Lajmet

Qyteti fantazmë që elektrizoi ShBA-në

Published

5 years ago

on

Ky qytet i hershëm i minierave të bakrit të shekullit XX, dikur siguronte rehati dhe afërsi për qindra banorë, por shumë kohë pasi u braktis qyteti kufitar, brezi i ri u zhvendos.

Fshati u zbeh nga një numër dimrash të paepur të Alaskës, mbetjet e Kennecott nga shkretëtira, një anomali e këndeve të drejta kundër peisazhit të dhëmbëzuar malor të Wrangell – Parku Kombëtar St. Elias. Ky qytet i minierave të bakrit, i braktisur dhe i ruajtur, Kennecott është qyteti fantazmë që ndihmoi në elektrizimin e Shteteve të Bashkuara të Amerikës.

Në vitet 1900, hulumtuesit që kërkuan përgjatë skajit lindor të akullnajës Kennecott u ndeshën me shkëmbinjtë masivë të gjelbër të bakrit. Kërkesa për instalime elektrike bakri u intensifikua, ndërsa përpjekjet për elektrizim në shkallë të gjerë përfshinë Shtetet e Bashkuara dhe lëmshët përfshirë JP Morgan dhe familja Guggenheim panë rastin. Ata formuan Sindikatën e Alaskës, me synimin për të hyrë në pasuritë minerale të shkretëtirës së Alaskës.

Në kulmin e saj, Kennecott punësoi 600 njerëz. Puna ishte rraskapitëse – po ngrinte në miniera dhe orët ishin të gjata. Por sipas banorit aktual vendas, Kelly Bay, komuniteti lulëzoi.

“Ata kishin ngjarje të mëdha shoqërore dhe patinazh në akull në dimër”, tha ai.

Qyteti i ndërmarrjes kishte një spital, një shkollë, ambiente rekreative, një dyqan të përgjithshëm dhe madje edhe një qumështore.

Miniera u mbyll në vitin 1938 pasi depozitat e xeheve u shteruan dhe çmimet globale të bakrit ranë. Qyteti i braktisur u shndërrua sërish në shkretëtirë, ndërtesat ngadalë u shembën. Por në mesin e viteve 1970, njerëzit që kërkonin një mënyrë jetese “hippie” filluan ngadalë të zhvendosnin mbetjet e qytetit. Sipas shkrimtarit dhe historianit Ronald Simpson, Kennecott është vendi ideal për të ikur nga pjesa tjetër e botës.

“Nuk kishte punë atje ose diçka tjetër, por nëse njerëzit dëshironin ekzistencë të largët, e gjenin atë atje”, tha ai.

Në vitin 1978, Kennecott u rendit në Regjistrin Kombëtar të Vendeve Historike të Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe u caktua monedhë historike kombëtare në vitin 1986. Në vitin 1998, Shërbimi i Parkut Kombëtar të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, bleu shumë nga ndërtesat dhe pjesën më të madhe të tokës dhe filloi të restauronte vendin.

Sot, vizitorët e verës udhëtojnë shtatë orë në drejtim të lindjes nga Anchorage për të shëtitur në rrugët e Kennecott, duke imagjinuar sërish sfidat e jetës në skajin e botës./UBTNews

(Arjeta Ibishi, studente në Media dhe Komunikim në UBT)

Related Topics:
Continue Reading

Lajmet

20 drejtorët ekzekutivë më të paguar

Published

9 hours ago

on

January 1, 2026

By

Kompanitë e mëdha gjenerojnë fitime marramendëse. Të tilla janë edhe fitimet e drejtuesve të tyre, pronarëve dhe drejtorëve ekzekutivë.

Më poshtë janë emrat dhe fitimet e 20 drejtorëve ekzekutivë më të paguar në botë:

  1. Elon Musk – 23.5 bilionë dollarë – Tesla
  2. Tom Cook – 770 milionë – Apple
  3. Jensen Schleifer – 561 milionë – NVIDIA
  4. Leopard Scheifer – 453 milionë – Regeneron
  5. Marc Benioff – 439 milionë – Salesfore
  6. Satya Nadella – 309 milionë – Microsoft
  7. Robert Kotick – 297 milionë – Activision Blizzard
  8. Hock Tan – 288 milionë – Broadcom
  9. Sundar Pichai – 280 milionë – Alphabet
  10. Rend Hasting – 253 milionë – Netflix
  11. Andy Jassy – 245 milionë – Amazon
  12. Jamie Dimon – 230 milionë – JPMorgan Chase
  13. Doug McMillon – 220 milionë – Walmart
  14. Warren Buffett – 215 milionë – Berkshire Hathaway
  15. Brian Moynihan – 210 milionë – Bank of America
  16. Darren Woods – 205 milionë – ExxonMobil
  17. Patrick Gelsinger – 200 milionë – Intel
  18. Mary Barra – 198 milionë – GM
  19. David Zaslav – 190 milionë – Waren Bros. Discovery
  20. Larry Culp – 185 milionë – GE

Continue Reading

Lajmet

Top 30 shtetet me më së paku korrupsion

Published

9 hours ago

on

January 1, 2026

By

Ndërsa korrupsioni mbetet një nga problemet më të mëdha në shtetet e pazhvilluara, janë një numërt shtetesh të zhvilluara, të cilat ia kanë dalë ta minimizojnë atë në shoqëritë  tyre.

Sipas një matjeje të Transparency International, këto janë 30 shtete në botë, në të cilat ka më së paku korrupsion:

  1. Danimarka
  2. Norvegjia
  3. Singapori
  4. Suedia
  5. Finlanda
  6. Zelanda e re
  7. Holanda
  8. Luksemburgu
  9. Hong-Kongu
  10. Mbretëria e Bashkuar
  11. Gjermania
  12. Kanadaja
  13. Japonia
  14. Australia
  15. Estonia
  16. Irlanda
  17. Belgjika
  18. Austria
  19. Emiratet e bashkuara Arabe
  20. Franca
  21. Uruguaj
  22. SHBA
  23. Spanja
  24. Polonia
  25. Lituania
  26. Portugalia
  27. Barbadosi
  28. Kili
  29. Malta
  30. Karaibet

Continue Reading

Lajmet

Top 20 shtetet me më së shumti korrupsion në botë

Published

9 hours ago

on

January 1, 2026

By

Korrupsioni është një fenomen i shpërndarë gjithandej në botë. Ku ka para – ka sherr. Transparency International ka përpiluar një listë me 20 shtetet që kanë korrupsion më të shprehur në botë.

Po e sjellim në vazhdim atë për ju, duke nisur nga vendi me më së shumti korrupsion:

  1. Republika Demokratike e Kongos
  2. Kamboxha
  3. Kameruni
  4. Gaboni
  5. Haiti
  6. Bolivia
  7. Meksiko
  8. Uganda
  9. Kenia
  10. Venezuela
  11. Guinea
  12. Liberia
  13. Kirgistani
  14. Kongo
  15. Mauritania
  16. Paraguaji
  17. Zimbabveja
  18. Afganistani
  19. Nikaragua
  20. Nigeria

Continue Reading

Lajmet

25 emrat më të shpeshtë në botë – Muhameti e Maria nuk lëshojnë udhë!

Published

9 hours ago

on

January 1, 2026

By

Emrat e njerëzve ndryshojnë me kohën, i përshtaten asaj. Mirëpo, në gjithë botën, janë disa emra që nuk ndryshojnë shumë. Mund të ketë trende të emrave të rinj, por ata të moçmit vazhdojnë e dominojnë.

Dhe këtë e tregon më së miri një listë prej 25 emrave më të përhapur në botë, ku emrat Muhamet për burrat dhe Maria për gratë vazhdojnë ta mbajnë primatin – me diferencë të lartë nga emrat e tjerë.

  1. Muhammad – 133,349,300
  2. Maria             – 61,134,526
  3. Jose – 29,946,427
  4. Wei -17,145,807
  5. Ahmed -14,916,476
  6. Yan -14,793,356
  7. Ali -14,763,733
  8. John -14,323,797
  9. David -13,429,576
  10. Li -13,166,162
  11. Abdul -12,163,978
  12. Ana -12,091,132
  13. Ying             -12,047,080
  14. Michael -11,471,765
  15. Juan -11,372,603
  16. Anna -11,350,336
  17. Mary -11,303,767
  18. Jean             -11,024,162
  19. Robert -10,170,794
  20. Daniel             -10,026,181
  21. Luis             -9,757,245
  22. Carlos             -9,618,779
  23. James             -8,807,695
  24. Antonio -8,659,274
  25. Joseph -8,630,833

Continue Reading

Të kërkuara