Aktualitet

​Dita Ndërkombëtare e Gjuhës Amtare

Arsyet kryesore për zhdukjen e gjuhëve janë luftërat dhe dëbimi i detyrueshme.

Published

on

Nën patronazhin e UNESCO-s dhe Byrosë rajonale për shkencë dhe kulturë në Evropë, sot shënohet Dita Ndërkombëtare e Gjuhës Amtare, 21 shkurti.

Mbrojtja e gjuhëve në botë, lufta kundër zhdukjes së tyre dhe ruajtja e identitetit të kombeve nëpërmjet gjuhës, janë qëllimet kyçe të manifestimeve që sot do të organizohen në suaza botërore.

Analizat e UNESKO-s tregojnë se mund të zhduken rreth 2.500 gjuhë nga pothuajse 6.000 që fliten në botë. Në 90 vitet e kaluara janë zhdukur rreth 200 gjuhë, ndërsa 199 i flasin më pak se dhjetë njerëz. E fundit që është zhdukur është gjuha “ajake”, të cilën e folur një grua e cila ka vdekur në vitin 2008 në Aljaskë.

Arsyet kryesore për zhdukjen e gjuhëve janë luftërat dhe dëbimi i detyrueshme. Emigrantët gjithashtu e përziejnë gjuhën amtare me gjuhën e shtetit në të cilin jetojnë që të integrohen më mirë. Megjithatë, ka shembuj, më së shumti në Australi, ku gjuhët të cilat janë “nën kërcënim” i flasin të rinjtë, tha një përfaqësues i UNESKO-s.

Tridhjetë nga gjuhët që fliten në Francë midis të cilave edhe normane dhe bretonike, janë “nën kërcënim të fuqishëm të zhdukjes”.

Ndërsa, të vetëdijshëm për rëndësinë e gjuhës për një komb, te shqiptarët përpjekjet për kultivimin e shqipes hasen që te shkrimtarët filobiblikë, kurse kulminacioni u arrit në periudhën e Rilindjes Kombëtare.

Sejdi Gashi, bashkëpunëtor shkencor në degën e gjuhësisë në Institutin Albanologjik, tha për KosovaPress se ende mbetet punë për të bërë në zhvillimin dhe kultivimin e gjuhës shqipe. Ai tha se te shqiptarët gjuha ishte shumë e rëndësishme pasi u shndërrua në mjet kryesor të identifikimit kombëtar.

Continue Reading

Lajmet

Sot lëviz çmimi i naftës: 1.75 euro për litër

Published

on

By

Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit (MINT) ka publikuar çmimet maksimale të lejuara për shitjen e derivateve të naftës në tregun e Kosovës, të vlefshme për datën 16 prill 2026.

Sipas njoftimit zyrtar, çmimet që hyjnë në fuqi nga ora 10:00 janë: Nafta (dizel): 1.75 euro/litër, Benzina: 1.43 euro/litër, Gasi: 0.88 euro/litër

Kjo rritje e çmimeve në tregun tonë dhe jo vetëm vjen si pasojë e drejtpërdrejtë e destabilizimit të tregjeve ndërkombëtare pas përshkallëzimit të fundit të konfliktit midis Iranit dhe Izraelit. Përfshirja e të dyja palëve në një cikël të ri sulmesh ka krijuar pasiguri të madhe për furnizimin global me naftë, duke pasur parasysh pozitën strategjike të Lindjes së Mesme në prodhimin e energjisë.

Continue Reading

Aktualitet

Mbi një milion të zhvendosur në Liban: OKB kërkon ndihmë urgjente

Published

on

By

Kreu i agjencisë së OKB-së për refugjatët, Barham Salih, i ka bërë thirrje komunitetit ndërkombëtar të ofrojë “mbështetje dhe ndihmë urgjente” për Libanin.

Më shumë se një milion njerëz — një e pesta e popullsisë libaneze — janë zhvendosur nga konflikti, të cilin Salih e cilëson si “të paprecedentë”.”Libani nuk meriton të mbetet i bllokuar në një cikël të përsëritur dhune, ai meriton mbështetje dhe stabilitet,” tha Salih pas takimit me Kryeministrin libanez, Nawaf Salam, sipas agjencisë së lajmeve AFP.

Mbi 2,100 njerëz janë vrarë nga sulmet izraelite që nga 2 marsi, sipas ministrisë së shëndetësisë së Libanit. Izraeli deklaron se operacionet e tij në Liban synojnë dobësimin e Hezbollahut të mbështetur nga Irani dhe mbrojtjen e qytetarëve të tij nga sulmet, përfshirë breshëritë e raketave ndërkufitare. /BCC/

Continue Reading

Lajmet

Ekzekutohen pensionet për mbi 286 mijë përfitues në Kosovë

Published

on

By

Ministria për Punë, Familje dhe Vlera të Luftës ka njoftuar se sot është bërë alokimi i pensioneve për të gjitha kategoritë në vend.

Ky proces përfshin mbi 272 mijë pensionistë moshorë dhe kontribuues, si dhe mbi 14 mijë përfitues të skemave për invalidët e luftës dhe viktimat civile.

Sipas njoftimit, mjetet janë transferuar dhe të gjithë përfituesit mund t’i tërheqin ato që nga pasditja e sotme përmes bankomatëve.

Ministria bën të ditur se në nivel vendi, numri i përgjithshëm i qytetarëve që përfitojnë nga këto skema arrin në mbi 286 mijë.

Continue Reading

Aktualitet

Zyrtari amerikan: Vazhdojnë bisedimet me Iranin për zgjatjen e armëpushimit

Published

on

By

Një zyrtar i lartë amerikan i ka thënë BBC-së se bisedimet për zgjatjen e armëpushimit dy-javor me Iranin janë duke vazhduar.

Ky armëpushim pritet të skadojë javën e ardhshme, më 22 prill.

“Shtetet e Bashkuara nuk janë pajtuar zyrtarisht për një zgjatje të armëpushimit, por ka një angazhim të vazhdueshëm mes SHBA-së dhe Iranit për të arritur një marrëveshje,” ka deklaruar zyrtari i lartë.

Më herët, agjencia e lajmeve AFP citoi mediat shtetërore iraniane të cilat thonë se raportet për një zgjatje të mundshme të armëpushimit mbeten ende të pakonfirmuara.

 

Continue Reading

Të kërkuara