Lajmet

Zhvillimi i qëndrueshëm shëndetësor në epokën pas pandemisë

Vendet në mbarë botën kanë shtuar përpjekjet për të arritur shëndet dhe mirëqenie për të gjithë.

Published

on

Nga Hsueh Jui-yuan

Derisa bota hyn në vitin e katërt të pandemisë COVID-19, situata po përmirësohet gradualisht. Shumica e kufizimeve kufitare janë hequr dhe qeverisja globale shëndetësore është zhvendosur nga reagimi pandemik në rimëkëmbjen pas pandemisë.

Vendet në mbarë botën kanë shtuar përpjekjet për të arritur shëndet dhe mirëqenie për të gjithë dhe për realizimin e Objektivave të Zhvillimit të Qëndrueshëm (SDG) të Kombeve të Bashkuara, përparimi i të cilave u ndikua nga pandemia.

Tajvani mbështet plotësisht këto objektiva që ndërlidhen me shëndetin dhe objektivat e ‘tre miliardë të Organizatës Botërore të Shëndetësisë’.

Në të vërtetë, Tajvani është i përkushtuar të ndërtojë një zinxhir furnizimi të shërbimit shëndetësor më fleksibil, të barabartë, duke mbajtur një sistem mbulimi shëndetësor universal gjithëpërfshirës dhe duke ofruar parandalimin dhe menaxhimin e sëmundjeve përmes një sistemi të fortë të kujdesit parësor shëndetësor.

Tajvani është i gatshëm dhe i aftë të ndajë përvojën e tij në krijimin e një qasjeje shëndetësore ndërsektoriale, inovative dhe të përqendruar te njerëzit për të ndihmuar komunitetin ndërkombëtar të punojë drejt realizimit të SDG-ve në lidhje me shëndetin dhe mirëqenien.

Gjatë pandemisë COVID-19, Tajvani zbuti në mënyrë efektive përhapjen e sëmundjes, duke shfrytëzuar sistemin e tij gjithëpërfshirës të kujdesit shëndetësor publik, personelin e mirë-trajnuar antipandemik dhe sistemet e mbikëqyrjes, hetimit dhe analizës epidemiologjike.

Modeli i reagimit antipandemik të Tajvanit përfshinte vendosjen paraprake dhe mekanizmat e reagimit të shpejtë.

Masat e tjera përfshinin politikat e kontrollit kufitar, shpërndarjen e koordinuar të burimeve mjekësore dhe një sistem transferimi të pacientëve për të parandaluar dhe frenuar pandeminë në një kohë kur vaksinat dhe ilaçet antivirale nuk ishin të disponueshme.

Populli Tajvanez ka luajtur një rol kryesor në suksesin e modelit antipandemik të Tajvanit duke veshur maska, duke praktikuar distancimin social, duke shmangur zonat e mbushura me njerëz, duke ndjekur rregulloret e karantinës dhe duke u vaksinuar.

Kur krahasohet me 38 shtetet anëtare të Organizatës për Bashkëpunim Ekonomik dhe Zhvillim dhe Singapori, Tajvani renditet i gjashti më i ulëti në shkallën e vdekshmërisë dhe vdekshmërisë nga COVID-19.

Tajvani gjithashtu renditet i katërti më i lartë për shkallën e mbulimit të të paktën një doze vaksine COVID-19 dhe i treti për sa i përket përforcuesve të vaksinave të administruara.

Promovimi i shëndetit për të gjithë

Vitin e kaluar, Drejtori i Përgjithshëm i OBSH-së përshkroi pesë prioritete për pesë vitet e ardhshme, të cilat janë promovimi i shëndetit, ofrimi i shërbimeve shëndetësore, mbrojtja e shëndetit, fuqizimi i përparimit dhe performanca.

Për më tepër, Arritja e mirëqenies së OBSH-së: Një projekt-kornizë globale për integrimin e mirëqenies në shëndetin publik duke përdorur një qasje të promovimit të shëndetit tregon më tej angazhimin e saj ndaj shëndetit për të gjithë.

Tajvani krijoi një sistem sigurimi universal të kujdesit shëndetësor në vitin 1995.

Që nga ajo kohë, qeveria ka vazhduar të ofrojë shërbime për parandalimin e sëmundjeve dhe kujdesin shëndetësor në mënyrë që njerëzit e të gjitha moshave të gëzojnë të drejtën e shëndetit.

Tajvani ofron kontrolle prenatale, shqyrtimin e diabetit gestacional, testimin e anemisë dhe tre ekzaminime me ultratinguj për të reduktuar rreziqet e shtatzënisë dhe për të promovuar shëndetin e nënës dhe foshnjave.

Për të ndihmuar çiftet infertile dhe për të zvogëluar barrën financiare të fekondimit in-vitro, qeveria ka vazhduar të zgjerojë programet e subvencionuara të trajtimit të infertilitetit.

Tajvani synon gjithashtu të krijojë një mjedis miqësor ndaj ushqyerjes me gji dhe të ofrojë kujdes shëndetësor parandalues ​​pediatrik dhe edukim shëndetësor.

Përveç kësaj, Tajvani ka krijuar një sërë programesh parandalimi dhe menaxhimi për sëmundjet jo ngjitëse.

Për shembull, programet që synojnë sëmundjet kronike metabolike ndihmojnë grupet e rrezikuara, duke ofruar shërbime të tilla si udhëzime dietike dhe ushtrime, si dhe informacione për ndërprerjen e duhanit.

Nisma të tilla përmirësojnë jetën dhe reduktojnë prevalencën e presionit të lartë të gjakut, kolesterolit të lartë dhe sheqerit të lartë në gjak, të cilat shpesh çojnë në sëmundje kronike.

Tajvani gjithashtu mbështet luftën globale kundër kancerit dhe objektivin e OBSH-së për të reduktuar vdekshmërinë nga kanceri me 25 për qind deri në vitin 2025.

Në përputhje me Iniciativën e OBSH-së për Eliminimin e Kancerit të Qafës së mitrës, Tajvani subvencionon ekzaminimet e qafës së mitrës dhe vaksinat kundër papillomavirusit njerëzor.

Vaksinat kundër HPV-së u janë administruar studenteve femra të moshës 12 deri në 15 vjeç që nga viti 2018. Deri në dhjetor 2022, ishte arritur një shkallë mbulimi prej 92.1 për qind.

Teknologji inovative dhe mbulim universal shëndetësor

Sigurimi Kombëtar Shëndetësor i Tajvanit (NHI) është një shembull kryesor i mbulimit shëndetësor universal, duke ofruar mbrojtje financiare dhe akses në një gamë të gjerë shërbimesh thelbësore. Pandemia e COVID-19 ndihmoi komunitetin ndërkombëtar të njohë rëndësinë e bashkëpunimit rajonal dhe dixhitalizimit në kujdesin shëndetësor.

Tajvani është i përkushtuar të promovojë shëndetin dhe inovacionin dixhital për të përmirësuar aksesin dhe cilësinë e shërbimeve të kujdesit shëndetësor, duke përfshirë planet për një program të gjeneratës së ardhshme NHI.

Tajvani ka prezantuar shërbime inovative të kujdesit shëndetësor, duke përdorur konsultime në kohë reale për pacientët që banojnë në zona të largëta dhe ishuj periferikë, dhe po eksploron aplikacione për inteligjencën artificiale dhe teknologji të tjera në zhvillim.

Gjatë pandemisë, Tajvani lëshoi ​​13 licenca eksporti për formulën e tij bimore NRICM101 (Taiëan Chingguan Yihau) për të ndihmuar vendet në rajon të luftojnë pandeminë.

Tajvani aktualisht po zbaton masa parandaluese për epokën pas pandemisë, të tilla si forcimi i prodhimit vendas të barnave kritike dhe përbërësve aktivë farmaceutikë për të shmangur mungesat e ardhshme të barnave.

Duke kuptuar se sa e rëndësishme është të punosh me komunitetin ndërkombëtar, Tajvani do të ndajë më tej teknologjitë inovative dhe praktikat më të mira me partnerët në mbarë botën për të avancuar mbulimin shëndetësor universal.

Tajvani mund të ndihmojë dhe Tajvani po ndihmon

Tajvani nuk është ftuar në Asamblenë Botërore të Shëndetësisë që nga viti 2017. Tani që pandemia COVID-19 po pakësohet dhe dialogu për forcimin e sistemeve shëndetësore në mbarë botën po përshpejtohet, Tajvani nuk duhet të lihet jashtë.

Tajvani mund të ndihmojë, dhe përfshirja e Tajvanit do ta bënte botën më të shëndetshme, më të qëndrueshme dhe më të barabartë.

Tajvani i kërkon OBSH-së dhe të gjithë aktorëve përkatës të mbështesin përfshirjen e Tajvanit në Asamblenë Botërore të Shëndetësisë si vëzhgues, si dhe pjesëmarrjen e plotë të Tajvanit në takimet, mekanizmat dhe aktivitetet e OBSH-së.

Tajvani do të vazhdojë të punojë me botën për të ndihmuar në sigurimin e të drejtës themelore për shëndetin e sanksionuar në Kushtetutën e OBSH-së. Në frymën e SDG-ve, asnjë vend nuk duhet të lihet pas – veçanërisht jo Tajvani, i cili ka dhënë kontribut të rëndësishëm në shëndetin publik global.

Dr. Hsueh Jui-yuan është Ministri i Shëndetësisë dhe Mirëqenies i Tajvanit

Bota

Scholz: Nuk mund ta imagjinojë Netanyahun të arrestohet në Gjermani

Published

on

Kancelari gjerman, Olaf Scholz, ka shprehur se nuk mund ta imagjinonte ekzekutimin e një urdhërarresti kundër kryeministrit izraelit, Benjamin Netanyahu, gjatë një vizite të tij në Gjermani. Kjo deklaratë erdhi pas lëshimit të një urdhërarresti nga Gjykata Ndërkombëtare Penale (ICC) në nëntor, lidhur me veprimet e qeverisë izraelite në Gazë, dhe pas mbërritjes së Netanyahut në Budapest, udhëtimi i tij i parë në Evropë që nga lëshimi i këtij urdhri.

Scholz, gjatë një konference për shtyp në Berlin së bashku me mbretin e Jordanisë, Abdullah II, tha se qeveria gjermane kishte bërë të qartë qëndrimin e saj lidhur me arrestimin e Netanyahut, duke deklaruar: “Nuk mund ta imagjinoj se do të ketë një arrestim në Gjermani.”

Në një ditë kur Hungaria njoftoi planet për t’u tërhequr nga vendimi i ICC-së, ministrja e Jashtme gjermane, Annalena Baerbock, e kritikoi ashpër këtë vendim, duke theksuar se ishte një ditë e keqe për të drejtën penale ndërkombëtare dhe duke kujtuar se në Evropë, askush nuk është mbi ligjin.

Traktati i Romës, që është dokumenti themelues i ICC-së, kërkon që shtetet anëtare të zbatojnë urdhrat e gjykatës. Si anëtare të ICC-së, edhe Hungaria dhe Gjermania janë të detyruara ligjërisht të arrestojnë Netanyahu nëse ai hyn në territorin e tyre. Megjithatë, vendimi i Hungarisë ka ngritur shqetësime dhe diskutime për zbatimin e ligjit ndërkombëtar dhe përgjegjësitë e shteteve anëtare të ICC-së.

Continue Reading

Bota

Çmimi i naftës bie pas tarifave të Trump

Published

on

Çmimet e naftës regjistruan një rënie të ndjeshme më 3 prill 2025, pas masave të reja tregtare të presidentit amerikan, Donald Trump. Rënia e çmimeve është lidhur me shqetësimet e tregjeve financiare për ndikimin që mund të ketë këto tarifa mbi rritjen ekonomike globale dhe kërkesën për naftë.

Çmimi i një fuçie nafte “West Texas Intermediate” (WTI), standardi amerikan, për dërgesë në maj, ra me 5,15%, duke arritur në 68,02 dollarë. Ndërkaq, çmimi i një fuçie nafte “Brent” të Detit të Veriut për dorëzimin e qershorit ra me 4,78%, duke u ulur në 71,37 dollarë.

Përveç pasigurisë nga tarifat e reja të Trump, OPEC-u njoftoi një rritje më të mprehtë të prodhimit të naftës se sa ishte pritur, që gjithashtu ka kontribuar në uljen e çmimeve të naftës.

Continue Reading

Lajmet

Policia gjobit shoferin që drejtoi veturën në anën e kundërt në autostradë

Published

on

Policia e Kosovës ka gjobitur një shofer me 500 euro pasi ai drejtoi veturën e tij në anën e kundërt të autostradës. Incidenti ka ndodhur në Autostradën “Dr. Ibrahim Rugova” dhe është bërë publik më 3 prill 2025 përmes një video-incizimi që u shpërnda në rrjetet sociale.

Shoferi ka marrë gjithashtu pesë pikë negative dhe i është ndaluar drejtimi i automjetit për një periudhë prej dymbëdhjetë muajsh. Mjeti është larguar nga trafiku përmes një kompanie të autorizuar për tërheqje. Policia, përmes një njoftimi, ka bërë të ditur se njësia për Kontroll të Autostradave në bashkëpunim me njësinë kufitare ka identifikuar dhe ndaluar shoferin që kryente shkeljen e rrezikshme në autostradë.

Continue Reading

Lajmet

Zëdhënësit e Speciales: Gjykata e Hagës mban përgjegjës individët, jo grupet etnike, organizatat apo komunitetet

Published

on

Zëdhënësit e Gjykatës Speciale, Michael Doyle dhe Angela Griep, kanë zhvilluar një konferencë për media, ku kanë sqaruar disa çështje lidhur me procesin gjyqësor që po zhvillohet në Hagë ndaj ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK). Gjatë konferencës, ata theksuan se Gjykata është e themeluar në përputhje me Kushtetutën e Kosovës dhe se përgjigjet për legjitimitetin e saj mund të gjenden aty. Ata nënvizuan se qëllimi i Gjykatës është të sigurojë gjykime të drejta, të pavarura dhe të paanshme për individët që ndiqen penalisht nga Prokuroria Speciale, si dhe për të mbrojtur dëshmitarët dhe për të siguruar dinjitetin e viktimave.

Zëdhënësit theksuan se Gjykata Speciale merret vetëm me përgjegjësi penale individuale dhe mbajnë përgjegjësi vetëm individët për krimet që u janë ngarkuar në aktakuzë. Ata gjithashtu sqaruan se Gjykata nuk merret me grupe etnike, organizata apo komunitete, por fokusohet tek përgjegjësia individuale.

Gjatë konferencës, ata përmendën edhe ankesën e mbrojtjes së Hashim Thaçit për pyetjet e bëra nga gjyqtarët ndaj dëshmitarëve, duke sqaruar se gjyqtarët kanë të drejtën dhe detyrën të bëjnë pyetje për të përcaktuar të vërtetën. Ata theksuan se kufizimi i mundësisë së gjyqtarëve për të bërë pyetje mund të cenonte rolin e tyre si gjetës të fakteve.

Continue Reading

Të kërkuara