueshme dhe avancimin e sektorëve strategjikë.

Një pjesë veçanërisht inspiruese e kësaj eksperience ishte prezantimi i produkteve inovative, projekteve kërkimore dhe historive të suksesit nga kompanitë pjesëmarrëse, ku sipërmarrës të rinj dhe profesionistë të teknologjisë ndanë rrugëtimin e tyre drejt krijimit të bizneseve të suksesshme me bazë shkencore dhe teknologjike.

Këto histori suksesi shërbyen si një burim i fuqishëm motivimi për studentët e UBT-së, duke i inkurajuar ata të shohin veten jo vetëm si profesionistë të ardhshëm, por edhe si inovatorë, hulumtues dhe potencialisht themelues të projekteve të reja në sektorët e shkencës ushqimore dhe bioteknologjisë.

Programi Shkenca Ushqimore dhe Bioteknologji në UBT vazhdon të promovojë një qasje moderne dhe multidisiplinare të edukimit, ku përvoja ndërkombëtare, praktika profesionale, kërkimi shkencor dhe sipërmarrja janë pjesë integrale e formimit të studentëve.

Continue Reading

Lajmet

Studentët e Shkencës Ushqimore dhe Bioteknologjisë në UBT realizojnë vizitë akademike në İstanbul Nişantaşı Üniversitesi

Published

on

By

Në kuadër të angazhimit të vazhdueshëm të UBT-së për ndërkombëtarizimin e arsimit, fuqizimin e përvojës praktike dhe krijimin e mundësive konkrete për zhvillim profesional të studentëve, studentët e Fakultetit Shkenca të Ushqimit dhe Bioteknologjisë zhvilluan një vizitë akademike në İstanbul Nişantaşı Üniversitesi, një eksperiencë e rëndësishme studimore që synon zgjerimin e njohurive dhe lidhjen e studentëve me standardet ndërkombëtare të arsimit dhe kërkimit shkencor.

Gjatë kësaj vizite, studentët patën mundësinë të vizitojnë nga afër laboratorët e shkencave ushqimore, të njihen me infrastrukturën moderne laboratorike, teknologjitë bashkëkohore të përdorura në analizat shkencore, si dhe me aktivitetet akademike dhe kërkimore që zhvillohen në këtë institucion prestigjioz.

Programi përfshiu prezantime të specializuara akademike, përmes të cilave studentët u njohën me praktikat moderne në fushën e shkencës ushqimore, bioteknologjisë dhe inovacionit shkencor, ndërsa informacion të detajuar mbi laboratorët, metodologjitë kërkimore dhe punën shkencore prezantoi Prof. Dr. Ali Paşazade, duke ofruar një perspektivë të avancuar mbi zhvillimet më të fundit në këtë sektor strategjik.

Vizita nuk u fokusua vetëm në aspektin studimor, por shërbeu edhe si një platformë e rëndësishme institucionale për zgjerimin e bashkëpunimit ndëruniversitar. Në këtë kuadër, Dekani i Fakultetit të Shkencave Ushqimore dhe Bioteknologjisë në UBT, Prof. Dr. Fidan Feka, zhvilloi një takim zyrtar me Rektoren e İstanbul Nişantaşı Üniversitesi, Prof. Dr. Ayşegül Komsuoğlu Çıtıpıtıoğlu, ku u diskutuan mundësitë e bashkëpunimit akademik, shkëmbimeve studentore, mobilitetit të stafit dhe projekteve të përbashkëta kërkimore ndërmjet dy institucioneve.

Pjesë e delegacionit akademik të UBT-së në këtë vizitë ishin edhe Cengiz Çesko dhe Gani Kastrati, duke dëshmuar përkushtimin institucional për krijimin e urave të reja të bashkëpunimit ndërkombëtar në funksion të avancimit të programeve akademike.

Programi Shkencat e Ushqimit dhe Bioteknologji në UBT vazhdon të dëshmojë vizionin e tij modern dhe orientimin drejt ekselencës, duke u ofruar studentëve jo vetëm arsim teorik cilësor, por edhe përvoja ndërkombëtare, qasje në laboratorë modernë, partneritete strategjike dhe ekspozim të drejtpërdrejtë ndaj praktikave globale të industrisë dhe kërkimit shkencor.

Përmes aktiviteteve të tilla, UBT forcon pozitën e tij si institucion lider në rajon, duke krijuar një model edukimi ku teoria, praktika, inovacioni dhe ndërkombëtarizimi ndërthuren për të përgatitur profesionistë të rinj të gatshëm për sfidat e tregut global.

Continue Reading

Të kërkuara