Lajmet

A do të rriten çmimet e derivateve pas sanksioneve të reja kundër Rusisë?

Ndalesa e BE-së do të hyjë në fuqi më 5 shkurt.

Published

on

Evropa do të bëjë një tjetër hap të madh drejt ndërprerjes së lidhjeve të saj energjetike me Rusinë, duke i ndaluar importet e karburantit dizel dhe të produkteve të tjera nga nafta e papërpunuar ruse.

Ndalesa e BE-së do të hyjë në fuqi më 5 shkurt, pas embargos së saj mbi qymyrin dhe pjesën më të madhe të naftës nga Rusia.

Me këto veprime, blloku prej 27 vendesh po përpiqet ta kufizojë financimin e luftës ruse në Ukrainë, e cila po hyn në vitin e dytë.

Por, ndalesa e re ka edhe rreziqe: çmimet e naftës dizel janë rritur që nga fillimi i luftës më 24 shkurt të vitit të kaluar dhe ato mund të rriten sërish.

“Ne po i lëmë paratë në rrugë për të ofruar shërbimet tona”, thotë Hans-Dieter Sedelmeier nga kompania gjermane e autobusëve dhe udhëtimeve, Rast Reisen.

Shumica e gjërave që njerëzit blejnë ose hanë, transportohen në një moment të caktuar me kamionë, të cilët funksionojnë kryesisht me naftë dizel. Me këtë naftë funksionojnë edhe pajisjet e fermave, autobusët e qytetit dhe pajisjet industriale.

Kjo varet. Dizeli, si nafta e papërpunuar, shitet globalisht, dhe Evropa mund të kërkojë burime të reja, të tilla si SHBA-ja, India ose vendet në Lindjen e Mesme. Nëse një gjë e tillë realizohet, ndikimi në çmime mund të jetë i përkohshëm dhe modest.

Evropa tashmë ka zvogëluar gati në gjysmë importet e naftës ruse – nga 50% e totalit para luftës, në 27%. Furnizuesit amerikanë i kanë rritur furnizimet në nivele rekorde – nga 34.000 fuçi në ditë në fillim të vitit 2022, në 237.000 fuçi në ditë në janar të këtij viti, tregojnë të dhënat e kompanisë S&P Global.

Komisionarja për Energji e BE-së, Kadri Simson, thotë se tregjet kanë pasur kohë të përshtaten, pasi ndalesa është bërë publike në muajin qershor.

Evropianët, gjithashtu, duket se kanë rezervuar dizelin rus përpara afatit, pasi importet janë rritur muajin e kaluar.

Megjithatë, ekziston një faktor ndërlikues: Grupi i Shtatë demokracive të mëdha është duke biseduar për vendosjen e një çmimi tavan për naftën ruse dizel që shkon në vende të tjera, ashtu siç ka bërë edhe me naftën e papërpunuar ruse.

Ideja është që nafta ruse të rrjedhë në tregjet botërore, por të ardhurat e Moskës të zvogëlohen.

Nëse çmimi tavan funksionon ashtu siç thuhet, rrjedhat globale të naftës duhet të riorganizohen: Evropa të gjejë furnizues të rinj dhe Rusia të gjejë klientë të rinj.

Por, është e vështirë të thuhet se si do të funksionojë çmimi tavan dhe nëse Rusia do të hakmerret duke i ndaluar dërgesat.

“Kur eksportet ruse janë të kufizuara, për çfarëdo arsyeje, kjo sigurisht që shkakton telashe në gjithë këtë proces riorganizimi”, thotë Hedi Grati, udhëheqës i kërkimeve të karburanteve dhe rafinimit për Evropën në S&P Global Commodity Insights.

“Evropa do të konkurronte me importues të tjerë të mëdhenj dhe kjo do të shkaktonte presion në rritje mbi çmimet”, shton ai.

Nëse çmimi tavan nuk bllokon sasi të mëdha të dizelit rus, mund të ketë “një rritje jetëshkurtër” çmimesh, derisa të përshtaten tregjet. Kjo, pasi cisternat do të udhëtonin më gjatë nga SHBA-ja, Lindja e Mesme ose India në Evropë, sesa nga portet ruse në Detin Baltik.

Më vonë këtë vit, në Kuvajt dhe në Arabinë Saudite pritet të nisin kapacitete të reja të rafinimit të naftës, ndërsa në Oman nga viti 2024. Kjo “mund ta lehtësojë presionin nga ky divorc me Rusinë”, thotë Grati.

Çfarë mund të arrihet me çmimin tavan?

Shpresa është të arrihet efekti i çmimit tavan të naftës, i cili i ka ndaluar kompanitë perëndimore që kontrollojnë kryesisht shërbimet e transportit detar, të marrin naftë të papërpunuar ruse me çmim mbi 60 dollarë për fuçi.

Rusia thotë se nuk do t’iu shesë naftë vendeve që respektojnë tavanin e çmimeve, por tavani dhe rënia e kërkesës si pasojë e ngadalësimit të ekonomisë globale, kanë bërë që klientët në Kinë, Indi dhe gjetkë të mund të blejnë naftë ruse me zbritje të mëdha, duke i ulur kështu të ardhurat e Kremlinit.

I nxitur nga çmimet më të shtrenjta të naftës së papërpunuar, çmimi i dizelit është rritur në më shumë se 1.000 dollarë për ton javën e kaluar, nga 800 dollarë për ton sa ka qenë në fillim të dhjetorit.

Dizeli kushton më shumë se 40 dollarë për fuçi krahasuar me naftën e papërpunuar që përdoret për ta bërë atë.

Çfarë ndodh nëse nafta dizel shtrenjtohet?


Çmimet e karburanteve kanë qenë një ndër faktorët kryesorë që kanë rritur inflacionin në Evropë, duke zvogëluar fuqinë blerëse të konsumatorëve dhe duke ngadalësuar ekonominë.

Çmimet e naftës në pompa janë luhatur nga 1.66 euro për litër në 2.14 euro për litër përgjatë një viti.

“Kjo është një rritje gjigante”, thotë Christopher Schuldes, familja e të cilit udhëheq kompaninë gjermane të kamionëve, Schuldes Spedition, tash e tri gjenerata.

Kompania ka 27 kamionë me naftë dhe 50 punonjës në qytetin Alsbah-Haehnllajn, i cili gjendet midis Frankfurtit dhe Hajdelbergut në Gjermaninë jugperëndimore.

Ajo i ka ulur kostot e karburanteve, duke i pajisur kamionët me motorë efiçientë dhe duke siguruar që ata nisen të ngarkuar plotësisht.

“Ne e kemi bërë këtë shumë kohë më parë, shumë kohë përpara se Rusia të pushtonte Ukrainën”, thotë Schuldes. “Nuk ka më vend për optimizëm”, shprehet ai.

Për të lehtësuar kostot shtesë të naftës, kompania ka bërë përpjekje të negociojë edhe çmime më të larta me klientët që kanë kontrata afatgjate. Disa kanë rënë dakord, disa jo. Edhe nëse kontrata lejon që çmimet të rriten me kostot e naftës, zbatimi i kësaj rritjeje vonon dy muaj./REL

lajme

UBT organizoi me sukses Akademinë Verore për Shkencat e Ushqimit dhe Agrikulturën

Published

on

By

Në kuadër të Global UBT Fest 2026, Fakulteti Shkencat e Ushqimit dhe Bioteknologji dhe Fakulteti Agrikulturë dhe Inxhinieri e Mjedisit organizuan me sukses Akademinë Verore 2026, me temë “Shkenca dhe inovacioni në shërbim të cilësisë së ushqimit dhe prodhimit të qëndrueshëm”.

Akademia u mbajt më 7 dhe 8 korrik në Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologji të UBT-së, duke bërë bashkë studentë, profesorë universitarë, ekspertë vendorë, si dhe përfaqësues të industrisë agro-ushqimore.

Gjatë dy ditëve të aktivitetit, pjesëmarrësit ndoqën dhjetë ligjërata profesionale, ku u trajtuan tema aktuale që lidhen me teknologjinë ushqimore, sigurinë dhe cilësinë e ushqimit, bujqësinë e qëndrueshme, inovacionin, përpunimin e produkteve ushqimore, si dhe bashkëpunimin ndërmjet institucioneve akademike dhe sektorit privat.

Ligjëratat u zhvilluan nga ekspertë me përvojë akademike dhe profesionale, të cilët prezantuan rezultatet e kërkimeve shkencore, përvojat praktike dhe trendet më të reja të zhvillimit në sektorin agro-ushqimor. Çdo sesion u shoqërua me diskutime interaktive, duke krijuar një mjedis të favorshëm për shkëmbimin e njohurive, ideve dhe përvojave ndërmjet pjesëmarrësve.

Akademia Verore u karakterizua nga një pjesëmarrje e lartë dhe angazhim aktiv. 37 pjesëmarrës përfunduan me sukses programin dyditor.

Përveç programit akademik, Akademia shërbeu edhe si një ngjarje e rëndësishme për forcimin e bashkëpunimit ndërmjet studentëve, profesorëve, institucioneve dhe industrisë, duke promovuar dialogun, rrjetëzimin profesional dhe shkëmbimin e praktikave më të mira.

Përmes organizimit të Akademisë Verore 2026, UBT rikonfirmoi përkushtimin e tij për ofrimin e arsimit cilësor, promovimin e kërkimit shkencor dhe inovacionit, si dhe përgatitjen e profesionistëve të rinj që do të kontribuojnë në zhvillimin e qëndrueshëm të sektorit agro-ushqimor në Kosovë dhe më gjerë.

Continue Reading

Aktualitet

Albion Rrahmani transferohet në Serie A te Venecia, ndahet me mesazh emocional nga Sparta

Published

on

By

Sulmuesi i përfaqësueses së Kosovës, Albion Rrahmani, ka bërë hapin e madh në karrierë duke u transferuar zyrtarisht në elitën e futbollit italian, Serie A, te skuadra e Venecias. Kompletimi i këtij transferimi dhe prezantimi i tij janë bërë të ditur të enjten.

Rrahmani i jep fund kështu një periudhe mjaft të suksesshme dyvjeçare te Sparta e Pragës, klub nga i cili u nda me një mesazh mjaft prekës dhe falënderues për tifozët dhe stafin.

“Të isha pjesë e këtij klubi për dy vitet e fundit ishte një nder për mua. Erdha këtu si një djalosh që mendonte se dinte gjithçka, por gjatë kësaj periudhe në këtë klub të madh, mësova shumë gjëra që më duheshin për të vazhduar ndjekjen e ëndrrës sime dhe për t’u bërë një lojtar më i mirë çdo ditë,” ka shkruar Rrahmani në postimin e tij të lamtumirës.

Sulmuesi kosovar ka theksuar se po largohet nga klubi çek si një futbollist i formësuar dhe mbi të gjitha si një burrë më i pjekur.

“Ju falënderoj që më pranuat ashtu siç isha, duke më mbështetur në momentet e mira dhe duke më qëndruar prapa në ato të vështira. Do t’ju mbështes gjithmonë dhe do të jem një tifoz i juaji, dhe ndoshta një ditë rrugët tona do të kryqëzohen përsëri. Një herë Spartan, përgjithmonë Spartan,” përfundoi Rrahmani.

Me kalimin te Venecia, Rrahmani do të ketë mundësinë të dëshmojë cilësitë e tij në një prej kampionateve më të forta në botë, duke shënuar një tjetër sukses të madh për futbollin kosovar në arenën ndërkombëtare. /D.L/

Continue Reading

Vendi

Tri raste të dhunës në familje brenda 24 orëve në Pejë dhe Gjakovë

Published

on

By

Vetëm brenda 24 orëve të fundit, Policia e Kosovës ka regjistruar tri raste të ndryshme të dhunës në familje në rajonin e Pejës dhe të Gjakovës, të cilat kanë çuar në arrestimin e dy personave dhe shpalljen në kërkim të një të mituri.

Rasti i parë është regjistruar në Pejë, në orët e hershme të mëngjesit të së mërkurës. Sipas Policisë, një person është arrestuar pasi i njëjti, në gjendje të dehur, kishte ushtruar dhunë psikike ndaj bashkëshortes së tij. Me urdhër të prokurorit kujdestar, i dyshuari është dërguar menjëherë në mbajtje.

Ndërkaq, dy raste të tjera të dhunës janë raportuar në komunën e Gjakovës. Në njërin prej tyre, një djalë i mitur ka sulmuar fizikisht nënën e tij. Sipas raportit policor, viktima nuk ka pësuar lëndime që kërkonin tretman mjekësor, ndërsa i dyshuari i mitur ka ikur nga vendi i ngjarjes dhe ndodhet në arrati. Rasti është duke u hetuar me intensitet nga njësitet përkatëse.

Po në Gjakovë, gjatë pasdites së të mërkurës është raportuar edhe një tjetër rast i dhunës brenda familjes. I dyshuari është shoqëruar në stacionin policor ku është intervistuar nga hetuesit dhe me vendim të prokurorit, edhe ai është dërguar në mbajtje. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Përfundon Akademia Verore e Aktrimit në UBT: Studentët trajtojnë lëvizjen skenike bashkë me aktorin Edlir Gashi

Published

on

By

Në valën e edicioneve të suksesshme të “Global Fest”, ka përfunduar zyrtarisht edhe Akademia Verore e Aktrimit në UBT. Ky edicion mblodhi studentë dhe të apasionuar pas artit skenik, duke u ofruar atyre një platformë unike të trajnimit intensiv dhe ndërveprimit të drejtpërdrejtë me profesionistë të industrisë së teatrit dhe televizionit.

Si në çdo akademi tjetër verore të organizuar këtë vit nga UBT, ku theksi kryesor u vë mbi praktikën dhe inovacionin, edhe kjo e aktrimit solli një program të pasur e dinamik. I ftuari special i këtij edicioni ishte aktori i mirënjohur Edlir Gashi, i angazhuar në shumë shfaqje teatrore si dhe në disa prej serialeve më të ndjekura vendore.

Gjatë ligjëratave dhe punëtorive të tij, Gashi trajtoi temën qendrore: “Movement, space, and ensemble work” (Lëvizja, hapësira dhe puna në ansambël). Ai zgjodhi të ndajë me studentët eksperiencat e tij të gjata mbi skenën dhe para kamerave, duke u zbërthyer atyre sfidat reale të profesionit të aktorit.

Përtej ligjërimit teorik, akademia u karakterizua nga një ndërveprim i vazhdueshëm artistik. Aktori Gashi i inkuadroi studentët në ushtrime të ndryshme praktike dhe lojëra artistike koncentrimi, të cilat ndihmojnë në lirimin e trupit, zotërimin e hapësirës skenike dhe rritjen e vëmendjes gjatë performancës në grup.

Studentët patën mundësinë të kalojnë nëpër sesione intensive të reflektimeve mbi teknikën e lëvizjes dhe koordinimit, duke i përmbyllur punimet me një prezantim të përbashkët ku testuan të gjitha njohuritë e fituara.

Me përfundimin e kësaj akademie, UBT dëshmoi edhe një herë përkushtimin për t’u ofruar studentëve jo vetëm mësimdhënie akademike, por edhe mundësinë për të prekur nga afër industrinë përmes bashkëpunimit me emra të dëshmuar të skenës kosovare.

 

Continue Reading

Të kërkuara