Kulturë

Zbulimi i varrit të Tutankhamunit – momenti që ndryshoi arkeologjinë

Published

on

“Tridhjetë e tre shekuj kishin kaluar që kur këmbët e njeriut kishin shkelur për herë të fundit në dyshemenë ku qëndronim ne, dhe megjithatë shenjat e jetës së fundit ishin ende rreth nesh,” kujtonte Carter.

Kur Carter foli në radio në vitin 1936, kishin kaluar 14 vjet që nga zbulimi i jashtëzakonshëm i varrit të paprekur të faraonit të ri. Ky zbulim e bëri atë të famshëm në gjithë botën dhe ndezi një interes të madh global për qytetërimin e Egjiptit të lashtë.

Duke rikujtuar ngjarjet e vitit 1924, ai përshkroi ndjesinë e pazakontë që përjetoi kur më në fund arritën te sarkofagu i Tutankhamunit – arkivoli prej guri ku faraoni kishte qëndruar i paprekur për mijëvjeçarë. Detaje të vogla, si “një tas gjysmë i mbushur me llaç, një llambë e nxirë dhe copëza druri të lëna në dysheme nga një marangoz i pakujdesshëm”, e bënin vendin të dukej sikur ishte braktisur vetëm pak çaste më parë.

“Ne kishim depërtuar në dy dhoma, por kur arritëm te një faltore e artë me dyer të mbyllura dhe të vulosura,” kujtonte Carter, “e kuptuam se do të ishim dëshmitarë të një spektakli që asnjë njeri i kohës sonë nuk kishte pasur privilegjin ta shihte.”

Pasi hoqi vulën dhe hapi derën, ai zbuloi një faltore të dytë edhe më të ndritshme dhe më të punuar se e para. Kur dera u hap ngadalë, përballë tij u shfaq një sarkofag gjigant prej kuarciti të verdhë. Për të vazhduar më tej, duhej të ngrihej kapaku prej guri që peshonte rreth 1,130 kilogramë. Me ndihmën e një sistemi të ndërlikuar litarësh dhe rrotash, kapaku u ngrit para syve të një audience të përbërë nga personalitete dhe të ftuar të rëndësishëm.

Kur drita depërtoi në brendësi të arkivolit, Carter kujtonte: “Një psherëtimë mahnitjeje na doli nga buzët, aq madhështore ishte pamja që na u shfaq.” Brenda ndodhej një figurë e artë e mbretit të ri, një vepër arti e jashtëzakonshme. Ajo ishte vetëm kapaku i një serie prej tre arkivolesh të vendosur njëri brenda tjetrit, që ruanin eshtrat e Tutankhamunit.

“Statua të çuditshme, kafshë të pazakonta dhe ar kudo – shkëlqimi i arit ishte gjithandej,” kujtonte Carter.

Ironikisht, njeriu që bëri një nga zbulimet më të mëdha arkeologjike në histori nuk kishte arsim formal në këtë fushë. Carter kishte lënë shkollën në moshën 15-vjeçare. Talenti i tij për vizatim tërhoqi vëmendjen e familjes aristokrate Amherst në Norfolk të Anglisë, e cila kishte një nga koleksionet më të mëdha private të artefakteve egjiptiane në Britani. Pikërisht aty lindi pasioni i tij për Egjiptin e lashtë.

Në moshën 17-vjeçare ai u punësua në Egjipt si vizatues dhe kopjues i relievave arkeologjike. Ai mbërriti në një kohë kur arkeologjia ishte në lulëzim dhe shumë ekspedita financoheshin nga aristokratë dhe pasanikë britanikë. Për më shumë se dy dekada Carter mësoi profesionin në terren.

Zbulimi i jashtëzakonshëm i varrit të Tutankhamunit në Valley of the Kings pranë lumit Nil ishte edhe rezultat i një fati të mirë. Për vite me radhë Carter kishte kërkuar pa sukses në atë zonë, e cila ishte përdorur nga egjiptianët e lashtë si vendvarrimi kryesor për faraonët. Hyrja e varrit kishte qenë e mbuluar nga shtresa të mëdha rrënojash antike, gjë që e kishte mbrojtur atë nga grabitësit e varreve dhe nga arkeologët për mijëra vjet.

Zbulimi i vitit 1922–1924 mbetet edhe sot një nga momentet më të rëndësishme në historinë e arkeologjisë dhe një dritare e rrallë në jetën dhe vdekjen e një mbreti të ri të Egjiptit të lashtë.

Marrë dhe përshtatur nga BBC

 

Continue Reading

Lajmet

Mbi 10 mijë vizitorë në natën e parë të Festës së Birrës në Korçë

Published

on

Edicioni i 20-të i Festës së Birrës ka nisur në hapësirën e re të Polit të Eventeve në Drenovë, duke mbledhur mbi 10 mijë vizitorë në natën e parë.

Më 12 gusht, arena e re u mbush me qytetarë, turistë dhe vizitorë nga vende të ndryshme, ndërsa festa solli muzikë, gastronomi, birrë dhe argëtim.

Kryeministri shqiptar Edi Rama publikoi pamje nga nata e parë, duke theksuar pjesëmarrjen e lartë dhe potencialin e hapësirës së re për organizimin e eventeve të mëdha.

Sipas tij, numri i sipërmarrjeve të përfshira në këtë edicion është trefishuar krahasuar me vitin e kaluar.

Zhvendosja në Polin e Eventeve në Drenovë i jep festivalit një dimension të ri, pasi hapësira është konceptuar për koncerte dhe aktivitete të mëdha kombëtare e ndërkombëtare.

Për vizitorët është siguruar edhe transport falas, me autobusë që nisen çdo 15 minuta nga ish-Agjencia në Pazarin e Vjetër drejt zonës së festivalit. Arena ka rreth 1 mijë vende parkimi dhe hapësira të dedikuara për koncerte, gastronomi dhe familje.

Festa do të vijojë edhe gjatë netëve në vazhdim, ndërsa hyrja për publikun është falas./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Baleti Kombëtar i Kosovës prezanton “Bolero” dhe “Correr o Fado” në Turqi

Published

on

Baleti Kombëtar i Kosovës ka prezantuar mbrëmë dy shfaqje në kuadër të edicionit të 23-të të “International Bodrum Ballet Festival” në Turqi.

Trupa kosovare solli në skenë shfaqjet “Bolero”, me koreografi të Mehmet Balkan, dhe “Correr o Fado”, me koreografi të Daniel Cardoso.

Performancat u pritën ngrohtësisht nga publiku në Bodrum dhe u shoqëruan me duartrokitje të gjata, duke shënuar një tjetër prezantim ndërkombëtar të Baletit Kombëtar të Kosovës.

Kjo ishte pjesëmarrja e parë e trupës kosovare në këtë festival, i cili mbledh artistë dhe trupa baleti nga vende të ndryshme të botës.

Shfaqjet “Bolero” dhe “Correr o Fado” u prezantuan sërish mbrëmjen e 13 gushtit në skenën e festivalit në Bodrum./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Qeveria ndan 100 mijë euro për DokuFestin

Published

on

Qeveria në detyrë e Kosovës ka ndarë 100 mijë euro për mbështetjen e realizimit të Festivalit Ndërkombëtar të Filmit Dokumentar dhe të Shkurtër “DokuFest”.

Vendimi është marrë në mbledhjen e 32-të të Qeverisë, të mbajtur më 13 gusht 2026.

Sipas Qeverisë, mbështetja financiare për DokuFestin konsiderohet investim në promovimin ndërkombëtar të Kosovës, pasi festivali çdo vit sjell në Prizren artistë, profesionistë të industrisë së filmit, media dhe vizitorë nga vende të ndryshme të botës.

Në arsyetimin e vendimit thuhet se DokuFesti krijon mundësi për prezantimin e kulturës, krijimtarisë dhe identitetit të Kosovës para publikut ndërkombëtar.

Qeveria vlerëson se festivali, përmes shtrirjes dhe reputacionit të tij ndërkombëtar, kontribuon edhe në promovimin e Kosovës si vend me skenë të zhvilluar kulturore, potencial turistik dhe kreativ, si dhe në diplomacinë publike e kulturore të vendit.

Në të njëjtën mbledhje, Qeveria ka miratuar edhe vendime për emërimin e komisioneve të pranimit për pozita të larta drejtuese në institucione dhe agjenci të ndryshme shtetërore./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Qindra mysafirë ndërkombëtarë zgjedhin Prizrenin gjatë DokuFestit

Published

on

Festivali i filmit dokumentar dhe të shkurtër DokuFest është në kulmin e prezantimit të planprogramit të tij për edicionin e 25-të.

Për çerek shekulli rresht, ky festival në qytetin e Prizrenit ka pritur e përcjellë turistë nga e gjithë bota. Janë të shumtë ata që e ruajnë vizitën në Kosovë ta bëjnë pikërisht në ditët e Doku Festit, pasi siç shprehen ata, e shijojnë çdo resurs që ka qyteti i preferuar i tyre.

Përpos bukurive që u ofron Prizreni, ata kënaqësinë thonë se e kanë në ushqimin që u shërbehet atyre.

“Ushqimin gjithmonë e shijoj restorantet nëpër qytet janë shumë të bukura ushqimi lokal është i mrekullueshëm”, tha Hafty Buthummer, turiste nga Austria.

“Këtu vij që kur kam qenë i vogël, vij çdo verë në Prizren, ushqimin e dua shumë, vendi me pëlqen, qyteti gjithashtu, dhe jam duke e shijuar shume me familjen së bashku”, tha nga Amerika, Ronald Remi.

“Më pëlqejnë qebapat shumë, mishi gjithashtu, por më shumë kam qenë e angazhuar në shikimin e filmave”, ka deklaruar Hana Zorhrabi, turiste nga Irani .

Mbi 250 deri në 300 mysafirë filmbërës dhe personalitete të kinematografisë botërore janë të ftuar në DokuFestin 2026, të cilët janë akomoduar në shtëpi private dhe hotele në qendër të qytetit thotë Zana Meta.

“Shumica e hoteleve i kemi afër qendrës kështu që kanë kërkesë që më qenë sa ma afër për shkak se të gjitha kinematë i kemi brenda qendrës përveç njërës, kështu që kërkojnë që me i pasë të gjitha sa më afër se edhe shumica kanë qejf me shiju atë farë ndjenjën me qenë lokal i Prizenit”, tha Zana Meta.

Ky vërshim i turistëve në DokuFest dhe jo vetëm, po i jep një shtytje ekonomisë lokale të Prizrenit.

“Është e zakonshme përgatitja dhe them që për me arritë atë që kërkohet të kemi shërbim sa më të mirë besojë që edhe e di që të gjithë e shtojmë edhe numrin e punëtorëve, numrin edhe të shërbimit edhe gjithçka sa ma efikase dhe që ata të marrin shërbime më të mirë të mundshëm”, tha Ilir Shala, kryetar i shoqatës së Gastronomëve të Prizrenit.

“Po mundohemi me ruajtur traditën, pra tradicionalen, por kemi edhe bakllava tjera, ka interesim të mjaftueshëm edhe me llojllojshmëri që e posedojmë”, tha afaristi Sabir Shabani.

Secila ditë e festivalit ka bërë që atmosfera në Prizren të jetë e veçantë./rtk/A.K/

Continue Reading

Të kërkuara