Pesë shtete anëtare të Bashkimit Evropian kanë propozuar një model të ri të integrimit gradual për vendet e Ballkanit Perëndimor, me synimin që ato të afrohen më shpejt me tregun e përbashkët evropian dhe të kufizohet ndikimi rus në rajon.

Sipas një dokumenti konfidencial të siguruar nga mediumi “Euractiv”, Austria, Çekia, Italia, Sllovakia dhe Sllovenia i kanë kërkuar Komisionit Evropian të rishqyrtojë mënyrën se si vendet kandidate përfshihen në tregun unik të BE-së.

Në dokument thuhet se për të ruajtur ritmin e zgjerimit dhe për të avancuar integrimin evropian, nevojiten “stimuj të fortë dhe tërheqës” për vendet aspirante. Propozimi parasheh që qasja në tregun e përbashkët të bëhet gradualisht dhe në bazë të meritës, sektor pas sektori.

Modeli, i quajtur “integrim sistematik sektorial”, synon që vendet e Ballkanit Perëndimor – përfshirë Shqipërinë, Malin e Zi, Maqedoninë e Veriut dhe Serbinë – të përfshihen në më shumë programe të BE-së, paralelisht me harmonizimin e legjislacionit të tyre me atë evropian.

Sipas dokumentit, integrimi gradual duhet të nisë sapo një vend kandidat të arrijë nivel të lartë përafrimi me rregullat e BE-së në sektorin përkatës. Po ashtu, propozohet krijimi i mekanizmave mbrojtës për rastet kur një shtet që ka fituar qasje të veçantë në tregun evropian bën hapa prapa në reforma.

Ndër sektorët që mund të përfshihen në këtë model janë transporti, energjia, tregu i energjisë elektrike, tregu digjital, konkurrenca dhe politikat për lëndët e para. Dokumenti përmend edhe marrëveshjen për lëvizjen e të rinjve ndërmjet Mbretërisë së Bashkuar dhe BE-së si një model që mund të aplikohet për Ballkanin Perëndimor.

Megjithatë, propozimi nuk përfshin disa ide të ngritura nga Shqipëria. Ministri i Jashtëm shqiptar, Ferit Hoxha, kishte sugjeruar javën e kaluar që vendet kandidate të fitojnë status vëzhguesi në institucionet e BE-së gjatë procesit të mbylljes së kapitujve negociues.

Ndërkohë, analistë të çështjeve evropiane vlerësojnë se dokumenti nuk sjell risi të mëdha krahasuar me idetë e mëhershme për integrim gradual. Studiuesi i Këshillit Gjerman për Marrëdhënie me Jashtë, Milan Niq, ka deklaruar se propozimi duket si një version më i avancuar i koncepteve ekzistuese për integrim të pjesshëm.

Autorët e dokumentit i kanë bërë thirrje komisioneres për Zgjerim, Marta Kos, që të hartojë ide të reja për këtë qasje, duke argumentuar se ajo do ta forconte tregun unik evropian dhe do t’i afronte më shumë vendet kandidate me BE-në.

Kosova mbetet vendi më pak i avancuar në procesin e integrimit evropian në rajon. Edhe pse aplikoi për anëtarësim në BE në fund të vitit 2022, aplikimi i saj ende nuk ka marrë statusin e vendit kandidat dhe nuk përmendet në diskutimet aktuale për zgjerimin.

Në anën tjetër, Mali i Zi dhe Shqipëria konsiderohen më të avancuara në negociatat me BE-në, pasi kanë hapur të gjithë kapitujt negociues. Maqedonia e Veriut ka nisur zyrtarisht negociatat, ndërsa Serbia vazhdon procesin prej vitesh, megjithëse ai është ngadalësuar për shkak të kritikave lidhur me sundimin e ligjit dhe raportet me Rusinë.

Në një atmosferë që ndërthurte traditën, inovacionin dhe bashkëpunimin profesional, në ambientet e Parkut të Inovacionit dhe Trajnimeve (ITP) në Prizren u mbajt edicioni i radhës i “Panairit të Ushqimit”, organizuar nga Fakulteti i Shkencave të Ushqimit dhe Bioteknologjisë në UBT. Ky aktivitet, që tashmë është shndërruar në një platformë të rëndësishme akademike dhe profesionale, mblodhi studentë, profesorë, ekspertë të industrisë ushqimore, përfaqësues institucionesh dhe biznese vendore e ndërkombëtare.

Në prani të Rektorit të UBT-së, Edmond Hajrizi, nënkryetarit të Komunës së Prizrenit, Furkan Bytyç, kryetarit të Shoqatës ESNAF, Varis Xhejlani, dekanit të Fakultetit Shkenca të Ushqimit dhe Bioteknologji në UBT, Fidan Feka, përfaqësuesve të industrisë dhe stafit akademik, panairi dëshmoi edhe një herë rolin që UBT po luan në ndërlidhjen e dijes me praktikën dhe tregun e punës.

Studentët prezantuan produkte ushqimore tradicionale dhe inovative, të realizuara përmes punës praktike në laboratorët modernë të UBT-së, duke demonstruar njohuritë profesionale dhe kreativitetin e tyre në fushën e teknologjisë ushqimore dhe bioteknologjisë. Vizitorët patën mundësi të shijojnë produkte të ndryshme, të njihen me teknikat moderne të përpunimit ushqimor dhe të shohin nga afër standardet profesionale që po ndërtohen në këtë program studimi.

Në fjalën e tij, Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, e cilësoi këtë aktivitet si një organizim natyrshëm të ndërtuar mes universitetit, komunës dhe industrisë.

“Ky është një organizim organik. Edhe komuna, edhe industria, edhe ne po bashkohemi natyrshëm sepse e dimë rëndësinë që ka zhvillimi i kësaj fushe. Është krijuar një format shumë i mirë, sidomos me ardhjen e kompanive të ndryshme këtu. Ia vlen të kemi një momentum të tillë dhe shpresoj që në vitet e ardhshme të na bashkëngjiten edhe më shumë qytetarë. Prizreni dhe i gjithë rajoni janë konfirmim i traditës dhe zhvillimit në industrinë ushqimore”, tha ai.

Ndërkaq, drejtori i Qendrës së UBT-së në Prizren, Vehbi Sofiu, theksoi se panairi tashmë është bërë pjesë tradicionale e aktiviteteve akademike në këtë qendër.

“Ky është viti i katërt që ky panair organizohet dhe tashmë është shndërruar në një ngjarje tradicionale, e cila po merr përmasa gjithnjë e më të mëdha në lidhjen e shkencës, njohurive profesionale dhe industrisë”, u shpreh ai.

Drejtori i Institutit të Forenzikës në UBT, profesori Cengiz Cesko, vlerësoi zhvillimin që ka marrë aktiviteti ndër vite.

“Sot po dëshmojmë rritjen e një ideje dhe të një emri. Kur kemi filluar, gjithçka ishte më e thjeshtë dhe më modeste. Tash ky është një aktivitet gjithnjë në rritje falë punës dhe angazhimit të secilit student. Është një aktivitet ku bashkohen shkenca, dija, praktika dhe teoria”, deklaroi ai.

Panairi përfshiu gjithashtu prezantime nga kompani të industrisë ushqimore, takime networking ndërmjet studentëve dhe sektorit privat, shpërndarje të certifikatave dhe diskutime mbi trendet moderne në teknologjinë ushqimore, sigurinë ushqimore dhe ushqyerjen e shëndetshme.

Sonte do të luhet finalja e madhe e Ligës së Evropës, ku Freiburg dhe Aston Villa do të përballen për trofeun e dytë më të rëndësishëm të futbollit evropian për klube.

Të dy ekipet vijnë në këtë finale pas një sezoni të suksesshëm në garë, duke treguar formë të lartë dhe duke eliminuar rivalë të fortë në fazat eliminatore.

Ndeshja finale do të zhvillohet në orën 21:00, në stadiumin “Beşiktaş Park”, dhe pritet të sjellë një duel të fortë mes përfaqësuesit gjerman dhe atij anglez.

Si Freiburg ashtu edhe Aston Villa synojnë ta mbyllin sezonin evropian me trofe, në një finale që pritet të jetë e luftuar deri në minutat e fundit.

Finalja e Kupës së Kosovës në futboll do të zhvillohet nesër, më 21 maj 2026, ku Ferizaj dhe Dukagjini do të luftojnë për trofeun e madh të sezonit.

Ndeshja është e programuar të nisë në ora 20:00 dhe do të luhet në stadiumin “Fadil Vokrri” në Prishtinë.

Të dy skuadrat vijnë me synime të qarta për ta mbyllur sezonin me një trofe, ndërsa pritet një atmosferë e zjarrtë në kryeqytet me mbështetje të madhe nga tifozët.

Ferizaj dhe Dukagjini kanë arritur në finale pas një rrugëtimi të suksesshëm në Kupë, duke eliminuar kundërshtarë të fortë në fazat paraardhëse.

Fituesi i finales do të shpallet kampion i Kupës së Kosovës dhe do të sigurojë gjithashtu pjesëmarrje në garat evropiane për sezonin e ardhshëm.