Lajmet

​Studimi i ri: Kafeja mund të zvogëlojë rrezikun e sëmundjes së mëlçisë

Published

on

Një studim i ri nga Britania e Madhe zbuloi se pirja e kafesë shoqërohet me një rrezik të zvogëluar të sëmundjeve kronike dhe kushteve të tjera të shëndetit të mëlçisë. Shkencëtarët aktualisht po punojnë për të shqyrtuar mundësinë e përfshirjes së kafesë në trajtimin e këtyre sëmundjeve.

Studimi, i botuar në revistën BMC Public Health këtë muaj, tregoi se njerëzit që pinë kafe kanë 21 për qind rrezik të reduktuar të sëmundjes së mëlçisë dhe 49 për qind rrezik më të ulët të vdekjes nga sëmundja kronike e mëlçisë, raporton Healthline.

Përfitimet shëndetësore ishin më të theksuara tek njerëzit që pinin kafe të bluar në krahasim me ata që pinin kafe të çastit. Ky hulumtim paraqet prova të reja dhe kontribuon në teorinë se kafeja përfiton shëndetin e mëlçisë.

Studiuesit vlerësuan të dhënat shëndetësore të 495.585 njerëzve që u ndoqën për një mesatare prej 10 vjetësh. Nga ai grup, 78 për qind konsumuan kafe të bluar me kafeinë, kafe të çastit ose kafe pa kafeinë dhe 22 për qind nuk konsumuan kafe.

Gjatë studimit, kishte 3.600 raste të sëmundjes kronike të mëlçisë ose steatozës, një akumulim yndyre në mëlçi. Janë raportuar edhe 184 raste të karcinomës hepatocelulare, kancer të mëlçisë.

Ata që pinë kafe kishin një rrezik prej 21 për qind të zvogëluar të zhvillimit të sëmundjes kronike të mëlçisë dhe një rrezik 20 për qind më të ulët të mëlçisë yndyrore. Pjesëmarrësit e hulumtimit që pinë kafe gjithashtu kishin një rrezik prej 49 për qind të zvogëluar të vdekjes nga sëmundja kronike e mëlçisë.

Përfitimet shëndetësore ishin më të theksuara tek ata që pinin kafe të bluar me kafeinë. Megjithëse kafeja e çastit dhe kafeja pa kafeinë shoqërohen me përfitime shëndetësore, kafeja e bluar ka pasur efektet më të mëdha.

Sipas studiuesve, kafeja e bluar përmban nivelet më të larta të kahveol dhe kcafestol, dy përbërës që mendohet se mbrojnë nga sëmundja e mëlçisë. Përfitimet shëndetësore u zvogëluan nga katër deri në pesë filxhanë kafe në ditë.

Studiuesit thonë se kafeja mund të përdoret potencialisht si një mënyrë e përballueshme dhe e përballueshme për të zvogëluar rrezikun e zhvillimit të sëmundjes së mëlçisë.

“Megjithëse është treguar edhe në hulumtimet e mëparshme, kjo punë duket se është prova më bindëse deri më tani se konsumi i kafesë shoqërohet me një ulje të vdekshmërisë të shkaktuar nga sëmundja e mëlçisë”, tha Joseph Lim, një hepatolog dhe profesor në Yale.

Sipas Tamar Thaddeus, një hepatolog dhe profesor në Yale, është e vështirë të përcaktohet saktësisht se si dhe pse kafeja mund të luftojë sëmundjen e mëlçisë.

“Mund të ketë veti antiinflamatore dhe antifibrotike, dy rrugë kryesore dhe të ndërlidhura për sëmundjen e mëlçisë dhe kancerin e mëlçisë”, tha Thaddeus. Faktorë të tjerë që nuk janë identifikuar ende mund të luajnë një rol.

Nevojiten më shumë hulumtime për të hetuar se si kafeja, së bashku me mënyrat se si prodhohet, mund të përmirësojnë rezultatet e shëndetit te njerëzit me sëmundje të mëlçisë.

lajme

Inteligjenca Artificiale dhe e ardhmja e së drejtës në fokus të Akademisë Verore të Fakultetit Juridik në UBT

Published

on

By

Në kuadër të Global UBT Fest 2026, Fakulteti Juridik në UBT ka nisur aktivitetet e Akademisë Verore, duke bërë bashkë studentë nga programe dhe vite të ndryshme studimi të UBT-së, pjesëmarrës nga institucione të tjera të arsimit të lartë, profesorë, përfaqësues të industrisë dhe profesionistë të fushave të ndryshme.

Akademia Verore sivjet zhvillohet me fokus në integrimin e Inteligjencës Artificiale (IA) në hulumtimin ligjor, duke trajtuar përfitimet, kufizimet dhe ndikimet etike që sjell përdorimi i teknologjive të avancuara në sistemin juridik dhe në shoqëri.

Gjatë ceremonisë së hapjes u theksua rëndësia e adresimit të sfidave dhe mundësive që Inteligjenca Artificiale paraqet për profesionin juridik, duke theksuar nevojën për përgatitjen e juristëve të rinj me njohuri ndërdisiplinore, të aftë për t’iu përgjigjur zhvillimeve të shpejta teknologjike dhe transformimit digjital të sistemit të drejtësisë.

Përgjatë kësaj jave, pjesëmarrësit do të kenë mundësi të ndjekin ligjërata dhe diskutime mbi temat më aktuale që lidhen me Inteligjencën Artificiale, përfshirë rregullimin ligjor të IA-së, ndikimin e saj në proceset e vendimmarrjes, përdorimin në vendin e punës, në sistemin arsimor, në media dhe në rrjetet sociale, si dhe sfidat etike dhe ligjore që shoqërojnë zhvillimin dhe zbatimin e këtyre teknologjive.

Përmes ligjëratave interaktive, diskutimeve dhe shkëmbimit të përvojave ndërmjet akademisë dhe profesionistëve të fushës, Akademia Verore e Fakultetit Juridik synon të krijojë një platformë bashkëkohore për analizimin e ndikimit të Inteligjencës Artificiale në të drejtën, institucionet dhe shoqërinë, duke fuqizuar njohuritë dhe kompetencat e gjeneratës së ardhshme të juristëve.

Continue Reading

Lajmet nga UBT

Hapen punimet e Akademisë Verore të Fakultetit të Arkitekturës dhe Planifikimit Hapësinor në UBT

Published

on

By

Në kuadër të festivalit me të madh të dijes, “Global UBT Fest 2026”, Fakulteti i Arkitekturës dhe Planifikimit Hapësinor në UBT ka hapur zyrtarisht punimet e Akademisë Verore me temë qendrore “NEO HABITAT: Rethinking Urban Space, Architecture & Heritage”.

Ky program synon ndërlidhjen e njohurive teorike me praktikat bashkëkohore të arkitekturës, duke krijuar mundësi për zhvillim profesional dhe fuqizim të kompetencave të studentëve.

Ceremonia e hapjes u udhëhoq nga udhëheqësi i kësaj akademie, Prof. Kujtim Elezi, ndërsa me fjalë rasti pjesëmarrësve iu drejtuan edhe Dekani i Fakultetit, Prof. Binak Beqaj.

Në kuadër të aktiviteteve të ditës së sotme, Prof. Besa Jagxhiu mbajti një ligjëratë mbi trashëgiminë urbane dhe arkitektonike, duke trajtuar transformimin e saj në qytetin bashkëkohor. Po ashtu, Dr.  Aurora Saidi ligjëroi mbi mekanizmat perceptualë që ndërmjetësojnë përvojat urbane gjatë ndërveprimit të banorëve me ambientin e ndërtuar. Një kontribut të veçantë në ditën e parë dha edhe Prof. Nuran Saliu me ligjëratën e tij mbi dizajnin parametrik dhe optimizimin në Grasshopper, duke sjellë trendet më të reja nga gjeometria tek inteligjenca arkitektonike.

Në ditët në vazhdim, Akademia Verore do të zhvendosë fokusin tek puna praktike. Nga data 7 deri më 10 korrik, studentët do të angazhohen në punëtori (workshops) intensive 5-ditore të ndara në tri module: Trashëgimi Arkitektonike dhe Restaurim, Planifikim dhe Dizajn Urban, si dhe Arkitekturë dhe Efiçiencë. Ky edicion do të përmbyllor më 13 korrik me prezantimin e projekteve finale të realizuara nga vetë studentët.

/E.A/

 

Continue Reading

Lajmet

Dizajnimi i produkteve, modelimi 3D dhe simulimet inxhinierike në fokus të Akademisë Verore për Inxhinierinë e Mekatronikës në UBT

Published

on

By

Në kuadër të festivalit më të madh, Global UBT Fest 2026, Fakulteti i Inxhinierisë së Mekatronikës në UBT hapi zyrtarisht punimet e Akademisë Verore për Inxhinierinë e Dizajnit të Produkteve, e cila po zhvillohet në Qendrën UBT – Dukagjin në Prishtinë.

Ceremonia e hapjes u udhëhoq nga koordinatorja e programit të Akademisë Verore në Fakultetin e Inxhinierisë së Mekatronikës, Prof. Saranda Demolli, i cili theksoi rëndësinë e kësaj akademie në zhvillimin e aftësive praktike dhe profesionale të studentëve në fushën e projektimit dhe dizajnimit të produkteve moderne. Ai vlerësoi se kombinimi i njohurive teorike me aplikimet praktike përbën një element kyç në përgatitjen e gjeneratave të reja të inxhinierëve, të gatshëm për sfidat e industrisë bashkëkohore.

Programi i akademisë nisi me ligjëratat e udhëhequra nga Ideal Rafuna, i cili prezantoi konceptet bazë të modelimit 2D dhe 3D, duke u fokusuar në përdorimin e metodave dhe mjeteve moderne të projektimit kompjuterik. Pjesëmarrësit patën mundësinë të zhvillojnë ushtrime praktike në dizajnimin e pjesëve mekanike, duke fituar njohuri të vlefshme mbi procesin e krijimit dhe optimizimit të komponentëve inxhinierikë.

Në ditët në vijim, akademia do të vazhdojë me tema të avancuara që përfshijnë projektimin e komponentëve të dronëve, krijimin e bashkësive (assemblies), simulimet strukturore dhe animacionin e modeleve të projektuara. Përmes këtyre sesioneve, pjesëmarrësit do të njihen me procesin e plotë të zhvillimit të një produkti – nga konceptimi dhe modelimi digjital deri te analiza funksionale dhe vizualizimi i tij.

Continue Reading

Vendi

Dënohet me 2 vjet e 3 muaj burgim infermierja për sulm ndaj të moshuarës në Pejë

Published

on

Gjykata Themelore në Pejë ka shpallur fajtore Aurona Pelaj për veprën penale “sulm”, lidhur me rastin e vitit 2022 në shtëpinë e kujdesit në Pejë, ku ajo ishte e angazhuar si infermiere.

Gjykata e ka dënuar të pandehurën me 2 vjet e tre muaj burgim për sulmin ndaj një të moshuare të diagnostikuar me Alzheimer, e cila ishte e vendosur në atë institucion për përkujdesje.

Sipas aktgjykimit, e pandehura ka përdorur forcë ndaj viktimës derisa ishte në detyrë, duke qenë e vetëdijshme për gjendjen e saj të pambrojtur. Ajo, sipas gjykatës, e ka kapur të moshuarën për duar, ia ka kufizuar lëvizjet, e ka mbështetur për muri dhe e ka goditur disa herë me shuplaka në fytyrë.

Në dënim është llogaritur edhe koha e kaluar në paraburgim nga 2 nëntori deri më 24 nëntor 2022, ndërsa pjesa tjetër e dënimit do të ekzekutohet pas plotfuqishmërisë së aktgjykimit.

Gjykata ka shqiptuar gjithashtu masën e ndalimit të ushtrimit të profesionit të infermieres për një periudhë pesëvjeçare, duke filluar nga momenti kur vendimi merr formë të prerë.

Ndërkohë, dy të akuzuara të tjera në këtë rast janë liruar nga akuza për bashkëkryerje.

Në momentin e shpalljes së aktgjykimit, të akuzuarat nuk ishin të pranishme në sallën e gjykatës./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara