Lajmet

​Zbulohet një tekst me një gjuhë të panjohur në Turqi

Published

on

Një tekst misterioz është zbuluar në Turqi. Ishte ndër dhjetëra-mijëra pllaka argjile të lashta që u shkruan gjatë Perandorisë Hitite gjatë mijëvjeçarit të dytë para Krishtit.

Për momentin, ekspertët nuk e dinë saktësisht se çfarë shkruhet në këtë shkrim të pazakontë kuneiform, por duket se është një gjuhë e humbur prej më shumë se 3000 vjetësh.

Studiuesit thonë se idioma misterioze është ndryshe nga çdo gjuhë tjetër e lashtë e shkruar nga Lindja e Afërt, megjithëse duket se ka rrënjë me gjuhët anadollake-indo-evropiane.

Shkronjat misterioze fillojnë në fund të një teksti ritual të shkruar në hititisht, gjuha më e vjetër indo-evropiane e njohur, pas hyrjes: “Që tani e tutje lexo në gjuhën e vendit të Kalashma”.

“Ishte ndryshe nga rekordet e tjera”.

Emri Kalashma i referohet një shoqërie të epokës së bronzit që ndoshta jetonte në buzë të Perandorisë shumë më të madhe Hitite, jo shumë larg qytetit antik të Hatusha, ku më vonë u gjet kjo pllakë balte, shkruan Science Alert.

Andreas Schachner, kreu i kërkimeve arkeologjike në vendin Hatusha, thotë se ai menjëherë vuri re se kjo tabletë ishte e ndryshme nga të tjerat. Në veçanti, ajo u ruajt jashtëzakonisht mirë në krahasim me më shumë se 25.000 pllaka të tjera balte të gjetura në Bogazkoy, Turqi.

Historianët, arkeologët dhe gjuhëtarët kanë punuar së bashku për më shumë se një shekull për të përkthyer arkivin e jashtëzakonshëm të kontratave mbretërore, korrespondencës politike dhe teksteve ligjore dhe fetare të gjetura në vendin e Hatushës.

Megjithëse shumica e këtyre pllakave janë të shkruara në shkrimin kuneiform hitit, ka edhe të tilla në gjuhë të tjera, me shumë gjasa që kanë origjinën nga grupe të ndryshme etnike që dikur ishin nën hijen e Perandorisë Hitite.

“Hititët ishin shumë të interesuar për regjistrimin e ritualeve në gjuhë të huaja”, shpjegon Schwemer.

Ndërsa hititët pushtuan gjithnjë e më shumë territor në gadishullin e madh midis Detit të Zi dhe Mesdheut, ata ndoshta adoptuan fe të reja për të përqafuar më mirë subjektet e tyre të sapopërvetësuara.

Ekspertët besojnë se arkivat perandorake ishin një mënyrë për të konsoliduar “kultin e shtetit”. Duket se duke huazuar ide të tilla si sistemi kuneiform, traditat dhe fetë, hititët hasën më pak pengesa gjatë zgjerimit të shtrirjes së perandorisë.

Fotot e tabletës të sapo zbuluar nuk janë publikuar ende, pasi shkencëtarët janë ende duke punuar për përkthimin.

Lajmet

Hamasi pranon marrëveshje për çarmatim, Trump e cilëson hap historik drejt paqes në Gaza

Published

on

Hamasi ka pranuar një marrëveshje për çarmatimin e plotë të tij dhe të grupeve të tjera të armatosura në Rripin e Gazës, sipas njoftimeve të presidentit amerikan, Donald Trump.

Trump e ka cilësuar marrëveshjen si një “hap historik” drejt paqes dhe sigurisë, duke bërë të ditur se zbatimi i saj do të zhvillohet në disa faza. Sipas tij, pas përfundimit të procesit të çarmatimit, forcat izraelite do të tërhiqen gradualisht nga territori palestinez.

Në bazë të planit, Hamasi dhe fraksionet e tjera do t’ia dorëzojnë armët një komiteti kombëtar palestinez, ndërsa procesi do të monitorohet nga një mekanizëm ndërkombëtar verifikimi.

Pas kësaj, një Forcë Ndërkombëtare e Stabilizimit dhe një forcë e re policore palestineze pritet të marrin përgjegjësinë për sigurinë në Gaza.

Megjithatë, zyrtarët izraelitë kanë shprehur skepticizëm nëse Hamasi do ta zbatojë marrëveshjen, ndërsa përfaqësues të grupit palestinez kanë deklaruar se çarmatimi nuk do të nisë pa tërheqjen e ushtrisë izraelite dhe përmbushjen e detyrimeve të marrëveshjes.

Trump ka falënderuar Egjiptin, Katarin dhe Turqinë për rolin e tyre në ndërmjetësimin e bisedimeve, duke e përshkruar marrëveshjen si një pikë kthese në zbatimin e planit të tij 20-pikësh për paqen në Gaza./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Abdixhiku: LDK-ja e gatshme të rikthehet në negociata me VV-në për formimin e institucioneve

Published

on

Kryetari i sapokonfirmuar i Lidhjes Demokratike të Kosovës, Lumir Abdixhiku, ka bërë të ditur se partia e tij është e gatshme të rikthehet menjëherë në negociata me Lëvizjen Vetëvendosje për formimin e institucioneve.

Procesi i bisedimeve ishte pezulluar për shkak të Kuvendit të jashtëzakonshëm të LDK-së, ku ishte iniciuar shkarkimi i Abdixhikut. Pas votimit, ai arriti të sigurojë mbështetjen e shumicës së delegatëve dhe të vazhdojë udhëheqjen e partisë.

Pas përfundimit të Kuvendit, Abdixhiku tha se pezullimi i negociatave hiqet dhe se LDK-ja është e hapur për diskutime lidhur me krijimin e institucioneve të reja.

Ai bëri të ditur se në takimin e parë me kryetarin e Vetëvendosjes, Albin Kurti, është diskutuar edhe për “balancën e pushteteve”, që sipas tij nënkupton se një parti e vetme nuk duhet t’i udhëheqë të gjitha institucionet.

Megjithatë, Abdixhiku mohoi se në atë takim ka pasur marrëveshje apo dakordime të tjera konkrete./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Gjashtë trupa gjenden në gërmimet në Kalludër të Vogël, vazhdon kërkimi për varrezën masive

Published

on

Gjashtë trupa janë gjetur deri më tani gjatë gërmimeve në fshatin Kalludër e Vogël, në komunën e Zubin Potokut, ku dyshohet për ekzistimin e një varreze masive nga lufta e fundit në Kosovë.

Sipas burimeve të RTK-së, numri i mbetjeve mortore të gjetura është rritur në gjashtë, ndërsa punimet po vazhdojnë në zonën ku dyshohet se mund të ketë edhe trupa të tjerë.

Në vendin e ngjarjes ka qëndruar edhe kryeprokurori i Prokurorisë Speciale, Blerim Isufaj, i cili ka vizituar punimet dhe ka falënderuar Policinë e Kosovës, prokurorët e Prokurorisë Speciale dhe ekipet e Mjekësisë Ligjore për angazhimin në këtë proces.

Gërmimet po zhvillohen për të zbardhur rrethanat e rastit dhe për identifikimin e mbetjeve mortore, ndërsa dyshimet lidhen me një varrezë masive të personave të vrarë gjatë luftës në Kosovë./A.K/

Continue Reading

Lajmet

VV dorëzon kallëzim penal ndaj Përparim Ramës për pretendime mbi legalizime të kundërligjshme

Published

on

Lëvizja Vetëvendosje ka dorëzuar kallëzim penal në Prokurorinë Speciale ndaj kryetarit të Prishtinës, Përparim Rama, dhe disa zyrtarëve të kabinetit të tij, nën dyshimet për legalizime të kundërligjshme të objekteve.

Asamblistja e VV-së në Kuvendin Komunal të Prishtinës, Berita Abazi, tha se kallëzimi bazohet në një sinjalizim anonim, i cili përmban pretendime për përfshirjen e disa kompanive të ndërtimit, legalizime të paligjshme dhe shuma parash që dyshohet se lidhen me këto raste.

Sipas saj, Prokuroria duhet të hetojë dhe të vërtetojë nëse pretendimet e sinjalizuesit janë të bazuara.

Ndërkohë, Komuna e Prishtinës, zyrtarët e përmendur dhe kompanitë e apostrofuara nuk kanë reaguar ndaj këtyre pretendimeve.

Nga ana tjetër, kryetari i Prishtinës, Përparim Rama, i ka cilësuar akuzat si pjesë e një fushate propaganduese të Vetëvendosjes kundër tij, duke theksuar se ato janë bërë publike në ditën e mbajtjes së Kuvendit të LDK-së, ku emri i tij është përmendur si kandidat i mundshëm për kryetar të partisë./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara