Bosch dhe Microsoft: mundësi apo rrezik? Kur korporatat e mëdha bashkëpunojnë me gjigantët e teknologjisë në fushën e inteligjencës artificiale

Bosch është plotësisht i përkushtuar ndaj inteligjencës artificiale dhe po punon ngushtë me Microsoft për këtë qëllim. Megjithatë, ekspertët digjitalë paralajmërojnë se industria gjermane po ekspozohet ndaj varësisë së tepruar nga gjigantët amerikanë të teknologjisë, shkruan “Duetsche Welle”.

Nga pompa e presionit të lartë deri te kandelat: te Bosch-i, çdo produkt tashmë është i lidhur në një mënyrë apo tjetër me inteligjencën artificiale. Kjo është ajo që pretendon vetë kompania – dhe me këtë nënkupton që produktet ose përfshijnë inteligjencë artificiale, ose janë prodhuar duke e përdorur atë.

Prandaj, inteligjenca artificiale është tashmë e pranishme në një formë apo tjetër në të gjitha ambientet e Bosch-it, por veçanërisht në ambientin në Stuttgart-Feuerbach. Është pikërisht aty ku testohen aplikacione të shumta të inteligjencës artificiale para se të zbatohen globalisht. Që nga fillimi i vitit, Bosch ka bashkëpunuar me kompaninë amerikane Microsoft për këtë qëllim.

 Nga Feuerbach-u shvab drejt botës

Konkretisht, kjo merr formën e asaj që njihet si ‘mbledhja e mëngjesit’ në fabrikën e Bosch-it në Feuerbach. Gjatë kësaj mbledhjeje, shefi i ekipit takohet me stafin e tij. Por IA ka hyrë tashmë në lojë më parë, në formën e një ‘agjenti’. Ky është një lloj asistenti digjital i aftë jo vetëm t’u përgjigjet pyetjeve, por edhe të kryejë detyra në mënyrë të pavarur.

Ky agjent po testohet aktualisht në Feuerbach dhe është, në veçanti, rezultati i bashkëpunimit me Microsoft-in. Agjenti specifik i takimit të mëngjesit identifikon automatikisht rreziqet kryesore të lidhura me prodhimin bazuar në të dhënat, i vlerëson ato dhe formulon rekomandime të përshtatshme.

Për ta bërë këtë, IA nuk analizon thjesht 24 orët e fundit, por parashikon edhe 24 orët e ardhshme. Sipas Bosch-it, agjenti lehtëson kështu ngarkesën e punës së drejtuesve të ekipeve. Me fjalë të tjera: fitim në produktivitet.

Sipas Elisabeth Schwarz-it, drejtoreshës së digjitalizimit të prodhimit në fabrikën e Feuerbach-ut, kjo tashmë po jep rezultate: krahasuar me modelin e vjetër, takimi i mëngjesit me asistencë digjitale po u kursen drejtuesve të ekipeve tetë orë në javë. Prandaj, ata mund t’ia kushtojnë këtë kohë detyrave të tjera si menaxhimit të stafit dhe iniciativave për përmirësim.

Mbrojtja e të dhënave ‘jashtëzakonisht e rëndësishme’ për Bosch-in

Sipas një zëdhënësi të Bosch-it, bashkëpunimi funksionon si më poshtë: Microsoft-i kryesisht ofron infrastrukturën IT dhe softuerike, ndërsa Bosch furnizon të dhënat e prodhimit.

Përsa i përket mbrojtjes së të dhënave dhe varësisë nga Shtetet e Bashkuara, Bosch-i deklaron: ‘Sovraniteti i të dhënave mbetet tek Bosch-i.’ Një zëdhënës i kompanisë shton: ‘Në të gjitha proceset e biznesit, Bosch garanton privatësinë, mbrojtjen e të dhënave personale dhe sigurinë e të gjitha informacioneve tregtare, në përputhje me kërkesat ligjore.’

Çështja e sigurisë së të dhënave është ‘jashtëzakonisht e rëndësishme’ për Bosch. Bosch-i gjithashtu operon fabrika në SHBA, Azi dhe pjesë të tjera të Evropës. Pengesat kryesore qëndrojnë kryesisht në rregullat. “Europa ka rregullore relativisht të rrepta në lidhje me përdorimin e inteligjencës artificiale,” shpjegon zëdhënësi i Bosch-it:

Në Evropë, ne duhet të sigurojmë që udhëzimet për përdorimin e inteligjencës artificiale të mos zbatohen këtu shumë rreptësisht, pasi kjo mund ta bëjë Evropën më pak tërheqëse si vend biznesi përballë konkurrencës globale.”

 Bosch-i po zhvillon zgjidhjet e veta të inteligjencës artificiale

Megjithatë, sipas deklaratave të veta, Bosch-i po zhvillon gjithashtu zgjidhjet e veta të inteligjencës artificiale dhe i bën ato të disponueshme për kompani të tjera. Janë zhvilluar disa agjentë përmes platformës ‘Manufacturing Co-Intelligence’, të cilën Bosch e zhvilloi në bashkëpunim me Microsoft-in.

‘Shopfloor Agent’ është një shembull i tillë: sipas Bosch-it, ai zbulon më shpejt defektet, identifikon shkaqet e tyre dhe sugjeron masa korrigjuese. Kjo redukton ndjeshëm kohën e ndalimit dhe ngarkesën administrative në linjën e prodhimit.

Sipas Bosch-it, kjo inteligjencë artificiale është, për shembull, tashmë në përdorim në Sick AG në Villingen-Schwenningen, një prodhues global i sensorëve për fabrikat, logjistikën dhe teknologjitë e automatizimit. Inteligjenca artificiale është çelësi për të siguruar qëndrueshmërinë afatgjatë të industrisë gjermane dhe evropiane përballë konkurrencës globale, thotë Tanja Rückert, Drejtoreshë Menaxhuese në Bosch

 Varësitë e tepruara: A nuk ka nxjerrë mësime Bosch-i?

Mirko Ross, ekspert digjital, ka një qëndrim kritik ndaj bashkëpunimit midis Bosch-it dhe Microsoft në fushën e inteligjencës artificiale. Ross këshillon kompanitë për sigurinë kibernetike, ndër të tjera. Kur u intervistua nga SWR, ai shkroi: “Ky njoftim sugjeron se, kur bëhet fjalë për varësinë, Bosch nuk ka mësuar asgjë, ose shumë pak, nga përvojat e kaluara me sistemet operative, aplikacionet e biznesit dhe cloud-in.”

Sipas Ross, Microsoft dhe qeveria amerikane përcaktojnë se kush ka akses në inteligjencën artificiale me performancë të lartë. “Kompanitë gjermane janë tashmë në disavantazh sot për shkak të kufizimeve të eksportit, në atë masë që modelet e gjeneratës së fundit ose disa veçori u mohohen atyre, ose mund të përdoren vetëm nga kompanitë amerikane.

“Microsoft tashmë përdor pozitat dominuese në treg për të vendosur çmimin për përdorimin e softuerit kritik për biznesin – duhet të presim që e njëjta gjë të ndodhë edhe me inteligjencën artificiale,” shpjegon Ross.

 IA: teknologji kyçe për të ardhmen

Ross e konsideron IA-në një teknologji kyçe për të ardhmen, një që do të ketë një ndikim vendimtar në produktivitet dhe konkurrueshmëri. “Mosinvestimi në zgjidhje sovrane në këtë fushë sjell rreziqe të konsiderueshme,” vazhdon Ross.

Ross dëshiron që industria gjermane të investojë masivisht në zgjidhje evropiane të inteligjencës artificiale. Ai beson se “fondet që Bosch-it po investon te Microsoft-i do të sillnin një fitim shumë më të mirë afatgjatë nëse do të investoheshin në modele dhe mjete evropiane të inteligjencës artificiale”.

Energjia e shtrenjtë, mungesa e fuqisë punëtore të kualifikuar dhe mungesa e pasardhësve për biznesin po çojnë në shtimin numrit të mbylljeve të bizneseve dhe falimentimeve në Gjermani.

187.744 sipërmarrje në Gjermanindërprenë gjatë vitit të kaluar aktivitetin e tyre, duke shënuar numrin më të lartë të mbylljevenë pothuajse 20 vjet. Krahasuar me vitin pararendës, ky numër u rrit me gati 10 për qind. Këto janë të dhënat e analizës së përbashkët vjetore të agjencisë së informacionit ekonomik Creditreform dhe Qendrës Leibniz për Kërkime Ekonomike Evropiane (ZEW) në Mannheim.

Sipas analizës dinamika e krizës po përhapet tashmë në të gjitha fushat, përfshirë edhe gastronominë apo sektorin e shëndetësisë. Dhe ndryshe nga vitet e mëparshme tani po e ndërpresin aktivitetin e tyre edhe kompani që, në fakt, janë ekonomikisht të shëndosha dhe të qëndrueshme.

Gastronomia dhe hoteleria

Në analizë thuhet se rritja më e fortë e numrit të mbylljeve të bizneseve u regjistrua në sektorin e gastronomisë dhe të hotelerisë. Në vitin 2025 mbyllën aktivitetin e tyre rreth 15.000 restorante, kafene dhe sipërmarrje akomoduese, që përbën 15 për qind më shumë krahasuar me vitin 2024.

Që nga 1 janari 2026 në gastronominë gjermane zbatohet një normë e reduktuar TVSH-je prej 7 për qind për ushqimet. Por “ulja e TVSH-së për të mbështetur sektorin e gastronomisë në krahasim me degët e tjera, duket se nuk ka arritur ta zbusë gjendjen e vështirë në këtë sektor”, thuhet në analizë.

Përkeqësim i gjendjes në sektorin e shëndetësisë

Në sektorin e shëndetësisë vazhdoi prirja negative që po vërehet prej rreth dhjetë vitesh: numri i mbylljeve të sipërmarrjeve në këtë fushë, arriti në rreth 11.000 raste, dhe  është tashmë rreth dy herë më i lartë se në vitin 2008.

Vetëm gjatë vitit të kaluar mbyllën aktivitetin e tyre afërsisht 5.500 klinika mjekësore,  pra rreth 23 për qind më shumë krahasuar me vitin 2024. Shpesh arsyeja është se mjekët dalin në pension dhe nuk arrijnë të gjejnë dikë që të marrë përsipër dhe të vazhdojë drejtimin e klinikës së tyre.

Edhe industria u godit rëndë

Në sektorin industrial ndërprenë aktivitetin e tyre rreth 11.000 ndërmarrje, që do të thotë 10 për qind më shumë mbyllje krahasuar me një vit më parë.

Eksperti i Creditreform, Patrik-Ludwig Hantzsch, e quajti rritjen e numrit të falimentimeve si një “darë krize” që po e “kap dhe dëmton ekonominë gjermane nga dy anë”: nga njëra anë trazirat gjeopolitike, si lufta me Iranin ose tarifat doganore amerikane, dhe nga ana tjetër çmimet e larta të energjisë dhe burokracia e madhe brenda vendit.

Studiuesja e ZEW-së, Sandra Gottschalk, thekson se vetëm 13 për qind e afro 190.000 mbylljeve të regjistruara gjatë vitit të kaluar ishin si pasojë falimentimi. Sipas saj shumica e bizneseve mbyllen pothuajse pa u vënë re, pa procedura formale falimentimi dhe pa tërhequr vëmendje të madhe publike./A.K/

Burimi:DW

Qeveria italiane ka miratuar një dekret që parashikon uljen e përkohshme të taksave mbi naftën me 17 cent për litër, në përpjekje për të lehtësuar ndikimin e rritjes së çmimeve të karburanteve mbi qytetarët dhe bizneset.

Masa do të mbetet në fuqi të paktën deri më 6 gusht. Ministri i Ekonomisë, Giancarlo Giorgetti, bëri të ditur se qeveria do të mblidhet më 4 gusht për të shqyrtuar zhvillimet e fundit dhe për të vendosur nëse do të ndërmerren masa të tjera.

Sipas Giorgettit, nëse situata në tregjet ndërkombëtare vazhdon të përkeqësohet, ekzekutivi është i gatshëm të ndërhyjë edhe për të kufizuar ndikimin e rritjes së çmimeve të energjisë elektrike dhe gazit.

“Do të vlerësojmë se si do të zhvillohet situata”, deklaroi ministri.

Edhe kryeministrja Giorgia Meloni mbrojti vendimin e qeverisë, duke theksuar se Italia po përballet me një krizë që nuk e ka shkaktuar vetë, por që duhet ta menaxhojë me përgjegjësi.

“Rritja e çmimeve të naftës godet veçanërisht sektorët e transportit dhe bujqësisë, ndërsa në fund kostoja përkthehet në një barrë për çdo familje italiane”, tha Meloni.

Ajo pranoi se ulja e taksave nuk është një zgjidhje përfundimtare, por e cilësoi atë si një ndërhyrje të domosdoshme.

“Ne e dimë se kjo nuk e zgjidh problemin, por është një përgjigje në kohë dhe e përgjegjshme, duke marrë parasysh burimet e kufizuara që kemi dhe një situatë ndërkombëtare që po ndryshon vazhdimisht”, u shpreh kryeministrja.

Një masë e ngjashme u zbatua edhe në Gjermani në fillim të këtij viti, kur parlamenti miratoi një ulje të përkohshme të taksave mbi naftën dhe produktet e saj, përfshirë benzinën. Megjithatë, ajo skadoi në fund të qershorit, pak para përshkallëzimit të ri të tensioneve mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit, zhvillim që ndikoi në një tjetër rritje të ndjeshme të çmimeve të karburanteve gjatë javëve të fundit.

Me këtë vendim, Italia synon të zbusë përkohësisht presionin mbi ekonominë familjare dhe sektorët më të prekur, ndërsa pret zhvillimet e mëtejshme në tregjet ndërkombëtare të energjisë.

/DW//D.L/

Euro ka rënë këtë javë në nivelin më të ulët historik kundrejt lekut shqiptar, duke u këmbyer me vetëm 93.62 lekë. Në teori, një lek më i fortë do të duhej të ulte çmimet e mallrave të importuara dhe të rriste fuqinë blerëse të qytetarëve, por në praktikë çmimet e ushqimeve në Shqipëri mbeten ndër më të lartat në rajon, ndërsa eksportuesit po përballen me humbje të konkurrueshmërisë.

Qeveria e shpjegon forcimin e lekut me rritjen e të ardhurave nga turizmi, investimet e huaja dhe remitencat. Kryeministri Edi Rama e ka cilësuar këtë si një tregues të rritjes së ekonomisë, duke theksuar se hyrja e valutës në vend është rezultat i zhvillimeve të ligjshme.

Në anën tjetër, opozita pretendon se mbiçmimi i lekut nuk mund të shpjegohet vetëm me këta faktorë dhe ngre dyshime se kursi i këmbimit ndikohet edhe nga ekonomia informale dhe paratë me origjinë kriminale, ndonëse nuk ka paraqitur prova konkrete.

Edhe ekonomistët mendojnë se shifrat zyrtare nuk e shpjegojnë plotësisht forcimin e lekut. Ish-zëvendësministrja e Financave, Irena Beqiraj, vlerëson se një pjesë e konsiderueshme e mbiçmimit mbetet e pashpjeguar nga turizmi, investimet dhe remitencat, ndërsa ekonomisti Pano Soko argumenton se bilanci tregtar dhe investimet e huaja nuk justifikojnë kursin aktual të këmbimit.

Sipas ekspertëve, paradoksi më i madh është se forcimi i lekut nuk është reflektuar në uljen e çmimeve. Një studim i fundit tregon se çmimet e ushqimeve në Shqipëri kanë arritur në nivelin mesatar të Bashkimit Evropian, edhe pse të ardhurat e qytetarëve mbeten dukshëm më të ulëta.

Ndërkohë, ndër më të goditurit nga zhvlerësimi i euros janë eksportuesit dhe sektori i turizmit, pasi të ardhurat i sigurojnë në euro, ndërsa shumicën e shpenzimeve i kryejnë në lekë. Nga ana tjetër, përfitojnë importuesit, qytetarët me kredi në euro dhe shteti, i cili e shlyen më lirë pjesën e borxhit publik të marrë në valutën evropiane.

/RadioEvropaeLire//D.L/