Live

DITARI: Çfarë lajmesh kemi lexuar në çdo 14 mars, nga viti 1993-1999

Published

on

14 mars 1995

Kryetari Rugova priti Elizabet Bonkovski;

Takime të shumta të presidentit Berisha në Kopenhagë;

Mbledhje komemorative në Akademi dhe në Universitet me rastin e vdekjes së Akademik Zajmit;

Akademia e Shkencës të Republikës së Shqipërisë ngushëlloi ASHA të Kosovës;

Familjes Zajmi dhe ASHA të Kosovës vazhdojnë t’i arrijnë telegrame ngushëllimi;

Policia serbe vrau Ejup Kasumin nga Burrniku i Ferizajt;

Ministri i jashtëm grek në Shqipëri;

Dr. Hivzi Islami u takua me Elizabet Bonkovskin;

KMDLNJ i shkruan OSBE-së, Komisariatit për Refugjatë dhe Parlamentit Evropian;

Dhuna e përditshme në Kosovë;

Në Gjilan arritën 150 policë financiarë;

Nasuf Shabani u dënua me 20 ditë burg;

Plaçkitje në tregun e Rahovecit;

Lëvizje të ushtrisë serbe në Gjakovë;

Në Bavari të Gjermanisë u shënua 3-vjetori i vdekjes së Martin Camajt;

Në kufirin serbo-maqedonas u arrestua një kontrabandist nga Kumanova;

Kërkohet Habib Lubovci.

 

Zhur: – Në fshatin Dobrushë, policia serbe nën pretekst të kërkimit të armëve, këto ditë mori në shtëpitë e tyre Selman Gutajn dhe Ismail, Fadil, Shaip e Enver Saramatin. Fadilin e torturuan fizikisht dhe i thanë se duhet të “pjell” një armë për ta dorëzuar. U bastis edhe familja e Ymer Saramatit, kryetar i Nëndegës së LDK-së në fshat, dy djemtë e të cilit Abdullah dhe Naser Saramati u rrahën në polici nën pretekstin se kanë armë.

Prishtinë: – Më 10 mars, në lagjen Kodra e trimave u bastis shtëpia e Sadik Ismajlit, me pretekst të kërkimit të armëve. Ai në polici u mor në pyetje pastaj u lirua.

Më 12 mars, në të njëjtën lagje, u bastis shtëpia e Jusuf Sylejmanit.

Po këtë ditë, policia bastisi edhe shtëpinë e Kadri Sopit. Atij policia i mori mall me vlerë prej 20 mijë markash. Vëllaun e Kadriut, Jusufin, e morën në polici.

Njoftohet se Muhamet Ibrahim Gashi nga Hajvalia, nxënës i SHM Ekonomike “Hoxhë Kadri Prishtina” u ndal nga një partullë e policisë serbe, e cila Muhametit ia mori 25 dinarë, sa i kishte me vete. Policët atij iu kërcënuan se nëse për këtë i tregon dikujt do ta pësojë keq.

Mitrovicë: – Pas ndërhyrjes së policisë në punktin shkollor ku zhvillojnë mësimet nxënësit e SHM të mjekësisë “Xh. Deda”, policia urdhëroi pronarin e shtëpisë Bedri Rrahmanin (41), që të paraqitet në polici më 13 mars. Bedriu u paraqit në polici ditën e caktuar, i cili u keqtrajtua rëndë. Pas katër orë rrahjeje atë e liruan dhe e kërcënuan se nëse lejon mbajtjen e mëtejme të mësimit në shtëpinë e tij, do ta pësojë edhe më keq.

Më 13 mars, gjashtë policë shkuan në shtëpinë e Sahit J.Istrefit, në lagjen ” Ura e gjakut”, nga i cili kërkuan një revole, të cilën ky edhe e dorëzoi.

Istog: – Gjatë muajit shkurt, policia serbe në këtë komunë mori në pyetje 9 persona, ftoi në polici për të dorëzuar armë 38 persona, fizikisht keqtrajtoi 7 persona, ndërhyri ndaj institucioneve katër herë, bastisi tri shtëpi dhe caktoi masën e paraburgimit për një person me pretekst se ka bërë kontrabandë me armë.

Suharekë:– Më 9 mars policia bastisi shtëpinë e Islam Lubovcit,në fshatin Grejçevc, të cilit ia konfiskuan një revole. Të nesërmen, policia bastisi edhe shtëpitë e Halil Lubovcit, të cilit poashtu ia konfiskuan një revole, si dhe atë të Bajrush Lubovcit, të cilin e dërguan në stacionin e policisë në Suharekë.

Më 10 mars policia ia konfiskoi një revole edhe Sejdi Berishës nga fshati Gjinovc i Suharekës.

Skënderaj: – Në njoftimin që e jep Komisioni për Informim i Degës së LDK-së në Skënderaj thuhet se gjatë muajit shkurt, represioni policor në Komunën e Skënderajt ka vazhduar me intensitet të njëjtë. Me pretekst të kërkimit të armëve janë bastisur pesë familje, fizikisht janë maltretuar 15 persona dhe janë marrë 6 armë zjarri. Një person është dënuar me burg, ndërsa pesë të tjerë janë dënuar me gjobë, tre prej të cilëve në Gjykatën Ushtarake të Nishit. Kryetari i Degës së LDK-së, Idriz Rreci është mbajtur pesë ditë në arrest. Në bisedë informative janë marrë shtatë persona, ndërsa janë plaçkitur dy vetë. Policia gjithashtu disa herë ka ndërhyrë edhe në lokalet publike.

Vushtrri: – Dje rreth orës 10:00, policia serbe nën pretekst të kërkimit të armëve, bastisi shtëpinë e Kasum Kasumit në Vushtrri. Policia keqtrajtoi Kasum Kasumin në shtëpinë e tij dhe e urdhëruan që të paraqitet sot në stacionin e policisë në Vushtrri.

Rahovec: – Ditëve të fundit policia serbe në Rahovec, nën pretekst të kërkimit të armëve rrahu rëndë Zenel A.Morinën nga Vërnjaku i Rahovecit, i cili bëhet me dije se nga keqtrajtimi brutal, disa ditë ishte i shtrirë në spitalin e Gjakovës. Edhe pas daljes së Zenel A.Morinës nga spitali, njoftohet se nga ai sërish kërkohen armë.

 

 

14 mars 1997

Konferencë me gazetarë e kryetarit të Republikës së Kosovës dr. Ibrahim Rugova;

Parlamenti Evropian miratoi Rezolutën për Kosovën;

Deklaratë e Hans van Mierlos për çështjen e Kosovës;

Presidenti i Shqipërisë kërkoi ndihmë ushtarake nga Bashkimi Evropian;

Franc Vranicki takohet sot me përfaqësues të Qeverisë;

Qeveria shqiptare punon pandërprerë;

U dogj edhe rruga muze në Shkodër;

SHBA-të filluan evakuimin e qytetarëve të tyre nga Shqipëria;

Nikolas Bërns: Barra për stabilitetin e vendit u mbetet vetë shqiptarëve;

Engël kundër kaosit në Shqipëri;

Delegacioni i KKSHA-së u takua me Eliot Engëlin e Rudolf Perinën;

Thirrje e Këshillit Kombëtar Shqiptar Amerikan;

Nga Shqipëria po largohen edhe priftërinjtë;

Beogradi mbylli kufirin me Shqipërinë;

Maqedonia e mbylli kufirin me Shqipërinë;

Shtypi botëror për ngjarjet në Shqipëri;

U lirua Fatos Nano;

Shtim i shqetësimit në Gjakovë;

Tetë studentëve iu morën pasaportat në vendkalimin e Vërmicës;

Kryetari Rugova priti parlamentarët gjermanë;

Treshja e OSBE-së vizitoi Partinë Parlamentare të Kosovës;

Tri fshatra dhe dy lagje të Mitrovicës u shkyçën nga rrjeti i ujësjellësit;

Familjeve të minatorëve iu dhanë 5 mijë DM ndihma;

Avokati serb akuzon regjimin për tortura kundër shqiptarëve;

Parlamenti i Maqedonisë filloi mbledhjen e jashtëzakonshme;

Plaçkitje në tregun e Hanit të Elezit;

Mitrovicë: U mor në polici për armë.

 

 

Situatë dramatike në Shqipëri

Kaosi po sundon edhe në kryetytetin e Shqipërisë në Tiranë. Gjatë natës që shkoi kanë humbur jetën së paku dhjetë dhe janë plagosur mbi 100 veta. Nëpër rrugë shihen persona civilë të armatosur, por jo policë të uniformaur dhe ushtarë. Turmat e pokontrolluara njerëzish kanë sulmuar objekte ushtarake dhe depo mallërash duke marrë armë e ushqime.

Ndërkohë, mëngjesi i ditës së sotme është paksa më i qetë. Jeta në kryeqytet dalngadalë, po hyn në rrjedhën e saj normale. Që në orët e para të ditës, fermerë privatë nga Peza, Vaqari, Sauku, Laknasi, Kashari e komunat tjera përreth, filluan të mbushin tregun me qumësht, bulmet, perime e zarzavate të stinës. Po ashtu të shumtë janë dhe tregtarët kryeqytetas që kanë hapur njësitë e tyre dhe tregtojnë artikujt e përditshëm ushqimorë. Më shumë tensioni vazhdon të ndjehet sidomos në njësitë tregtare për bukë. Ashtu si dje dhe sot, artikujt më të kërkuar janë mielli, orizi, sheqeri, por ka dhe mjaft blerës që duan edhe mallra të tjerë ushqimorë, pohon një nga biznesmenët e vegjël kryeqytetas.

Mbrëmë natën, ndërsa qeveria e Pajtimit Kombëtar i vazhdonte pa ndërprerje mbledhjet e saj për njohjen dhe stabilizimin e situatës, nga organet e pushtetit lokal, të partive politike dhe përfaqësues të shquar të shkencës dhe jetës politiko shoqërore iu bë thirrje banorëve të kryeqytetit për mospërdorim armësh, ruajtjen e rendit dhe qetësisë. Bëhet e ditur se 200 vullnetarë kryeqytetas krijuan një njësi të posaçme për ruajtjen e rendit dhe qetësisë publike. Sipas njoftimeve nga spitalet e Tiranës gjatë ditës së djeshme ka patur disa raste plagosjeje të njerëzve, sidomos ndërmjet adoleshentëve nga pakujdesitë në përdorimin e armëve të zjarrit. Në afërsi të parlamentit dhe në rrugët kryesore të kryeqytetit janë parë duke manovruar njësi tankesh.

Ndërsa dje turma njerëzish sulmuan disa njësi ushtarake përreth Tiranës, rrëmbyen armatime e municione, si dhe hapën një burg me të dënuar ordinerë në periferi të qytetit dhe plaçkitën disa depo ushqimore.

Një ushtarak deklaroi se janë grabitur shtatë depo të Brigadës së aviacionit luftarak, ndërsa vetëm nga njëra prej atyre depove që gjendet në Fushë-Krujë, janë rrëmbyer më shumë se 10.000 armë të lehta. Kryengritësit në Tiranë kanë deklaruar se duan të armatosen, ngase këtë po e bëjnë edhe kryengritësit në Jug. Persona civilë të armatosur iu drejtuan dje aeroportit të Tiranës dhe filluan të grabisin.

Në mëngjesin e ditës së sotme, jeta në kryeqytetin e vendit po rrjedh zakonshëm. Njerëz të shumtë, të rinj e të reja, janë bërë tashmë frekuentues të zakonshëm në kafenetë e baret e kryeqytetit, thuhet në një njoftim të ATSH-së.

Ndërkaq, në Shkodër njoftohet për dhjetë të vdekur dhe mbi 100 të plagosur. Njoftohet se janë plaçkitur e pastaj janë djegur ndërtesat e Komesariatit të policisë, e gjyqit, e bankës, si dhe fabrika e prodhimit të makaronave dhe ajo e birrës të kompanisë “Vefa-hollding”.

Situatë e ngjashme ishte edhe në Malësinë e Madhe dh në Koplik.

Në Gjirokastër ka filluar të funksionojë komesariati i policisë, dhe pika kufitare e Kakavisë.

Edhe në Sarandë, Tepelenë e Përmet, dje nuk u shënuan incidente.

 

 

14 mars 1998

 Edicioni i parë (Ora 13:30): 

Kryetari Rugova priti një delegacion të Asamblesë Parlamentare të Këshillit të Evropës;

Kosova temë qendrore e Konferencës së Bashkimit Evropian në Edinburg;

Xhejms Rubin: SHBA-të shqyrtojnë të gjitha rrugët diplomatike dhe ushtarake për Kosovën;

SHBA i dha 1 milion dollarë Gjykatës së Hagës për të hetuar krimet në Kosovë;

NATO përgatitet seriozisht për të ndërhyrë në Kosovë;

Snajperistët serbë vranë Ali Rr. Lutanin nga Turiçeci;

Policia vrau sot në Runikë Muhamet Miftarin;

Një ekip ekspertësh amerikanë do të vijnë në Drenicë për të bërë autopsinë e të vrarëve

Llausha mbahet ende e rrethuar;

Nuk ka shenja të zbutjes së masave të shtetrrethimit;

OKB emëroi një të dërguar special për të drejtat e njeriut në ish-Jugosllavi;

Bashkimet kombëtare të studentëve në Evropë dënojnë terrorin, vrasjet dhe gjenocidin në Kosovë;

Mitrovicë: Lëvizje të policisë dhe keqtrajtime të qytetarëve;

Protestë e studentëve në Tiranë;

Rreth 50 refugjatë kosovarë në Kukës;

Bon: Kthimi i refugjatëve shqiptarë është papërgjegjësi;

Gjilan: Merren në pyetje aktivistët e LDK-së;

Dihet identiteti i vozitësit që shkeli protestuesit më 2 mars në Prishtinë;

BI e Kosovës kritikon organizimin e shkuarjes në haxh;

Rreth 20 ekipe gazetareske turke presin në Shkup për shkak të vizave;

Regjimi serb pengon punonjësit e ndihmave humanitare të shkojnë në Drenicë;

Një grua e paidentifikuar dhe një fëmijë u varrosën dje në varrezat e Prishtinës.

 

 

Nën gërmadhat e shtëpive në Prekaz mund të kenë vdekur të plagosurit

Burimet e LDK-së në Skënderaj dhe në fshatrat për rreth Prekazit të Ulët shfaqin frikën se në gërmadhat e disa shtëpive që po mbahen të rrethuara nga forcat serbe në këtë fshat të kenë vdekur deri më tash të plagosurit gjatë sulmit masakrues të forcave serbe në dhjetë ditët e kaluara.

Grupi i Kontaktit e BE-ja, si edhe shumë asociacione ndërkombëtare kanë kërkuar nga Serbia që të heqë rrethimin e fshatrave dhe që të lejojë hyrjen e veprimtarëve humanitarë në Skënderaj e rrethinë, sidomos në Prekaz të Ulët. Mirëpo, Serbia nuk i ka përfillë fare këto kërkesa.

 

Shumë familje kërkojnë të afërmit e vet

Familje të shumta, sidomos nga Prekazi i Ulët kërkojnë njoftime për anëtarët e familjeve të tyre, për të cilët nuk dihet a janë vrarë, apo janë gjallë.

Disa familje të vendosura në Gllogoc dhe në Mitrovicë kërkojnë për çdo ditë informacione për të afërmit e vet.

 

 

Edicioni i dytë (Ora 16:00):

 Dyshohet se janë djegë tetë anëtarë të familjes së Sadik Jasharit

Dyshohet se tetë banorë të lagjes Jasharaj të Prekazit të Ulët mund të jenë djegë në shtëpinë e tyre të qëlluar nga forcat serbe më 5 mars.

Komisioni për Informim i Degës së LDK-së në Vushtrri njofton se më 5 mars, në përpjekje për t’u mbrojtur nga sulmi serb, në bodrumin e shtëpisë së tyre ishin strehuar tetë anëtarët e familjes së Sadik Hysen Jasharit: Sadiku, Hafija, Hamdiu (30 vjeç), Elfija, Remzia (nuse shtatzënë), një vajzë dyvjeçare, Ramizi (20 vjeç) dhe Fatimja (22-vjeçare).

Një i afërm i tyre nga fshati Likoshan, i cili që nga 5 marsi është interesuar për këtë familje, sot kishte marrë një leje në policinë serbe në Mitrovicë për të shkuar në lagjen Jashari në Prekaz.

I shoqëruar nga komandanti i policisë, ai shkoi në këtë lagje dhe pa se nga bodrumi i shtëpisë ku ishin strehuar anëtarët e familjes së Sadik Jasharit, po dilte ende tym dhe vinte një erë që supozohet të ketë qenë e trupave të djegur të anëtarëve të familjes së Sadik Jasharit.

Përkundër insistimit të ketij të afërmi të familjes Jashari, policia nuk e lejoi atë që t’i afrohet bodrumit, për të vërtetuar nëse tetë anëtarët e familjes së Sadik Jasharit ishin djegë apo ia kishin dalë të largoheshin.

 

Është dëshmuar përcaktimi i udhëheqjes së Kosovës për politikë paqësore;

Qytetarët e Beogradit përkrahin aksionet policore në Kosovë;

Qeveria serbe përsërit ftesën për dialog;

Për shkak të Kosovës, Beogradit i kërcënohen sanksione edhe më të ashpra;

Arriti në Kosovë një delegacion e Federatës Ndërkombëtare të Kryqit të Kuq;

Politika amerikane lidhur me ngjarjet e fundit në Kosovë;

Kosova në shtypin botëror;

Disa banorë të Kopiliqit e Açarevës janë vendosur në shkollën e Tushillës;

Grupi Ndërkombëtar për Kriza (ICG) ka ftuar dje NATO-n që të intervenojë në Kosovë;

J.Rojter: Shkëputja e Kosovës shpie drejt stabilizimit;

Reagimet histerike të Papoviqit dhe të Igiqit kundër shqiptarëve dhe Perëndimit;

Në Fushë Kosovë u themelua Këshilli Komunal i Ndihmave Emergjente;

Obiliq: Bashkëshortët Haziri u morën në arrest pas bastisjes së shtëpisë së tyre;

Dy familje nga Llausha u strehuan në Krasaliq të Vushtrrisë;

Lidhja e Gruas Shqiptare kërkon mbrojtje për fëmijët dhe femrat në Kosovë;

Perishiq: Ata që në vend të politikës janë shërbyer me polici nuk janë të gatshëm për dialog .

 

Edicioni i tretë (Ora 20:00):

Subjektet politike të Skënderajt u bëjnë apel njerëzve që të kthehen në vatrat e veta;

Në kishat e Kosovës mbahet meshë e përshpirtshme për viktimat e terrorit serb në Drenicë;

Të hënën gratë e Kosovës nisen prej Prishtinës me nga një bukë drejt Drenicës;

Austria kërkon masa të shpejta e efikase ndaj Beogradit;

Gelbardi vjen javën e ardhshme në Prishtinë;

Nano bisedoi me Gelbardin për Kosovën;

Diplomacia ndërkombëtare nuk duhet të presë që të bindet Millosheviqi;

Mbledhja e Kryesisë dhe e Këshillit Koordinues të PSHDK-së;

Disa turq “eminentë” të hënën duan të bisedojnë me qeverinë serbe në Prishtinë?!

 

 

14 mars 1999

Klinë: Forcat serbe po granatojnë disa fshatratë rajonit të Sferkës;

Granatohen fshatrat e Vushtrrisë;

Podujevë: Gjatë natës u granatuan disa fshatra;

Persona të panjohur vranë një shqiptar në Potërç të Epërm të Klinës;

Tre të vrarë e 26 të plagosur nga shpërthimet e djeshme në Podujevë;

Mitrovicë: Pesë të vrarë e mbi 30 të plagosur;

OSBE: Në sulmet terroriste në Podujevë dhe Mitrovicë u vranë 6 e u plagosën 58 veta;

Mediat serbe spekulojnë me numrin e të vrarëve në shpërthimet e djeshme në Podujevë e Mitrovicë.

 

Ora  13:00:

Xh.Mustafa: Regjimi i Beogradit terrorin masiv po e përdor për të ndikuar në rrjedhën e negociatave për Kosovën;

Kryesia e LDK-së në Podujevë kërkon mbrojtje për popullsinë shqiptare;

35 të plagosur nga shpërthime e djeshme në Podujevë;

Forcat serbe po djegin shtëpitë në lagjen Kosumi në Stanoc të Epërm të Vushtrrisë;

Të shtëna gjatë natës në Fushë Kosovë, Graboc e Bellaqec;

Gjilan: Serbët sërish uniformohen;

Përforcohet kufiri Kosovë-Maqedoni;

Persona të armatosur plaçkitën një familje shqiptare.

 

Ora  15:00:

Dy pjesëtarë të UÇK-së vdiqën nga plagët e marra nga granatimet e djeshme në Galicë;

Kaçanik: Në Ivajë u gjet i vdekur Xhemil Mulaku;

Vushtrri: Dy të plagosur gjatë granatimeve të djeshme;

Mitrovicë: 5 të vdekur dhe 66 të plagosur në shpërthimin e djeshëm;

Forcat serbe granatuan gjatë natës fshatrat Vaganicë e Verrnicë të Mitrovicës;

Ndërpritet mësimi në shkollat e Mitrovicës;

Kryesia e Degës së LDK-së në Mitrovicë e dënon shpërthimin e djeshëm si akt terrorist.

 

Ora  17:00:

Njoftohen emrat e 6 të vrarëve më 10 mars në Jeshkovë të Prizrenit;

Në Ferizaj sot u bë varrimi i Xhemsedin Sumës (1966) nga Hani i Elezit;

Rahovec: Lëvizje të forcave serbe dhe detonime të mëdha në drejtim të fshatrave të Malishevës;

Afër Vushtrrisë – dy ushtarakë serbë të vdekur e tre të plagosur.

Continue Reading

Aktualitet

Ndryshimi i shpejtë i pushtetit në Britani: Andy Burnham drejt postit të Kryeministrit pa garë formale

Published

on

By

Londra zyrtare po dëshmon një ndryshim jashtëzakonisht të shpejtë të pushtetit, ku dy zhvillime kryesore kanë përcaktuar pothuajse plotësisht emrin e kryeministrit të ri të Britanisë së Madhe, pas dorëheqjes së Keir Starmerit.

Përveç se Starmer prezantoi kalendarin e largimit të tij, rivali kryesor i Andy Burnhamit, Wes Streeting, u tërhoq nga gara dhe dha mbështetjen e tij për ish-kryebashkiakun e Manchesterit. Ky hap rrit gjasat që Burnham të marrë drejtimin e ekzekutivik brenda një kohe shumë të shkurtër, duke u bërë kështu kryeministri i pestë i vendit në katër vitet e fundit.

Fotografitë e Burnhamit, si deputet i ri i zonës Makerfield, i rrethuar nga qindra deputetë laburistë, po qarkullojnë krahas imazheve emocionale të largimit të Starmerit, duke pasqyruar tranzicionin e menjëhershëm. Në këtë ngjarje u vu re edhe prania e sekretares së Financave, Rachel Reeves, e cila nuk ishte parë më herët gjatë fjalimit të dorëheqjes së Starmerit. Ndonëse mbajtja e Reeves në postin e financave mund të ndihmojë në stabilitetin e tregjeve, burime brenda partisë bëjnë me dije se ajo ka gjasa të zëvendësohet për shkak të lidhjeve të ngushta me kabinetin e kaluar, ndërsa si pasardhës i mundshëm përflitet vetë Streeting.

Megjithatë, ky proces ka nxitur edhe shqetësime brenda Partisë Laburiste. Disa zyrtarë shprehin rezerva për faktin se një politikan që nuk ishte fare kandidat në zgjedhjet e fundit të përgjithshme, dhe që u zgjodh deputet vetëm javën e kaluar, mund të bëhet kryeministër muajin e ardhshëm. Ndërkaq, kritikët brenda qeverisë kujtojnë se Burnham ka garuar dy herë më parë për udhëheqjen e partisë dhe ka humbur përballë Ed Milibandit dhe Jeremy Corbynit. /BBC/ /E.A/

Continue Reading

Aktualitet

Irani dhe SHBA-ja shohin përparim drejt paqes

Published

on

By

Irani dhe Shtetet e Bashkuara thonë se ka përparim në bisedimet për një marrëveshje të paqes, por deklaratat e tyre tregojnë se negociatat mbeten të brishta.

Disa orë pasi nënpresidenti amerikan, JD Vance, u largua nga Zvicra më 22 qershor, pas bisedimeve që sipas tij sollën “pëparim të mirë”, presidenti Donald Trump paralajmëroi Teheranin se do të veprojë nëse nuk respekton marrëveshjen me Uashingtonin.

“Nëse Irani nuk i përmbahet marrëveshjes, ose nëse nuk sillet siç duhet, do të bëj atë që duhet të bëj”, u tha Trump gazetarëve në Uashington, por pa dhënë më shumë detaje.

Vance tha se është bërë përparim drejt kornizës së një marrëveshjeje përfundimtare për paqe brenda 60 ditësh.

Ajo përfshin garanci për kalim të sigurt në Ngushticën e Hormuzit, përfundimin e luftimeve në Liban dhe pranimin e vizitave të inspektorëve ndërkombëtarë bërthamorë nga ana e Iranit.

“Kemi vendosur një themel shumë të mirë për një marrëveshje përfundimtare të suksesshme”, u tha Vance gazetarëve më 22 qershor, në resortin Burgenstok në Zvicrën qendrore, pas bisedimeve që zgjatën gjatë gjithë natës.

“Marrëveshja përfundimtare është shtëpia. Ne kemi vendosur themelet; nuk e kemi ndërtuar ende shtëpinë, por kemi hedhur një bazë të mirë për të arritur një rezultat të favorshëm për popullin amerikan”, tha ai.

Këto themele duket se janë mjaftueshëm të forta, pasi Uashingtoni njoftoi se i ka lejuar Iranit të prodhojë dhe shesë naftë në tregjet ndërkombëtare.

“Në përputhje me bisedimet produktive në Zvicër, Irani është zotuar për transit të lirë dhe të hapur në Ngushticën e Hormuzit. Ai, po ashtu, do t’i lejojë inspektorët e Agjencisë Ndërkombëtare për Energjinë Atomike (IAEA) të kenë qasje në vend”, shkroi sekretari amerikan i Thesarit, Scott Bessent, në rrjetin X më 22 qershor.

“Si pjesë e kësaj kornize, Thesari ka lëshuar një leje të përkohshme 60-ditore që autorizon prodhimin, dërgimin dhe shitjen e naftës iraniane”, shtoi ai.

Ndërkohë, sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, pritet të vizitojë Emiratet e Bashkuara Arabe, Kuvajtin dhe Bahrejnin këtë javë, në vizitën e tij të parë zyrtare në Gjirin Persik që nga shpërthimi i luftës me Iranin, më 28 shkurt.

Misioni diplomatik synon t’i sigurojë aleatët rajonalë për qasjen e SHBA-së ndaj Iranit.

Edhe Irani e vlerësoi pozitivisht rundin e bisedimeve.

Negociatori kryesor iranian dhe kryetari i Parlamentit, Mohammad Baqer Qalibaf, tha për televizionin shtetëror se Teherani ka rënë dakord për krijimin e një linje komunikimi lidhur me kalimin e anijeve në Ngushticën e Hormuzit.

Ai shtoi se gjatë bisedimeve është finalizuar edhe një marrëveshje për lirimin e 12 miliardë dollarëve asete të ngrira iraniane.

Edhe pse nuk u dhanë shumë detaje konkrete, marrëveshja duket se bazohet në objektivat e përgjithshme të memorandumit të mirëkuptimit (MOU) që SHBA-ja dhe Irani nënshkruan javën e kaluar.

Ky dokument i la të paqarta shumë nga pikat e marrëveshjes me 14 pika, duke i lënë ato për t’u sqaruar më vonë.

Vance tha se Irani ka pranuar t’i rikthejë inspektorët bërthamorë ndërkombëtarë dhe se palët janë duke punuar për një mekanizëm që siguron kalim të lirë në Ngushticën e Hormuzit dhe pastrimin e zonës nga minat, për të shmangur problemet në furnizimin global me energji.

Ndërmjetësit nga Katari dhe Pakistani thanë se rundi i parë i bisedimeve ka përfunduar, por se diskutimet teknike do të vazhdojnë javën e ardhshme.

Ata shtuan se do të krijohen grupe pune për çështjet bërthamore, sanksionet dhe një mekanizëm për monitorim dhe zgjidhje mosmarrëveshjesh, për të siguruar zbatimin e marrëveshjes.

Heqja e bllokadës

Ministria e Jashtme e Iranit, përmes deklaratave të raportuara nga media shtetërore iraniane, tha se është hequr një bllokadë amerikane ndaj porteve, janë liruar “disa asete të ngrira” dhe është nisur një “plan i madh zhvillimor për rindërtimin e Iranit”.

Një zëdhënës i ministrisë tha se, për kalimin e sigurt të anijeve në Ngushticën e Hormuzit, është rënë dakord për krijimin e një mekanizmi, por nuk dha më shumë detaje.

Delegacionin amerikan në negociata e udhëhoqën Vance, i dërguari special, Steve Witkoff, dhe dhëndri i presidentit Trump, Jared Kushner.

Delegacionin iranian e udhëhoqën kryetari i Parlamentit, Mohammad Baqer Qalibaf, dhe ministri i Jashtëm, Abbas Araqchi.

Sipas deklaratës së ndërmjetësve, duke u bazuar në memorandumet e mëhershme mes Uashingtonit dhe Teheranit, palët janë pajtuar për krijimin e një komiteti të nivelit të lartë që do të mbikëqyrë procesin politik të ndërmjetësimit.

Po ashtu, është krijuar një “linjë komunikimi” për periudhën 60-ditore për të shmangur incidentet dhe keqkuptimet, me qëllim sigurimin e kalimit të sigurt të anijeve tregtare në Ngushticën e Hormuzit.

Gjithashtu, do të krijohet një “qelizë dekonflikti” me pjesëmarrjen e SHBA-së, Iranit dhe Libanit, për të siguruar përfundimin e operacioneve ushtarake në Liban, siç është paraparë në memorandum.

Uashingtoni është zotuar se do të lehtësojë krijimin e një fondi të rindërtimit prej 300 miliardë dollarësh, të mbështetur nga vendet e rajonit, sapo të arrihet një marrëveshje përfundimtare më e gjerë për programin bërthamor të Iranit.

Marrëveshja, dhe sidomos plani për krijimin e një fondi rindërtimi si dhe mungesa e qartësisë për programin bërthamor të Iranit, janë pritur me zemërim nga demokratët në SHBA, por edhe nga shumë republikanë.

Vance iu përgjigj këtyre shqetësimeve duke thënë se, “nëse” fondet iraniane zhbllokohen ndonjëherë, SHBA-ja do të sigurohet që ato të përdoren për të ndihmuar popullin iranian dhe jo për të financuar terrorizmin.

Ai shtoi se paratë do të shkonin për kompani amerikane që do të furnizonin Iranin me ushqime dhe mallra të tjera bazë.

Megjithatë, guvernatori i Bankës Qendrore të Iranit, Abdul Nasser Hemmati, u citua nga agjencia e lajmeve Tasnim të ketë thënë se Teherani nuk do të jetë i detyruar të blejë produkte bujqësore nga SHBA-ja dhe se fondet e zhbllokuara nuk do të përdoren domosdoshmërisht vetëm për blerje të mallrave esenciale.

Shumë udhëheqës izraelitë kanë shprehur, po ashtu, dyshime për disa pjesë të bisedimeve, duke theksuar se Izraeli nuk është palë në marrëveshje, dhe janë zotuar se do t’i vazhdojnë sulmet ndaj objektivave të Hezbollahut në Liban.

Hezbollahu – grup militant dhe parti politike që kontrollon pjesën më të madhe të jugut të Libanit dhe që mbështetet nga Irani -konsiderohet organizatë terroriste nga SHBA-ja, ndërsa BE-ja ka vendosur sanksione vetëm kundër krahut të tij ushtarak, jo atij politik.

Disa raporte sugjerojnë, gjithashtu, se rezistenca nga disa fraksione të ashpra brenda Iranit – përfshirë Gardën Revolucionare Islamike – ka shtuar presion mbi ekipet negociuese të Teheranit. /REL/ /E.A/

 

Continue Reading

Lajmet

Dorëhiqet Keir Starmer, Andy Burnham drejt postit të Kryeministrit të ri të Britanisë

Published

on

By

Kryeministri i Britanisë së Madhe, Keir Starmer, ka dhënë dorëheqjen të hënën nga pozita e tij dhe nga drejtimi i Partisë Laburiste, më pak se dy vjet pas fitores së tij dërrmuese në zgjedhje.

Starmer deklaroi se vendimi erdhi pasi u bë e qartë se partia dëshironte largimin e tij, pas rënies së fortë në sondazhe dhe polemikave të shumta që shoqëruan qeverisjen e tij. Ky largim e çon Mbretërinë e Bashkuar drejt kryeministrit të saj të shtatë në vetëm 10 vjet.

Procesi zyrtar për zëvendësimin e tij do të nisë më 9 korrik, ku çdo kandidat duhet të sigurojë mbështetjen e të paktën 20% të grupit parlamentar (ose 81 deputetë).

Megjithatë, ish-kryetari i qarkut Greater Manchester, Andy Burnham, i cili sapo fitoi bindshëm një zgjedhje të pjesshme për t’u rikthyer në Parlament, konsiderohet favoriti absolut.

Burnham tashmë ka konfirmuar kandidaturën e tij dhe, duke pasur mbështetjen e rreth gjysmës së deputetëve laburistë dhe të figurave kyçe si Wes Streeting, pritet të marrë drejtimin e partisë dhe postin e kryeministrit pa pasur nevojë për një garë formale. /BBC/ /E.A/

Continue Reading

Aktualitet

Evropa goditet nga temperaturat deri në 40°C, shënohen tre të vdekur në Francë

Published

on

By

Një valë e jashtëzakonshme e të nxehtit afrikan ka përfshirë pjesën më të madhe të Evropës Perëndimore, duke sjellë temperatura ekstreme që kanë kapërcyer vlerën prej 40°C. Përveç rrezikut mjedisor, kjo situatë ka shënuar edhe viktimat e para në njerëz.

Sipas autoriteteve vendase, të paktën tre persona kanë humbur jetën në Francë si pasojë e goditjeve nga nxehtësia dhe temperaturat e larta anormale për këtë periudhë. Viktimat raportohet se kanë pësuar arrest kardiak për shkak të ekspozimit të gjatë në diell dhe pamundësisë së trupit për të përballuar vapën mbytëse.

Shërbimet meteorologjike në Francë, Spanjë dhe Itali kanë lëshuar alarme të kuqe për disa rajone, duke i bërë thirrje popullatës të shmangë daljet e panevojshme gjatë orëve të mesditës.

Franca ka hapur qendra emergjente të ftohjes nëpër qytetet kryesore dhe ka kufizuar qarkullimin e disa automjeteve për shkak të rritjes së nivelit të ozonit në ajër.

në Spanjë dhe Itali Parashikohet që vala e të nxehtit të zgjasë edhe për disa ditë të tjera, duke rritur ndjeshëm rrezikun për zjarre pyjore.

Mjekët dhe autoritetet shëndetësore kanë bërë thirrje urgjente për kujdes të shtuar, veçanërisht ndaj të moshuarve, fëmijëve dhe personave me sëmundje kronike. Ata këshillojnë konsumimin e rregullt të ujit, qëndrimin në ambiente të mbrojtura me ajër të kondicionuar dhe shmangien e aktiviteteve të rënda fizike në ambiente të hapura.

Meteorologët paralajmërojnë se këto valë të nxehti ekstrem po bëhen gjithnjë e më të shpeshta dhe më intensive në Evropë, si pasojë e drejtpërdrejtë e ndryshimeve klimatike globale. /E.A/

 

Continue Reading

Të kërkuara