Shëndet

​Pse ndryshon presioni i gjakut dhe si ta matim siç duhet?

Published

on

Ruajtja e presionit të gjakut është rruga drejt një zemre të shëndetshme dhe të fortë. Por çfarë është saktësisht presioni i gjakut, llojet e presionit të gjakut dhe si ta mbani presionin e gjakut nën kontroll lexoni më poshtë.

Gjatë udhëtimit për në zemër, gjaku qarkullon nëpër venat, dhe presioni i tij në muret e enëve të gjakut në secilën pjesë të trupit krijon një forcë, ose presion të gjakut. Kur e matni në shtëpi ose te mjeku, ajo që merrni janë dy numra – numri i sipërm i referohet presionit tuaj të gjakut sistolik, i cili përfaqëson presionin e gjakut në arterie kur zemra pompon gjak në të, ose kur zemra ngushtohet, ndërsa numri më i ulët është diastolik – presioni që ndodh midis rrahjeve të zemrës, pra kur zemra relaksohet në mënyrë që të mund të marrë përsëri gjak, raporton Prevention.

Dallimi midis presionit të lartë dhe të ulët të gjakut

Presioni i lartë i gjakut ose hipertensioni është në përgjithësi, një gjendje asimptomatike në të cilën presioni i lartë jonormal i gjakut në arterie rrit rrezikun e problemeve të tilla si goditje, aneurizëm, dështim të zemrës, sulm në zemër dhe dëmtim të veshkave. Presioni i lartë i gjakut quhet gjithashtu i heshtur, sepse zakonisht nuk shkakton simptoma për vite, derisa të shkaktojë dëme në organe të rëndësishme.

Klinika Mayo shprehet se “disa njerëz me presion të lartë të gjakut mund të kenë simptoma të dhimbjes së kokës, gulçim ose gjakderdhje nga hunda, por këto shenja dhe simptoma nuk janë specifike dhe zakonisht nuk ndodhin derisa presioni i lartë i gjakut të arrijë një fazë të rëndë ose të rrezikshme për jetën”.

Presioni i lartë i gjakut konsiderohet të jetë një presion sistolik i gjakut në qetësi prej 140 mm Hg ose më shumë dhe një presion diastolik i gjakut në pushim prej 90 mm Hg ose më shumë, por çdo lexim mbi 120/80 konsiderohet i rrezikshëm dhe duhet të kontrollohet. Për më tepër, ekziston edhe presion i lartë kronik i gjakut, i cili rrit rrezikun e sëmundjes së zemrës dhe me kalimin e kohës mund të rrezikojë aftësinë e gjakut për të arritur trurin, veshkat, sytë dhe zemrën.

Kur bëhet fjalë për presion të ulët të gjakut ose hipotension – nuk është e rrezikshme, përveç kur ndjeheni të trullosur, të përziera, të fikët, dhimbje koke të fortë, konfuzion ose marramendje. Nëse keni ndonjë nga këto simptoma, vizitoni mjekun tuaj për të parë nëse është një problem endokrin, një mungesë lëndësh ushqyese ose një problem ilaçesh. Probleme shtesë mjekësore që mund të shkaktojnë presion të ulët të gjakut përfshijnë shtatzëninë, dehidratimin, humbjen e rëndë të gjakut dhe një infeksion të rëndë ose reaksion të rëndë alergjik.

Klinika Mayo shprehet se hipotensioni ekstrem mund të jetë fatal dhe simptomat e tij janë:

konfuzion, veçanërisht te njerëzit e moshuar

lëkurë e zbehtë

frymëmarrje e shpejtë, e cekët

puls i dobët dhe i shpejtë

Përgatitjet për matje

Presioni i gjakut ndryshon gjatë gjithë ditës. Ai ngadalë fillon të rritet disa orë para se të zgjoheni, duke qenë më e larta pasdite dhe më e ulëta kur jeni në gjumë. Ai do të përshtatet me nevojat tuaja për oksigjen, kështu që kur të ushtroni ose të bëni diçka të rëndë fizikisht, ai do të rritet pak më vete.

Presioni i gjakut është shumë i ndjeshëm, kështu që edhe shpërqendrimet e vogla, të tilla si vrapimi përsëri në apartament, do të krijojnë lexime të pasakta. Është shumë e rëndësishme, para se ta matni, të jeni në qetësi. Pra, nëse do të shkoni të shihni një mjek, sigurohuni që të arrini atje në kohë, në mënyrë që të mos duhet të nxitoni ose edhe pesë minuta më herët, në mënyrë që të mund të rrini të qetë në dhomën e pritjes.

Sapo të filloni të matni presionin tuaj të gjakut, gjithçka ka rëndësi – nuk mund as të flisni, pasi që mund të rrisë presionin tuaj të sipërm, sistolik me 10 deri në 15 mm Hg. Gjithashtu, shikoni sjelljen tuaj. Mbajini këmbët të relaksuara dhe të ulura në dysheme pasi këmbët e kryqëzuara mund të çojnë në një rritje të presionit sistolik. Vendosni dorën tuaj në një sipërfaqe të fortë dhe mbajeni atë në nivel me zemrën tuaj pasi pozicioni i saj mund të ndikojë në presionin diastolik.

Sa i përket përgatitjeve të përgjithshme, do të ishte ideale të tejkaloni kafeinën ditën kur shkoni për një test të presionit të gjakut dhe të shkoni në tualet, pasi që fshikëza e plotë e urinës mund të stimulojë prodhimin e një hormoni të ngjashëm me adrenalinën që shpesh rrit presionin e gjakut.

Presioni i gjakut në përgjithësi duhet të kontrollohet në të dy duart për të përcaktuar nëse ka një ndryshim dhe është e rëndësishme të përdorni një pranga të madhësisë së duhur. Klinika Mayo thekson që ju duhet të kërkoni mjekun tuaj për një shtypje të gjakut të paktën çdo dy vjet duke filluar kur të mbushni 18 vjeç, dhe nëse jeni 40 vjeç ose më i vjetër ose midis 18 dhe 39, por keni një rrezik të presionit të lartë të gjakut të paktën një herë në viti viti shkon për të lexuar presionin e gjakut.

Si të mbani presionin e ulët të gjakut dhe të shëndetshëm

Pavarësisht nëse keni nevojë të ulni presionin tuaj të gjakut ose ta mbani ashtu siç është, zakone të caktuara të jetës mund t’ju ndihmojnë të bëni pikërisht atë.

Dietë e shëndetshme: Përveç faktit të njohur të lënies së duhanit, një dietë e mbushur me perime dhe fruta, drithëra, proteina me pak yndyrë, arra dhe bishtajore mund t’ju ndihmojë në synimin tuaj për të ulur ose mbajtur presionin e gjakut.

Ushtrimi: Përveç dietës, stërvitja është gjithashtu thelbësore. Ajo ul presionin e gjakut duke zvogëluar ngurtësinë e enëve të gjakut, dhe çdo lloj aktiviteti i shkëlqyeshëm është ecja, vrapimi, noti ose trajnimi me forcë janë vetëm disa prej tyre, dhe Klinika Mayo thotë se vetëm 30 minuta ecje në ditë mund të ulë ndjeshëm presionin e gjakut .

Stresi nën kontroll: Nëse vazhdimisht shpërqendroheni dhe stresoheni, hormonet janë gjithashtu vazhdimisht në rrjedhën tuaj të gjakut dhe kjo dëmton arteriet tuaja, por gjithashtu mund të çojë në gjendje të tjera që rrisin rrezikun e sëmundjeve të zemrës, siç janë shtimi i peshës dhe diabeti tip 2.

Shëndet

Ish-anesteziologu francez dënohet me burgim të përjetshëm për helmimin e 30 pacientëve

Published

on

By

Një ish-anesteziolog francez është dënuar me burgim të përjetshëm pasi u shpall fajtor për helmimin e qëllimshëm të 30 pacientëve, 12 prej të cilëve humbën jetën.

Frédéric Péchier, 53 vjeç, u dënua të premten pas përfundimit të një gjyqi katërmujor në qytetin lindor të Besançon, në një nga rastet më të rënda të keqpërdorimit mjekësor të regjistruara ndonjëherë në Francë.

Sipas hetimeve dhe aktakuzës, Péchier kishte futur substanca kimike si klorur kaliumi ose adrenalinë në qeset e infuzionit të pacientëve, duke shkaktuar arreste kardiake ose hemorragji të papritura gjatë ndërhyrjeve kirurgjikale.

Viktima më e re ishte një fëmijë katërvjeçar, i cili i mbijetoi dy arresteve kardiake gjatë një operacioni rutinë të bajameve në vitin 2016. Viktima më e moshuar ishte 89 vjeç.

Ju jeni Doktor Vdekja. Një helmues, një vrasës. Ju turpëroni gjithë profesionin mjekësor”, deklaruan prokurorët gjatë seancave përmbyllëse, duke shtuar se ai “e kishte kthyer klinikën në një varrezë”.

Sipas prokurorisë, Péchier shpesh nuk ishte anestezisti kryesor në operacione. Ai dyshohet se mbërrinte herët në klinikë për të manipuluar qeset e infuzionit, ndërsa më pas, kur pacientët pësonin komplikacione, ndërhynte vetë për t’u paraqitur si “shpëtimtari”.

Në 12 raste, ndërhyrja erdhi shumë vonë ose nuk ndodhi fare, duke përfunduar me vdekjen e pacientëve.

Hetimi nisi në vitin 2017, kur në qesen e infuzionit të një pacienteje u gjet një tepricë e rrezikshme kloruri kaliumi. Autoritetet zbuluan një model alarmues “ngjarjesh serioze të padëshiruara” në klinikën private Saint-Vincent në Besançon.

Ndërsa mesatarja kombëtare për vdekje nga arresti kardiak nën anestezi ishte 1 në 100 mijë, në këtë klinikë shifra ishte më shumë se gjashtë herë më e lartë. Anomalia u zhduk kur Péchier u largua përkohësisht dhe u rikthye sapo ai u kthye në klinikë. Pas pezullimit të tij nga profesioni në vitin 2017, rastet u ndalën përfundimisht.

Gjatë gjyqit, Péchier mohoi vazhdimisht akuzat, duke deklaruar se kishte respektuar “betimin e Hipokratit”. Megjithatë, dëshmia e tij ndryshoi disa herë dhe ai pranoi se mund të ketë pasur “një helmues tjetër” në klinikë.

Psikologu i gjykatës e përshkroi atë si një person me personalitet të dyfishtë, i aftë të shfaqej i respektueshëm në publik, por edhe të shkaktonte dëme të mëdha.

Tani, Péchier pritet të kalojë të paktën 22 vite pas hekurave. Ai ka 10 ditë kohë për të apeluar vendimin.

Është fundi i një makthi”, tha Sandra Simard, një nga pacientet që i mbijetoi helmimit. Një tjetër i mbijetuar, Jean-Claude Gandon, u shpreh: “Tani mund të kemi një Krishtlindje më të qetë”./BBC

Continue Reading

Shëndet

Kur dieta dhe pesha nuk mjaftojnë, arsyeja e fshehur e kolesterolit të lartë

Published

on

Studimet tregojnë se nivelet e kolesterolit në gjak ndikohen më shumë nga gjenet sesa nga ushqimi, pesha apo aktiviteti fizik.

Mëlçia prodhon shumicën e kolesterolit dhe kjo prodhimtari kontrollohet nga gjenet, ndaj disa persona ka kolesterol LDL të lartë edhe pse jetojnë shëndetshëm.

Edhe pse faktorët e stilit të jetesës si ushqimi i pashëndetshëm, mungesa e aktivitetit fizik, mbipesha dhe stresi janë shkaktarë të shpeshtë, forma e trashëguar – hiperkolesterolemia familjare (FH) – përbën rreth 5% të rasteve dhe është më e rrezikshme.

Ajo shfaqet herët dhe shpesh nuk përmirësohet vetëm me dietë.

FH shkaktohet nga mutacione gjenetike që pengojnë largimin e kolesterolit LDL nga gjaku, duke rritur ndjeshëm rrezikun për infarkt ose goditje në tru në moshë të re, shpesh pa simptoma.

Ekspertët theksojnë se pamja e jashtme nuk garanton shëndet të mirë.

Kontrolli i profilit lipidik të paktën një herë në vit, pasi kolesteroli i lartë nuk dhemb, por dëmton në heshtje zemrën dhe enët e gjakut. /A.Z/UBT News/

Continue Reading

Shëndet

Si ta kuptoni nëse trupi juaj ka mungesë të vitaminës D?

Published

on

Vitamina D është thelbësore për shëndetin e kockave, pasi ndihmon trupin të përthithë kalciumin dhe kontribuon në forcimin e tyre.

Ajo luan rol të rëndësishëm në rritjen dhe zhvillimin e qelizave, ul inflamacionin dhe mbështet funksionimin e sistemit imunitar.

Kur trupi ka mungesë të vitaminës D, mund të shfaqen disa shenja paralajmëruese.

Djersitje e tepruar

Djersitja e pazakontë, sidomos gjatë dimrit, lidhet me mungesën e vitaminës D, pasi trupi ka vështirësi në rregullimin e temperaturës.

Lodhje e vazhdueshme

Ndjenja e lodhjes, edhe pas gjumit të mjaftueshëm, si dhe marramendja, janë shenja të shpeshta të mungesës së kësaj vitamine.

Ndryshime në humor

Mungesa e saj lidhet me ndjenja trishtimi e depresioni, pasi ndikon në prodhimin e hormoneve të mirëqenies si serotonina dhe dopamina.

Dhimbje në kocka dhe muskuj

Dhimbjet në kyçe, kocka dhe muskuj janë shenjë e niveleve të ulëta të vitaminës D, veçanërisht te personat me probleme reumatike.

Si ta furnizoni trupin me vitaminë D?

Ekspozimi i moderuar në diell ndihmon prodhimin e vitaminës D, duke përdorur gjithmonë mbrojtje nga rrezet UV.

Përveç kësaj, vitamina D merret edhe nga ushqimi, si: peshqit e yndyrshëm (salmon, sardele, ton), vezët, qumështi dhe produktet e bulmetit, kërpudhat, drithërat dhe lëngu i portokallit. /A.Z/UBT News/

Continue Reading

Shëndet

Çfarë të hani para gjumit për një natë më të qetë?

Published

on

Nëse vetëm mendimi për gjumin të shqetëson, ajo që ha mund të ketë ndikim të madh. Gjumi cilësor ndihmon shëndetin e trurit, forcon sistemin imunitar dhe ul rrezikun për sëmundje kronike.

Edhe pse rekomandohen 7–8 orë gjumë çdo natë, shumë njerëz e kanë të vështirë ta arrijnë këtë.

Përveç zakoneve të mira të gjumit, edhe ushqimi luan rol kyç.

Ja 9 ushqime dhe pije që mund të ndihmojnë për gjumë më të mirë:

Bajamet – të pasura me magnez, vitamina B dhe melatoninë.

Gjeli i detit – përmban triptofan që nxit përgjumjen.

Çaji i kamomilit – ka efekt qetësues dhe ndihmon kundër pagjumësisë.

Kivi – përmban serotonin dhe antioksidantë.

Lëngu i qershisë së thartë – burim natyral i melatoninës.

Peshqit e yndyrshëm – të pasur me vitaminë D dhe omega-3.

Arrat – ndihmojnë rregullimin e ciklit të gjumit.

Çaji i lules së pasionit – ul stresin dhe nxit relaksimin.

Orizi i bardhë – karbohidratet mund të ndihmojnë rënien në gjumë kur konsumohet me masë. /A.Z/UBT News/

Continue Reading

Të kërkuara