Aktualitet

​Vlerësohet e nevojshme shtyrja e afatit për aplikim për statusin e viktimave të dhunës seksuale

Kjo theksua në Konferencën Mobilizimi i komunitetit lokal për fuqizimin e të mbijetuarve të dhunës seksuale gjatë luftës në Kosovë.

Published

on

Numër i madh i viktimave të dhunës seksuale gjatë luftës në Kosovë ende nuk janë drejtuar te komisioni qeveritar për të kërkuar statusin e tyre që u takon me ligj. Andaj po vlerësohet se afati për aplikim në këtë komision, i cili përfundon ligjërisht në shkurt të vitit 2023, të shtyhet në mënyrë që ofrohet mundësi më e të gjatë kohore që viktimat të aplikojnë për statusin e tyre. Nevoja për këtë u theksua në Konferencën Mobilizimi i komunitetit lokal për fuqizimin e të mbijetuarve të dhunës seksuale gjatë luftës në Kosovë.

Kryetarja e Komisionit Qeveritar për Njohjen dhe Verifikimin e statusit të Personave të Dhunuar gjatë luftës në Kosovë, Leonora Selmani tha se deri tani janë mbi 1800 aplikime derisa theksoi se po rritet numri i personave që po lajmërohen e që në kohën e luftës kanë qenë të mitur.

“Këto viktima kanë nevojë për ne, por kanë nevojë për të gjithë, kanë nevojë për qytetarët e vendit të vet, për mbështetje, për kurajo, sepse një numër i madh i tyre ende janë të stigmatizuara, një numër i madh i tyre ende nuk kanë aplikuar në komision dhe nëse e shohim afatin kohor, afati kohor për të aplikuar në komision ka filluar në 2018 dhe përfundon në shkurt të vitit që vjen. Gjithsesi, po punojmë në atë drejtim, bashkë me Qeverinë e Kosovës por edhe shoqërinë civile qe t’u jepet mundësi për me vazhdu afatin e aplikimit, po shpresojmë që do të jepet mundësi për me vazhdu afati i aplikimit por vazhdimi i afatit të aplikimit bëhet me ligj sepse me ligj është përcaktuar pesë vite afat për të aplikuar dhe ne do të duhet të gjithë bashkë të mobilizohemi së paku për këtë periudhë kohore që na ka mbetur që ato viktima që mund t’i njohim ti mbështesim dhe t’i drejtojmë të komisioni për ta pranuar një t ë drejtë e cila njihet me ligj”, ka thënë ajo.

Ndërsa drejtoresha ekzekutive e Qendrës Kosovare për Rehabilitimin e të Mbijetuarve të Torturës, Feride Rushiti tha se në kohën kur është përcaktuar 5 vjet afat kohor për të aplikuar ka qenë periudhë kur stigma ishte në kulm.

Ai shtoi se nuk duhet lejuar vakume ligjore por duhet të ketë mundësi për aplikim deri në viktimën e fundit që identifikohet.

“Roli i institucioneve dhe mekanizmave lokal është qenësor, ne si organizatë jemi 33 vetë punojmë në baza ditore, kemi psikologë, punonjëses social, mjek, që ofrojmë shërbime, megjithatë numri i këtyre personave është shumë i madh prandaj duhet bashkëpunimi institucional për me adresu çështjet në nivel të duhur. Në raport me zgjatjen e afatit të komisionit, ne kemi avokuar edhe për faktin që krimet e luftës nuk parashkruhen, nuk u humbet afati ligjor, as e drejta në krim të luftës nuk ish dashtë me u afatizu në pesë vjet. Mirëpo në kohën kur ne kemi avokuar ka qenë ajo periudha kur stigma ka qenë në kulm kur ka qenë shumë e vështirë kjo shoqëri me hy, në ligjin për vlerat e luftës. Tash duhet të bëjmë çmos se nuk guxojmë me kriju atë shkëputje vakum ligjor që pas 5 shkurtit edhe sikur një grua apo tre apo pesë persona, shteti duhet me ua dhënë mundësinë dhe duhet me ekzistu mekanizmi ku atyre u njohit e drejta ligjore”, ka thënë Rushiti.

Në këtë konferencë u theksua rëndësia e bashkëpunimit me institucionet lokale.

“Fokusi kryesor do të duhej të ishte me rritë debatin por njëkohësisht ai debat nëse prej të gjithëve besoj ka me ardhur rekomandim pastaj do të jetë edhe për qeverinë pak më shtytëse për me vazhdu afatin e aplikacionit për këto kategori, për arsye se mendoj qe vetëm edhe një nëse nuk arrijmë me bindë me u regjistru gjatë kësaj periudhe, ne duhet me luftu që me shty afatin, vetëm edhe një person nëse ka mbetur jashtë kësaj përfshirje ne duhet me luftu me shty sepse në këtë proces edhe një individ është i rëndësishëm. Këtu flitet për individë rëndësia e të cilëve veç e veç është shumë e rëndësishme. Prandaj jam këtu sot që në emër edhe të kryetarit Rama me shpreh gatishmërinë tonë që të zgjatet afati pasi që mendoni se ne duhet të jemi pjesë e këtyre fazave të luajmë rolin tonë që na takon në këtë proces”, tha drejtori i Shëndetësisë në Komunën e Prishtinë, Izet Sadiku.

Lajmet

REL: Kosova përballë një prove politike: kompromis apo krizë e re?

Published

on

By

Kosova duket se po rrëshqet sërish drejt zgjedhjeve të parakohshme – jo si rezultat i një domosdoshmërie demokratike, por si pasojë e një dështimi të vazhdueshëm politik për të ndërtuar konsensus dhe për të funksionalizuar institucionet.

Edhe pse procesi mbetet teknikisht i pezulluar nga Gjykata Kushtetuese, sinjalet politike janë të qarta: vendi po hyn në një tjetër cikël zgjedhor që rrezikon të prodhojë të njëjtin rezultat – bllokadë.

Analistët paralajmërojnë se, pavarësisht vendimit përfundimtar të Gjykatës Kushtetuese lidhur me dekretin e presidentes Vjosa Osmani për shpërndarjen e Kuvendit, zgjedhjet e reja janë pothuajse të pashmangshme.

“Të gjitha indikacionet tregojnë që, pas përfundimit të afateve kushtetuese – cilatdo qofshin ato – Kosovën e pret një proces i ri zgjedhor”, thotë analisti Artan Muhaxhiri.

Gjykata Kushtetuese e Kosovës ka vendosur masë të përkohshme deri më 31 mars, duke pezulluar efektet e dekretit të presidentes.

Kjo nënkupton që, deri atëherë, nuk mund të shpallet data e zgjedhjeve të reja, por as të vazhdohet seanca për zgjedhjen e presidentit, e nisur më 5 mars.

Kërkesa për vlerësim të kushtetutshmërisë së dekretit të Osmanit u dorëzua nga Lëvizja Vetëvendosje e kryeministrit Albin Kurti, me argumentin se procesi për zgjedhjen e presidentit ka një afat 60-ditor për t’u përmbyllur.

Një rrugë e trasuar drejt zgjedhjeve

Sipas Donika Eminit, nga Grupi Këshillues për Politikat e Ballkanit në Evropë – BiEPAG, edhe nëse Gjykata vendos në favor të interpretimit të afatit 60-ditor, realiteti politik mbetet i pandryshuar: mungesa e konsensusit e ka bërë zgjedhjen e presidentit pothuajse të pamundur.

“Aktualisht, nuk ka asnjë sinjal për konsensus ndërmjet partive politike për zgjedhjen e presidentit”, thekson ajo për Radion Evropa e Lirë.

Mandati i Osmanit skadon në më pak se dy javë.

Zgjedhja e presidentit në Kosovë bëhet nga Kuvendi dhe kërkon shumicë të kualifikuar votash – gjë që e bën procesin të varur nga kompromisi ndërpartiak. Në rast të dështimit, vendi shkon në zgjedhje.

Disa parti politike po e trajtojnë tashmë skenarin e zgjedhjeve si të kryer.

Kryeministri Albin Kurti shprehet skeptik se zgjedhjet do të sjellin ndryshim real, duke paralajmëruar një “vazhdim të agonisë legjislative dhe institucionale”.

Në anën tjetër, opozita e sheh përgjegjësinë pikërisht te pushteti.

Sipas kryetarit të Partisë Demokratike të Kosovës, Bedri Hamza, mungesa e vullnetit nga shumica parlamentare, po e shtyn vendin drejt zgjedhjeve, në një kohë kur, sipas tij, “Kosova ka nevojë për stabilitet, përgjegjësi dhe zhvillim”.

Gjatë një paraqitje në televizionin Klan Kosova, ditë më parë, kryetari i Lidhjes Demokratike të Kosovës, Lumir Abdixhiku, tha se partitë politike kanë nisur “ngërçin e ri institucional”.

“Në rrethanat e tanishme, të sigurta janë zgjedhjet e reja. Të sigurta”, tha ai.

E, më pesimist u shpreh Ardian Gjini i Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës, i cili paralajmëroi mundësinë e dy palë zgjedhjeve brenda vitit, nëse edhe pas zgjedhjeve të reja nuk arrihet marrëveshje për presidentin.

“Ushtruesi i detyrës mund të qëndrojë vetëm gjashtë muaj, që nënkupton afatin deri më 5 tetor. Nëse deri atëherë nuk kemi as president dhe as qeveri, vendi nuk do të ketë zgjidhje tjetër përveçse të shkojë në zgjedhje”, theksoi Gjini për mediat në Kosovë.

Në këto rrethana, pyetja thelbësore që mbetet, është: çfarë kuptimi kanë zgjedhjet?

Zgjedhje pa ndryshim?

Sipas Eminit, përvoja e viteve të fundit tregon se ciklet e përsëritura zgjedhore nuk kanë sjellë ndryshim substancial në funksionimin e skenës politike.

Edhe zgjedhjet e fundit – të mbajtura më 28 dhjetor, rreth 10 muaj pas zgjedhjeve të 9 shkurtit 2025 – konfirmuan dominimin e Lëvizjes Vetëvendosje, pa garantuar një kapacitet real për konsensus institucional.

“Zgjedhjet e reja ka shumë gjasa të japin rezultate të ngjashme me ato të mëparshmet. Mund të ketë vetëm lëvizje të vogla në përqindjen që mund të fitojnë partitë politike”, thotë ajo.

Një faktor potencialisht i ri mund të jetë rikthimi eventual i Vjosa Osmanit në skenën partiake, por edhe kjo, sipas Eminit, do të sillte një rikonfigurim të pjesshëm, e jo transformim thelbësor të skenës politike.

Sipas saj, problemi nuk qëndron te vota, por te mungesa e kulturës së kompromisit.

“Nëse situata vazhdon në këtë drejtim, hapësira ku qytetarët përfitojnë nga sistemi politik, mbetet shumë e kufizuar. Kjo mbetet ndoshta pasoja më shqetësuese e gjithë krizës aktuale”, thotë Emini.

Rreziku i një cikli të pafund krizash

Të dy analistët paralajmërojnë se Kosova po hyn në një rreth vicioz, ku zgjedhjet nuk zgjidhin krizën, por e riciklojnë atë.

Muhaxhiri vlerëson se, në teori, do të ishte logjike një rënie e mbështetjes për Lëvizjen Vetëvendosje, për shkak të mungesës së bashkëpunimit politik, por përvoja e fundit tregon të kundërtën.

“Nuk pres ndryshim të madh. Kështu u mendua edhe vitin e kaluar – dhe ja ku jemi sot”, thotë ai për Radion Evropa e Lirë.

Sipas tij, ndryshimi i vetëm real do të vinte nga një reagim ndëshkues i elektoratit – një “votim transformues” që do t’i jepte fund “çoroditjes politike”.

“Përndryshe, rrethi vicioz do të vazhdojë patrazueshëm”, thotë ai.

Pasojat nuk janë vetëm të brendshme.

Një krizë e vazhdueshme institucionale, paralajmëron Muhaxhiri, rrezikon ta largojë Kosovën edhe nga agjendat integruese të Bashkimit Evropian dhe t’i demotivojë aleatët ndërkombëtarë.

“Zmbrapsja nga projektet evropiane e zvogëlon rëndësinë gjeopolitike të Kosovës dhe e nxjerr atë nga radari i bashkëpunimit”, thekson ai.

Çfarë do të duhej të bënin partitë politike?

“Në një skenar ideal, zgjedhjet e reja do të duhej të shmangeshin”, thotë Emini, duke theksuar se ende ekziston një dritare për kompromis, por vetëm nëse ka angazhim serioz për tejkalimin e ngërçit.

E, nëse vendi shkon në zgjedhje, ato do të kenë kuptim vetëm nëse shoqërohen me një ndryshim të qasjes politike, sipas saj.

“Partitë duhet të hyjnë në procesin zgjedhor me një qëllim të qartë: të punojnë për interesin afatgjatë të vendit, jo për dominim politik apo përfitime të ngushta. Kjo nënkupton gatishmëri për dialog, negociata mbi baza programore dhe fokus në nevojat reale të qytetarëve”, thotë Emini.

Në të njëjtën linjë skeptike është edhe analisti Artan Muhaxhiri, i cili nuk pret ndryshim të qasjes nga Lëvizja Vetëvendosje, por as një alternativë të qartë nga opozita.

Sipas tij, as PDK-ja, LDK-ja dhe AAK-ja nuk kanë dëshmuar deri më tani se posedojnë një strategji bindëse për ta sfiduar dominimin politik të Vetëvendosjes.

“Nëse partitë opozitare arrijnë të rrisin mbështetjen dhe të sigurojnë shumicën prej 61 deputetësh, atëherë përgjegjësia minimale politike do të ishte harmonizimi i qëndrimeve dhe bashkëqeverisja në përputhje me fuqinë elektorale”, thekson Muhaxhiri, ndonëse nuk beson se një skenar i tillë është i arritshëm.

Sipas tij, ndalja e ciklit të krizave të njëpasnjëshme institucionale mbetet alternativa e vetme racionale – dhe një detyrim i drejtpërdrejtë për klasën politike.

“Në të kundërtën, çdo opsion tjetër përbën investim në gërryerjen e shtetit dhe përshpejtim të rrugës drejt pashtetësisë”, përfundon ai. /REL/

Continue Reading

Aktualitet

Politika e Keir Starmer mbi luftën në Iran është një recetë për katastrofë

Published

on

By

Opinion: Qeveria britanike nuk ka nxjerrë asnjë mësim nga fatkeqësia që ishte pushtimi i Irakut nga SHBA-ja dhe Britania e Madhe.

Për fat të keq, jo të gjithë i kanë nxjerrë mësimet nga e kaluara, ndonëse ka kaluar pothuajse një muaj që kur SHBA-ja dhe Izraeli nisën sulmet e tyre ndaj Iranit, ku janë vrarë më shumë se 1,400 iranianë dhe mbi 1,000 libanezë.

Në përpjekje për të arsyetuar bombardimet, Presidenti amerikan Donald Trump foli për nevojën për të eliminuar “kërcënimet e pashmangshme nga regjimi iranian”, aktivitetet e të cilit sipas tij rrezikojnë drejtpërdrejt Shtetet e Bashkuara, trupat, bazat jashtë shtetit dhe aleatët në mbarë botën. Ai tha se qëllimi ishte të sigurohej që Irani “nuk do të ketë kurrë një armë bërthamore”, një retorikë që tingëllon mjaft e njohur.

Viktima e parë e luftës është e vërteta, ndaj le t’i sqarojmë faktet: këto janë gënjeshtra që janë shitur për të arsyetuar një luftë të paligjshme dhe të paprovokuar. Siç deklaroi Drejtori i Qendrës Kombëtare Kundër Terrorizmit, Joe Kent, në letrën e tij të dorëheqjes javën e kaluar, Irani nuk përbënte asnjë kërcënim të pashmangshëm për kombin dhe ishte e qartë se SHBA-ja e nisi këtë luftë për shkak të presionit nga Izraeli dhe lobi i tij i fuqishëm amerikan.

Ekziston vetëm një shtet me armë bërthamore në Lindjen e Mesme: Izraeli. Konferenca e OKB-së për Traktatin e Mos-Proliferimit të Armëve Bërthamore muajin e ardhshëm do të ishte vendi i përsosur për të bërë thirrje për fundin e garës së armatimeve bërthamore. Një zgjidhje diplomatike ishte e mundur, por SHBA-ja dhe Izraeli zgjodhën luftën në vend të saj.

Duke bërë këtë, ata kanë rrezikuar sigurinë e njerëzimit në mbarë botën, ashtu siç kanë bërë edhe ato kombe që kanë vendosur të japin mbështetje për luftën e tyre të agresionit.

Pak pas fillimit të sulmeve ndaj Iranit, Kryeministri britanik Keir Starmer i dha leje SHBA-së të përdorte bazat ushtarake britanike për goditje mbi pikat e raketave iraniane. Javën e kaluar, qeveria e tij ra dakord që t’i lejojë SHBA-së përdorimin e bazave britanike për të goditur objektet iraniane që synojnë Ngushticën e Hormuzit.

Mbretëria e Bashkuar mund të ndiqte hapat e Spanjës dhe të thoshte se nuk do të përfshihej në asnjë mënyrë në këtë luftë të paligjshme, por në vend të kësaj, ajo u zvarrit në një tjetër konflikt katastrofik.

Është e habitshme se si kryeministri ende këmbëngul se qeveria britanike nuk është e përfshirë – një qëndrim ky që është përsëritur nga shumë njerëz në mediat tona. Ai thotë se Britania po lejon përdorimin e bazave të saj vetëm për sulme “mbrojtëse”, por kjo është marrëzi.

Realiteti është se nëse një bombardues niset nga baza e Forcave Ajrore Mbretërore Fairford dhe bombardon objektiva në Iran, ne jemi të përfshirë në atë akt agresioni. Nëse civilët vdesin, a do të pushojnë familjet e tyre së mbajturi zi kur t’u thuhet se u bombarduan për “qëllime mbrojtëse”? Pavarësisht se si e paraqet Starmer, ai nuk mund ta ndryshojë të vërtetën: Mbretëria e Bashkuar është e përfshirë drejtpërdrejt në këtë luftë.

Ky është një gabim historik që rrezikon sigurinë e të gjithëve ne, prandaj unë paraqita një projektligj në Dhomën e Komuneve që kërkon miratimin parlamentar për çdo përfshirje britanike në veprime ushtarake, përfshirë përdorimin e bazave britanike nga kombet e tjera.

Deri më tani, kryeministri ka refuzuar ta kalojë këtë legjislacion. Pa asnjë debat, diskutim apo votim, ai po e tërheq Britaninë në një tjetër luftë të paligjshme dhe shkatërruese. Njësoj si me pushtimin e Irakut në vitin 2003, sot ata prej nesh që kundërshtojnë luftën ndaj Iranit akuzohen se po u japin mbështetje regjimeve autoritare.

Çfarëdo që të mendojë dikush për qeveritë e vendeve të ndryshme, nuk ka asnjë bazë ligjore për një sulm që synon ndryshimin e regjimit, dhe asnjë bazë historike që tregon se bombardimet nga qielli do të sillnin të drejtat e njeriut. Trump nuk shqetësohet aspak për të drejtat e njerëzve; qoftë në Iran, Venezuelë apo Kubë, ai është i interesuar vetëm për një gjë: rrëmbimin e burimeve dhe kontrollin politik në mbarë botën.

Nëse Britania e Madhe kujdeset për ligjin ndërkombëtar, ajo duhet t’i qëndrojë përballë Trumpit dhe jo të përulet për t’i bërë qejfin atij. Historia e ndërhyrjeve të udhëhequra nga SHBA është një histori kaosi, paqëndrueshmërie dhe mjerimi. Edhe sa dështime të tilla katastrofike na duhen para se të nxjerrim mësim? Dhe çfarë do të duhet që Mbretëria e Bashkuar më në fund të mbrojë një politikë të jashtme konsistente dhe etike, të bazuar në ligjin ndërkombëtar, sovranitetin dhe paqen? /AlJazeera/

Pikëpamjet e shprehura në këtë artikull janë të autorit dhe nuk pasqyrojnë domosdoshmërisht qëndrimin editorial të Al Jazeera-s.

Autor: Jeremy Corbyn

Anëtar i Parlamentit të Britanisë së Madhe për Islington North

 

 

Continue Reading

Lajmet

Shiten të gjitha biletat për ndeshjen e 31 marsit

Published

on

By

Federata e Futbollit e Kosovës ka njoftuar përmes faqes zyrtare se janë shitur tashmë të gjitha biletat për ndeshjen e radhës që do të luhet më 31 mars.

Megjithëse kundërshtari dhe rëndësia e vërtetë e këtij takimi do të përcaktohen vetëm pas sfidës së kësaj të enjteje kundër Sllovakisë, tifozët kanë treguar një interesim të jashtëzakonshëm duke zbrazur sportelet virtuale.

Biletat u shitën me çmime që varionin nga 10 deri në 30 euro, ndërsa për zonën VIP çmimi i një bilete arriti në 100 euro.

Ky entuziazëm i madh lidhet drejtpërdrejt me rrugëtimin e Kosovës drejt ëndrrës botërore.

Nëse ekipi ynë arrin të shënojë fitore në Bratislavë ndaj Sllovakisë, atëherë data 31 mars do të shënojë finalen e madhe të plejofit për kualifikim në Botëror, ku kundërshtar i mundshëm do të jetë Turqia ose Rumania.

Në rast të një rezultati negativ të enjten, kjo ndeshje do të marrë karakter miqësor, por kjo nuk i ka ndaluar aspak mbështetësit besnikë që të sigurojnë praninë e tyre në shkallët e stadiumit për të përkrahur përfaqësuesen në çdo skenar.

 

Continue Reading

Lajmet

Kosova U19 nis kualifikimet për Euro 2027 me barazim ndaj Armenisë

Published

on

By

Kombëtarja e Kosovës U19 ka ndarë pikët me Armeninë në ndeshjen hapëse të Grupit 2 (Liga B), të vlefshme për kualifikimet e Kampionatit Evropian 2027.

Ndeshja e zhvilluar në Turqi përfundoi me rezultatin 1-1.

Të përzgjedhurit e Albert Bunjakut kaluan të parët në avantazh në minutën e 19-të përmes Lorik Mehmetit, por pavarësisht dominimit në pjesën e parë, nuk arritën ta gjenin golin e dytë për të siguruar fitoren.

 

 

Continue Reading

Të kërkuara