Lajmet

​Inxhinieri i energjisë: Çmimi i rrymës në Kosovë është më i liri në Evropë

Dyla ka folur për krizën energjetike në botë.

Published

on

Kursimi i energjisë elektrike në Kosovë është shumë i nevojshëm, pasi që vendi ynë ka kapacitete të vogla për furnizim. E nëse energjia nuk kursehet, Qeveria do të jetë e detyruar të importojë rrymë me paratë e taksapaguesve.

Kështu ka thënë në një intervistë për KosovaPress, inxhinieri i energjisë i diplomuar në Zvicër, Bashkim Dyla. Ai fillimisht ka folur për krizën energjetike në botë, e cila ka ardhur për shkak të rritjes së çmimit të gazit në dy vitet e fundit.

Sipas tij, në vitin 2020 çmimi i gazit ka qenë 15 euro, kurse në këtë vit është rritur 450 për qind.

“Si shkaku kryesorë i paraqitjes së krizës është rritja e normave të rritjes së gazit, p.sh në tetor të viti 2020 çmimi i gazit ka qenë 15 euro për megavatorë ose 1.5 cent për kilovatorë, e në tetor të viti 2021 ka shkuar 80 megavatorë ose 8 cent d.m.th 450 % rritje e çmimit edhe kur e din se tërë Evropa furnizohet me organizatorë ka pas impakt”, tha ai.

Ai ka shtuar se në Kosovë kursimi është shumë i nevojshëm, pasi që ky vend ka kapacitete më të vogla për furnizim me energji elektrike.

“Pikë së pari kursimi është kulturë jo vetëm në energji por në çdo send, sidomos në Kosovë kursimi është shumë me rëndësi për shkak se Kosova ka kapacitete të vogla për furnizim me energji elektrike e sidomos dimrit kur ngarkesa rritet shumë, atëherë Qeveria e Kosovës pa marrë parasysh cila Qeveri prej pasluftës e deri tash kanë qenë të detyruara me importua rrymë, dhe me importuar rrymë u kushton shumë më shtrenjtë sesa me prodhu vet duke i ditur çmimet e tregut botërorë të rrymës”, ka thënë inxhinieri.

Dyla apelon që të kursehet energjia elektrike, pasi kursehet edhe buxheti i shtetit.

“Apeli është i njëjtë, me kursyer, se Kosova momentalisht është duke importua rrymë dhe nëse e vazhdon këtë import duhet të sigurohet kompania që e furnizon Kosovën me energji elektrike, d.m.th KEK-u, por pas një kohe nëse vazhdon ky tred i furnizimit të lartë, atëherë është e detyruar Qeveria të importojë rrymë, kur importon Qeveria rrymë, atëherë Qeveria importon rrymë me mjetë të taksapaguesve d.m.th nëse t’i nuk kursen rrymë, duhet me marrë pare, pra me taksa të juaja duhet të blihet rrymë, kështu që nëse kursejmë, i kursen edhe ato shpenzimet e qeverise për me ble rrymë”, potencoi ai për KosovaPress.

Ai ka vlerësuar edhe çmimet e energjisë në Kosovë, ku thotë se çmimi i energjisë në Kosovë është më i lirë se në të gjithë Evropën.

“Në Zvicër dallon pak prej Kosovës, sepse në Zvicër furnizimi me energji bëhet prej çdo kantoni sepse çdo kanton i ka keds-at e vet edhe ata e blejnë rrymën në vende të ndryshme, kurse në Kosovë është KEK-u dhe KEDS-i. Por çmimet në kantonin ku jetoj unë, në kilovatorë tarifa e lartë është 32 që i bie 30 cent me kosto të sotit, e në Kosovë është 6,75 kuptohet që standardi i Zvicrës është më i lartë dhe më i lirë, besa nuk është shumë i lirë, por në Kosovë çmimet e energjisë elektrike janë më të lirat në Evropë, vetëm ta krahasojmë me Shqipërinë, në Shqipëri një kilovatorë kushton 10cent, dhe në Shqipëri nuk ka tarifë të lartë dhe të ulët pra konstant 10 cent, ndërsa në Kosovë është përparësi se e ke tarifën e lartë 6,75 cent dhe tarifën e ulët 2, 89 cent ke mundësi të kursesh”, ka përfunduar ai.

Dyla thekson se duhet të përdorën pajisjet e amvisërisë për të mosshpenzuar energji elektrike.

“Është shumë me rëndësi për shembull, këto janë disa këshilla praktike për dikën kanë me i ‘u doke jo shumë interesant. Po fillojë me frigoriferin, frigoriferi është një pajisje e cila harxhon me një banesë apo shtëpi deri në 25% energji elektrike nëse kuptohet nëse nuk nxehet objekti, duhet me ble për shembull frigoriferë me efecientë A++, ai investim pak i tepërt kthehet deri pas dy deri tri viteve, mandej shpesh derën e frigoriferit duhet me hap sa më shkurt dhe sa më rrallë, temperatura ideale në frigorifer duhet të jetë 7 gradë celsius. Mandej larja e enëve duhet me përdor modusin EKO dhe makinën e enëve duhet me mbush plot sepse kursen edhe ujë edhe energji, edhe para larjes ka shumë funksione, pra për shumë makina edhe të larjes edhe të enëve kanë funksione të paralarjes. Edhe nëse i lan në dorë shpenzon më shumë për shkak se duhet t’i lash me ujë të nxehtë. Edhe furra është shpenzues i madh sepse furra është 3-4 kolovate për një orë, pra nxehja e furrës nuk është e nevojshme…Ndriçimi është sektori i ndërtimtarisë ku më së lehti kursehet vetëm e shkyç një prizë, e sheh një dritë që është e ndezur e shkyç është sektori që kursehet më së lehtë. E sidomos tash teknologjia me ndriçim ka përparua që kanë dalë në treg edhe në Kosovë llampat ‘Elede’ të cilat në krahasim me llambat e përparshme që i kemi pas ato kursehen deri 80 90 për qind, si këshillë është ndriçimi duhet të përdoret aty ku punohet”, ka thënë Dyla.

Sipas tij, gjatë krizës për furnizim të energjisë elektrike, Zvicra ka një strategji të quajtur Osteral, ku përfshihet apelin për kursim, kufizimi i shpenzimeve të energjisë, ku përfshihen shkyça pajisjeve të cilat nuk janë vitale për jetë, reklamat, ndriçimet nëpër rrugë, nxehjet nëpër rrugë, nëpër kafiteri, sanuat, pishinat.

Bashkim Dyla është lindur dhe rritur në Gjakovë dhe ka studiuar në Prishtinë elektro teknikën. Pastaj, në Zvicër ka vazhduar studimet post diplomike për energji.

Prej vitit 96 punon si menaxher i energjisë i ndërtesave katenale pranë departamentit të ndërtimit kantonit Basel 7.

Lajmet

Startup-i i vajzës së Bill Gates përfshihet në debat për praktika të dyshuara online

Published

on

Një kompani teknologjike e bashkëthemeluar nga vajza e miliarderit Bill Gates është përfshirë në një debat pas dyshimeve për përdorimin e praktikave të parregullta në internet.

Bëhet fjalë për startup-in Phia, një kompani që zhvillon mjete për blerje online të asistuara nga inteligjenca artificiale, e bashkëthemeluar nga 23-vjeçarja Phoebe Gates.

Sipas një hulumtimi të publikuar nga “Bloomberg”, aplikacioni i kompanisë dyshohet se ka përdorur një praktikë të njohur në marketingun digjital si “cookie stuffing”, e cila mund të mundësojë përfitimin e komisioneve nga shitjet online përmes metodave të diskutueshme.

Nga kompania kanë deklaruar se rasti ka ardhur si pasojë e një gabimi teknik në kod dhe se problemi është identifikuar dhe korrigjuar.

Pavarësisht debatit, Phia ka vazhduar zgjerimin e saj në tregun teknologjik, duke siguruar më shumë se 37 milionë euro investime dhe duke u vlerësuar me rreth 159 milionë euro.

Phoebe Gates ka deklaruar më herët se dëshiron ta ndërtojë suksesin e saj përmes punës dhe ideve personale, duke shmangur përdorimin e mbiemrit të saj të njohur gjatë prezantimeve para investitorëve./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Orkestra “Amadeus” triumfon në Pragë, sjell në Kosovë medaljen e artë dhe katër çmime ndërkombëtare

Published

on

Orkestra e Fëmijëve dhe të Rinjve “Amadeus” nga Kosova ka arritur sukses të jashtëzakonshëm në Festivalin Ndërkombëtar të Orkestrave “Musica Orbis” në Pragë, duke u shpërblyer me medaljen e artë dhe katër çmime të rëndësishme.

Në këtë festival ndërkombëtar, ku morën pjesë orkestra nga vende të ndryshme të botës, “Amadeus” fitoi Çmimin e Parë dhe Medaljen e Artë, duke u vlerësuar për performancën dhe nivelin artistik.

Përveç çmimit kryesor, koncertmjeshtri i orkestrës, violinisti solist Elton Syla, u nderua me çmim special për interpretimin e tij, ndërsa violinisti Princ Fanaj mori çmimin special për violinistin më entuziast nga violinat e para.

Një tjetër vlerësim i veçantë ishte edhe Çmimi i Publikut dhe Adhuruesve, i cili iu nda Orkestrës “Amadeus” nga Kosova.

Ky sukses ndërkombëtar vjen si rezultat i punës dhe përkushtimit të të rinjve të orkestrës, të cilët po vazhdojnë ta prezantojnë Kosovën me dinjitet në skenat botërore.

Pas këtij triumfi qëndron edhe puna e madhe e ekipit drejtues, me dirigjentin Vehbi Shosholli, drejtoreshën Hana Petrovci, zëvendësdrejtoreshën Vanesa Petrovci Shabani, koordinatoren Arta Rexhepi dhe gjithë stafin e shkollës “Amadeus”.

Suksesi në Pragë është një tjetër dëshmi e talentit të të rinjve kosovarë dhe e rolit të artit në promovimin e vlerave të Kosovës jashtë vendit./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Bogujevci diskuton me KMRS-në forcimin e mbrojtjes së të drejtave të autorit në muzikë

Published

on

Ministrja Saranda Bogujevci ka zhvilluar takim me kryesuesen e Organizatës për Menaxhim Kolektiv të të Drejtave të Autorit në Fushën e Muzikës (KMRS), Kaltrina Mehmeti, ku u diskutuan zhvillimet aktuale dhe hapat e mëtejshëm për forcimin e sistemit të mbrojtjes së të drejtave të autorit dhe të drejtave të përafërta në industrinë muzikore.

Gjatë takimit u trajtuan çështje që lidhen me funksionimin e menaxhimit kolektiv, zbatimin e tarifave për përdorimin e repertorit të mbrojtur, si dhe krijimin e një sistemi më të drejtë, transparent dhe funksional për kompensimin e autorëve, kompozitorëve, interpretuesve dhe bartësve të tjerë të të drejtave.

Ministrja Bogujevci u informua për aktivitetet dhe sfidat me të cilat përballet KMRS-ja, ndërsa u theksua rëndësia e bashkëpunimit ndërmjet institucioneve, organizatave të menaxhimit kolektiv dhe komunitetit krijues për avancimin e mëtejshëm të mbrojtjes së të drejtave të autorit në Kosovë.

Po ashtu, gjatë takimit u diskutua edhe për rëndësinë e bashkëpunimit ndërkombëtar dhe përafrimit të praktikave vendore me standardet evropiane, me synim mbrojtjen më të mirë të krijuesve dhe zhvillimin e industrisë kreative e kulturore në vend./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Nis sot edicioni i 17-të i Anibarit, Peja bëhet qendër e animacionit dhe kreativitetit botëror

Published

on

Edicioni i 17-të i Festivalit Ndërkombëtar të Animacionit Anibar nis zyrtarisht sot në Pejë, duke e shndërruar qytetin në një pikë takimi për artin, animacionin dhe kreativitetin nga data 12 deri më 18 korrik.

Për shtatë ditë me radhë, publiku do të ketë mundësi të ndjekë një program të pasur me filma të animuar, ekspozita, punëtori, diskutime dhe muzikë live, duke sjellë në Kosovë artistë, regjisorë dhe dashamirës të animacionit nga e gjithë bota.

Ceremonia e hapjes do të moderohet nga Hana Blakqorri, e njohur si Hana e Chart, ndërsa mbrëmja e parë do të sjellë edhe shfaqjen e tre filmave të përzgjedhur.

Një nga ekspozitat kryesore të festivalit është “Postera për Palestinën”, e cila do të hapet në Kinemanë “Jusuf Gërvalla”. Ekspozita bashkon punime nga artistë ndërkombëtarë si një thirrje për drejtësi dhe solidaritet, ndërsa fondet nga shitja e posterave do t’u dedikohen artistëve që punojnë në rrethana të vështira në Palestinë.

Në kuadër të festivalit do të zhvillohen edhe biseda me krijues filmash përmes programit “Kafe, raki dhe biseda: me krijuesit e filmave”, ku publiku do të ketë mundësi të njihet më afër me proceset krijuese pas animacionit.

Këtë vit, Anibar sjell një program të veçantë nga SWISS FILMS, me një përzgjedhje të filmave të shkurtër të animuar bashkëkohorë zviceranë, si dhe programin Helium Films, i cili prezanton mbi dy dekada krijimtari të kompanisë zvicerane të animacionit të themeluar nga Claude Barras dhe Cédric Louis.

Edicioni i sivjetmë sjell edhe tre filma të metrazhit të gjatë, përfshirë “Arco”, “Wanted 18” dhe “Savages”, duke prezantuar larminë dhe zhvillimet më të fundit të kinemasë së animuar.

Përveç filmave, festivali ofron edhe punëtori për kritikë filmi dhe krijimtari praktike, ndërsa mbrëmjet do të vazhdojnë me After Parties, ku skena muzikore do të dominohet nga artistë vendas.

Programi muzikor i këtij viti përfshin emra të njohur të skenës kosovare, si Gillespie, Uran B, Era M, Florent V, P.I.N.T me MC Kreshën dhe Lyrical Son, si dhe artistët nga Peja Nart K dhe Darin K.

Anibar edhe këtë vit mbetet një hapësirë ku animacioni lidhet me komunitetin, duke sjellë histori jo vetëm në ekran, por edhe përmes diskutimeve, bashkëpunimeve dhe përvojave të përbashkëta.

Programin e plotë të festivalit dhe përditësimet mund t’i ndiqni në uebfaqen dhe rrjetet sociale zyrtare të Anibar./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara