Bota

800 mijë viktima në 30 vjet nga ndryshimet klimatike dhe miliarda dollarë dëme

Published

on

Gati 800,000 njerëz kanë vdekur në mbarë botën në 30 vitet e fundit për shkak të më shumë se 9,400 ngjarjeve ekstreme të motit që kanë shkaktuar dëme ekonomike që arrijnë në 4.2 trilion dollarë.

Mediat ndërkombëtare bëjnë të ditura se Dominika, Kina dhe Hondurasi ishin vendet më të prekura nga përmbytjet, stuhitë dhe valët e të nxehtit nga viti 1993 deri në 2022. Në 10 vendet e para të Indeksit të Rrezikut Klimatik 2025 të Germanwatch, bëjnë pjesë edhe Italia, Greqia dhe Spanja. Në vitin 2022, këto vende renditen edhe më lart, kryesisht për shkak të valëve intensive të të nxehtit.

Italia është në vendin e pestë në renditjen e vendeve më të prekura në 30 vitet e fundit dhe në vendin e tretë në vitin 2022. Italia rezulton me humbje ekonomike prej rreth 60 miliardë dollarësh dhe më shumë se 38 mijë viktima ishte vendi më i prekur në Evropë.

Raporti citon përmbytjet ekstreme në Ahrtal të Gjermanisë (2021) dhe në Valencia, Spanjë, (2024) si shembuj të autoriteteve evropiane që janë shumë vonë për të shpallur gjendjen e jashtëzakonshme  me pasoja katastrofike. Në të dyja rastet, më shumë se 100 njerëz vdiqën dhe shumë të tjerëve iu përmbys jeta.

Rezultatet tregojnë se të gjitha vendet në mbarë botën janë të prekura.

Nuk bën dallim midis Veriut dhe Jugut. Mesazhi kryesor atje është se Veriu nuk është ende gati me menaxhimin e rrezikut të fatkeqësive dhe me përshtatjen“, tha ha Lina Adil, këshilltare për politika në Germanëatch dhe bashkëautore e raportit.

Sipas saj kombet përballen me lloje të ndryshme rreziqesh. Nga njëra anë, ekziston ndikimi njerëzor: vdekje, lëndime, të pastrehë dhe zhvendosje dhe humbja ekonomike.

Bota

Kaja Kallas: Dialogu Kosovë-Serbi, domosdoshmëri për rrugën drejt BE-së

Published

on

By

Përfaqësuesja e lartë e BE-së, Kaja Kallas, ka theksuar se dialogu mes Kosovës dhe Serbisë është thelbësor për të dyja vendet në rrugën e tyre drejt Bashkimit Evropian. Ajo ka nisur të mërkurën vizitën në Serbi dhe do të vazhdojë të enjten në Kosovë, për të përfunduar në Maqedoninë e Veriut. Kallas ka thënë se tani është momenti i duhur për t’u angazhuar sërish në këtë proces.

Në një postim në rrjetin social X, ajo ka shkruar se gjatë dy ditëve të ardhshme do të takohet me qeveritë dhe shoqëritë civile të këtyre vendeve për të mbështetur rrugën e tyre drejt BE-së, duke theksuar se dialogu Beograd-Prishtinë është i domosdoshëm për të ecur përpara.

Shërbimi Evropian i Veprimit të Jashtëm (EEAS) ka publikuar një komunikatë për vizitën e saj në këto tre vende, që është e para prej kur Kallas mori detyrën e shefes së diplomacisë së BE-së para gjysmë viti.

Megjithatë, në komunikatë nuk jepen detaje për takimet në Kosovë, ndryshe nga vizitat në Beograd dhe Shkup ku specifikohen takimet me presidentë, kryeministra dhe ministra. Për Kosovën, thuhet vetëm se Kallas do të takohet me përfaqësues të partive politike dhe organizatave të shoqërisë civile.

Continue Reading

Bota

Dy punonjës të ambasadës izraelite qëllohen për vdekje në Washington

Published

on

By

Dy punonjës të ambasadës së Izraelit janë qëlluar për vdekje mbrëmjen e 21 majit 2025, pranë Muzeut Hebraik të Kryeqytetit në Washington. Viktimat, një burrë dhe një grua, u qëlluan rreth orës 21:05 me orën lokale, teksa po dilnin nga një ngjarje kulturore në muze. Identiteti i tyre nuk është bërë ende publik.

Policia ka identifikuar të dyshuarin si Elias Rodriguez, 30 vjeç, nga Çikago, i cili ndodhet në paraburgim. Sipas autoriteteve, Rodriguez është parë duke u sjellë në mënyrë të dyshimtë pranë muzeut para ngjarjes. Ai është afruar një grupi prej katër personash dhe ka qëlluar me armë zjarri, duke lënë të vdekur dy prej tyre.

Shefja e policisë së Washingtonit, Pamela Smith, ka deklaruar se gjatë arrestimit, Rodriguez ka brohoritur “Liri për Palestinën”. Hetimet janë duke u zhvilluar për të përcaktuar nëse ngjarja ka qenë një krim urrejtjeje ose e lidhur me ndonjë akt të mundshëm terrorizmi, ka njoftuar edhe përfaqësuesi i FBI-së, Steve Jensen.

Zëdhënësja e ambasadës izraelite, Tal Naim Cohen, konfirmoi se viktimat ishin pjesë e stafit të ambasadës dhe po merrnin pjesë në një aktivitet hebraik. Ajo tha se ambasada është thellësisht e tronditur dhe në komunikim të ngushtë me autoritetet amerikane.

Kryetarja e Bashkisë së Washingtonit, Muriel Bowser, theksoi se nuk ka kërcënim të vazhdueshëm për qytetarët, ndërsa Shefja e Sigurisë Kombëtare të SHBA-së, Kristi Noem, u zotua se “autori do të sillet para drejtësisë”.

Presidenti amerikan, Donald Trump, e ka dënuar ashpër sulmin, duke e quajtur një akt të motivuar nga antisemitizmi. “Këto vrasje të tmerrshme, të bazuara qartazi në urrejtje, duhet të marrin fund. Urrejtja dhe radikalizmi nuk kanë vend në SHBA,” shkroi ai në platformën e tij Truth Social, duke shprehur ngushëllime për familjet e viktimave./CNN/

Continue Reading

Bota

Kanadaja nis bisedimet me SHBA për t’u bashkuar me sistemin mbrojtës “Kupola e artë”

Published

on

By

Qeveria kanadeze tha se është në bisedime me SHBA-në për t’u bashkuar me sistemin e  mbrojtjes nga raketat “Kupola e Artë”, që synon të kundërshtojë kërcënimet ajrore të “gjeneratës së ardhshme”.

Zyra e kryeministrit Mark Carney tha se ka “diskutime aktive” midis Kanadasë dhe SHBA-së mbi sigurinë, duke përfshirë programet ekzistuese dhe të reja si Golden Dome.

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, zbuloi planin për sistemin e ri të mbrojtjes nga raketat më herët të martën, duke njoftuar një shumë fillestare prej 25 miliardë dollarësh (18.7 miliardë paund) për ta ndërtuar atë. Ai shtoi se Kanadaja ka shprehur interes për t’u bashkuar.

Ekspertët kanë dyshime se si SHBA-të do të ofronin një sistem gjithëpërfshirës dhe është e paqartë se si do të merrte pjesë Kanadaja ose sa do të paguante.

Continue Reading

Bota

BE bie dakord për krijimin e një fondi mbrojtës prej 150 miliardë eurosh

Published

on

By

Vendet e Bashkimit Evropian ranë dakord sot për krijimin e një fondi me vlerë deri në 150 miliardë euro (170 miliardë dollarë) për prokurimin e përbashkët të armëve.

Kreditë do të përdoren për të investuar në mbrojtjen ajrore dhe raketore, sistemet e artilerisë, raketat dhe municionet, dronë dhe sistemet anti-dronë – si dhe për të adresuar nevojat e tjera nga lëvizshmëria kibernetike deri te lëvizshmëria ushtarake”, tha presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen kur prezantoi planin në mars.

Përpjekjet aktuale të riarmatimit të vendeve të BE-se – kanë për qëllim të pengojnë Rusinë nga sulmi i mundshëm ndaj një vendi tjetër evropian pas Ukrainës.

Agjencitë e inteligjencës supozojnë se Rusia mund të fillojë një luftë tjetër deri në vitin 2030.

Presioni mbi BE-në për të rritur ndjeshëm shpenzimet e mbrojtjes dhe ndihmën për Ukrainën është intensifikuar më tej – pasi Uashingtoni pezulloi ndihmën ushtarake për Ukrainën dhe vuri në pikëpyetje angazhimin e saj për të mbrojtur Evropën.

Po jetojmë në kohët më të rëndësishme dhe të rrezikshme”, tha Von der Leyen më herët.

Ky është momenti i Evropës dhe ne duhet ta përmbushim atë”, shtoi ajo.

Von der Leyen shpreson që së bashku me kapitalin privat dhe fondet shtesë nga Banka Evropiane e Investimeve, fondi mund të mobilizojë deri në 800 miliardë euro për mbrojtjen.

Fondi i ri, i cili ende duhet të miratohet zyrtarisht nga ministrat e BE-së javën e ardhshme, është pjesë e një sërë iniciativash për të përmirësuar kapacitetet mbrojtëse të Evropës.

Komisioni Evropian gjithashtu u lejon shteteve anëtare më shumë liri veprimi për shpenzimet e mbrojtjes sipas rregullave zakonisht të rrepta të borxhit dhe deficitit të BE-së./atsh

Continue Reading

Të kërkuara