Kulturë

​Labinot Sahiti, djaloshi që ka përcjellë luftën përmes pikturës

Ai gjithashtu flet për pikturat e tij për të cilat thotë se i ka ndarë në disa etapa historike.

Published

on

Libri “78 bombardime të NATO-s” i autorit Shyqri Nimani, përmban pasqyrimet e shumta të gazetave britanike mbi ndërhyrjen e NATO-s në Kosovë dhe Serbi, por edhe piktura të një të riu, i cili kur kishte nisur t’i pikturojë ato ishte vetëm 11-vjeçar dhe atë si refugjat.

Labinot Sahiti si i vogël kishte përjetuar luftën në Kosovë me vizatimet e tija të para të shtëpisë së tij të djegur, bombardimet e NATO-s, refugjatët e ngjarje të tjera të asaj kohe. Ai tregon se si 11-vjeçar kishte përjetuar ankthin e luftës dhe djegia e shtëpisë së tij kishte qenë momenti vendimtar që e shtyu të fillonte me pikturim.

“Si fëmijë 11-vjeçar kur e kam bërë këtë punim, kemi qenë si refugjatë në Maqedoni, dhe kam qenë duke lozur me moshatarët e mi dhe papritmas më ka ardhur lajmi që shtëpia ime është djegur. Pastaj kam vrapuar te tenda, dhe nga mërzia ka shpërthyer arti im, kam filluar vizatimet e mia të para, skena nga lufta, shtëpia të djegura, masakra të ndryshme…  Unë kam marrë pjesë edhe në një film dokumentar në atë kohë, me një staf japonez me temë nga lufta. Aty më kanë përcjellë si një fëmijë që ka arritur ta përjetojë luftën me anë të përjetimeve dhe ngjarjen e bombardimeve të NATO-s”, thotë Sinani.

Ai gjithashtu tregon për momentet kur e kishte kuptuar se Shyqri Nimani pikturën e tij që e kishte ruajtur me xhelozi, e kishte vendosur në librin e tij të botuar.

“Kontakti im i parë me Shyqri Nimanin ka qenë në vitin 2000. E mbaj mend sikur sot takimin e parë. Pasi ka parë pikturat e mia, ai i ka ruajtur me shumë xhelozi. Sot pikturën time e ka të vendosur në librin e tij të quajtur si Guernicë të Kosovës, dhe e ka konsideruar me Pablo Picason… (6:00) Kur mora lajmin që punimi im ka hyrë në “78 ditë bombardim”, fillimisht u befasova, dhe me një anë më ktheu në kohën ‘98/99, sepse nuk e prisja, ishte një surprizë për mua”, thotë Sahiti.

Ai gjithashtu flet për pikturat e tij për të cilat thotë se i ka ndarë në disa etapa historike.

“Kjo pikturë ka një tematikë shumë interesante në tri etapa. Është Skënderbeu, plisi i bardh, shpata e tij, çiftelia, Adem Jashari, refugjatët duke ikur në Kosovë e Maqedoni, shtëpia duke u djegur, varrezat masive. Në pjesën e dytë është rruga e Lubotenit në Sharr, shumë kanë emigruar duke ikur në Maqedoni. Më poshtë janë KFOR-i duke hyrë në Kosovë, NATO duke sulmuar Serbinë, dhe në fund është Kosova duke lulëzuar në lule-bozhur”, shprehet Sahiti.

Ndryshe, libri “78 bombardime të NATO-s”, u promovua më 17 shkurt të këtij viti, në përvjetorin e 14-të të shpalljes së pavarësisë së Kosovës. 

Lajmet

Bibliotekës Kombëtare të Kosovës i shtohet botimi i ri “La Scanderbeide”

Published

on

Koleksioneve të Bibliotekës Kombëtare të Kosovës u është shtuar botimi i vitit 2025 i veprës “La Scanderbeide: Edizione integrale commentata” të Margherita Sarrocchi-t.

Botimi është përgatitur nga Olimpia Gargano dhe është publikuar nga Centro di Cultura e Storia Amalfitana, në serinë Biblioteca Amalfitana.

“La Scanderbeide” konsiderohet një vepër e rëndësishme e letërsisë italiane të shekullit XVII dhe poema e parë epike e shkruar nga një grua në letërsinë italiane të asaj periudhe. Vepra e Sarrocchi-t e vendos figurën e Gjergj Kastriotit – Skënderbeut në kontekstin e letërsisë evropiane dhe dëshmon jehonën e tij përtej botës shqiptare.

Botimi i vitit 2025 ka rëndësi të veçantë pasi sjell një edicion të ri dhe më të qasshëm të veprës për lexuesit dhe studiuesit.

Sipas Bibliotekës Kombëtare të Kosovës, ky pasurim i koleksioneve përbën një burim me interes të veçantë për studiuesit e letërsisë, historisë, albanologjisë dhe marrëdhënieve kulturore shqiptaro-italiane./A.K/

Continue Reading

Lajmet

“Natyra pa njeri” e Violeta Xhaferit ekspozohet në Galerinë Kombëtare të Kosovës

Published

on

Galeria Kombëtare e Kosovës po prezanton pikturën “Natyra pa njeri” (2021) të artistes Violeta Xhaferi, në kuadër të ekspozitës “Jo gjithë njerëzit ekzistojnë në të Tashmen e njëjtë”, kuruar nga Hana Halilaj.

Praktika artistike e Xhaferit ndërthur pikturën me proceset tekstile, skenografinë dhe dizajnin e kostumeve, duke eksploruar natyrën, atmosferën dhe transformimin.

Instalacioni, i komisionuar për ekspozitën retrospektive të artistes në Galerinë Kombëtare të Kosovës në vitin 2023, përbëhet nga kanavaca të mëdha që krijojnë një peizazh të gjerë të imagjinuar.

Në pikturë shfaqen elemente të tilla si pyjet, zogjtë, drita në ndryshim dhe horizontet e thella, të cilat krijojnë një kalim të vazhdueshëm mes muzgut dhe agimit.

Artistja përdor ngjyrën tekstile drejtpërdrejt mbi sipërfaqen e kanavacës, duke zbardhur pjesë të caktuara dhe duke ndërhyrë me bojë tekstili për të ndërtuar kompozimin dhe atmosferën e veprës.

Kjo qasje lidhet edhe me përvojën e Xhaferit si dizajnere kostumesh në Teatrin Kombëtar të Kosovës, duke ndërthurur përvojën e saj në skenografi dhe kostumografi me praktikën e saj në pikturë.

Drita është një element thelbësor i instalacionit, duke ndikuar drejtpërdrejt në atmosferën dhe përjetimin e hapësirës së krijuar nga artistja.

Ekspozita “Jo gjithë njerëzit ekzistojnë në të Tashmen e njëjtë” do të qëndrojë e hapur në Galerinë Kombëtare të Kosovës deri më 26 gusht 2026.

Orari i vizitës:

E martë–e premte: 10:00–18:00
E shtunë–e diel: 10:00–17:00 /A.K/

Continue Reading

Lajmet

Kori kosovar Siparantum fiton tri çmime në festivalin ndërkombëtar në Malajzi

Published

on

Kori kosovar Siparantum ka fituar tri çmime në kuadër të “Malaysian Choral Festival 2026”, që po mbahet në Kuala Lumpur të Malajzisë.

Lajmin e ka bërë të ditur kryeministri në detyrë i Kosovës, Albin Kurti, i cili e ka vlerësuar këtë rezultat si një sukses të jashtëzakonshëm për korin dhe Kosovën.

Sipas Kurtit, Kori Siparantum është vlerësuar me Çmimin e Artë në kategorinë B4 – Ansambël Vokal, Çmimin e Artë në kategorinë A5 – Kor i Përzier, si dhe me Çmimin Special për Skenografi/Koreografi Kreative në kategorinë A5.

Kurti ka thënë se këto çmime dëshmojnë punën, talentin dhe përkushtimin e Korit Siparantum, si dhe përfaqësimin dinjitoz të Kosovës në skenën ndërkombëtare të muzikës korale.

Ai ka uruar korin, si dhe kompozitorin dhe dirigjentin Memli Kelmendi, duke theksuar se suksese të tilla janë edhe shtysë për institucionet që të vazhdojnë mbështetjen për artin dhe kulturën./A.K/

Continue Reading

Lajmet

“Dance in August” sjell në Berlin një udhëtim përmes trupit, natyrës dhe rezistencës

Published

on

Festivali ndërkombëtar “Dance in August” në Berlin po vazhdon me një program që sjell në skenë koreografi nga kultura dhe vende të ndryshme, duke e trajtuar vallëzimin si një hapësirë ku ndërthuren natyra, kujtesa, frika dhe rezistenca.

Në javën e parë të festivalit, publiku është njohur me vepra nga Portugalia, Greqia, Tajvani dhe Rumania. Pavarësisht dallimeve në stil dhe tematikë, disa prej tyre i bashkon përballja e trupit me një realitet gjithnjë e më të pasigurt.

Një nga produksionet e spikatura është “Sounding Light” nga Cloud Gate Dance Theatre of Taiwan, me koreografi të Cheng Tsung-lung. Vepra, e frymëzuar nga natyra, mitologjia dhe figurat e luftëtarëve, sjell në skenë 12 valltarë që në fillim shfaqen si një formacion i heshtur, duke krijuar imazhe që kujtojnë shkëmbinjtë, ujëvarat dhe peizazhet natyrore.

Përmes tingujve të minimalizuar dhe lëvizjeve që evokojnë valët, erën dhe fluturimin, shfaqja ndërton një lidhje të drejtpërdrejtë mes trupit dhe natyrës.

Natyra është në qendër edhe të “The Choreography of Water” të koreografes rumune Simona Deaconescu, ku uji bëhet pjesë e performancës përmes tubave, enëve dhe balonave prej qelqi.

Ndërkohë, ndër veprat që kanë sjellë më shumë energji në skenë janë “It’s the end of the amusement phase” e koreografes greke Chara Kotsali dhe “F*cking Future” e koreografit portugez Marco da Silva Ferreira.

Në veprën e Kotsalit, vallëzimi lëviz mes utopisë dhe distopisë, ndërsa flamujt, pankartat dhe ndryshimet e kostumeve shoqërojnë një performancë që kalon nga shpresa te zhgënjimi.

Ndërsa në “F*cking Future”, Ferreira krijon një univers futurist ku tetë valltarë lëvizin në formacione të ngjeshura, duke alternuar marshimin, paradën dhe energjinë e një rave. Trupi paraqitet njëkohësisht si i fuqishëm dhe i cenueshëm, i disiplinuar dhe rebel.

Në fund, performanca merr edhe një dimension politik dhe shoqëror, duke trajtuar identitetin, normat dhe nevojën për të mbrojtur kulturën përballë përjashtimit.

“Dance in August” do të vijojë në Berlin deri më 29 gusht, me një program ndërkombëtar që e përdor vallëzimin jo vetëm si spektakël, por edhe si gjuhë për të folur për frikën, shpresën, trupin dhe rezistencën./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara