Lajmet

​Kurti: Sfida kryesore shëndetësore është ta gjejmë një mënyrë për të luftuar sëmundjet kronike

Konferenca punimet e saj do t’i vazhdojë edhe gjatë ditës së nesërme.

Published

on

Në konferencën e tretë rajonale për promovim dhe edukim shëndetësor me temën “Mjediset e shëndetshme” u theksua se përmes promovimit dhe edukimit të shëndetshëm sigurohet mbrojtja shëndetësore e qytetarëve.

Krahas shumë profesionistëve shëndetësor e akterëve relevant në fushën e shëndetësisë, i pranishëm në këtë konferencë ishte edhe kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, i cili u shpreh se Kosova ka treguar sukses në ballafaqimin me pandeminë COVID-19 fal promovimit dhe edukimit shëndetësor.

Kurti tha se një prej sfidave kryesore të institucioneve shëndetësore në fushën e promovimit dhe edukimit, është të gjendet një mënyrë për luftimin e sëmundjeve të tjera kronike dhe jo ngjitëse.

“Suksesi i Kosovës në këtë drejtim na jep një mundësi ideale për të reflektuar mbi rëndësinë e promovimit dhe edukimit shëndetësor. Sepse një pjesë e madhe e këtij suksesi ka qenë pikërisht për shkak të efikasitetit tonë në promovim dhe edukim…Aktualisht një prej sfidave kryesore të institucioneve shëndetësore në fushën e promovimit dhe edukimit është të gjejmë një mënyrë se si ta përsërisim suksesin tonë gjatë pandemisë në luftimin e sëmundjeve tjera. COVID-19 është një sëmundje akute dhe ngjitëse, këto dy karakteristika të saj mbollën një lloj frike tek qytetarët, gjë që e ka bërë më të lehtë që t’i bindim ata për të pranuar masat e domosdoshme. Mirëpo, në rastin e sëmundjeve kronike dhe jo ngjitëse si për shembull kanceri, diabeti dhe sëmundjet e zemrës puna jonë është dukshëm më e vështirë por sigurisht jo më pak jetike. Sfida kryesore në këtë drejtim është se si të edukojmë qytetarët që të bëjnë ndryshimet e duhura në jetën e tyre të përditshme sot, për të mos pasur nevojë për shërbime të vështira dhe të shtrenjta nesër, për të parandaluar sëmundje të rënda kronike që mund të zhvillohet 10-20 vjet më vonë”, u shpreh Kurti.

Drejtori i Institutit Kombëtar të Shëndetit Publik në Kosovë, Naser Ramadani u shpreh se promovimi dhe edukimi shëndetësor ka ndihmuar institucionet dhe profesionistët për ballafaqim me sfidat shëndetësore. Ai theksoi se fal promovimit dhe edukimit shëndetësor në Kosovë është rritur vdekshmëria e foshnjave por është rritur edhe jetëgjatësia e popullatës.

“Kosova ka arritur të zvogëloj vdekshmërinë e foshnjave, sëmundjet, vaksinë preventabile, të rrit jetëgjatësinë e popullatës dhe ka përmirësuar dukshëm indikatorët tjerë duke u fokusuar në qëllimin që të kemi popullatë më të shëndetshme. Shumë programe preventive mundësuan të fuqizojnë individin dhe bashkësinë të marrin vendime të drejta të bazuara në evidenca dhe të zgjedhin sjellje të shëndetshme të cilat zvogëlojnë mundësitë e lajmërimit të sëmundjeve nën paradigmën shëndeti për të gjithë dhe shëndet në të gjitha politikat….01’44 Promovimi dhe edukimi shëndetësor tashmë zbatohet nga të gjitha nivelet e kujdesit shëndetësor të Kosovës, nga profesionistët shëndetësor për ndryshimin e sjelljeve me qëllim të krijimit të qëndrimeve pozitive për një mënyrë të shëndetshme të jetesës….01’44Qëllimi dhe vizioni ynë është të krijojmë mjedise të shëndetshme dhe të përshtatshme që dërgojnë në ruajtjen dhe përparimin e shëndetit dhe ndikojnë në shfrytëzimin racional të shërbimeve shëndetësore e që rezultojnë në mirëqenien e qytetarëve”, tha ai.

Ministri i Shëndetësisë, Rifat Latifi theksoi se misioni kryesor aktual është transformimi i shëndetësisë kosovare në shëndetësi moderne.

Latifi tha se tashmë do të nisin një fushatë të re për zbatimin e ligjit kundër pirjes së duhanit, derisa u shpreh se edhe industria e ushqimit kërkon kontroll.

“Kjo është me rëndësi të madhe për ne tash kur në vendin tonë qëllimi dhe misioni qendror është transformimi i shëndetësisë në shëndetësi moderne, transformimi i spitaleve në spitale moderne, por në të njëjtën kohë secili prej nesh duhet të punojmë në mënyrë të disiplinuar të zvogëlojmë numrin e atyre që kanë nevojë për shërbimet tona, si mjek, për spitale por edhe për shërbimet tjera farmaceutike, secili prej nesh në shëndetësi duhet me u mundu ..11’40Këtë mund ta bëjmë vetëm nëse shëndetësinë e kemi të bazuar në shkencë nëse bëhemi të ditur për trupin dhe organizimin tonë, për atë që hamë dhe pimë nëse merremi me aktivitete për ruajtjen e shëndetit fizik dhe mendor dhe emocional”, u shpreh Latifi.

Drejtori i Institutit të Shëndetit publik në Shkup, Shaban Memeti u shpreh se konferenca e tillë u jep mundësi t’i shohin të arriturat por edhe të shkëmbejnë përvojat që ndikojnë në mirëqenien e qytetarëve.

“Promovimi i shëndetit dhe parandalimi i sëmundjeve janë aktivitete kyçe në mbrojtjen shëndetësore të qytetarëve me një qëllim të vetëm për të siguruar një mënyrë jetese të shëndetshme dhe vazhdimin e një jetese cilësore dhe aktive. Si një proces i vazhdueshëm i komuniteteve dhe individëve për të vazhduar kontrollën mbi rreziqet e mundshme ndaj shëndetit në këtë mënyrë për të përmirësuar atë promovim shëndetësor që janë baza mbi të cilët punojmë dhe duhet të vazhdojmë të punojmë të gjithë strukturat dhe organizatat”, u shpreh Memeti.

Konferenca e tretë rajonale për promovim dhe edukim shëndetësor me temën “Mjediset e shëndetshme” punimet e saj do t’i vazhdojë edhe gjatë ditës së nesërme. 

Lajmet

Ndahet nga jeta në moshën 80-vjeçare Dolly Parton, ikona e muzikës country

Published

on

Këngëtarja dhe kantautorja amerikane Dolly Parton ka ndërruar jetë në moshën 80-vjeçare, duke lënë pas një karrierë më shumë se gjashtëdekadëshe në muzikë, film dhe televizion. Vdekja e saj u njoftua më 25 gusht 2026 nga familja, ndërsa ekipi i saj bëri të ditur se ajo ndërroi jetë në Nashville pas një beteje të shkurtër me kancerin.

E rritur në varfëri në Tennessee, Parton u shndërrua në një nga figurat më të rëndësishme të muzikës country. Ajo shkroi rreth 3 mijë këngë dhe shiti më shumë se 100 milionë disqe në mbarë botën.

Mes këngëve të saj më të njohura janë “Jolene”, “9 to 5”, “Coat of Many Colors” dhe “I Will Always Love You”, ndërsa ndikimi i saj u shtri edhe në kinematografi, televizion dhe filantropi.

Parton ishte gjithashtu e njohur për angazhimin e saj humanitar, veçanërisht për nismën Imagination Library, si dhe për mbështetjen e kërkimeve mjekësore dhe programeve për fëmijët.

Pas lajmit për vdekjen e saj, homazhe kanë ardhur nga emra të njohur të muzikës dhe kulturës, mes tyre Paul McCartney, Elton John, Oprah Winfrey, Taylor Swift dhe Beyoncé.

Dolly Parton largohet nga jeta si një nga artistet më të suksesshme dhe më të dashura të muzikës amerikane, me një trashëgimi që shtrihet përtej muzikës, në film, kulturë dhe bamirësi./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Sot, në ditën e lindjes së Nënë Terezës, kujtohet rrugëtimi i Gonxhe Bojaxhiut

Published

on

Më 26 gusht 1910, në Shkup, lindi Anjezë Gonxhe Bojaxhiu, gruaja që bota do ta njihte si Nënë Tereza e Kalkutës, një nga figurat më të njohura humanitare të shekullit XX.

E lindur në një familje shqiptare, Gonxhja ishte vajza e Nikollë dhe Drane Bojaxhiut. Babai i saj kishte origjinë nga Prizreni dhe prejardhje familjare nga Fani i Mirditës, ndërsa nëna nga rrethina e Gjakovës.

Në moshën 18-vjeçare, Gonxhja u largua nga Shkupi dhe iu bashkua Motrave të Loretos në Irlandë. Një vit më vonë udhëtoi drejt Indisë, ku do të kalonte pjesën më të madhe të jetës.

Fillimisht punoi si mësuese, por përballja me varfërinë e madhe në Kalkutë e shtyu drejt një misioni të ri. Më 10 shtator 1946, gjatë një udhëtimi me tren, ajo përjetoi atë që e përshkroi si një “thirrje brenda thirrjes”, duke vendosur t’ua kushtonte jetën njerëzve më të varfër.

Në vitin 1948 nisi veprimtarinë e saj në lagjet e varfra të Kalkutës, ndërsa më 7 tetor 1950 mori lejen e Vatikanit për themelimin e Misionarëve të Bamirësisë.

Ajo krijoi qendra për të sëmurët, jetimët, njerëzit pa strehë dhe ata në ditët e fundit të jetës. Veprimtaria e saj më pas u shtri në shumë vende të botës.

Për kontributin humanitar, Nënë Tereza mori çmime të shumta, ndërsa kulmi i vlerësimeve ishte Çmimi Nobel për Paqe në vitin 1979.

Përkatësia e saj shqiptare ishte pjesë e rëndësishme e identitetit. Ajo është cituar të ketë thënë: “Me anë të gjakut, unë jam shqiptare. Nga nënshtetësia, një indiane. Me anë të besimit, unë jam një murgeshë katolike. Sa i përket thirrjes sime, unë i përkas botës.”

Në vitin 1991, Nënë Tereza vizitoi Shqipërinë për herë të parë dhe hapi një shtëpi të Misionarëve të Bamirësisë në Tiranë. Në Prishtinë, emrin e saj e mban Katedralja Katolike Shën Tereza.

Nënë Tereza u nda nga jeta më 5 shtator 1997, në Kalkutë, në moshën 87-vjeçare. Në vitin 2016, Papa Françesku e shpalli Shën Terezë të Kalkutës.

Pavarësisht admirimit global, figura e saj është shoqëruar edhe me debate dhe kritika lidhur me kushtet në disa prej institucioneve të Misionarëve të Bamirësisë, menaxhimin e donacioneve dhe qëndrimet e saj për disa çështje shoqërore.

Megjithatë, ndikimi i saj në humanizëm dhe bamirësi mbetet i madh. Nga Gonxhe Bojaxhiu e lindur në Shkup te Shën Tereza e Kalkutës, rrugëtimi i saj u shndërrua në një prej historive më të njohura të shekullit XX./A.K/

Continue Reading

Lajmet

“Ilegalja” rikthehet në Muzeun e Burgut të Prishtinës përmes arkivave dhe kujtesës

Published

on

Historia e rezistencës shqiptare në Kosovë do të rikthehet përmes dokumenteve, dëshmive dhe kujtesës në Muzeun e Burgut të Prishtinës, ku do të mbahet ligjërata “Arkiva në pezullim: Kohështrirjet e Lëvizjes së Rezistencës në Kosovë”, me antropologen, historianen dhe shkrimtaren Eli Krasniqi.

Aktiviteti zhvillohet në kuadër të programit “PRISON x RESISTANCE” dhe i kushtohet historisë dhe arkivit të fragmentuar të Lëvizjes Shqiptare të Rezistencës në Kosovë, të njohur si “Ilegalja”.

Në qendër të masterclass-it do të jenë ditarë, shkrime burgu, botime ilegale, procesverbale gjyqësore, këngë dhe dëshmi të mëvonshme, të cilat do të shqyrtohen si pjesë e arkivit të kësaj lëvizjeje.

Sipas organizatorëve, historia e “Ilegales” nuk është ruajtur në një arkiv të vetëm, por është shpërndarë në dokumente, kujtime dhe dëshmi që kanë mbijetuar ndër vite. Kjo e bën arkivin e saj të fragmentuar, ku krahas materialeve të ruajtura mbeten edhe dëshmi që janë humbur, fshehur apo janë rrëfyer shumë më vonë.

Ligjërata do të trajtojë mënyrën se si ilegaliteti, burgosjet, fshehja dhe rrëfimet retrospektive kanë ndikuar në ruajtjen dhe interpretimin e historisë së kësaj lëvizjeje.

Mbajtja e aktivitetit në Muzeun e Burgut të Prishtinës i jep temës një dimension të veçantë, pasi diskutimi për rezistencën zhvillohet në një hapësirë të lidhur drejtpërdrejt me historinë e burgosjeve dhe represionit.

Masterclass-i do të zgjasë 90 minuta dhe organizohet nga Prison Radio, Ambasada e Austrisë në Prishtinë dhe Stralli./A.K/

Continue Reading

Lajmet

PDK-ja vazhdon qëndrimin para Qeverisë se bashku me asamblistët nga Mitrovica

Published

on

By

Grupi Parlamentar i Partisë Demokratike të Kosovës (PDK) ka vazhduar edhe këtë të mërkurë aksionin simbolik të bllokimit të hyrjes së ndërtesës së Qeverisë, në shenjë proteste ndaj mosvazhdimit të seancës konstituive të Kuvendit të Kosovës.

Aksionit të sotëm të deputetëve të PDK-së u janë bashkuar edhe asambleistë, drejtorë dhe aktivistë të kësaj partie nga Komuna e Mitrovicës.

PDK-ja ka ditë që po zhvillon këtë protestë para ndërtesës së ekzekutivit me kërkesën e qartë për rikthimin e procesit në Kuvend dhe përmbylljen e konstituimit të institucioneve të reja. Së fundmi, në aktivitete protestuese kundër zvarritjes së këtij procesi është përfshirë edhe Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës (AAK).

Përfaqësuesit opozitarë kanë bërë të ditur se nuk do t’i ndalin aksionet derisa të thirret zyrtarisht vazhdimi i seancës konstituive. /E.A/

Continue Reading

Të kërkuara