Lajmet

A do të rikthehet ekonomia botërore në normalitet në vitin 2022?

Pagat në sektorin e argëtimit dhe të turizmit janë në rritje.

Published

on

Nga Henry Curr

“The Economist”

Edhe sa do të zgjasin forcat stagflacioniste që po veprojnë aktualisht mbi ekonominë botërore? Gjatë gjithë vitit 2021, bankat qendrore dhe shumica e ekonomistëve kanë thënë se faktorët që shkaktojnë rritjen e inflacionit dhe ngadalësimin e rritjes ekonomike, do të jenë të përkohshëm.

Se kriza e zinxhirit të furnizimeve do të zbehej, se çmimi i energjisë do të ulej dhe se punonjësit në vendet e zhvilluara që kanë mbetur jashtë fuqisë punëtore – për arsye që askush nuk i kupton plotësisht – do të riktheheshin në punë.

E megjithatë, ndërsa viti 2021 i afrohet mbylljes, tregjet financiare, publiku, madje edhe vetë bankierët qendrorë kanë filluar që ta humbasin besimin. Dilema me të cilën përballen politikë–bërësit është e fortë. Përgjigja që japin tekstet shkollore ndaj inflacionit të shkaktuar nga ndërprerjet e furnizimeve, është shpërfillja dhe duke e lënë që të largohet vetë.

E pse të dëmtohen ekonomitë me normat më të larta të interesit, të cilat tek e fundit nuk do të zhbllokojnë situatën në porte, nuk do të krijojnë furnizime të reja me gaz natyror, dhe as nuk do t’i japin fund pandemisë së Covid-19?

Në vitin 2011, inflacioni në Britani u rrit në 5.2 për qind si pasojë i rritjes së çmimeve të mallrave, por Banka e Anglisë i mbajti të ulëta normat e interesit. Në eurozonë, Banka Qendrore Evropiane i rriti normat, duke ndihmuar në daljen e ekonomisë së saj nga recesioni, dhe shumë shpejt u përball me një inflacion shumë nën objektivin e saj.

Ashtu si atëherë, inflacioni në vitin 2022, i nxitur nga çmimet e larta të energjisë ka të ngjarë që të bjerë. (Inflacioni është shkalla e ndryshimit të çmimeve, gjë që do të thotë që edhe nëse çmimet nuk kthehen në nivelet e mëparshme, mjafton që të mos rriten aq shpejt).

Por krahasimi me fillimin e viteve 2010 është i pasaktë. Vështirësitë që ka hasur tregtia globale këtë vit, nuk janë shkaktuar vetëm nga ndërprerjet e zinxhirëve të furnizimit, siç janë për shembull vatrat e reja tëCovid-19 që po detyrojnë mbylljen e shumë fabrikave në Vietnam.

Ndëkohë stimulimi masiv fiskal dhe monetar, i kombinuar me distancimin social, i nxiti konsumatorët të konsumonin mallra nga më të ndryshmet, për të cilat as nuk kishin nevojë.

Në verën e këtij viti, shpenzimet e amerikanëve për produkte fizike ishin 7 për qind mbi prirjen mesatare para pandemisë. Edhe në vende të tjera, ka mungesë të mallrave në krahasim me kërkesën jashtëzakonisht të lartë për to.

Që ekonomia botërore të rikthehet në një lloj normaliteti, duhet që konsumatorët të shpenzojnë më shumë nga paratë e tyre të bollshme për shërbime, si ushqimi në restorant dhe udhëtimet. Mjerisht, ekonomitë janë të dëmtuara nga mungesa e punëtorëve të nevojshëm në këto industri, gjë që pengon lulëzimin e tyre.

Pagat në sektorin e argëtimit dhe të turizmit janë në rritje. Shumë ekonomistë shpresonin që punonjësit do të riktheheshin në masë, pasi përfundoi mbështetja emergjente për tregjet e punës, siç ishin skemat e ndihmës sociale për ata që u pushuan nga puna.

Por deri më tani, çuditërisht ka pak shenja që kjo gjë do të ndodhë. Që inflacioni të jetë i përkohshëm, duhet që të ndalet si rritja e pagave po ashtu edhe rritja e çmimeve. Alternativat janë një rritje e pamundur e produktivitetit, ose marzhe më të ulëta të fitimit, të cilat për biznese të tilla si restorantet janë tashmë të ulëta.

Disa ekspertë të politikave monetare, kanë filluar që të kenë frikë se mos ndodh e kundërta:rritja e pagave vazhdon, ndërsa punonjësit presin një inflacion më të lartë. Bota e pasur nuk ka parë një spirale të rritjes së madhe të pagave që prej vitit 1970, dhe ekspertët argumentojnë se në ekonomitë pa një rol të rëndësishëm të sindikatave, punëtorët nuk kanë gjasa që të negociojnë me punëdhënësit për paga më të larta.

Por nëse pritshmëria në rritje mbi inflacionin vërtetohet të jetë një profeci vetëpërmbushëse, atëherë puna e bankave qendrore do të bëhet papritmas shumë më e vështirë. Ata nuk do të ishin më në gjendje që ta mbanin inflacionin sipas objektivave të tyre, pa sakrifikuar vendet e punës.

Tregjet në zhvillim janë mësuar me këtë kalim të dhimbshëm midis rritjes ekonomike dhe inflacionit, por për dekada ajo nuk e ka dëmtuar shumë botën e pasur. Ndër vendet e mëdha të pasura, më pranë politikave monetare shtërnguese është Banka e Anglisë, e cila synon të ruajë besueshmërinë e objektivit të saj mbi inflacionin, në vend që kjo të garantohet nga kushtet ekonomike themelore.

Është e lehtë të imagjinohet që politikë–bërësit të rrisin normat e interesit, dhe më pas të pendohen për këtë veprim. Ndonëse inflacioni do të mbetet i lartë në muajt e parë të vitit 2022, bankierët qendrorë zakonisht mendojnë se duhet të paktën një vit e gjysmë që normat më të larta të interesit të japin efektin e tyre të plotë në ekonomi.

Forcat që më parë mbanin në nivele të ulëta normat globale dhe inflacionin – ndryshimi demografik, pabarazia dhe kërkesa e shfrenuar globale për asete të sigurta – mund të kenë rifituar fuqinë e tyre deri atëherë.

Forcimi i menjëhershëm i politikave fiskale në shumë vende, do të ndihmojë në qetësimin e ekonomive:Britania ka njoftuar rritje të mëdha të taksave, ndërsa presidenti amerikan Joe Biden po përpiqet të miratojë në Kongres disa programe të mëdha shpenzimesh.

Dhe rritja më e ngadaltë ekonomike në Kinë, vend që po përballet me një krizë në tregun e pasurive të paluajtshme, mund të përhapet globalisht. Mbi të gjitha, pandemia nuk ka mbaruar ende. Përhapja e mëtejshme e virusit mund t’i dëmtojë sërish ekonomitë nëse zbehet imuniteti, dhe nëse vaksinat nuk do të jenë efektive për variantet e reja të virusit që mund të shpërfaqen.

Por me zinxhirët e furnizimit në limitet e tyre, bota nuk mund të përsërisë iluzionin e ruajtjes së rritjes ekonomike në nivelet e dëshiruara, përmes përdorimit të stimujve fiskalë, që i zhvendos shpenzimet e konsumatorit drejt mallrave fizikë.

Përkundrazi, bankat qendrore do të duhet të frenojnë rritjen e shpenzimeve përmes miratimit të normave më të larta të interesit,për të shmangur inflacionin e tepruar, për aq kohë sa oferta të përshtatet me modelet e shpenzimeve dhe tregun e punës, të cilat aktualisht janë shumë të ndryshme nga situata që mbizotëronte në vitet 2010. Nëse normaliteti nuk kthehet në vitin 2022, alternativa është një rregullim i dhimbshëm ekonomik.Bota.al

Lajmet

Katy Perry konfirmohet në “Sunny Hill Festival 2026” – fansat aludojnë për praninë e Justin Trudeau

Published

on

By

Ylli botëror i muzikës pop, Katy Perry, do të jetë një nga emrat kryesorë të edicionit të sivjetmë të “Sunny Hill Festival” në Prishtinë, duke shënuar kështu paraqitjen e saj të parë në këtë festival.

Ardhja e këngëtares ka ngjallur interesim të madh te publiku, jo vetëm për performancën e saj në skenë, por edhe për jetën e saj private.

Së fundmi, në mediat rozë është përfolur për një lidhje të mundshme mes këngëtares dhe ish-kryeministrit të Kanadasë, Justin Trudeau. Kjo ka bërë që në rrjetet sociale të ngrihen pikëpyetje nëse ai do ta shoqërojë Perry-n gjatë qëndrimit të saj në Kosovë. /A.K/

Continue Reading

Lajmet

Edmond Hajrizi po e transformon “United Hospital” në një qendër moderne të ekselencës shëndetësore, ku inovacioni, teknologjia dhe humanizmi vendosen në shërbim të pacientit

Published

on

By

United Hospital po konsolidon çdo ditë e më shumë pozicionin e tij si një nga institucionet private më moderne dhe më inovative të kujdesit shëndetësor në Kosovë. Përmes investimeve të vazhdueshme në teknologjinë më të avancuar mjekësore, digjitalizimin e proceseve klinike, standardet ndërkombëtare dhe zhvillimin profesional të stafit, spitali po ndërton një model të ri të shëndetësisë moderne, ku cilësia, siguria dhe dinjiteti i pacientit janë boshti i çdo vendimmarrjeje.

Në qendër të këtij transformimi qëndron drejtuesi i United Hospital, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, një nga personalitetet më të njohura të botës akademike, inovacionit dhe teknologjisë në Kosovë. Me përvojën e tij ndërkombëtare në arsimin e lartë, kërkimin shkencor dhe zhvillimin teknologjik, Hajrizi po transferon në sektorin e shëndetësisë të njëjtën filozofi që e ka karakterizuar gjatë gjithë karrierës së tij: ndërtimin e institucioneve moderne, të orientuara drejt dijes, inovacionit dhe ekselencës.

Nën vizionin e tij strategjik, United Hospital nuk synon vetëm të ofrojë shërbime mjekësore cilësore, por të krijojë një kulturë të re të kujdesit shëndetësor, ku teknologjia bashkëkohore, profesionalizmi dhe humanizmi ndërthuren në funksion të pacientit. Investimet në pajisje diagnostikuese të gjeneratës së fundit, inteligjencën artificiale në radiologji, sistemet moderne të rezonancës magnetike, trajtimet bashkëkohore ortopedike dhe protokollet klinike sipas standardeve evropiane po e bëjnë këtë institucion një nga adresat më të besueshme të shëndetësisë në Kosovë.

Falë një ekipi multidisiplinar specialistësh, ekspertëve me përvojë vendore dhe ndërkombëtare, si dhe një infrastrukture moderne spitalore, United Hospital ofron diagnostikim të shpejtë, trajtim të sigurt dhe rehabilitim profesional, duke garantuar që çdo pacient të marrë kujdes të personalizuar sipas praktikave më të avancuara të mjekësisë bashkëkohore.

Bazuar në sukseset dhe transformimin që Prof. Dr. Edmond Hajrizi ka realizuar ndër vite në arsimin universitar, përmes promovimit të inovacionit, teknologjisë dhe standardeve ndërkombëtare, është e natyrshme që i njëjti vizion të reflektohet edhe në sektorin e shëndetësisë.

Përvoja e tij në ndërtimin e institucioneve moderne dhe menaxhimin e proceseve komplekse krijon pritshmëri të larta për zhvillimin e një sistemi shëndetësor më cilësor, të mbështetur në pajisje diagnostikuese të gjeneratës së fundit, protokolle bashkëkohore dhe integrimin e inteligjencës artificiale në praktikën klinike.

Ky orientim synon të rrisë saktësinë e diagnostikimit, të përmirësojë interpretimin profesional të ekzaminimeve radiologjike, përfshirë CT-në dhe rezonancën magnetike, si dhe të mundësojë zbulimin më të hershëm dhe më të sigurt të sëmundjeve.

Në këtë mënyrë, teknologjia dhe ekspertiza profesionale ndërthuren për të ndërtuar një model bashkëkohor të kujdesit shëndetësor, ku pacienti përfiton shërbime më të shpejta, më të sakta dhe në përputhje me standardet më të avancuara ndërkombëtare.

Prof. Dr. Edmond Hajrizi thekson se investimi në shëndet nuk është vetëm zhvillim institucional, por një përgjegjësi e madhe shoqërore.

“United Hospital po investon çdo ditë në teknologjinë më moderne, në zhvillimin profesional të stafit dhe në zgjerimin e kapaciteteve tona, sepse besojmë se qytetarët e Kosovës meritojnë shërbime shëndetësore të standardeve më të larta. Misioni ynë është që cilësia, inovacioni dhe profesionalizmi të jenë të qasshme për çdo pacient, pa dallim. Askush nuk duhet të ndihet i privuar nga kujdesi shëndetësor për shkak të mundësive ekonomike. Ne duam që pacienti të gjejë tek United Hospital siguri, besim dhe trajtim modern, nga diagnostikimi deri te rehabilitimi i plotë,” deklaron Hajrizi.

Ai nënvizon se Kosova ka potencial të ndërtojë një sistem shëndetësor modern dhe konkurrues me vendet evropiane, nëse investohet vazhdimisht në dije, teknologji dhe burime njerëzore.

“Qytetarët tanë nuk duhet të detyrohen të kërkojnë trajtim jashtë vendit për shërbime që mund të ofrohen me të njëjtën cilësi edhe në Kosovë. Për këtë arsye kemi investuar në pajisje të gjeneratës së fundit, diagnostikim të avancuar, sisteme inteligjente dhe në një ekip profesionistësh që ndajnë të njëjtin vizion për një shëndetësi moderne dhe të besueshme,” thekson ai.

Një prioritet i veçantë në strategjinë zhvillimore të United Hospital mbetet edhe kujdesi ndaj bashkatdhetarëve. Sipas Hajrizit, diaspora shqiptare është një ndër shtyllat më të rëndësishme të zhvillimit të Kosovës dhe meriton shërbime shëndetësore që ofrojnë siguri, efikasitet dhe standarde ndërkombëtare gjatë çdo vizite në vendlindje.

Po aq i rëndësishëm mbetet edhe investimi në shëndetin e grave dhe nënave, të cilin Hajrizi e konsideron një prioritet kombëtar.

“Investimi në shëndetin e gruas është investim në familje, në shoqëri dhe në të ardhmen e vendit. Çdo institucion serioz shëndetësor duhet ta vendosë gruan dhe nënën në qendër të kujdesit të tij. Ne kemi ndërtuar programe të veçanta për gratë dhe mërgimtaret tona, sepse besojmë se kujdesi profesional, dinjiteti dhe siguria janë të drejta themelore për secilën paciente,” shprehet Hajrizi.

Drejtuesi i United Hospital, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, shpjegon arsyet që e shtynë të investojë pikërisht në sektorin e shëndetësisë, duke e cilësuar atë si një nga fushat me ndikimin më të madh në mirëqenien e shoqërisë.

“Shëndetësia është sektori më i ndjeshëm i jetës publike, sepse në qendër të saj është njeriu dhe shëndeti i një popullate që ka kaluar sfida dhe sakrifica të mëdha ndër vite. Përpjekja ime do të jetë e pandërprerë për të ndërtuar një sistem shërbimesh shëndetësore cilësore, profesionale dhe të besueshme, të mbështetur në mjekë e profesionistë të ditur, të përgjegjshëm dhe të përkushtuar ndaj misionit të tyre. Mjekësia moderne ka kosto të lartë kudo në botën perëndimore, por synimi ynë është që edhe qytetarët e Kosovës të kenë qasje në të njëjtat standarde, teknologji dhe cilësi shërbimesh që ofrojnë spitalet më të avancuara evropiane, në mënyrë që asnjë pacient të mos ndihet i privuar nga e drejta për kujdes shëndetësor bashkëkohor,” theksoi Hajrizi.

Sipas tij, investimi në shëndetësi nuk është vetëm një projekt institucional, por një përgjegjësi kombëtare dhe një investim afatgjatë në dinjitetin, sigurinë dhe cilësinë e jetës së çdo qytetari.

Nën drejtimin e tij, United Hospital po zgjeron vazhdimisht gamën e shërbimeve diagnostikuese, kirurgjikale dhe rehabilituese, duke krijuar një model modern të kujdesit shëndetësor ku pacienti trajtohet me profesionalizëm, etikë dhe përgjegjësi të lartë.

Falë këtij vizioni afatgjatë dhe investimeve të pandërprera, United Hospital po afirmohet si një qendër e ekselencës shëndetësore në Kosovë, ku teknologjia më e avancuar, ekspertiza mjekësore dhe kujdesi njerëzor bashkohen për t’u ofruar qytetarëve dhe diasporës një përvojë shëndetësore të standardeve evropiane.

Nën udhëheqjen e Prof. Dr. Edmond Hajrizit, spitali po dëshmon se inovacioni, profesionalizmi dhe përgjegjësia sociale mund të ecin së bashku, duke e shndërruar kujdesin shëndetësor në një investim të drejtpërdrejtë për jetën, mirëqenien dhe të ardhmen e çdo qytetari./rajonipress/

 

 

 

Continue Reading

Lajmet

Marta Kos: Sot zhvillohen katër konferenca për BE-në, Shqipëria mbyll tre kapitujt e parë

Published

on

By

Komisionerja për Zgjerim e Bashkimit Evropian, Marta Kos, e ka cilësuar të martën si një ditë të rëndësishme për procesin e zgjerimit, duke njoftuar se për herë të parë në më shumë se dy dekada po zhvillohen katër konferenca ndërqeveritare të anëtarësimit brenda së njëjtës ditë.

Përmes një video-mesazhi të publikuar në rrjetin social X, Kos bëri të ditur se katër vendet që po shënojnë hapa përpara në këtë proces janë Ukraina, Moldavia, Shqipëria dhe Mali i Zi.

Sipas saj, Shqipëria do të mbyllë tre kapitujt e parë të negociatave, ndërsa Mali i Zi ndodhet në fazën përfundimtare të negociatave formale, duke pasur të mbyllur 18 nga 33 kapitujt gjithsej.

Komisionerja Kos theksoi se ky momentum i krijuar duhet të shndërrohet në rezultate konkrete në terren. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Gjashtë raste të dhunës në familje brenda 24 orëve

Published

on

By

Në raportin e fundit të Policisë së Kosovës janë regjistruar gjashtë raste të dhunës në familje në disa komuna të ndryshme. Në të gjitha rastet, pas intervistimit, të dyshuarit janë liruar në procedurë të rregullt me vendim të prokurorëve përkatës.

Në Graçanicë janë raportuar dy raste të ndara të dhunës psikike. Në rastin e parë, një grua ka njoftuar se ish-bashkëshorti i saj ka ushtruar dhunë psikike të vazhdueshme ndaj saj. Në rastin e dytë, një burrë ka ushtruar dhunë psikike ndaj motrës së tij.

Në Lipjan është arrestuar një person i cili dyshohet se ka ushtruar dhunë fizike dhe psikike ndaj bashkëshortes dhe vajzës së tij. Dy viktimat kanë pranuar trajtim mjekësor.

Në Istog dhe në Rahovec janë regjistruar dy raste të ngjashme ku bashkëshortet kanë qenë viktima të dhunës fizike nga burrat e tyre. Viktimës në Istog i është ofruar edhe ndihma mjekësore, ndërsa rasti ka kaluar nën hetime.

Një grua në Pejë ka pranuar trajtim mjekësor pasi është sulmuar fizikisht nga ish-bashkëshorti i saj. I dyshuari është arrestuar nga policia dhe më pas është liruar.

Në Mitrovicën e Veriut është iniciuar rast ndaj një personi, i cili dyshohet se ka kanosur përmes telefonit ish-bashkëshorten e tij.

Continue Reading

Të kërkuara