Zyra Kombëtare e Auditimit (ZKA) ka filluar auditimin e performancës në Ndërmarrjen Publike Operatori i Sistemit, Transmisionit dhe Tregut të Kosovës (KOSTT) në fushën e prokurimit publik me temën “Auditimi i projekteve kapitale (2015-2021)”.
Qëllimi kryesor i këtyre projekteve kapitale në KOSTT është që të kontribuojnë në ngritjen dhe përmirësimin e kapaciteteve të sistemit të transmisionit të energjisë elektrike në Kosovë. Trajtimi i kësaj teme të auditimit është e rëndësishme, pasi që KOSTT është shoqëri aksionare 100% në pronësi të Republikës së Kosovës, nuk është audituar nga ZKA që nga viti 2010 si dhe për arsye se projektet kapitale janë me interes të lartë publik dhe ndikim të gjerë social dhe ekonomik.
Aktivitetet e prokurimit në KOSTT, sikurse në çdo autoritet tjetër kontraktues, duhet të zhvillohen në pajtim me parimet e ekonomisë, efikasitetit dhe trajtimit të barabartë, parime të sanksionuara me ligjin e prokurimit publik dhe më gjerë, që kanë për qëllim të sigurojnë se prokurimi arrin qëllimin e përcaktuar.
Investimet kapitale në KOSTT bëhen nga fondet publike si dhe nga financimet e organizatave ndërkombëtare. Projektet e financuara nga fondet publike duhet të kryhen sipas ligjit të prokurimit publik në Kosovë, ndërsa në rastet kur projektet financohen nga organizatat e jashtme, procedurat e prokurimit zhvillohen në përputhje me rregullat dhe politikat e caktuara ndërkombëtare të prokurimit.
Gjatë viteve 2015-2021, KOSTT ka realizuar projekte kapitale në vlerë prej 78,758,545€. Nga kjo vlerë 62,569,411€ e përbëjnë dy projektet ndërkombëtare, projekti i financuar nga Banka Gjermane “Përmirësimi i Rrjetit të Transmisionit Faza IV dhe V nga LOT 1 deri 4” dhe projekti i financuar nga Banka Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim (BERZH) “Zhvillimi i Transmisionit të Kosovës LOT 1 deri 3”. Kurse vlera prej 16,189,134€ përfshinë grupin e projekteve të financuara nga buxheti i KOSTT të cilat po ashtu kanë të bëjnë me blerjet dhe rehabilitimin e rrjeteve të transmisioneve të Kosovës.
Objektivi i këtij auditimi është të vlerësojmë nëse menaxhmenti i ndërmarrjes publike KOSTT është siguruar se projektet kapitale për vitet 2015-2021 janë prioritizuar dhe planifikuar në mënyrë të duhur si dhe nëse menaxhimi i proceseve të prokurimit është bërë konform legjislacionit në fuqi dhe janë arritur rezultatet e synuara të prokurimit.
Subjekt i këtij auditimi është KOSTT me njësitë vartëse të ndërlidhura me zhvillimin dhe menaxhimin e projekteve kapitale. Për qëllime të verifikimit dhe marrjes së informatave krahasuese do të përfshijmë edhe Drejtorinë për Çmime dhe Tarifa në Zyrën e Rregullatorit të Energjisë, pasi që kjo zyrë bënë koordinimin, aprovimin dhe monitorimin e KOSTT mbi këto nisma investive. Po ashtu, subjekt i auditimit është edhe Zyra e Inspektoriatit të Energjisë në kuadër të Ministrisë së Ekonomisë për të siguruar se kjo zyre ka bërë vlerësimin e disa nga pajisjeve elektroenergjetike të cilat bëjnë pjesë tek projektet kapitale fushëveprim i këtij auditimi.
Fushëveprimi i këtij auditimi përfshinë kontratat e prokurimit të nënshkruara për periudhën 2015-2021, ku nga gjithsej 148 projekte kapitale të regjistruara, kemi përzgjedhur për auditim 42 projekte në vlerë prej 50,631,956€ duke përfshirë këtu edhe dy projektet me marrëveshje ndërkombëtare. Përzgjedhja e projekteve është bërë sipas gjykimit profesional, rëndësisë materiale dhe natyrës së projekteve.
Ky auditim synon të rris llogaridhënien, transparencën dhe integritetin e aktiviteteve lidhur me investimet kapitale në KOSTT dhe aty ku është e nevojshme të ofroj rekomandime që fondet publike të shfrytëzohen në mënyrë më efektive dhe efikase dhe të arrijnë qëllimet e synuara.
UBT mirëpriti Ministrin e Mbrojtjes së Republikës së Kosovës, Ejup Maqedonci, në një bashkëbisedim me studentët dhe stafin akademik, ku u diskutua për zhvillimin e industrisë së mbrojtjes, rolin e teknologjisë moderne dhe mundësitë konkrete për përfshirjen e të rinjve në sektorët strategjikë të vendit.
Gjatë takimit, ministri Maqedonci theksoi rëndësinë që kanë studentët e fushave të inxhinierisë, mekatronikës, elektroteknikës, makinerisë dhe kimisë në ndërtimin e kapaciteteve moderne mbrojtëse të Kosovës, duke vënë në pah transformimet globale që po sjell zhvillimi teknologjik në industrinë ushtarake.
“Në historinë e njerëzimit ka pasur gjithmonë evolucion, mirëpo vetëm dy raste kanë qenë revolucionare. I pari ishte zbulimi i barotit në shekullin e XV, ndërsa aktualisht po e përjetojmë revolucionin e dytë me zhvillimin e dronëve dhe teknologjive moderne, të cilat po e ndryshojnë tërësisht mënyrën e luftimit ”, u shpreh ministri Maqedonci para studentëve të UBT-së.
Ai bëri të ditur se Republika e Kosovës po synon të fillojë me projekte konkrete dhe të realizueshme në industrinë e mbrojtjes, duke u fokusuar fillimisht në prodhimin e municionit, si një nga sektorët me kërkesën më të madhe në tregun ndërkombëtar.
“Investimi në dije, inovacion dhe në potencialin e të rinjve është investim në sigurinë, zhvillimin teknologjik dhe të ardhmen e Kosovës. Jam i bindur se brezi i ri i inxhinierëve do të ketë një rol kyç në ndërtimin e një industrie moderne të mbrojtjes, duke sjellë profesionalizëm, kreativitet dhe zgjidhje inovative në forcimin e kapaciteteve mbrojtëse të Republikës së Kosovës”, u shpreh Maqedonci.
UBT vazhdon të mbetet një ndër institucionet kryesore në përgatitjen e kuadrove profesionale dhe inovative, duke kontribuar në zhvillimin e sektorëve strategjikë dhe në fuqizimin e potencialit të të rinjve të Kosovës.
Tre vjet më parë, kur Mariusz Zaremba dhe miqtë e tij vendosën të niseshin drejt Ballkanit për të përshkuar shtegun malor “Peaks of the Balkans” (shqip: Majat e Ballkanit), pritjet e tyre për Kosovën nuk ishin të mëdha.
Për vite me radhë, polaku – që tash jeton në Irlandë – kishte eksploruar Alpet, Dolomitet dhe malet e tjera të Evropës Perëndimore. Por, turizmi malor atje nisi t’i dukej gjithnjë e më komercial.
Kur dëgjoi për herë të parë për Ballkanin si destinacion për ecje malore, fillimisht ishte skeptik.
“Ballkani – ish-Jugosllavia – më bënte të mendoja për varfëri, luftë dhe një atmosferë të zymtë sovjetike. Përshtypja ime e parë bazohej në injorancë dhe stereotipa”, thotë ai për Radion Evropa e Lirë.
Në atë kohë, kujton Zaremba, shumë udhërrëfyes dhe artikuj për shtegun rekomandonin që Kosova të anashkalohej. Por, pikërisht këto këshilla shtynë atë dhe miqtë e tij të bëheshin edhe më kureshtarë për ta parë vendin nga afër.
Ata e nisën udhëtimin në Mal të Zi, ku gjetën peizazhe të bukura dhe shtigje relativisht mirë të shënuara, por me pak kontakt me banorët lokalë.
Në Shqipëri, sipas tij, natyra ishte ndoshta më mbresëlënësja përgjatë gjithë shtegut, por, gradualisht, nisi të ndihej prania e turizmit masiv, me vila që po ndërtoheshin përgjatë gjithë shtegut.
“Dhe, më në fund, erdhi Kosova. Male më të buta, më shumë pyje, lule dhe gjelbërim dhe më e rëndësishmja: qetësi dhe paqe totale”, kujton Zaremba.
Por, ajo që e veçoi Kosovën, sipas tij, nuk ishte vetëm natyra.
“Njerëzit ishin miqësorë kudo… Ndiheshim sikur po vizitonim familjarë dhe jo thjesht si turistë”.
Ai thotë se në shumë destinacione të njohura evropiane është ndier thjesht “si një klient tjetër”, ndërsa në Kosovë ka gjetur ngrohtësi të sinqertë dhe mikpritje.
Pikërisht kjo përvojë bëri që ai të kthehej një vit më vonë dhe të planifikojë edhe një tjetër vizitë këtë vit – kësaj radhe vetëm në Kosovë.
“Kosova është një perlë e fshehur”, thotë Zaremba. “Ende relativisht e paprekur dhe jo e prishur nga dora e njeriut”.
Sipas tij, potenciali i Kosovës nuk është shfrytëzuar ende plotësisht.
Ai thotë se shtigjet nuk janë gjithmonë mirë të shënuara dhe se sinjali telefonik është shpesh i dobët, ndërsa në disa pjesë edhe asfaltimi i rrugëve ka zbehur ndjesinë e natyrës së paprekur.
Kosova, sipas tij, duhet të ketë kujdes të mos ndjekë gabimet e disa vendeve të rajonit, veçanërisht komercializimin e tepruar, në mënyrë që të ruajë dhe shfrytëzojë më mirë potencialin e saj turistik.
Në malet e Kosovës, Safet Behrami e sheh këtë potencial nga afër.
I licencuar si guidë malore dhe aktiv prej vitesh në shtigjet e “Peaks of the Balkans” dhe “High Scardus Trail”, ai thotë se interesimi i turistëve është rritur vazhdimisht.
Behrami thotë se, viteve të fundit, ka shoqëruar turistë nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës, Kanadaja, Izraeli dhe vende të tjera të largëta.
Përveç shtigjeve malore, Kosova tërheq vizitorë edhe për trashëgiminë e saj kulturore dhe historike.
Prizreni konsiderohet gjerësisht kryeqendra kulturore e vendit dhe një nga destinacionet më të vizituara nga turistët e huaj, ngjashëm si monumenti Newborn në Prishtinë që është bërë simbol i pavarësisë së vendit.
Ndërsa Gryka e Rugovës, Bjeshkët e Nemuna, Malet e Sharrit dhe Brezovica janë ndër atraksionet kryesore natyrore.
Megjithatë, sipas Behramit, Kosova vazhdon të mbetet në hije krahasuar me Shqipërinë dhe Malin e Zi.
“Fatkeqësisht, turistët shpesh e evitojnë pjesën e Kosovës”, thotë ai, duke shtuar se një nga arsyet kryesore është mungesa e promovimit ndërkombëtar.
“Kur i kam pyetur turistët se si kanë vendosur të vijnë në Shqipëri ose Mal të Zi, shumë prej tyre më kanë treguar se i kanë parë këto destinacione në televizionet kombëtare të vendeve të tyre”, thotë Behrami për Radion Evropa e Lirë.
Ai thotë se në grupet online të dedikuara për “Peaks of the Balkans” shpesh shihen itinerare që e anashkalojnë Kosovën, edhe pse vizitorët që e përfshijnë vendin, zakonisht largohen me përshtypje pozitive.
“Secili prej tyre bën apel që të mos evitohet pjesa e Kosovës. Thonë se është shumë e bukur”, tregon Behrami.
Në Qeverinë e formuar këtë vit, e që aktualisht është Qeveri në detyrë, për herë të parë është ndarë Ministria e Kulturës dhe Turizmit nga ajo e Rinisë dhe Sportit, duke krijuar një institucion të veçantë me mandat të dedikuar për zhvillimin e turizmit.
Në përgjigjen e dhënë për Radion Evropa e Lirë, Ministria thotë se kjo ndarje institucionale tregon përkushtimin më të madh të Qeverisë për ta trajtuar turizmin si sektor më vete dhe për ta forcuar zhvillimin e tij.
Megjithatë, ajo pranon se sfidat mbeten të shumta, duke filluar nga infrastruktura dhe kapacitetet akomoduese, deri te fuqia punëtore, promovimi ndërkombëtar dhe zgjatja e sezonit turistik gjatë gjithë vitit.
“Në bashkëpunim me partnerët ndërkombëtarë dhe pushtetin lokal, synohet zgjerimi i rrjetit të shtigjeve që lidhin destinacionet kryesore turistike dhe krijimi i standardeve më të larta për sigurinë dhe shërbimet për vizitorët”, thuhet në përgjigje.
Ministria shton se planifikimi i destinacioneve dhe përfshirja e komuniteteve lokale mbeten kyç për suksesin afatgjatë të sektorit të turizmit.
Por, në terren, sfida e kapaciteteve akomoduese del shpesh si pengesë konkrete për zhvillimin e turizmit malor.
“Ka turistë që anulojnë udhëtimet sepse nuk gjejnë vend për të fjetur”, thotë Behrami.
Sipas tij, kjo tregon edhe potencialin e pashfrytëzuar ekonomik të zonave malore, ku zhvillimi i turizmit mund të sjellë përfitime të drejtpërdrejta për komunitetet lokale.
Për turistë si Mariusz Zaremba, pikërisht ky autenticitet mbetet një nga asetet më të mëdha të Kosovës.
“Në Kosovë gjej atë që ndonjëherë më mungon: male, pyje, ushqim të vërtetë shtëpiak dhe një mikpritje që të bën të ndihesh pothuajse si pjesë e familjes. Ky është ndoshta komplimenti më i madh që mund t’i japësh një vendi të huaj dhe njerëzve të tij”, përfundon ai.
Një person ka humbur jetën si pasojë e një aksidenti të rëndë komunikacioni që ka ndodhur në fshatin Vranidoll të Prishtinës.
Lajmin e ka konfirmuar zëdhënësi i Policisë së Kosovës për rajonin e Prishtinës, Enis Pllana për Kosova Press.
Sipas njoftimit, në aksident kanë qenë të përfshira dy automjete. Si pasojë e lëndimeve të marra nga përplasja, një person ka ndërruar jetë në vendngjarje, ku vdekja e tij është konstatuar nga ekipi mjekësor emergjent.
Policia ka bërë të ditur se janë duke u ndërmarrë të gjitha veprimet e nevojshme hetimore për të sqaruar rrethanat dhe shkaqet që çuan deri te ky aksident fatal. /Kosova Press/ /E.A/
Franca ka përjetuar natën më të nxehtë të regjistruar ndonjëherë që nga fillimi i matjeve meteorologjike në vitin 1947, ka njoftuar agjencia kombëtare e motit.
Sipas të dhënave zyrtare, mes natës së të hënës dhe mëngjesit të së martës, temperatura mesatare e regjistruar nga 30 stacione meteorologjike në vend arriti në 21.6 gradë Celsius, duke thyer rekordin e mëparshëm prej 21.4 gradësh të shënuar më 25 korrik 2019.
Ndërkohë, kryeministri francez Sebastien Lecornu ka bërë të ditur se që nga e enjtja, 40 persona kanë humbur jetën si pasojë e valës së të nxehtit që ka përfshirë vendin.
Temperaturat ekstreme po prekin edhe vende të tjera evropiane. Në Spanjë, në disa rajone temperaturat kanë kaluar 40 gradë Celsius, ndërsa në Itali është shpallur alarmi i kuq në 15 qytete.
Edhe Gjermania po përballet me vapë të madhe, ku temperaturat kanë arritur deri në 40 gradë Celsius./A.K/