Kulturë

​Labinot Sahiti, djaloshi që ka përcjellë luftën përmes pikturës

Ai gjithashtu flet për pikturat e tij për të cilat thotë se i ka ndarë në disa etapa historike.

Published

on

Libri “78 bombardime të NATO-s” i autorit Shyqri Nimani, përmban pasqyrimet e shumta të gazetave britanike mbi ndërhyrjen e NATO-s në Kosovë dhe Serbi, por edhe piktura të një të riu, i cili kur kishte nisur t’i pikturojë ato ishte vetëm 11-vjeçar dhe atë si refugjat.

Labinot Sahiti si i vogël kishte përjetuar luftën në Kosovë me vizatimet e tija të para të shtëpisë së tij të djegur, bombardimet e NATO-s, refugjatët e ngjarje të tjera të asaj kohe. Ai tregon se si 11-vjeçar kishte përjetuar ankthin e luftës dhe djegia e shtëpisë së tij kishte qenë momenti vendimtar që e shtyu të fillonte me pikturim.

“Si fëmijë 11-vjeçar kur e kam bërë këtë punim, kemi qenë si refugjatë në Maqedoni, dhe kam qenë duke lozur me moshatarët e mi dhe papritmas më ka ardhur lajmi që shtëpia ime është djegur. Pastaj kam vrapuar te tenda, dhe nga mërzia ka shpërthyer arti im, kam filluar vizatimet e mia të para, skena nga lufta, shtëpia të djegura, masakra të ndryshme…  Unë kam marrë pjesë edhe në një film dokumentar në atë kohë, me një staf japonez me temë nga lufta. Aty më kanë përcjellë si një fëmijë që ka arritur ta përjetojë luftën me anë të përjetimeve dhe ngjarjen e bombardimeve të NATO-s”, thotë Sinani.

Ai gjithashtu tregon për momentet kur e kishte kuptuar se Shyqri Nimani pikturën e tij që e kishte ruajtur me xhelozi, e kishte vendosur në librin e tij të botuar.

“Kontakti im i parë me Shyqri Nimanin ka qenë në vitin 2000. E mbaj mend sikur sot takimin e parë. Pasi ka parë pikturat e mia, ai i ka ruajtur me shumë xhelozi. Sot pikturën time e ka të vendosur në librin e tij të quajtur si Guernicë të Kosovës, dhe e ka konsideruar me Pablo Picason… (6:00) Kur mora lajmin që punimi im ka hyrë në “78 ditë bombardim”, fillimisht u befasova, dhe me një anë më ktheu në kohën ‘98/99, sepse nuk e prisja, ishte një surprizë për mua”, thotë Sahiti.

Ai gjithashtu flet për pikturat e tij për të cilat thotë se i ka ndarë në disa etapa historike.

“Kjo pikturë ka një tematikë shumë interesante në tri etapa. Është Skënderbeu, plisi i bardh, shpata e tij, çiftelia, Adem Jashari, refugjatët duke ikur në Kosovë e Maqedoni, shtëpia duke u djegur, varrezat masive. Në pjesën e dytë është rruga e Lubotenit në Sharr, shumë kanë emigruar duke ikur në Maqedoni. Më poshtë janë KFOR-i duke hyrë në Kosovë, NATO duke sulmuar Serbinë, dhe në fund është Kosova duke lulëzuar në lule-bozhur”, shprehet Sahiti.

Ndryshe, libri “78 bombardime të NATO-s”, u promovua më 17 shkurt të këtij viti, në përvjetorin e 14-të të shpalljes së pavarësisë së Kosovës. 

Kulturë

Restaurimi i Muzeut Etnografik të Beratit, rikthim i trashëgimisë kulturore për publikun

Published

on

By

Ka përfunduar restaurimi i Muzeut Etnografik të Beratit dhe po punohet për rimuzealizimin dhe hapjen për publikun. Restaurimi u realizua falë financimit nga Fondet e Bashkimit Evropian, të fituar nga Këshilli i Qarkut Berat, duke i dhënë muzeut një dimension të ri në prezantimin e trashëgimisë qytetare dhe duke forcuar profilin kulturor e turistik të qytetit.

I hapur për herë të parë në vitin 1979 dhe i vendosur në banesën monumentale “Llavda”, muzeu ruan rreth 1,300 artefakte që pasqyrojnë mënyrën e jetesës, mjeshtërive dhe kulturës qytetare ndër shekuj. Në katin përdhes, vizitorët mund të njohin rrugicën e pazarit mesjetar dhe zejet më të zhvilluara të trevës, si qëndistaria, argjendaria, punimi i bakrit dhe veshjet e zbukurimet e shtresave të pasura qytetare. Pjesa e hapur e hajatit paraqet zejet që kryheshin në shtëpi, si dhe oborrin me objekte gurgdhendjeje dhe qeramike.

Në katin e sipërm vizitorët mund të shohin organizimin dhe traditat e një familjeje qytetare të pasur, përfshirë çardakun, dhomën e punës dhe odën e miqve. Muzeu është ndërtuar në fillim të shekullit XVIII dhe ndodhet në zonën e mbrojtur pranë qendrës historike, duke ofruar një përvojë të plotë të jetesës qytetare të kaluar.

Rihapja e muzeut në verën e vitit 2026 pritet të shënojë një moment të rëndësishëm për trashëgiminë kulturore të Beratit, duke rikthyer në jetë një pasuri të çmuar të qytetit dhe duke fuqizuar turizmin dhe promovimin e kulturës lokale.

Continue Reading

Kulturë

Muzeu i Mitrovicës bëhet pjesë e rrjetit evropian NEMO

Published

on

By

Muzeu i Qytetit të Mitrovicës është bashkuar zyrtarisht me NEMO, rrjetin evropian të muzeve, duke hapur mundësi të reja për shkëmbim njohurish dhe bashkëpunim ndërkombëtar.

Ky muze publik komunal, nën drejtimin e Drejtorisë së Kulturës, Rinisë dhe Sportit, i përkushtohet ruajtjes, hulumtimit dhe prezantimit të trashëgimisë historike dhe kulturore të qytetit përmes ekspozitave, programeve arsimore dhe aktiviteteve me komunitetin.

Drejtoresha Nora Prekazi tha se përmes bashkimit me NEMO, muzeu synon të forcojë vizionin e tij si një institucion i hapur dhe përfshirës:

“Ne duam të jemi një muze për të gjithë, duke shkëmbyer njohuri me kolegët evropianë, duke zhvilluar praktikat arsimore dhe pjesëmarrëse, dhe duke e bërë muzeun tonë më të aksesueshëm dhe përfshirës për të gjithë.”

Ky hap vendos Muzeun e Mitrovicës në një rrjet evropian muzeal, duke e pozicionuar Kosovën në hartën e institucioneve kulturore që punojnë për komunitete më të hapura dhe të përfshira.

Continue Reading

Kulturë

Dokumentari për dhomat bosh të fëmijëve të vrarë në shkolla nominohet për Oscar

Published

on

By

Një dokumentar i shkurtër, i nominuar për Çmimin Oscar, po prek publikun me një qasje të pazakontë dhe thellësisht emocionale ndaj një prej plagëve më të mëdha të shoqërisë amerikane  të shtënave në shkolla. All the Empty Rooms sjell në qendër jo skenat e krimit apo debatet politike, por dhomat e gjumit të fëmijëve që nuk janë më.

Filmi ndjek gazetarin e njohur të CBS, Steve Hartman, dhe fotografin Lou Bopp, teksa vizitojnë dhe fotografojnë dhomat e katër fëmijëve të vrarë në sulme me armë në shkolla amerikane. Për 34 minuta, kamera ndalet te detajet e vogla: arushë lodrash, byzylykë miqësie, shënime me dorë në pasqyra, libra shkollorë, rroba të palara në shportë. Prania e mungesës është e padurueshme.

Hartman, i njohur për reportazhe me tone shprese dhe humanizmi, thotë se me kalimin e viteve e ndjeu se publiku po bëhej gjithnjë e më i mpirë ndaj lajmeve për të shtëna në shkolla. “Amerika po kalonte nga një tragjedi te tjetra gjithnjë e më shpejt,” shprehet ai në film. Kjo e shtyu të kërkonte një formë tjetër rrëfimi, një që i detyron njerëzit të ndalen.

Regjisori Joshua Seftel thekson se filmi është ndërtuar me kujdes për të shmangur polarizimin politik. Madje, fjala “armë” nuk përdoret asnjëherë. “Dërgimi i fëmijëve në shkollë pa frikë nuk është çështje politike,” thotë ai. “Është një ndjenjë universale.”

Pjesëmarrja e familjeve është zemra e dokumentarit. Jada Scruggs, nëna e 9-vjeçares Hallie, tregon se projekti u dha mundësinë të flasin për vajzën e tyre jo vetëm si viktimë, por si fëmijë plot jetë, energji dhe ëndrra. Fotografitë e realizuara nga Bopp u botuan në libra dhe iu dhuruan familjeve si kujtim i përhershëm.

Në një kohë kur lajmet për dhunën shpesh kalojnë si tituj të shpejtë, All the Empty Rooms zgjedh heshtjen dhe intimitetin. Ai nuk kërkon sensacion, por reflektim. Nuk ofron përgjigje politike, por një përballje emocionale me boshllëkun që lë pas humbja.

I nominuar për Oscar në kategorinë e dokumentarit të shkurtër, filmi po konsiderohet si një nga veprat më prekëse të vitit, një dëshmi se arti dhe kinemaja mund të krijojnë hapësirë për empati atje ku shoqëria rrezikon të bëhet e pandjeshme./Theguardian/

Continue Reading

Kulturë

Luvri me drejtues të ri pas grabitjes së stolive mbretërore

Published

on

By

Muzeu i Luvrit ka emëruar një drejtor të ri pas krizës së shkaktuar nga grabitja e stolive të kurorës franceze në tetor.

Historiani i artit Christophe Leribault do të marrë drejtimin e muzeut më të madh në botë, duke zëvendësuar Laurence des Cars, e cila dha dorëheqjen pas ngjarjes. Emërimi u konfirmua nga qeveria franceze.

Grabitja, e kryer brenda pak minutash, çoi në vjedhjen e stolive me vlerë rreth 88 milionë euro dhe nxori në pah mangësi serioze në siguri. Edhe pse disa të dyshuar janë arrestuar, objektet e vjedhura ende nuk janë rikuperuar.

Continue Reading

Të kërkuara