Lajmet
2022, një vit jetese në rrezik
Viti filloi me pushtimin e Ukrainës nga Rusia, luftë kjo e cila po vazhdon.
Published
3 years agoon
By
UBT newsNga pushtimi rus i Ukrainës deri te përmbysja e ligjeve të abortit në Shtetet e Bashkuara, këtu është një përmbledhje e ngjarjeve kryesore për të shënuar vitin 2022.
Lufta në Ukrainë
Presidenti rus Vladimir Putin fillon pushtimin më të madh në Evropë që nga Lufta e Dytë Botërore, kur dërgoi trupa në Ukrainë më 24 shkurt për të “çmilitarizuar dhe denazifikuar” vendin, duke bërë që miliona ukrainas të ikin jashtë vendit.
Perëndimi vendosi sanksione të paprecedentë ndaj Moskës dhe dërgoi miliarda dollarë ndihmë në Ukrainë, gjë që zmbrapsi përpjekjen e Putinit për të kapur kryeqytetin, Kiev, dhe për të rrëzuar qeverinë e presidentit Volodymyr Zelensky.
Në jug, megjithatë, forcat ruse kanë kapur pjesën më të madhe të vijës bregdetare të Detit të Zi të Ukrainës, duke përfshirë portin e Mariupolit, i cili është shkatërruar.
Në prill, forcat ruse u akuzuan për masakrimin e shumë civilëve në periferi të Kievit, Bucha.
Në shtator, forcat ukrainase rifituan terren në verilindje dhe jug. Putini aneksoi me nxitim katër rajone të kontrolluara nga Rusia, një veprim i dënuar si i paligjshëm nga Kombet e Bashkuara.
Në nëntor, forcat ukrainase arrijnë fitoren e tyre më të madhe ende kur forcat ruse tërhiqen nga porti jugor i Khersonit, duke i dhënë fund një pushtimi tetë-mujor.
Ndalimi i abortit në SHBA
Gjykata e Lartë e SHBA-së shkaktoi reagime globale në qershor, kur përmbysi vendimin e saj historik të vitit 1973 “Roe v Wade” që garanton aksesin ndaj aborteve në mbarë vendin.
Pas vendimit, ndalimet e abortit u vendosën nga republikanët në 16 shtete amerikane, ku jetojnë 26.5 milionë gra.
Çështja ndikon në afatin e mesëm të nëntorit.
Ka fitime më të vogla se sa pritej për besnikët e Donald Trump në kampin republikan, pasi votuesit amerikanë në disa shtete mbështesin kandidatët që mbrojnë aksesin ndaj abortit.
Poashtu, Donald Trump ka njoftuar se do të kandidojë përsëri për president në 2024.
Presidenti kinez forcon kontrollin e tij
Presidenti Xi Jinping ka forcuar kontrollin e tij në krye të Kinës pasi fitoi një mandat të tretë historik në nëntor si udhëheqës i ekonomisë së dytë më të madhe në botë.
Por kinezët humbën durimin me bllokimet, testimin masiv dhe frenimin e lëvizjeve të shkaktuara nga strategjia e tij zero-Covid.
Mijëra njerëz kanë marrë pjesë në protesta disaditore kundër kufizimeve në Pekin, Guangzhou, Shangai, Urumqi, Wuhan dhe qytete të tjera. Madje disa kanë guxuar të bëjnë thirrje për dorëheqjen e Xi.
Fuqia gjithnjë e më e pakontrolluar e Xi shkakton alarm në Tajvan, pasi Kina ka organizuar stërvitje masive ushtarake rreth ishullit.
Verat më të nxehta në shekuj, përmbytjet në Pakistan
Evropa po kalon verën më të nxehtë në historinë e saj të regjistruar, me merkurin që arrin 40 gradë Celsius (104 gradë Fahrenheit) për herë të parë në Britani.
Pjesë të Arktikut dhe Antarktikut, Kinës dhe SHBA-së poashtu kanë përjetuar temperatura rekord.
Ngjarjet ekstreme të motit të lidhura me ndryshimet klimatike vazhdojnë të bëjnë kërdi në vendet në zhvillim.
Përmbytjet në Pakistan prekin pjesë të mëdha të vendit, Nigeria vuan nga përmbytjet më të këqija në një dekadë dhe pjesë të Somalisë së goditur nga thatësira përballen me kërcënimin e urisë.
Në samitin (COP27, vendet në zhvillim më në fund arritën të bëjnë “ndotësit e pasur” të pranojnë të paguajnë në një fond “humbjet dhe dëmet” për të kompensuar ato për dëmet klimatike.
Inflacioni
Pushtimi i Ukrainës dhe sanksionet ndaj Rusisë krijojnë një krizë energjetike të përmasave të papara në gjysmë shekulli, me kostot në rritje për gazin dhe energjinë elektrike.
Britania ka parë dyfishimin e faturave të energjisë brenda një viti. Rritja e çmimeve të energjisë është gjithashtu një faktor në krizën e kostos së jetesës në Sri Lanka, e cila në gusht detyron presidentin Gotabaya Rajapaksa të ikë jashtë vendit.
Inflacioni rritet globalisht, duke i shtyrë bankat qendrore të rrisin në mënyrë agresive normat e interesit, duke rritur frikën për një tjetër krizë të madhe borxhi.
Krahu i djathtë arrin fitime të paprecedentë në Evropë
Votuesit në Itali zgjedhin lideren e tyre të djathtë -post-fashiste- që nga Lufta e Dytë Botërore, Giorgia Meloni.
Demokratët suedezë kundër imigracionit janë fituesit e mëdhenj të zgjedhjeve të përgjithshme që sjellin në pushtet konservatorët në vend.
Në Francë, një rritje si nga e djathta ekstreme ashtu edhe nga e majta e fortë pakëson shumicën parlamentare të presidentit të qendrës së djathtë, Emmanuel Macron.
Por në Amerikën Latine, e djathta është në rënie.
Veterani i krahut të majtë, Luiz Inacio Lula da Silv,a bën një rikthim mahnitës në Brazil, duke rrëzuar Jair Bolsonaron. Udhëheqësit e krahut të majtë vijnë gjithashtu në pushtet në Kolumbi dhe Honduras.
Makth në Downing Street
Britania ndërron kryeministrin e saj të pestë në gjashtë vjet.
Rishi Sunak mori detyrën në tetor pas dorëheqjes së paraardhëses së tij, Liz Truss, që qëndroi në pushtet vetëm 44 ditë – mandati më i shkurtër ndonjëherë për një udhëheqës britanik.
Rënia e rrufeshme e Truss, e shkaktuar nga një mini-buxhet katastrofik, mbyll një 2022 të trazuar në Britani. Viti shënohet nga vdekja e monarkes së saj më jetëgjatë, Mbretëreshës Elizabeth II, në moshën 96-vjeçare dhe dorëheqja e detyruar e kryeministrit të Brexit, Boris Johnson pas një sërë skandalesh.
Trazirat në Iran
Në Iran, vdekja e 22-vjeçares Mahsa Amini pas arrestimit të saj për shkelje të dyshuara të kodit të veshjes islame të vendit ka ndezur protestat më të mëdha ndër vite.
Në rrugë dhe në mediat sociale gratë dhe vajzat kanë hequr shamitë e tyre në një sfidë të paprecedentë ndaj udhëheqjes klerikale të vendit.
Irani është munduar të shtypë protestat duke dënuar disa prej protestuesve me vdekje.
Sipas autoriteteve, mbi 300 njerëz janë vrarë në trazira, me grupet e të drejtave që thonë se numri është edhe më i lartë, shkruan RFI, transmeton UBT News.
Paqja në Etiopi
Pas dy vitesh konflikti që lanë të vrarë një numër të madh civilësh dhe kanë çuar në kushte të mjerueshme urie në Tigray, qeveria e Etiopisë dhe rebelët Tigrayan kanë rënë dakord për një marrëveshje paqeje, e cila u cilësua si historike.
Marrëveshja lejon që ndihma kritike humanitare të rifillojë në rajonin verior.
“Kupa e Botës në shkretëtirë“
Kontradiktat kanë dëmtuar paraprakisht Kupën e parë Botërore të futbollit në Lindjen e Mesme.
Disa tifozë kanë bojkotuar turneun në Katar për shkak të shqetësimeve për të drejtat e njeriut dhe numrin e lartë të vdekjeve midis punëtorëve migrantë të përfshirë në ndërtimin e tetë stadiumeve.
Vendimi i vendit për të ndaluar alkoolin nga stadiumet gjithashtu ka lënë një shije të hidhur tek disa tifozë, por ndërsa turneu po vazhdon lojën, e gjithë vëmendja është zhvendosur në fushë./UBTNews/
Live
Trump paralajmëron Italinë dhe Spanjën me largimin e trupave amerikane nga Evropa
Published
15 hours agoon
May 1, 2026By
UBTNews
Presidenti i Donald Trump ka paralajmëruar Italinë dhe Spanjën me mundësinë e tërheqjes së trupave amerikane nga territoret e tyre, si pjesë e një rishikimi më të gjerë të pranisë ushtarake të SHBA-së në Evropë.
Italia dhe Spanja i janë shtuar listës në rritje të vendeve që Trump po i vë në shënjestër me kërcënime të tilla. Duke folur për media, ai deklaroi se “me gjasë” do ta shqyrtojë këtë hap, duke e lidhur drejtpërdrejt me qëndrimet kritike të dy vendeve ndaj fushatës ushtarake amerikane në Iran, sipas raportimit të The Guardian.
“Pse të mos e bëj? Italia nuk ka qenë ndihmë për ne dhe Spanja ka qenë e tmerrshme, absolutisht e tmerrshme”, është shprehur Trump.
Të dy shtetet kanë kundërshtuar ashpër veprimet ushtarake të SHBA-së në Lindjen e Mesme. Presidenti amerikan ka kritikuar vazhdimisht udhëheqësit e tyre për refuzimin që të mbështesin këtë fushatë.
Kryeministrja italiane, Giorgia Meloni, ka refuzuar përdorimin e një baze ajrore në Sicili nga forcat amerikane për operacionet në Iran, ndërsa Trump e ka akuzuar atë se “i mungon guximi”.
Në anën tjetër, kryeministri spanjoll Pedro Sánchez ka qenë një nga kritikët më të fortë evropianë të kësaj lufte që nga fillimi. Ai është përballur vazhdimisht me reagime dhe kërcënime nga Trump, përfshirë edhe paralajmërime për pezullim të anëtarësimit të Spanjës në NATO.
Sot, kur bota bashkohet për të shënuar Ditën Ndërkombëtare të Punëtorëve, Kosovën ky 1 Maj e gjen në një udhëkryq të dhimbshëm mes zhvillimit ekonomik dhe humbjes së jetëve të njerëzve në vendin e punës.
Në vend të festës, ky përvjetor na ballafaqon me një bilanc të rëndë: 743 raste lëndimesh të raportuara brenda pak më shumë se një viti.
Ky nuk është thjesht një numër në arkivat e Inspektoratit Qendror të Punës, por janë 743 punëtorë që u nisën për të siguruar kafshatën e gojës, por përfunduan në spitale, duke u përballur me pasoja që shpesh u ndryshojnë jetën përgjithmonë.
Edhe më tronditës është bilanci i atyre që nuk u kthyen kurrë në shtëpi. Brenda 16 muajve të fundit, 27 punëtorë humbën jetën në vendin e tyre të punës, duke e shndërruar ambientin e punës në vend zie.
Vetëm gjatë vitit 2025 u raportuan 620 lëndime dhe 19 fatalitete, ndërsa trendi ka vazhduar edhe në pjesën e parë të vitit 2026 me 123 lëndime të reja dhe 5 humbje jete deri në prill.
(Shënim: Pas marrjes së përgjigjeve zyrtare nga Inspektorati, shifrat kanë ndryshuar pasi brenda javës janë shtuar edhe tri raste të vdekjeve në vendin e punës. Kjo e rrit numrin total në 27 punëtorë që humbën jetën brenda 16 muajve, nga 24 sa ishte raportuar fillimisht.)
Sektori i ndërtimtarisë mbetet sektori me i rrezikshëm, ku lartësitë e skelave shpesh bëhen fatale në mungesë të masave rigoroze të sigurisë.
Ligji për Sigurinë dhe Shëndetin në Punë ekziston për të garantuar mbrojtjen e secilit punëtor, por zbatimi i tij mbetet një betejë e hapur në terren. Gjatë vitit 2025, Inspektorati ka shqiptuar 1,747 gjoba ndaj punëdhënësve që nuk kanë respektuar kriteret e sigurisë, ndërsa këtë vit ka nisur një ofensivë kontrollesh të jashtëzakonshme. Deri në mars janë realizuar 85 inspektime të tilla, ndërsa aktualisht janë mbi 110 inspektime të tjera në proces e sipër, me fokus të veçantë në sektorët me rrezikshmëri të lartë.
Lidhur me situatën aktuale, dekani i Fakultetit të Inxhinierisë Ndërtimore dhe Infrastrukturës, Visar Krelani, shpjegon se ndërtimtaria mbetet profesioni më i ndjeshëm për shkak të dinamikës dhe natyrës së punës. Por sipas tij, faji nuk duhet kërkuar vetëm te kompanitë, por te mungesa e një sistemi të mirëfilltë mbështetës.
Prof. Krelani thekson se kur shteti nxjerr ligje strikte, ai duhet gjithashtu t’i përkrahë bizneset për t’i zbatuar ato. Duke qenë se pajisjet mbrojtëse kanë kosto të lartë, ai propozon që shteti të stimulojë kompanitë përmes lehtësimeve në TVSH ose formave të tjera financiare. Në këtë mënyrë, siguria nuk do të shihej si një barrë financiare, por si një investim i përbashkët për jetën.
“Shteti duhet t’i përkrahë kompanitë përmes stimujve si zbritja e TVSH-së për pajisjet mbrojtëse, në mënyrë që zbatimi i masave të sigurisë të jetë më i lehtë dhe barra të mos bjerë vetëm mbi bizneset, por të kthehet në një bashkëpunim të mirëfilltë për mbrojtjen e jetës”, shprehet profesori Krelani
Ndërsa 1 Maji në shumë vende shërben si moment proteste për kushte më të mira, në Kosovë kjo ditë mbetet kryesisht një festë zyrtare që hesht përballë tragjedive. Derisa pajisjet mbrojtëse të shihen si detyrim jetik dhe jo si kosto e tepërt, kjo datë për familjet e punëtorëve tanë do të mbetet më shumë një kujtesë zie sesa një ditë dinjiteti.
Kujtesë
DITARI: Çfarë lajmesh kemi lexuar në çdo 30 prill, në vitet nëntëdhjetë
Published
1 day agoon
April 30, 2026By
UBTNews
30 prill 1994
Lajm i plotë:
Kryetari Rugova priti rektorin e Universitetit të Prishtinës
Kryetari i Republikës së Kosovës, dr.Ibrahim Rugova priti dje rektorin e Universitetit të Prishtinës prof.dr. Ekmi i tyre i vërtetë do të duhej të ishte për të zgjidhur problemin shqiptar, por unë mendoj se për këtë nuk është e interesuar Amerika. Me vendosjen e trupave amerikane në Maqedoni i bëhet me dije kretarit të Shqipërisë, Sali Berishës, se mund të llogarisë me ndihmën amerikane në rast të ndonjë sulmi eventual nga Serbia, por njëkohësisht i thuhet atij se nuk duhet të përmendin apo të flasin diçka në lidhje me bashkimin e Kosovës me Shqipërinë. Kjo është një lojë politike e cila nuk mund të vazhdojë aq gjatë”.
Duke u përgjigjur në një pyetje se si e sheh ai zgjidhjen e çështjes së Kosovës, dr. Xhonatan Ejl tha: “Është e pamundshme të zgjidhet problemi i Kosovës vetëm duke ua dhënë shqiptarëve një autonomi. Kosova për Serbinë përherë do të jetë një kancer. Ata mund të vendosin që ose ta kenë këtë kancer, me ç’rast ata do të kenë luftë në Serbi në njëzet vjetët e ardhshme, ose të vendosin që të heqin dorë nga pjesa më e madhe e Kosovës. Këtu qëndron problemi i vërtetë.
Nëse deri te kjo çështje arrihet përmes marrëveshjes, unë mendoj se një status të veçantë do të kishin vendet në Kosovë që janë të shenjta për serbët, disa manastira serb etj. Nuk mendoj se dikush do të bënte problem rreth këtij statusi të vendeve të shenjta serbe. Në të kundërtën, nëse pra do të ketë luftë, atëherë lufta do të vendosë se si do të ndahet Kosova. Nëse kërkoni mendimin tim rreth kësaj çështjeje, mendoj se për tërë rajonin do të duhej të respektohej parimi i shumicës së popullsisë e jo parimi historik. Në këtë aspekt, kur bëhet fjalë për Kosovën, ta zëmë, atë nuk mund të krahasojmë me Bosnjën, sepse në Kosovë dihet se kush e ka shumicën. Do të theksoja se, përkundër përpjekjeve të Milosheviqit për të populluar Kosovën me serbë dhe përkundër investimeve të paraluftës të bëra në Kosovë në drejtim të mbetjes së serbëve në Kosovë, prapëseprapë nuk ka shumë serbë të cilët dëshirojnë të mbeten në Kosovë. Pra, të konkludoj: Ndarja e Kosovës mund të bëhet vetëm me vija etnike dhe mendoj se Serbia duhet të heqë dorë nga pjesët e Kosovës të populluara me shumicë shqiptare”.
Duke folur për situatën në Kosovë, z. Ejl tha se Perëndim njihen shumë mirë problemet me të cilat ballafaqohet z.Rugova. “Në një anë, duhet të jetë shumë i moderuar dhe t’i llogarisë gjërat shumë mirë dhe në të njëjtën kohë ai duhet ta qetësojë popullin, i cili nuk mund të presë më. Do të thoja se është përgjegjësi mjaft e madhe për çdo lider shqiptar të vendosë të bëjë diçka në kohë të gabueshme. Populli i Kosovës vuajti gjatë shtatëdhjetë vjetëve të fundit, në radhë të parë për shkak se dikush në Perëndim vendosi për fatin e tij. Nuk kemi ndryshim të madh në këtë aspekt as sot. Ne e kemi të njëjtën situatë, prandaj kjo mund të vazhdojë edhe për një kohë të gjatë. Argumenti im i vetëm është se për të gjithë ne do të jetë më mirë nëse serbët e kuptojnë së shpejti se më nuk mund ta mbajnë Kosovën”.
Lidhur me zgjidhjen e çështjes së Kosovës përmes bisedimeve, z. Ejll parasheh vështirësi të shumta. Ai tha se bisedime nuk mund të priten me regjimin aktual serb. “Kur të fillojnë negociatat kjo do të jetë faza më e vështirë për z. Rugova. Për bindjen time, negociatat do të zhvillohen nëpër faza të ndryshme dhe Kosova, së paku zyrtarisht, nuk do të jetë e pavarur edhe për një kohë. Dr.Rugovës i nevojitet ende kohë për të arritur atë që dëshiron. Sidoqoftë, unë them se Kosova duhet të jetë e pavarur apo t’i bashkohet Shqipërisë. Unë e ndjej se Kosova do të jetë pjesë e Shqipërisë. Është e vërtetë se Kosova përbëhet prej një lloji të veçantë të shqiptarëve, me histori të veçantë, të cilët në aspektin historik dhe kultural ndoshta janë më të zhvilluar se pjesa më e madhe e Shqipërisë së sotme. Megjithatë, ata janë shqiptarë dhe unë do të dëshiroja që problemi i kufijve të Shqipërisë të zgjidhet njëherë e përgjithmonë. Kjo nuk u zgjidh në vitet 1911-1912 dhe duhet të zgjidhet deri në fund të këtij shekulli. Me këtë edhe vetë Shqipëria do të ndryshojë. Sigurisht se do të ndryshojë. Ajo më nuk do të mund të jetë një vend i centralizuar, do të duhej të lejojë më shumë autonomi për rajone të ndryshme”.
Lajm i plotë:
Vekoslav Shosheviq: Serbia ka marrë pasurinë e Kosovës
Në një intervistë dhënë gazetës serbe “Jedinstvo” ministri në qeverinë e Serbisë, Vekoslav Shosheviq, duke u përgjigjur në një pyetje për refuzimin këmbëngulës të shqiptarëve për t’u përfshirë në jetën politike të Serbisë, mes të tjerash tha: “Qeveria e Serbisë nuk do të lejojë në asnjë moment kurrfarë paralelizmi në asnjë pjesë të Republikës, në asnjë segment të jetës. Pakica nacionale shqiptare këtë duhet ta ketë të qartë”. Më tutje Shosheviq tha se pushteti serb ka për detyrë t’i eleminojë të gjitha paralelizmat, si në arsim e shëndetësi, gjithashtu edhe në fusha të tjera ku është i pranishëm.
Duke folur se në duart e kujt është kapitali, Shosheviq tha se nuk është e vërtetë se kapitali gjendet në duart e shqiptarëve. Për mua kapital në Kosovë është Trepça, tha ai, me të gjitha pasuritë e veta, xeheroret e qymyrit dhe termocentralet e Obiliqit dhe të gjitha pasuritë e tjera natyrore që gjenden anembanë Kosovës. Për mua kapital janë shumë fabrika moderne në Kosovë, të gjitha këto nuk janë duar të shqiptarëve.
Më tutje Shosheviq tha se kapitali shqiptarëve në krahasim me ato që i ceka më sipër është i parëndësishëm. Por nuk duhet lënë pasdore as atë kapital. Sipas mendimit të Shosheviqit ai kapital gjendet në duar të individëve, nga i cili shteti duhet të marrë atë që i takon përmes tatimeve. Aq më parë ngase ka plotë manipulime dhe shmangie nga obligimet ndaj shtetit. Ne nuk kemi asgjë kundër që individët të pasurohen, por kjo duhet të jetë në mënyrë legale dhe me respektimin e ligjeve të këtij shteti. Mendoj se asnjë shoqëri nuk mund të bazohet në tregëti, dhe ndryshe nuk mund të jetë as në Kosovë, tha mes të tjerash Vekoslav Shosheviq.
Lajm i plotë:
Ekstremisti Arkan kërcënohet me pastrime etnike në Kosovë
Në një konferencë me gazetarët kryetari i Partisë së Unitetit Serb Zhelko Razhnjatoviq Arkan, përndryshe krimineli më i kërkaur nga Interpoli në Evropë, tha dje në Prishtinë se partia e tij do të jetë më e pranishme në Kosovë dhe do të punojë në programin për kthimin dhe kolonozimin me serbë e malazezë. Si shkruajnë gazetat e sotme serbe, të cilat i japin vend të dukshëm në faqet e veta, Arkani tha se duhet të vendosen refugjatët e shumtë serbë që kanë humbur në luftë çdo gjë që kanë pasur.
Ai tha se duhet bërë këtë krahas me dëbimin e 700 mijë shqiptarëve në Shqipëri.
Arkan iu kërcënua kryetarit të Republikës së Kosovës dr. Ibrahim Rugova: “zoti Rugova nuk mund dhe nuk do të mbetet në vendin e Serbisë. Ai do të deportohet në atdheun rezerv në Shqipëri”.
Ai u kërcënua se do të hapë kufirin me Shqipërinë për t’i dëbuar të gjithë shqiptarët jolojalë që nuk e njohin shtetin e Serbisë. “Do ta deportojmë edhe Rugovën”, tha Arkani.
Kurse në pyetjen e gazetarëve se si do ta bëjë këtë ai tha se kjo do të bëhet në bazë të ligjit që do të aprovohet. Secili që nuk ka shtetësi duhet të ikë jashtë. S’ ka kthim as për ata që kanë dezertuar nga armata.
Ndërtimi i kampeve më parë filloi në Slloveni dhe Austri. Ky ishte program i CIA-s. Ata planifikojnë këtu kaos dhe trazira, tha Arkani duke komentuar ndërtimin e kampeve për refugjatë në Shqipëri.
Lidhur me kinse përqendrimin e forcave ushtarake në kufirin shqiptar dhe prezencën e ushtarëve amerikanë në Maqedoni, ai tha se serbët nuk frikësohen. “Kushdo që orvatet që vetëm një këmbë të shkel teritorin tonë, këmba do t’i pritet”.
Arkani u premtoi goranëve se do të kërkojë nga shteti për t’ua kthyer 7.300 hektarë tokë, e cila u ka mbetur në Maqedoni.
30 prill 1997
Lajmet kryesore:
Konferencë për gazetarë në BSPK
Kadare – Oficer i Urdhërit të Legjionit të Nderit
I ofruan bashkëpunim për ta liruar nga dorëzimi i armës të cilën nuk e kishte
U mor peng në vend të vëllait
Në Prishtinë policia serbe bastisi një familje
Persona të panjohur plaçkitën një student në Prishtinë
Lajm i plotë: “Human Rights Watch” akuzon Beogradin për helme kimike
Prishtinë, 30 prill (QIK)
Organizata për të drejtat e njeriut “”Human Rights Watch”, me seli në Nju-Jork kërkoi nga regjimi i Beogradit të nënshkruaj dhe të ratifikojë Konventën për ndalimin e armëve kimike e cila dje hyri në fuqi për vendet të cilat e kanë ratifikuar këtë marrëveshje të rëndësishme ndërkombëtare të lidhur më 1993.
Nga autoritetet serbe kërkohet që të ndërprejnë prodhimin e municionit me mbushje kimike, të shpallin dhe të shkatërrojnë të gjitha stoqet me municion të tillë, si dhe agjencat për prodhimin e helmeve kimike. Po ashtu kërkohet edhe çmontimi i kapaciteteve për prodhimin e agjencave për helme kimike dhe të pajisjeve për mbushjen e municionit me helme të tilla.
Kjo organizatë nga autoritetet e Beogradit kërkon që të ndikojnë në udhëheqjen e serbëve të Bosnjës që gjithashtu të ndërprejnë prodhimin e municionit me mbushje kimike dhe t’i asgjësojnë të gjitha stoqet.
Kjo organizatë e të drejtave të njeriut po ashtu kërkon nga Uashingtoni që në pajtim me dispozitat amerikane për eliminimin e armëve kimike dhe biologjike të hulumtojë rastet nëse në ish-Jugosllavi janë përdorur armët kimike dhe nëse po, të aplikojë sanksione në bazë të dispozitave.
Sipas raportit të HRW-së, OKB dhe SHBA-të, të paktën që nga viti 1991, kanë ditur për prodhimin e armëve kimike në ish-Jugosllavi dhe janë zbatuar së paku tri hetime të pavarura, rezultatet e të cilave kurrë nuk janë publikuar.
Në bazë të njohurive që ka kjo organizatë nga ish-oficerët e APJ-së dhe në bazë të raporteve amerikane dhe të NATO-s, ish-APJ ka prodhuar gazin nervor “Sarin” dhe helme të tjera luftarake. Po ashtu, APJ ka prodhuar edhe fosgen dhe gazin psikokimik LSD-25, hloropiklin dhe ka eksperimentuar me gasin nervor soman, tabun dhe të tjerë. Po ashtu, ish-APJ ka prodhuar dhe i ka shndërruar në armë sasi të mëdha të gazit lotsjellës, CS dhe CN. Këto substanca thuhet se i kanë shfrytëzuar të gjitha palët në luftën e Bosnjës.
Në një dokument të kryesisë jugosllave nga viti 1991 përmendet prodhimi i mijëra raketave për raketahedhësin “orkan” me tri mbushje, njëra prej të cilave me mbushje kimike. Sipas këtij dokumenti disa mijëra raketa të tilla janë dërguar në Irak në vitin 1989-90.
Foto: “Human Rights Watch”
Ballkani nuk është dorëzuar në garën për titullin kampion, duke marrë pikët e plota në udhëtim te Drenica.
“Xhebrailat” triumfuan me rezultat 1:2 në një sfidë të baraspeshuar. Toni Domgjoni kaloi Ballkanin në epërsi në minutën e 38-të, pas një aksioni të shpejtë dhe të bukur. Epërsinë e dyfishoi Festim Alidema në minutën e 53-të, pas një tjetër aksioni të organizuar mirë. Drenica arriti vetëm golin e nderit, të realizuar nga mesfushori Igball Jashari në minutën e 82-të.
Me këtë fitore, Ballkani mban pozitën e dytë me 55 pikë, pesë më pak se Drita, ndërsa Drenica renditet në vendin e shtatë me 38 pikë.
Trump paralajmëron Italinë dhe Spanjën me largimin e trupave amerikane nga Evropa
Siguria në punë: Mes ligjit dhe vdekjes
Gjimnazi TIK në UBT International Smart Schools me numër rekord regjistrimesh – drejtimi më i kërkuar në Kosovë
UBT shënon International Jazz Day me koncert artistik në Parkun Shkencor
DITARI: Çfarë lajmesh kemi lexuar në çdo 30 prill, në vitet nëntëdhjetë
Ballkani fiton 1-2 ndaj Drenicës
Dukagjini fiton 0-2 ndaj Ferizajt
Tensionet SHBA–Iran rrisin çmimet e naftës
Zgjedhjet e reja më 7 qershor
Të kërkuara
-
Lajmet2 months agoUBT nderon Familjen Jashari me Dekoratën Jetësore të Nderit
-
Lajmet2 months agoKoordinatorja e projektit AKIL-EU në UBT, prof. Manjola Zaçellari, referon në University of Oxford
-
Lajmet2 months agoPërfundon seanca e sotme në Hagë për pengim të drejtësisë
-
Live2 months agoKryegjykatësi Smith III shpall mbylljen e çështjes gjyqësore
