Lajmet

​Bloomberg tregon skenarët në të cilët Putin mund të përdorë armët bërthamore

Presidenti rus e ka bërë të qartë se jeta njerëzore për të nuk vlen asgjë, përveç nëse bëhet fjalë për veten e tij, shkruan Bloomberg.

Published

on

Shumë besojnë se një njeri si Vladimir Putin është i aftë për çdo gjë, madje edhe përdorimin e armëve bërthamore. Presidenti rus e ka bërë të qartë se jeta njerëzore për të nuk vlen asgjë, përveç nëse bëhet fjalë për veten e tij, shkruan Bloomberg.

Ka skenarë në të cilët ai mund të dalë me një llogaritje katastrofike që tregon se lëshimi i një ose më shumë bombave bërthamore mund ta mbajë Putinin në pushtet. Kjo ndodh sepse tani bota jonë, në aspektin strategjik, i ngjan më shumë Evropës në vitet e para të paqëndrueshme të Luftës së Ftohtë sesa gjatë periudhës së saj të mëvonshme relativisht të qëndrueshme.

Shkatërrim i Garantuar Reciprokisht – MAD

Pas Luftës së Dytë Botërore, ShBA e dinte se forcat e saja në Evropën Perëndimore ishin inferiore ndaj atyre të Bashkimit Sovjetik dhe ndoshta nuk do t’i bënin ballë sulmit të tij, andaj amerikanët vendosën koka bërthamore më të dobëta në territorin e aleatëve evropianë. Ata donin t’u dërgonin një mesazh rusëve – në rast të një sulmi sovjetik, NATO mund të lëshonte disa prej tyre në fushën e betejës dhe t’i shpëtonte anëtarët e saj nga disfata.

Por ndërsa gara e armëve bërthamore përparonte, Bashkimi Sovjetik u kap me Shtetet e Bashkuara në armatimet strategjike dhe filloi të përdorte bomba bërthamore që mund të lëshoheshin në raketa me rreze të gjatë veprimi nga një vend në tjetrin, duke shkatërruar qytete të tëra.

Sado apokaliptike që mund të tingëllojë, ky ekuilibër i fuqive na ka mbajtur nga lufta bërthamore deri më tani. Ne mund të shohim Perëndimin dhe Lindjen si dy burra në një dhomë, të zhytur në benzinë deri në bel. Secili ka një numër të caktuar ndeshjesh, por asnjëri nuk dëshiron t’i përdorë ato sepse kjo do të thotë që të dy do të marrin flakë. Ky pozicion mori edhe emrin e duhur – MAD (Mutual Assured Destruction).

Putin dhe “vija e tij e kuqe”

Megjithatë, pas dy dekadash të sundimit të Putin-it në Rusi, ka pasur një ndryshim strategjik në situatë. Në një farë mënyre, u kthyem në periudhën menjëherë pas Luftës së Dytë Botërore, me role të përmbysura.

Tani është Rusia ajo që dyshon se është inferiore ndaj NATO-s në luftën konvencionale, andaj Putin e kompenson këtë mangësi me kërcënime me armë bërthamore në rast se pushtimi i Ukrainës nuk shkon sipas planit të tij. Kjo qasje quhet – përshkallëzim në de-përshkallëzim.

Kështu, Rusia, e cila është afërsisht e barabartë me Shtetet e Bashkuara në armët bërthamore strategjike, fitoi një avantazh të madh në taktikë, relativisht të shkurtër. Rusia ka rreth 2000 armë bërthamore taktike, dhe SHBA-ja vetëm rreth 200, gjysma e të cilave janë të stacionuara në Evropë.

Putin ka lënë të kuptohet tashmë disa herë se ai mund të rrëmbejë arsenalin e tij ushtarak nëse NATO kalon “vijën e kuqe”. Dhe duke qenë se ai ngatërron fatin e tij me fatin e vendit të tij, ai tenton të interpretojë çdo poshtërim të mundshëm personal apo ndryshim regjimi në Moskë si një kalim në “zonën e kuqe”.

Le të themi se ukrainasit, të cilët po luftojnë heroikisht kundër pushtuesve rusë çuditërisht të paaftë, i afrohen fitores ose që një raketë hipersonike ruse endet drejt Polonisë, një anëtare e NATO-s ose që Perëndimi i dërgon Ukrainës armë që mund të ndryshojnë drejtimin e luftës – secila prej këtyre kthesave mund ta detyrojë Putin-in përpara një muri dhe të çojë në një përshkallëzim, shkruan Bloomberg.

Bomba e parë mund të përfundojë në pyll

Reagimi i tij i parë me siguri do të jetë shfaqja e dhëmbëve. Ndoshta ai do të hedhë bombën e parë në ndonjë zonë të pyllëzuar të pabanuar ose në det, vetëm për të treguar se është serioz. Bomba tjetër bërthamore mund të shkatërrojë një depo armësh armike, një bazë ushtarake, por jo të gjithë qytetin. Armët taktike bërthamore mundësojnë këtë lloj “loje bërthamore” precize.

Putin do të tregonte kështu vendosmërinë e tij, gatishmërinë e tij për “të shkuar deri në fund”, duke shpresuar se Perëndimi nuk do të hakmerret me të njëjtën masë. SHBA dhe Evropa, pra NATO, duhet të fillojnë të mendojnë tani për një përgjigje të mundshme ndaj bombës së parë të hedhur. A duhet që Perëndimi të lëshojë atëherë një bombë bërthamore me fuqi të ulët për të treguar se është gati të hyjë në ring? Atëherë, cili do të ishte hapi i ardhshëm i Putin-it?

Sapo fillon lëshimi i kokave bërthamore, arma më vdekjeprurëse në historinë njerëzore, pavarësisht nga forca e tyre, rritet rreziku i keqkuptimeve dhe lëvizjeve të gabuara. Një goditje e vogël nga njëra anë mund të duket ende katastrofike për tjetrën. Dhe raketat fluturojnë aq shpejt sa çdo vend ka vetëm disa minuta për t’u përgjigjur. Është shumë e lehtë të tundohesh për të shtypur “butonin e kuq”.

lajme

Rektori Hajrizi në Universitetin e Oksfordit: Prezanton modelin e UBT-së për të ardhmen e arsimit të mbështetur nga Inteligjenca Artificiale, UBT Smart City dhe Aleancën Globale me Coursera

Published

on

By

Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, ishte i ftuar të marrë pjesë në Samitin Ndërkombëtar për të Ardhmen e Arsimit, të organizuar nga Coursera në ambientet e Saïd Business School, University of Oxford, ku u mblodhën liderë të arsimit, ekspertë të teknologjisë, drejtues universitetesh dhe partnerë globalë për të diskutuar transformimin e arsimit në epokën e Inteligjencës Artificiale (Coursera Summit 2026: The Future of Higher Education).

Pjesëmarrja e UBT-së në këtë forum prestigjioz përfaqëson një tjetër vlerësim të rëndësishëm ndërkombëtar për institucionin, i cili gjatë viteve të fundit është shndërruar në një nga modelet më inovative të arsimit të lartë në botë.

UBT ishte ndër institucionet e ftuara për të ndarë përvojat dhe praktikat e saj si një shembull konkret i integrimit të teknologjisë, inovacionit dhe Inteligjencës Artificiale në proceset akademike dhe në përgatitjen e studentëve për tregun global të punës.

Tema qendrore e forumit ishte roli i Inteligjencës Artificiale në të ardhmen e arsimit dhe mënyra se si universitetet duhet të përshtaten me transformimet e shpejta teknologjike. Në këtë kontekst, UBT u prezantua si një nga partnerët strategjikë të Coursera-s dhe si një model i suksesshëm i bashkëpunimit ndërmjet arsimit, industrisë dhe teknologjisë.

Gjatë punëtorive të organizuara në kuadër të forumit, rektori Hajrizi prezantoi ekosistemin inovativ të UBT-së, duke shpalosur mënyrën se si Inteligjenca Artificiale është integruar në mësimdhënie, kërkim shkencor, inovacion, zhvillim profesional dhe ndërveprim me industrinë.

Pjesëmarrësit patën mundësinë të njihen nga afër me qasjen unike të UBT-së, e cila kombinon arsimin akademik me teknologjitë më të avancuara dhe me nevojat reale të tregut të punës.

Një nga temat që tërhoqi interes të veçantë ishte partneriteti strategjik ndërmjet UBT-së dhe Coursera-s, përmes të cilit studentëve të UBT-së u ofrohet qasje në mbi 14,000 kurse, programe trajnimi, certifikime profesionale dhe micro-credentials nga universitetet dhe kompanitë më prestigjioze në botë.

Ky bashkëpunim u mundëson studentëve që, përveç diplomës universitare, të fitojnë edhe certifikime të njohura ndërkombëtarisht, duke zhvilluar kompetenca të reja profesionale dhe duke rritur mundësitë e tyre për punësim në tregun lokal dhe global.

Në prezantimin e tij, rektori Hajrizi theksoi se universitetet e së ardhmes duhet të shkojnë përtej modelit tradicional të edukimit dhe të krijojnë mundësi të vazhdueshme për zhvillimin e aftësive, rikualifikimin dhe certifikimin profesional të studentëve.

Ai nënvizoi se UBT tashmë ka ndërtuar një model që lidh arsimin, teknologjinë, inovacionin dhe industrinë në një ekosistem të vetëm UBT Smart City, të mbështetur fuqishëm edhe nga Inteligjenca Artificiale.

Përveç prezantimeve dhe diskutimeve tematike, forumi shërbeu edhe si një platformë e rëndësishme për zgjerimin e bashkëpunimit ndërkombëtar të UBT-së.

Gjatë takimeve të zhvilluara me drejtues universitetesh dhe institucione akademike nga vende të ndryshme të botës, rektori Hajrizi krijoi ura të reja bashkëpunimi, të cilat pritet të konkretizohen në projekte të përbashkëta kërkimore, programe akademike, shkëmbime studentore dhe iniciativa inovative në fushën e arsimit dhe teknologjisë.

Ftesa e UBT-së në një forum të këtij niveli nuk është e rastësishme. Ajo vjen si rezultat i angazhimit të vazhdueshëm të institucionit në transformimin digjital të arsimit, investimeve në teknologji, zhvillimit të modeleve inovative të mësimdhënies dhe krijimit të partneriteteve strategjike me organizata dhe institucione lidere në botë.

Këto arritje kanë bërë që UBT të konsiderohet një nga institucionet më dinamike dhe më të orientuara drejt së ardhmes në Evropën Juglindore, duke u renditur ndër universitetet më inovative në botë.

Kompetencat, shkalla e lartë e punësimit dhe karriera e suksesshme e studentëve dhe alumnëve të UBT-së tashmë njihen në mbarë botën. Për këtë arsye, UBT është vlerësuar dhe renditur lart për reputacionin e saj akademik dhe profesional.

Për Kosovën, prezantimi i UBT-së në Universitetin e Oksfordit përfaqëson një dëshmi të qartë se një institucion nga Kosova tashmë është pjesë aktive e diskutimeve dhe zhvillimeve globale për të ardhmen e arsimit dhe teknologjisë.

Ai konfirmon se modelet inovative të zhvilluara në UBT, në Kosovë, po tërheqin vëmendjen e universiteteve, organizatave dhe platformave më prestigjioze ndërkombëtare.

Pjesëmarrja në këtë forum riafirmon pozicionin e UBT-së si lider në transformimin e arsimit përmes teknologjisë dhe Inteligjencës Artificiale, duke vazhduar të krijojë mundësi të reja për studentët, akademikët dhe shoqërinë në një botë që po ndryshon me ritme të shpejta.

Continue Reading

Vendi

Sot 30 vjet u hap Zyra Amerikane në Kosovë

Published

on

Si sot, para 30 vitesh, më 5 qershor 1996, u hap Zyra Amerikane në Kosovë në praninë e shumë qytetarëve të gëzuar shqiptarë, me pjesëmarrje nga zyrtarë të lartë amerikanë. Presidenti Ibrahim Rugova ishte aty për ta ngritur flamurin amerikan në përfaqësinë e SHBA-ve në Prishtinë.

Kjo ka qenë ngjarje e madhe për Kosovën.

Nën udhëheqjen e Presidentit Rugova, në rrugën e vet të lirisë, të pavarësisë dhe të demokracisë, Kosova ishte ankoruar me Perëndimin. “Ditë historike për Kosovën” e ka quajtur Rugova vendosjen e pranisë amerikane në Kosovë.

Në ceremoninë e hapjes së Zyrës Amerikanë morën pjesë John Kornblum, ndihmës sekretar amerikan i shtetit, Kongresmeni Eliot Engel, Presidenti i atëhershëm i Kosovës, Dr. Ibrahim Rugova, diplomatë të tjerë amerikanë dhe zyrtarë vendor.

Hapja e Zyrës përbën një nga momentet më të rëndësishme në historinë moderne të Kosovës dhe në zhvillimin e marrëdhënieve shqiptaro‑amerikane. Kjo zyrë ishte përfaqësia e parë zyrtare amerikane në Kosovë dhe shënoi një hap të rëndësishëm diplomatik disa vite para fillimit të luftës.

Ajo u hap në një kohë kur Kosova ndodhej nën një regjim të ashpër politik dhe administrativ, ndërsa kërkesa për pavarësi dhe përkrahje ndërkombëtare ishte në rritje. Hapja e kësaj zyre u pa si një sinjal i qartë i interesimit të Shteteve të Bashkuara për situatën në Kosovë dhe si një mbështetje morale për popullin shqiptar.

Zyra Amerikane në Prishtinë  shërbeu si kanal komunikimi ndërmjet Shteteve të Bashkuara dhe institucioneve politike e shoqërore në Kosovë, duke ndihmuar në ndërkombëtarizimin e çështjes së Kosovës.

Pas luftës së vitit 1999, kjo zyrë mori një rol edhe më të madh, duke shërbyer si misioni kryesor diplomatik i SHBA‑së në Kosovë deri në shpalljen e pavarësisë më 2008, kur u shndërrua zyrtarisht në Ambasadën e Shteteve të Bashkuara në Prishtinë.

Foto: Ridvan Slivova

 

Continue Reading

Vendi

Haxhiu: E ardhmja e Kosovës është në Bashkimin Evropian

Published

on

Ushtruesja e detyrës së presidentes së Kosovës, Albulena Haxhiu, ka theksuar rëndësinë e përfshirjes së Kosovës në proceset evropiane dhe ka kërkuar trajtim të barabartë në rrugën drejt Bashkimit Evropian.

Në deklarimin e saj para mediave, ajo theksoi se e ardhmja e rajonit është brenda Bashkimit Evropian. Pjesëmarrjen e Kosovës në këtë samit Haxhiu e quajti shumë të rëndësishme.

“Siç e dini, sot do të diskutojmë tema të rëndësishme që lidhen me sigurinë dhe zgjerimin e BE-së. Duhet të theksoj se e ardhmja jonë është në Bashkimin Evropian. Bashkimi Evropian i bashkuar dhe më i gjerë është përgjigjja më e fortë ndaj atyre që duan të krijojnë paqëndrueshmëri në Evropë”, u shpreh ajo.

Haxhiu ka thënë se Kosova ka bërë reforma të rëndësishme dhe se po punon për të ardhmen evropiane, duke qenë plotësisht në përputhje me forumin e BE-së dhe politikën e sigurisë.

“Nga ky samit presim diskutime të frytshme nga të gjithë përfaqësuesit dhe rezultate pozitive. Kjo është arsyeja pse Kosova meriton pyetësorin, statusin e kandidatit dhe hapjen e negociatave. Duhet të theksoj se integrimi në BE nuk është vetëm një proces teknik. Ka të bëjë me prosperitetin, ka të bëjë me paqen, demokracinë dhe dinjitetin për Evropën dhe për popullin tonë”, ka thënë Haxhiu.

Continue Reading

Lajmet

Mbi 100 prokurorë do të mbikëqyrin zgjedhjet e 7 qershorit

Published

on

Zyra e Kryeprokurorit të Shtetit ka njoftuar se mbi 100 prokurorë dhe zyrtarë të sistemit prokurorial do të angazhohen për mbikëqyrjen e zgjedhjeve të parakohshme të 7 qershorit, me qëllim garantimin e integritetit të procesit zgjedhor në të gjithë vendin.

Sipas njoftimit, Prokurori i Shtetit ka ndërmarrë të gjitha përgatitjet e nevojshme për mbrojtjen e votës së lirë të qytetarëve dhe për sigurimin e një procesi zgjedhor të rregullt dhe transparent.

“Prokurori i Shtetit ka bërë të gjitha përgatitjet e nevojshme për të realizuar mbrojtjen e votës së lirë të qytetarëve, duke garantuar integritetin e procesit zgjedhor”, thuhet në njoftim.

Njëkohësisht, Prokurori i Shtetit u ka bërë thirrje qytetarëve, subjekteve politike dhe organizatave që të raportojnë çdo rast të dyshuar për keqpërdorim apo manipulim të votës.

“Ftojmë qytetarët dhe të gjitha palët e përfshira që të denoncojnë çdo rast për të cilin kanë dyshime se po keqpërdoret ose manipulohet vota në çfarëdo mënyre”, theksohet në njoftim.

Continue Reading

Të kërkuara