Lajmet

A do të rriten çmimet e derivateve pas sanksioneve të reja kundër Rusisë?

Ndalesa e BE-së do të hyjë në fuqi më 5 shkurt.

Published

on

Evropa do të bëjë një tjetër hap të madh drejt ndërprerjes së lidhjeve të saj energjetike me Rusinë, duke i ndaluar importet e karburantit dizel dhe të produkteve të tjera nga nafta e papërpunuar ruse.

Ndalesa e BE-së do të hyjë në fuqi më 5 shkurt, pas embargos së saj mbi qymyrin dhe pjesën më të madhe të naftës nga Rusia.

Me këto veprime, blloku prej 27 vendesh po përpiqet ta kufizojë financimin e luftës ruse në Ukrainë, e cila po hyn në vitin e dytë.

Por, ndalesa e re ka edhe rreziqe: çmimet e naftës dizel janë rritur që nga fillimi i luftës më 24 shkurt të vitit të kaluar dhe ato mund të rriten sërish.

“Ne po i lëmë paratë në rrugë për të ofruar shërbimet tona”, thotë Hans-Dieter Sedelmeier nga kompania gjermane e autobusëve dhe udhëtimeve, Rast Reisen.

Shumica e gjërave që njerëzit blejnë ose hanë, transportohen në një moment të caktuar me kamionë, të cilët funksionojnë kryesisht me naftë dizel. Me këtë naftë funksionojnë edhe pajisjet e fermave, autobusët e qytetit dhe pajisjet industriale.

Kjo varet. Dizeli, si nafta e papërpunuar, shitet globalisht, dhe Evropa mund të kërkojë burime të reja, të tilla si SHBA-ja, India ose vendet në Lindjen e Mesme. Nëse një gjë e tillë realizohet, ndikimi në çmime mund të jetë i përkohshëm dhe modest.

Evropa tashmë ka zvogëluar gati në gjysmë importet e naftës ruse – nga 50% e totalit para luftës, në 27%. Furnizuesit amerikanë i kanë rritur furnizimet në nivele rekorde – nga 34.000 fuçi në ditë në fillim të vitit 2022, në 237.000 fuçi në ditë në janar të këtij viti, tregojnë të dhënat e kompanisë S&P Global.

Komisionarja për Energji e BE-së, Kadri Simson, thotë se tregjet kanë pasur kohë të përshtaten, pasi ndalesa është bërë publike në muajin qershor.

Evropianët, gjithashtu, duket se kanë rezervuar dizelin rus përpara afatit, pasi importet janë rritur muajin e kaluar.

Megjithatë, ekziston një faktor ndërlikues: Grupi i Shtatë demokracive të mëdha është duke biseduar për vendosjen e një çmimi tavan për naftën ruse dizel që shkon në vende të tjera, ashtu siç ka bërë edhe me naftën e papërpunuar ruse.

Ideja është që nafta ruse të rrjedhë në tregjet botërore, por të ardhurat e Moskës të zvogëlohen.

Nëse çmimi tavan funksionon ashtu siç thuhet, rrjedhat globale të naftës duhet të riorganizohen: Evropa të gjejë furnizues të rinj dhe Rusia të gjejë klientë të rinj.

Por, është e vështirë të thuhet se si do të funksionojë çmimi tavan dhe nëse Rusia do të hakmerret duke i ndaluar dërgesat.

“Kur eksportet ruse janë të kufizuara, për çfarëdo arsyeje, kjo sigurisht që shkakton telashe në gjithë këtë proces riorganizimi”, thotë Hedi Grati, udhëheqës i kërkimeve të karburanteve dhe rafinimit për Evropën në S&P Global Commodity Insights.

“Evropa do të konkurronte me importues të tjerë të mëdhenj dhe kjo do të shkaktonte presion në rritje mbi çmimet”, shton ai.

Nëse çmimi tavan nuk bllokon sasi të mëdha të dizelit rus, mund të ketë “një rritje jetëshkurtër” çmimesh, derisa të përshtaten tregjet. Kjo, pasi cisternat do të udhëtonin më gjatë nga SHBA-ja, Lindja e Mesme ose India në Evropë, sesa nga portet ruse në Detin Baltik.

Më vonë këtë vit, në Kuvajt dhe në Arabinë Saudite pritet të nisin kapacitete të reja të rafinimit të naftës, ndërsa në Oman nga viti 2024. Kjo “mund ta lehtësojë presionin nga ky divorc me Rusinë”, thotë Grati.

Çfarë mund të arrihet me çmimin tavan?

Shpresa është të arrihet efekti i çmimit tavan të naftës, i cili i ka ndaluar kompanitë perëndimore që kontrollojnë kryesisht shërbimet e transportit detar, të marrin naftë të papërpunuar ruse me çmim mbi 60 dollarë për fuçi.

Rusia thotë se nuk do t’iu shesë naftë vendeve që respektojnë tavanin e çmimeve, por tavani dhe rënia e kërkesës si pasojë e ngadalësimit të ekonomisë globale, kanë bërë që klientët në Kinë, Indi dhe gjetkë të mund të blejnë naftë ruse me zbritje të mëdha, duke i ulur kështu të ardhurat e Kremlinit.

I nxitur nga çmimet më të shtrenjta të naftës së papërpunuar, çmimi i dizelit është rritur në më shumë se 1.000 dollarë për ton javën e kaluar, nga 800 dollarë për ton sa ka qenë në fillim të dhjetorit.

Dizeli kushton më shumë se 40 dollarë për fuçi krahasuar me naftën e papërpunuar që përdoret për ta bërë atë.

Çfarë ndodh nëse nafta dizel shtrenjtohet?


Çmimet e karburanteve kanë qenë një ndër faktorët kryesorë që kanë rritur inflacionin në Evropë, duke zvogëluar fuqinë blerëse të konsumatorëve dhe duke ngadalësuar ekonominë.

Çmimet e naftës në pompa janë luhatur nga 1.66 euro për litër në 2.14 euro për litër përgjatë një viti.

“Kjo është një rritje gjigante”, thotë Christopher Schuldes, familja e të cilit udhëheq kompaninë gjermane të kamionëve, Schuldes Spedition, tash e tri gjenerata.

Kompania ka 27 kamionë me naftë dhe 50 punonjës në qytetin Alsbah-Haehnllajn, i cili gjendet midis Frankfurtit dhe Hajdelbergut në Gjermaninë jugperëndimore.

Ajo i ka ulur kostot e karburanteve, duke i pajisur kamionët me motorë efiçientë dhe duke siguruar që ata nisen të ngarkuar plotësisht.

“Ne e kemi bërë këtë shumë kohë më parë, shumë kohë përpara se Rusia të pushtonte Ukrainën”, thotë Schuldes. “Nuk ka më vend për optimizëm”, shprehet ai.

Për të lehtësuar kostot shtesë të naftës, kompania ka bërë përpjekje të negociojë edhe çmime më të larta me klientët që kanë kontrata afatgjate. Disa kanë rënë dakord, disa jo. Edhe nëse kontrata lejon që çmimet të rriten me kostot e naftës, zbatimi i kësaj rritjeje vonon dy muaj./REL

lajme

Fakulteti Arti dhe Mediat Digjitale në UBT organizoi ekspozitën artistike “Buoyant”, një reflektim mbi marrëdhënien mes natyrës dhe botës digjitale

Published

on

By

Fakulteti Arti dhe Mediat Digjitale në UBT organizoi ekspozitën artistike “Buoyant”, një ngjarje që solli së bashku artin bashkëkohor, dizajnin dhe teknologjinë në një hapësirë unike pranë Liqenit të Batllavës. Aktiviteti ofroi një përvojë artistike që ndërthuri peizazhin natyror me instalacionet dhe konceptet vizuale të krijuara nga studentët dhe stafi akademik.

Ekspozita “Buoyant” u ndërtua mbi idenë e eksplorimit të hapësirës ndërmjet natyrës dhe artificiales, aty ku kufijtë bëhen gjithnjë e më të paqartë dhe realitetet ndërthuren. Përmes veprave artistike, formave digjitale dhe interpretimeve kreative, pjesëmarrësit u ftuan të reflektojnë mbi mënyrën se si teknologjia, mjedisi dhe identiteti njerëzor bashkëjetojnë në një botë që ndryshon vazhdimisht.

Koncepti i ekspozitës trajtoi tema aktuale si transformimi i peizazheve, ndikimi i teknologjisë në perceptimin e realitetit, identitetet në evolucion dhe aftësia e njeriut për t’u përshtatur me ndryshimet e pandërprera. Përmes një qasjeje multidisiplinare, studentët shpalosën vizionin e tyre artistik duke kombinuar elemente të artit vizual, dizajnit dhe mediave digjitale.

Continue Reading

lajme

United Hospital fuqizon Kardiokirurgjinë me Dr. Sulejman Kusin, ekspertizë ndërkombëtare dhe standarde moderne për trajtimin e sëmundjeve të zemrës

Published

on

By

Prishtinë – Në një kohë kur sëmundjet kardiovaskulare vazhdojnë të mbeten ndër shkaktarët kryesorë të problemeve shëndetësore, investimi në ekspertizë mjekësore dhe teknologji bashkëkohore është bërë një domosdoshmëri. Duke ndjekur këtë vizion, United Hospital vazhdon të zgjerojë kapacitetet e tij klinike, duke konsoliduar Departamentin e Kardiokirurgjisë me ardhjen e Dr. Sulejman Kusit, specialist i kardiokirurgjisë me përvojë profesionale dhe trajnim të avancuar në qendra të njohura mjekësore në Samsun dhe Stamboll, Turqi.

Ky angazhim përfaqëson një tjetër hap në zhvillimin e shërbimeve të specializuara të spitalit, me synimin për t’u ofruar pacientëve kujdes kirurgjikal modern, të sigurt dhe të bazuar në praktikat më të avancuara të mjekësisë bashkëkohore. Duke investuar vazhdimisht në teknologji diagnostikuese, infrastrukturë moderne dhe staf të kualifikuar, United Hospital synon të krijojë një qendër referuese për diagnostikimin dhe trajtimin e patologjive komplekse të zemrës.

Në kuadër të Departamentit të Kardiokirurgjisë, Dr. Sulejman Kusi ofron një gamë të gjerë shërbimesh specialistike, duke filluar nga konsultat dhe vlerësimet paraoperative, deri te ndërhyrjet më të ndërlikuara kardiokirurgjikale.

Procesi i trajtimit fillon me vizitat specialistike dhe vlerësimin multidisiplinar, ku pacienti vlerësohet nga një ekip i përbërë nga kardiokirurgu, anesteziologu dhe specialistë të tjerë përkatës. Ky model bashkëpunimi mundëson planifikim të individualizuar të trajtimit dhe përgatitje optimale për çdo ndërhyrje kirurgjikale.

Në fushën e kirurgjisë së arterieve koronare, pacientëve u ofrohen procedura moderne të bypass-it aortokoronar, si me qarkullim ekstrakorporal (On-Pump CABG) ashtu edhe pa të (Off-Pump CABG), si dhe teknika të avancuara të revaskularizimit arterial dhe venoz të miokardit, me synimin për të përmirësuar furnizimin me gjak të muskulit të zemrës dhe cilësinë e jetës së pacientit.

Një tjetër segment i rëndësishëm përfshin kirurgjinë e valvulave të zemrës, ku realizohen ndërhyrje për zëvendësimin dhe riparimin e valvulave aortale, mitrale dhe trikuspidale, trajtimin kirurgjikal të endokarditit infektiv, si dhe procedura hibride në bashkëpunim me ekipin e kardiologjisë intervenuese.

Departamenti ofron gjithashtu kirurgji minimale invazive, duke përdorur teknika moderne me prerje më të vogla kirurgjikale, të cilat synojnë reduktimin e traumës operative, rikuperim më të shpejtë dhe rezultate më të mira funksionale për pacientët. Në këtë kategori përfshihen procedura të avancuara si ablacioni kirurgjikal i fibrilacionit atrial (Maze Procedure), rekonstruksioni kirurgjikal i ventrikulit të majtë (Dor Procedure) për pacientët me insuficiencë të avancuar kardiake, si dhe miektomia septale për trajtimin e kardiomiopatisë hipertrofike obstruktive.

United Hospital

Ekspertiza e Dr. Kusit shtrihet edhe në trajtimin e sëmundjeve të aortës, përfshirë riparimin dhe zëvendësimin e aneurizmave, trajtimin kirurgjikal të diseksioneve akute dhe kronike të aortës, si dhe korrigjimin e defekteve kongjenitale të zemrës tek pacientët e rritur.

Për pacientët me patologji komplekse, United Hospital ofron edhe procedura të kombinuara, ku ndërhyrjet koronare, valvulare dhe aortike realizohen në të njëjtën seancë operative, përmes një bashkëpunimi të ngushtë ndërmjet kardiokirurgut, kardiologut, anesteziologut dhe ekipit multidisiplinar.

Filozofia e United Hospital mbështetet në ofrimin e kujdesit shëndetësor të bazuar në evidencë shkencore, inovacion teknologjik dhe standarde të larta profesionale, duke e vendosur pacientin në qendër të çdo vendimmarrjeje klinike. Investimet e vazhdueshme në teknologji, aparatura moderne dhe burime njerëzore të specializuara e kanë bërë spitalin një adresë të rëndësishme për trajtimin e patologjive komplekse në Kosovë.

“Zemra juaj meriton kujdesin e profesionistëve” mbetet filozofia që udhëheq këtë shërbim, duke synuar diagnostikim të hershëm, trajtim kirurgjikal cilësor dhe rikthim të sigurt të pacientëve në jetën e tyre të përditshme.

Për informata shtesë dhe rezervimin e një vizite ose konsulte kardiokirurgjikale me Dr. Sulejman Kusin, pacientët mund të kontaktojnë United Hospital në numrat:

📞 038 60 70 70 | 046 60 70 70

📍 M2 Prishtinë–Ferizaj, Km 7, Prishtinë, Kosovë

Continue Reading

Vendi

Rriten sërish çmimet e naftës dhe benzinës në Kosovë

Published

on

Nafta e benzina po vazhdojnë të shtrenjtohen, sipas çmimeve të publikuara sot nga Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë dhe Tregtisë.

Nafta sot do të tregtohet me 1.74 euro për litër, një cent më shtrenjtë se dje.

Benzina do të shitet me 1.53 euro për litër, po ashtu një centë më shtrenjtë se dje. 

Gazit i ka mbetur çmimi i njëjtë, 0.60 euro për litër.

Çmimin më të lartë që nga nisja e luftës në Lindjen e Mesme nafta e arriti në Kosovë më 9 prill, kur një litër shitej për 1.91 euro.

Prej arritjes së armëpushimit mes Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe Iranit, çmimi i naftës në tregjet ndërkombëtare kishte shënuar rënie. Megjithatë, situata ndryshoi ditët e fundit pas rikthimit të sulmeve dhe mbylljes së sërishme të Ngushticës së Hormuzit, një nga korridoret më të rëndësishme për transportin e naftës në botë./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Kaseta e intervistës së vitit 2008 do të përdoret si provë në gjyqin për vrasjen e Tupac Shakur

Published

on

Një gjykatëse në Nevada ka vendosur se një regjistrim i një interviste policore të vitit 2008 me Duane “Keffe D” Davis mund të përdoret si provë në gjyqin e ardhshëm për vrasjen e reperit të njohur Tupac Shakur.

Gjyqtarja Carli Kierny e ka pranuar si dëshmi regjistrimin e intervistës, ndërsa procesi gjyqësor ndaj Davis, 63-vjeçarit të akuzuar për vrasjen e Shakur, pritet të nisë më 10 gusht në Las Vegas dhe të zgjasë rreth katër javë.

Prokuroria ka argumentuar se nuk ekziston bazë ligjore për përjashtimin e kësaj interviste nga provat e gjyqit. Ndërkaq, mbrojtja ka pretenduar se intervista duhej të mbetej konfidenciale, duke thënë se hetuesit e kishin siguruar Davis se deklaratat e tij nuk do të përdoreshin kundër tij.

Rasti i vrasjes së Tupac Shakur mbeti për shumë vite një nga misteret më të mëdha kriminale në Shtetet e Bashkuara. Hetimi mori hov sërish pasi Davis foli publikisht për ngjarjen, përfshirë edhe në një libër ku ai pretendoi se ishte në automjetin nga i cili u sigurua arma e përdorur në sulm.

Tupac Shakur u qëllua më 7 shtator 1996 në Las Vegas, ndërsa ndodhej në një veturë pranë themeluesit të “Death Row Records”, Marion “Suge” Knight. Një Cadillac i bardhë u afrua pranë tyre dhe nga automjeti u hap zjarr.

Shakur u plagos rëndë dhe vdiq gjashtë ditë më vonë, ndërsa Knight pësoi lëndime më të lehta. Rasti për vite me radhë u konsiderua një nga vrasjet më të famshme të pazgjidhura në historinë e muzikës hip-hop./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara