Aktualitet

250 eurot e lehonave

Published

on

Për Kaltrina Berishën, e cila është bërë nënë për herë të dytë, premtimi i Qeverisë së Kosovë se do të paguajë nënat lehona të papuna, me 250 euro për gjashtë muaj radhazi, është një nga gjërat më të mira në planet e qeverisë.

“Pasi kam mbetur shtatzënë, unë nuk kam punuar më. Kam lindur vajzën, ajo ka tre muaj. Ajo se çfarë po thotë kryeministri (Albin Kurti) në planprogram, është shumë e mirë për mua si nënë. Kjo do t’i ndihmonte lehonat shumë, së paku nuk do ta kemi edhe stresin financiar”, thotë ajo.

Kryeministri i Kosovës Albin Kurti, në planprogramin qeverisës për katër vjetët e ardhshëm, ka premtuar se për nënat e papuna, do të paguajnë pagën minimale prej 250 eurosh, për 6 muajt e pushimit të lehonisë.

Po ashtu, ai ka thënë se do të ndryshojë pushimin e lehonisë dhe atë prindëror, në atë mënyrë që të dy prindërit ta kenë këtë mundësi.

Me Ligjin e punës në Kosovë, pushimi i lehonisë zgjat 12 muaj; 6 muajt e parë i paguan punëdhënësi në kompensim prej 70 për qind të pagës bazë; 3 muajt vijues i paguan Qeveria e Kosovës, në bazë të pagës mesatare në Kosovë, ndërsa 3 muajt e fundit janë pa pagesë.

Nënat e papunësuara deri më tash, nuk kanë marrë asnjë euro nga qeveria.

Sa është i realizueshëm premtimi?

Çështja kryesore mbetet se kur do të fillojë të realizohet një plan i tillë, si do të zbatohet dhe ku janë paratë? Radio Evropa e Lirë ka kontaktuar Ministrinë e Financave, Punës dhe Transfereve, por ata nuk janë përgjigjur.

Sipas të dhënave të Agjencisë së Statistikave, që nga viti 2014, Kosova ka regjistruar rënie të natalitetit për çdo vit. Në vitin 2014, numri i lindjeve të gjalla ka qenë 25.929. Në vitin 2019, janë regjistruar 21.798, ndërkaq vitin e kaluar kanë qenë vetëm 18.188 lindje.

Nëse merren të dhënat e vitit 2020, i bie që qeveria e Kosovës përafërsisht për gjashtë muaj, duhet të ndajë nga buxheti i shtetit mbi 27 milionë euro. Buxheti i Kosovës për vitin 2021, është i paraparë të jetë mbi 2.4 miliardë euro.

Sipas, të dhënave të Agjencisë së Statistikave të Kosovës, shkalla e punësimit te gratë është vetëm 14 për qind.

Numri i grave në moshë pune, është mbi 600 mijë, derisa të punësuara nga ky numër janë vetëm 85.601 gra. Femrat janë të punësuara, kryesisht në sektorët e arsimit, tregtisë dhe kujdesit shëndetësor.

Mujku: Vendimi i qeverisë mund të rritë natalitetin

Vebi Mujku, udhëheqës i Institutit për Zhvillimin e Politikave Sociale (IZHPS), në një bisedë për Radion Evropa e Lirë, thotë se dhënia e këtyre mjeteve për nënat lehonë të papunësuara do të rriste natalitetin.

“Është e rëndësishme për të ardhmen e vendit në përgjithësi, pasi që nataliteti është në rënie e sipër dhe të gjitha nënat që nuk punojnë dhe kanë mundësi që për gjashtë muaj të marrin një shumë prej 250 euro, kjo do t’i stimulojë edhe në rritjen e natalitetit, por kjo shumë do të ndihmonte edhe në kujdesin dhe mirëqenien e fëmijëve”, thotë ai.

Plan i mirë por kur fillon pagesa?

Me mbështetje për lehonat dhe të tjerat çështje sociale që përfshihen në këtë program të qeverisë, kryeministri Kurti ka thënë se do ta nxjerrin shoqërinë nga varfëria dhe do të sjellin më shumë barazi shoqërore dhe gjinore.

Megjithatë, Kaltrina Berisha, nënë e dy fëmijëve, dyshon se kjo do të fillojë të realizohet shpejt. Ajo nuk pret se mund të jetë përfituese e kësaj ndihme shtetërore.

“Sot thuhet mund të realizohet pas disa viteve”, thotë ajo.

Në familjen Berisha punon bashkëshorti i Kaltrinës dhe siç thotë ajo, të ardhurat mujore janë të vogla, por, mundohen t’i menaxhojnë sa më mirë duke iu ikur gjërave të luksit dhe blerë vetëm gjërat e nevojshme për jetë.

“Me ato para në rast se do të m’i jepte shteti, normal që do t’i mbuloja shpenzimet për beben, qumështin gjëra për fëmije, çfarëdo që i duhet. Do të ishte një ndihmë e madhe, nuk janë pak 250 euro në muaj. Sinqerisht do të më ndihmonin shumë, edhe burri im nuk do të kishte një barrë kaq te madhe të mjeteve”, thotë ajo.

Aktualitet

Flamur Xhafa – CTO nga kompania Behamics, ndan përvojën nga industria me studentët e Sistemeve të Informacionit

Published

on

By

Në kuadër të lëndës “Analiza dhe Dizajnimi i Sistemeve të Informacionit (SI)”, në Fakultetin Sistemet e Informacionit në UBT, u mbajt një ligjëratë tematike me guest speaker Flamur Xhafa, CTO nga kompania Behamics.

Gjatë ligjëratës, Xhafa ndau me studentët përvojën e tij profesionale rreth industrisë së teknologjisë, mënyrës së realizimit të projekteve reale, si dhe praktikave që përdoren në punën e përditshme në kompani. Ai theksoi rëndësinë e mendimit analitik, punës në ekip dhe komunikimit të qartë në procesin e analizës dhe dizajnimit të sistemeve, duke i lidhur konceptet e lëndës me raste konkrete.

Në fokus të veçantë ishte edhe pjesa e këshillave dhe motivimit për studentët, ku u diskutua se si të përgatiten për tregun e punës, si të ndërtojnë profilin e tyre profesional, si të angazhohen në projekte praktike dhe si të shfrytëzojnë mundësitë për të hyrë sa më herët në një ambient real pune.

Ky bashkëpunim shërben si një urë lidhëse mes studentëve dhe industrisë, duke krijuar hapësirë për mundësi praktike, rrjetëzim profesional dhe një kuptim më të qartë të kërkesave të tregut.

 

Continue Reading

Aktualitet

Studentët e vitit të parë të Menaxhmentit, Biznesit dhe Ekonomisë në UBT trajnohen në QuickBooks nga ekspert i fushës

Published

on

By

Studentët e vitit të parë, në kuadër të lëndës Hyrje në Kontabilitetin Financiar në Fakultetin Menaxhment, Biznes dhe Ekonomi në UBT, nën udhëheqjen e profesorit Mic Ukaj realizuan një ligjëratë praktike mbi aplikimin e softuerëve të kontabilitetit, me ligjërues mysafir Taulant Murati, kontabilist i certifikuar me përvojë shumëvjeçare në fushën e kontabilitetit, financave dhe auditimit.

Përmes softuerit Quickbooks, studentët patën mundësinë të njihen nga afër me proceset kryesore të përdorimit të softuerëve te kontabilitetit, duke filluar nga krijimi i politikave kontabël, regjistrimi i klientëve dhe furnitorëve, evidentimi i blerjeve dhe shitjeve, e deri te reflektimi i këtyre transaksioneve në pasqyrat financiare. Ligjërata u karakterizua nga një qasje shumë interaktive, me përfshirje aktive të studentëve në përdorimin praktik të softuerit.

UBT mbetet e përkushtuar në vazhdimin e misionit të saj për të ndërthurur dijen teorike me përvojën praktike, duke u ofruar studentëve mundësi konkrete për të zhvilluar kompetenca profesionale që përputhen me kërkesat e tregut të punës.

Continue Reading

Aktualitet

Profesori i UBT-së, Kujtim Thaçi publikon artikull shkencor në revistën prestigjioze Frontiers in Immunology

Published

on

By

Profesori i UBT-së, Prof. Dr. Kujtim Thaçi, ka publikuar një artikull shkencor në revistën ndërkombëtare shumë prestigjioze Frontiers in Immunology, e cila renditet në Q1, me Impact Factor 5.9 dhe CiteScore 10.6, si dhe është e indeksuar në Web of Science dhe Scopus.

Artikulli është realizuar në bashkëpunim me Qendrën për Imunologji dhe Sëmundje Inflamatore të Spitalit të Massachusettsit dhe Fakultetin e Mjekësisë të Universitetit të Harvardit. Ky bashkëpunim shënon herën e parë të një bashkëpunimi shkencor ndërmjet Fakultetit të Mjekësisë të Universitetit të Harvardit dhe UBT-së, duke përfaqësuar një arritje të rëndësishme për UBT-në dhe komunitetin akademik në Kosovë.

Në këtë artikull shkencor, autorët theksojnë se funksioni i IgE-së dhe efekti i saj sinjalizues përmes receptorëve FcεR shtrihet përtej sëmundjeve klasike atopike, duke luajtur rol të rëndësishëm edhe në shumë mjedise inflamatore jo-atopike dhe në sëmundjet e ndërmjetësuara nga imuniteti. Një fokus i veçantë i studimit është ndryshimi i glikozilimit në vende specifike të molekulës së IgE-së, ndryshime që mund të ndihmojnë në karakterizimin molekular të sëmundjeve, në stratifikimin e pacientëve dhe në identifikimin e mundësive të reja terapeutike.

Ky hulumtim ka rëndësi të veçantë, pasi shumë strategji imunomoduluese dështojnë për shkak se pacientët, pavarësisht dallimeve molekulare, trajtohen si një grup homogjen. Zgjerimi i kuptimit të biologjisë së IgE-së përtej atopisë kontribuon në riformulimin e konceptit të sëmundjeve inflamatore dhe hap rrugë për ndërhyrje klinike më të targetuara dhe më efektive.

Artikulli i plotë mund të lexohet në linkun zyrtar të revistës Frontiers in Immunology.

Continue Reading

Lajmet

Profesori i UBT-së, Naser Rugova, publikon studim shkencor mbi digjitalizimin e sistemit shëndetësor në Kosovë

Published

on

By

Profesori i UBT-së, Dr. Naser Rugova, ka publikuar artikullin shkencor me titull “The Role of Healthcare System Digitalization in Transition Countries: The Case of Kosovo” në revistën The Kosovo Dispatch, një platformë akademike me ISSN të regjistruar në Bibliotekën e Kongresit Amerikan, duke e pozicionuar këtë punim në një nivel të lartë ndërkombëtar të referencimit shkencor.

Artikulli analizon në mënyrë të thelluar rolin e digjitalizimit të sistemit shëndetësor në vendet në tranzicion, me fokus të veçantë në Kosovë, duke argumentuar se transformimi digjital nuk është thjesht proces teknologjik, por reformë e thellë institucionale, kulturore dhe qeverisëse.

Në studim theksohet se ndonëse digjitalizimi shihet si mjet kyç për përmirësimin e efikasitetit, cilësisë, barazisë dhe transparencës në shëndetësi, në Kosovë ky proces mbetet i fragmentuar, i varur nga donatorët dhe i dobët nga ana institucionale. Sipas autorit, pengesat kryesore nuk janë teknologjike, por burojnë nga mungesa e pronësisë institucionale, mungesa e interoperabilitetit mes sistemeve, trajnimi i pamjaftueshëm i stafit shëndetësor dhe rezistenca kulturore ndaj transparencës dhe llogaridhënies.

Studimi është realizuar përmes analizës cilësore të politikave publike dhe shqyrtimit të literaturës ndërkombëtare, duke u mbështetur në raporte dhe të dhëna nga institucione si Organizata Botërore e Shëndetësisë (WHO), OECD, Banka Botërore dhe Komisioni Evropian, si dhe në literaturën bashkëkohore mbi qeverisjen digjitale.

Dr. Rugova vëren se në Kosovë ekzistojnë iniciativa si Sistemi Informativ Shëndetësor (HIS), regjistrat elektronikë të pacientëve dhe raportimi digjital, por ato funksionojnë të shkëputura dhe pa integrim të plotë mes niveleve të kujdesit shëndetësor – primar, sekondar dhe terciar. Kjo pengon vazhdimësinë e trajtimit, planifikimin strategjik dhe përdorimin e të dhënave për politika shëndetësore të bazuara në prova.

Një dimension i rëndësishëm i punimit është lidhja midis digjitalizimit dhe qeverisjes së mirë. Sipas studimit, sistemet digjitale rrisin transparencën, reduktojnë hapësirat për keqpërdorime dhe favorizime, dhe forcojnë sundimin e rregullave përkundrejt praktikave informale. Pikërisht për këtë arsye, rezistenca ndaj digjitalizimit shpesh është institucionale dhe politike, pasi nënkupton zhvendosje të pushtetit nga individët te sistemet.

Duke u bazuar në përvoja ndërkombëtare, përfshirë modelin e suksesshëm të Estonisë, studimi argumenton se digjitalizimi efektiv kërkon vizion shtetëror, investim të vazhdueshëm në kapitalin njerëzor dhe ndërtimin e besimit publik.

Në përfundim, profesori Rugova rekomandon që Kosova të ndërtojë një qasje të integruar ndaj digjitalizimit të shëndetësisë, duke forcuar qeverisjen digjitale, pronësinë institucionale, trajnimin e stafit dhe përdorimin e të dhënave për politika publike. Pa këto elemente, nismat digjitale rrezikojnë të mbeten sipërfaqësore dhe të paqëndrueshme.

Artikulli është bashkautorësi me Dr. Apollon A. Rexhaj, mjek dhe studiues, ndërsa Dr. Naser Rugova mban titullin Profesor i Menaxhimit Shëndetësor në Universitetin për Biznes dhe Teknologji (UBT) në Prishtinë.

Ky publikim përforcon rolin e UBT-së si institucion lider në prodhimin e dijes shkencore me ndikim në politikat publike dhe zhvillimin e sektorëve strategjikë në Kosovë, veçanërisht në shëndetësi dhe qeverisje digjitale.

Continue Reading

Të kërkuara