Lajmet

Studimi: Një metodë e re mund të identifikojë sëmundjen e Alzheimerit para fillimit të simptomave

Studiuesit demonstruan potencialin e metodës, duke shtuar se zgjerimi i mëtejshëm mund të jetë efektiv për zhvillim të ilaqeve.

Published

on

Studiuesit demonstrojnë se si metoda e bazuar në ADN mundëson emërimin e proteinave kryesore të lidhura me Alzheimerin.

Studimi ka zhvilluar një metodë të re për të identifikuar njerëzit që janë në rrezik gjenetik më të madh për të pasur sëmundjen e Alzheimerit përpara se atyre të iu shfaqen simptomat – gjë e cila mund të ndihmojë në përshpejtimin e krijimit të trajtimeve të reja.

Manish Paranjpe i Institutit të gjerë të MIT dhe Harvardit në Kembrixh dhe kolegët e tij i prezantuan këto gjetje në revistën PLOS Genetics më 1 shtator.

Njerëzit me sëmundjen Alzheimer përjetojnë humbje graduale të kujtesës dhe funksioneve të tjera njohëse. Ndërsa disa trajtime mund të lehtësojnë simptomat, ka qenë sfiduese për të zhvilluar trajtime për të parandaluar ose ngadalësuar përparimin e sëmundjes.

Disa prova klinike që hetonin trajtimet e mundshme mund të kenë qenë të pasuksesshme sepse përfshinin pacientë, sëmundja e të cilëve tashmë ishte shumë e avancuar për t’u trajtuar.

Për të ndihmuar në plotësimin e kësaj nevoje, Paranjpe dhe kolegët e tij analizuan të dhënat e mbi 7.1 milionë variante të zakonshme të ADN-së nga një studim i mëparshëm që përfshinte dhjetëra mijëra njerëz me ose pa Alzheimer. Ata përdorën këto të dhëna për të zhvilluar një metodë të re që parashikon rrezikun e një personi nga Alzheimer, në varësi të varianteve të ADN-së që ka personi. Më pas, ata rafinuan dhe vërtetuan metodën me të dhëna nga më shumë se 300,000 njerëz të tjerë.

Studiuesit vënë në dukje se metoda nuk ka gjasa të jetë e përshtatshme për mjekët që të parashikojnë rrezikun e Alzheimerit të pacientit, sepse mund të jetë më pak e saktë për popullatat joevropiane dhe disa elemente të tjera. Megjithatë, mund të aplikohet për të shpejtuar kërkimin e Alzheimerit.

Për të demonstruar potencialin e metodës së re, studiuesit e aplikuan atë për të përcaktuar rrezikun e Alzheimerit për secilin prej 636 dhuruesve të gjakut dhe ekzaminuan nëse nivelet e gjakut të ndonjë prej 3000 proteinave ishin më të larta ose më të ulëta se normalja për ato të identifikuara si me rrezik të lartë. Analiza zbuloi 28 proteina që mund të lidhen me rrezikun e sëmundjes, duke përfshirë disa që nuk janë studiuar kurrë. Studimi i këtyre proteinave mund të zbulojë drejtime të reja për zhvillimin e ilaçeve.

Hulumtimet e ardhshme mund të ndihmojnë në përsëritjen dhe konfirmimin e këtyre gjetjeve dhe zgjerimin e tyre, si për shembull duke marrë në konsideratë popullatat me prejardhje jo-evropiane./UBTNews/

Lajmet

Rënie e ndjeshme e temperaturave dhe reshje bore në Kosovë, autoritetet bëjnë thirrje për kujdes

Published

on

By

Që nga mbrëmja e së mërkurës, Kosova është përfshirë nga rënie e ndjeshme e temperaturave dhe reshje bore, pasi ditëve të fundit vendi u përball me vërshime të konsiderueshme që shkaktuan dëme në disa zona.

Instituti Hidrometeorologjik i Kosovës (IHMK) paralajmëroi për krijimin e ngricave dhe kushte të rrezikshme në rrugë, duke u bërë thirrje qytetarëve për kujdes të shtuar gjatë qarkullimit. Apelit të IHMK-së iu bashkuan edhe institucione të tjera, përfshirë Policinë e Kosovës, e cila kërkoi respektimin e rregullave të trafikut dhe përdorimin e pajisjeve dimërore.

Ndërkohë, Agjencia e Menaxhimit Emergjent (AME) bëri të ditur se situata me vërshime ka shënuar përmirësim të dukshëm pas ndërprerjes së reshjeve të shiut. Megjithatë, sipas AME-së, reshjet e borës dhe ngricat kanë krijuar vështirësi në qarkullimin rrugor në disa rajone të vendit.

“Disa rrugë mbeten ende të bllokuara për shkak të shembjeve të dheut. Apelojmë te qytetarët për kujdes të shtuar në këtë situatë”, thuhet në njoftimin e AME-së të publikuar më 8 janar.

Sa i përket rrezikut nga vërshimet, AME-ja njoftoi se niveli i ujit në lumenjtë kryesorë ka nisur të bjerë dhe se aktualisht nuk ka rrezik të menjëhershëm për vërshime të reja. Sipas agjencisë, janë kryer disa intervenime në komuna të ndryshme, ndërsa situata vlerësohet si e menaxhueshme.

Si masë parandaluese, në Mitrovicë të Jugut dhe në Istog janë evakuuar përkohësisht disa familje. Ndërkohë, për shkak të vërshimeve, në disa zona të Kosovës janë shënuar probleme në furnizimin me ujë dhe energji elektrike.

Autoritetet, po ashtu, kanë vendosur të shtyjnë rinisjen e mësimit pas pushimit dimëror deri më 12 janar, me qëllim garantimin e sigurisë së nxënësve dhe stafit arsimor./REL

Continue Reading

Lajmet

Deri në një orë e gjysmë pritje për dalje nga Kosova

Published

on

By

Ministria e Punëve të Brendshme ka përditësuar të dhënat për gjendjen në pikat kufitare.

Aty bëhet e ditur se pritjet për të dalë nga Kosova po zgjasin deri në 90 minuta. Kjo situatë është në pikën kufitare në Jarinjë.

Pritje deri në 1 orë ka edhe në Merdarë, ndërsa 40 minuta janë pritjet tek Dheu i Bardhë.

Continue Reading

Lajmet

Sot nis numërimi i fletëvotimeve të fundit nga diaspora

Published

on

By

Sot në Kosovë pritet të arrijnë edhe 3,185 pako të fundit me fletëvotime të ardhura nga diaspora, të tërhequra nga kutitë postare në Paris, Berlin, Hagë, Podgoricë dhe Otavë.

Lajmi është konfirmuar për Ekonomia Online nga zëdhënësi i KQZ-së, Valmir Elezi, i cili bëri të ditur se numërimi i tyre pritet të nisë sonte rreth orës 19:00, pas procesit të verifikimit.

“Fillimisht, këto pako do të përfshihen në procesin e vlerësimit dhe verifikimit, me qëllim të vërtetimit nëse të njëjtat janë dërguar nga votuesit e regjistruar jashtë Kosovës dhe pastaj, fletëvotimet e aprovuara do të numërohen. Planifikojmë që numërimi të fillojë sonte rreth orës 19:00”, tha Elezi.

Sipas tij, “numërimi i këtyre fletëvotiimeve shënon përfundimin e procesit të numërimit të të gjitha fletëvotimeve nga zgjedhjet e parakohshme për Kuvendin e Republikës së Kosovës, të mbajtura më 28 dhjetor 2025”.

Elezi ka treguar se me përfundimin e numërimit të këtyre fletëvotimeve, KQZ është e gatshme të shpall rezultatin përfundimtar, por ky institucion duhet të presë të kalojë afati për ankesa të mundshme në administrimit e numërimit.

“Me përfundimin e numërimit të këtyre fletëvotimeve, KQZ është e gatshme për të shpallur rezultatin përfundimtar të zgjedhjeve të parakohshme të mbajtura më 28 dhjetor. Por, sipas Ligjit për Zgjedhjet e Përgjithshme, palët mund të parashtrojnë ndonjë ankesë në PZAP lidhur me administrimin e numërimit në QNR brenda 48 orëve nga ndodhja e shkeljes së supozuar”, tregoi Elezi./EO

Continue Reading

Lajmet

Arrestime nëpër Kosovë, BKS thotë se denoncoi shkeljet e dyshuara

Published

on

By

Krimet ekonomike të Policisë së Kosovës, të udhëhequr nga Prokuroria Themelore në Prizren, janë duke realizuar një aksion në disa rajone të Kosovës.

Byroja Kosovare e Sigurimeve tha se sa i përket këtij aksioni ai është iniciuar nga vetë byroja në cilësinë e palës së dëmtuar “rezultat i konstatimeve të identifikuara në raportin e Auditimit të Brendshëm”.

Ish-zyrtar të kësaj byroje është raportuar se janë arrestuar gjatë aksionit të sotëm.

Në kuadër të angazhimit të vazhdueshëm të Byrosë për transparencë, integritet institucional dhe mbrojtje të interesit publik, pas evidentimit të shkeljeve serioze dhe dyshimeve për keqpërdorime, BKS ka ndërmarrë veprime të menjëhershme ligjore, duke i adresuar gjetjet përkatëse tek organet kompetente të rendit dhe drejtësisë”, tha BKS-ja.

BKS-ja shtoi se ka vënë në dispozicion autoriteteve të gjithë dokumentacionin dhe informacionin e nevojshëm për zhvillimin e hetimeve.

Kryeprokurori i Prokurorisë Themelore në Prizren, Petrit Kryeziu, tha më herët për Radion Evropa e Lirë se cak i këtij aksioni janë “mbi 40 të dyshuar, në pothuajse të gjitha rajonet e Kosovës”.

Betimi për Drejtësi – ueb-faqe e specializuar për fushën e sundimit të ligjit – duke u thirrur në burime raportoi se gjatë aksionit janë arrestuar disa persona në rajonet e Prizrenit, Prishtinës, Pejës, Gjilanit, Ferizajt, Mitrovicës dhe Gjakovës.

Në mesin e të arrestuarve, sipas Betimit për Drejtësi, janë Sami Mazreku, ish-drejtor i Byrosë Kosovare të Sigurimeve dhe ish-drejtori i Financave i kësaj byroje, Valon Berisha. Ata dyshohen se u kanë lëshuar para qytetarëve të ndryshëm në emër të sigurimeve, në vlerë prej mijëra eurosh. Ky medium mëson se nga këto para, qytetarët një pjesë të tyre dyshohet t’ua kenë dhënë vetë atyre në para të gatshme.

Raportohet se aksioni po zhvillohet lidhur me dyshimet për kryerjen e veprave penale: “keqpërdorim i besimit”, “keqpërdorim i autorizimeve në ekonomike”, “ndihmë në keqpërdorim të besimit” dhe “falsifikim të dokumentit”.

Në këtë aksion thuhet se janë përfshirë një numër i madh i prokurorëve dhe policëve./REL

Continue Reading

Të kërkuara