Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, priti të martën një takimi të drejtuesve më të lartë të teknologjisë për atë që e quajti “një grumbullim të jashtëzakonshëm” të mendjeve që po “ndërtojnë Epokën e Artë të Amerikës”.

Lista e të ftuarve përfshinte udhëheqës nga OpenAI, Anthropic, Nvidia, SpaceX, Meta dhe Google — të gjithë figura kyçe në industrinë e inteligjencës artificiale (AI) në SHBA.

Takimi erdhi ndërsa disa ekzekutivë dhe ekspertë të teknologjisë kanë kërkuar mbikëqyrje më të rreptë të AI-së, duke cituar shqetësimet për rreziqet potenciale që ajo i kanos njerëzimit.

Më poshtë janë tri nga pikat kryesore nga samiti i teknologjisë i organizuar nga Trump në Shtëpinë e Bardhë.

Pakti për “vetërregullimin” e AI-së

Trump u ulë për t’ju përgjigjur pyetjeve të medias për rreth 30 minuta krah drejtuesve të lartë të teknologjisë pas takimit me dyrore të mbyllura.

Presidenti tha se ekzekutivët kishin nënshkruar një dokument “moralisht detyrues” që do të shërbente si një “formë mbrojtjeje” ndaj rreziqeve potenciale të AI-së.

Sipas marrëveshjes, të cilën Trump e publikoi online, kompanitë janë përgjegjëse për garantimin e sigurisë së teknologjisë së tyre. Kompanitë po ashtu u dakorduan të zbatojnë masa mbrojtëse për t’i mbajtur modelit në funksionim siç është parashikuar, si dhe për të detektuar e rregulluar me shpejtësi çdo problem.

Ata do të bashkëpunojnë gjithashtu me “auditorë të pavarur” për të vlerësuar nëse sistemet e tyre të AI-së po funksionojnë siç duhet dhe për t’u siguruar që platformat e tyre të mos “sulmojnë ose të qasen në sisteme teknike në mënyra të paplanifikuara.”

Paktit i vunë firmën Trump, shefi i Google Sundar Pichai, ai i Anthropic Dario Amodei, Mark Zuckerberg i Meta-s, presidenti i OpenAI Greg Brockman, Elon Musk i SpaceX dhe drejtori ekzekutiv i Nvidia-s, Jensen Huang.

“Është pothuajse si një kushtetutë, në njëfarë mënyre,” tha Trump duke iu referuar marrëveshjes. “Dhe njerëzit më të fuqishëm në botë e nënshkruan atë, si dhe unë e nënshkrova si president.”

Trump shtoi se do të krijojë një bord për të mbikëqyrur sigurinë e mjeteve të AI-së, mirëpo nuk specifikoi se kush do të jetë pjesë e këtij bordi.

Zuckerberg tha se pakti i jep “popullit amerikan dhe klientëve besimin se teknologjia funksionon” siç duhet, duke e quajtur takimin një “bisedë historike”.

Amodei e cilësoi si një mënyrë “për të fituar me siguri”, duke ju referuar deklaratës së presidentit në fillim të këtij muaji se “kushdo që fiton garën e AI-së, fiton gjithçka”.

Ekspertët skeptikë ndaj paktit

Sidoqoftë, jo të gjithë ekspertët janë në linjë me këtë marrëveshje.

Hulumtuesi i qeverisjes së AI-së në Universitetin Teknologjik Nanyang, Jose Miguelito Enriquez, tha se pakti tregon një “konsensus në rritje”, por nuk adreson çështjen se a duhet të mbahen përgjegjës zhvilluesit e AI-së në rast incidentesh.

Marrëveshja është “thellësisht e paimpresionueshme” dhe vjen përkundër thirrjeve nga disa liderë botërorë e figura të industrisë për rregullore më të rrepta mbi teknologjinë, deklaroi profesoresha e së drejtës Kimberlee Weatherall nga Universiteti i Sidneit.

Ajo shtoi se marrëveshja duket se i lejon kompanitë të “përcaktojnë vetë se çfarë konsiderohet siguri” dhe nuk specifikon pasojat në rast shkeljesh.

“Pakti duhet të injorohet, pasi shërben thjesht si shpërqendrim,” shtoi ajo.

Jeannie Paterson nga Qendra për Inteligjencë Artificiale dhe Etikë Digjitale në Universitetin e Melburnit tha se vetërregullimi mund të nënkuptojë që kompanitë të vendosin “vetëm masa minimale mbrojtëse”.

Ajo shtoi se marrëveshja ngjall “shumë pak besim”, duke marrë parasysh se incidentet e fundit me AI-në që del nga kontrolli sugjerojnë se kompanitë kanë qenë të padisiplinuara në qasjen e tyre.

(Lajmi vjen gjithashtu pas hapave të fundit nga kompania OpenAI, e cila anuloi lansimin e modelit të saj më të ri AI, GPT-6.1 Astra, për shkak të shqetësimeve mbi sigurinë, pasi kontrollet e saj ranë nën hetim pas incidenteve ku modelet u qasën pa autorizim në platforma qeveritare në Australi).

Këmbëngulja te qendrat e të dhënave (Data Centres)

Trump po ashtu ritheksoi mbështetjen e tij për zgjerimin e shpejtë të qendrave të të dhënave — infrastrukturës kryesore kompjuterike që mundëson funksionimin e inteligjencës artificiale.

Zgjerimi i qendrave të të dhënave ka nxitur reagime dhe rezistencë në të gjithë vendin për shkak të shqetësimeve mbi konsumin e lartë të energjisë elektrike dhe ndikimit të mundshëm në komunitetet lokale.

Ndërtimi i këtyre qendrave është shndërruar po ashtu në një pengesë potenciale politike për Partinë Republikane të Trumpit përpara zgjedhjeve të afërta afatmesme (midterm) në SHBA në nëntor.

Sipas një sondazhi të realizuar nga Marist Poll në bashkëpunim me NPR dhe PBS News në fillim të këtij muaji, 65% e votuesve të regjistruar u shprehën kundër ndërtimit të qendrave të të dhënave në zonat e tyre.

Qeveria e Kosovës do të mbajë sot mbledhjen e saj të radhës, me fillim nga ora 10:00, në ndërtesën e Ekzekutivit.

Në këtë takim, kabineti qeveritar pritet të shqyrtojë dhe të marrë vendime për një sërë çështjesh të rëndësishme, pasi në rendin e ditës janë paraparë gjithsej 35 pika për shqyrtim e miratim. /E.A/

Partitë politike shqiptare të Luginës së Preshevës do të garojnë me një listë të përbashkët të quajtur “Koalicioni Shqiptar” në zgjedhjet e 25 tetorit në Serbi. Lajmin e ka bërë të ditur Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, i cili njoftoi se ky dakordësim erdhi pas bisedimeve dhe përpjekjeve intenzive për të afruar qëndrimet politike.

Kurti shprehu falënderimet e tij për liderët e subjekteve politike në Luginë për gatishmërinë që të gjejnë gjuhën e përbashkët përtej dallimeve partiake. Kryetarët që i u bashkuan këtij koalicioni janë: Shaip Kamberi (PVD); Visar Memeti (APN); Nagip Arifi (PD); Agim Sabedini (PDSH); Shqiprim Musliu (LPD); Sami Salihu (LR); Armend Aliu (AL); Naser Aziri (UDSH)

Krahas bashkimit politik, Kryeministri Kurti ngriti edhe çështjen e përfaqësimit proporcional dhe të drejtave të shqiptarëve në Serbi, duke e krahasuar atë me sistemin kushtetues të Kosovës.

“Bashkimi politik te Koalicioni Shqiptar sigurisht që nuk është i mjaftueshëm. Asimetria e të drejtave është po ashtu padrejtësi. Serbët në Kosovë i kanë të garantuara 10 nga 120 ulëset në Kuvendin e Republikës së Kosovës, e me këtë qasje, shqiptarët e Preshevës, Bujanocit dhe Medvegjës do të duhej të kishin së paku 5 vende të garantuara në Parlamentin e Serbisë, i cili numëron 250 ulëse”, u shpreh Kurti.

Sipas tij, përfaqësimi i garantuar është një parim që duhet të vlejë njësoj si në Kosovë ashtu edhe në Serbi, me të njëjtin respekt për barazinë dhe të drejtat e pakicave. /E.A/

Komandanti i Forcës së Sigurisë së Kosovës (FSK), Gjenerallejtënant Bashkim Jashari, ka prit në takim zyrtar Komandantin e Regjimentit të Operacioneve Speciale të Shqipërisë dhe Komandantin e Komandës së Forcave të Operacioneve Speciale të Kroacisë.

Gjatë takimit u diskutua për thellimin e bashkëpunimit dypalësh e shumëpalësh, koordinimin ushtarak dhe shkëmbimin e përvojave profesionale, me fokus të veçantë në fushën e operacioneve speciale, trajnimeve taktike dhe ngritjes së kapaciteteve operacionale.

Palët nënshtruan rëndësinë e ushtrimeve të përbashkëta për rritjen e ndërveprueshmërisë mes forcave aleate, ku si pikë kyçe e bisedimeve shërbeu ushtrimi ushtarak “Valor Shield 2026”.

Gjeneral Jashari shprehu vlerësimin e tij për partneritetin e vazhdueshëm me Shqipërinë dhe Kroacinë, duke nëvizuar se përkrahja e forcave partnere është me rëndësi vitalë për zhvillimin profesional dhe avancimin e FSK-së. /E.A/