Lajmet

Vullkani La Palma: Lava dhe hiri që shkatërroi ishullin, do të përdoret për ta rindërtuar atë

Ditët e fundit rreth 2,000 nga banorët e evakuuar janë lejuar të kthehen në shtëpi.

Published

on

Ditët e fundit shumë banorë që ishin të evakuuar nga La Palma, janë kthyer në shtëpi, përcjell UBT News.

Për tre muaj ata ishin subjekt i “tekave” të një vullkani të zhurmshëm. Tani banorët e ishullit të vogël spanjoll po luftojnë me një dilemë tjetër: çfarë të bëjnë me gjithë lavën dhe hirin që vullkani la pas?

Vullkani ishte aktiv për 85 ditë, ku ‘lumenjët’ e lavës shkatërruan më shumë se 1000 shtëpi, autostrada dhe dëmtuan pothuajse plotësisht bujqësinë, e cila është fusha që mbanë ekonominë e ishullit.

Shpërthimi i vullkanit u shpall i përfunduar në ditën e Krishtlindjes, duke i lënë banorët të përballen me detyrën e lodhshme, atë të rindërtimit.“Zona duket sikur ata kanë ngritur Murin e Berlinit, por e bërë nga llavë e zezë”, tha Javier Moreno, një nga 80,000 banorët e La Palmas.

Ditët e fundit rreth 2,000 nga 7,000 banorët e evakuuar janë lejuar të kthehen në shtëpi.

Lava dhe hiri dolën edhe përtej ishullit. Lava që derdhej në oqean gjatë shpërthimeve krijoi dy gadishuj të rinj, me përmasa 44 dhe pesë hektarë, ndërsa pamjet nënujore shfaqën jetën detare të mbushur me hi.

REUTERS

Ndërsa studiuesit dhe zyrtarët përpiqen të kuptojnë se çfarë mund të bëhet me materialet e nxjerra nga vullkani, ata i janë drejtuar historisë. Në ishullin e afërt të Lanzarote, një shpërthim gjashtëvjeçar në vitin 1730 la pjesë të ishullit të mbuluara me materiale vullkanike. “Grimcat ishin poroze dhe të afta të mbanin ujin në dhe… ata e shfrytëzuan atë për të mbjellë vreshta”, tha gjeologia Galindo.

Ajo dhe ekipi i saj tani po studiojnë vetitë e hirit për të parë nëse ai mund të përdoret në një mënyrë të ngjashme, ndërsa një ekip tjetër studiuesish po hetojnë nëse toka e pasur me minerale mund të përdoret si pleh.

Zyrtarët rajonalë, ndërkohë, po eksplorojnë mundësinë e përdorimit të hirit për të ndërtuar shtëpi, rrugë dhe ura në të gjithë ishullin.

“Nuk është një ide origjinale, ne po përdorim teknikat që përdorën romakët”, tha Javier Juvera, inxhinier në departamentin e punëve publike në Ishujt Kanarie. “Romakët punuan me hirin që doli nga [Mali] Vezuv, duke e përdorur për të ndërtuar bazilikat dhe ndërtesat e tyre”.

Ekipi i tij tani po punon për të përcaktuar nëse hiri i shpërndarë nëpër ishull është i ngjashëm me hirin vullkanik të përdorur nga romakët. Nëse po, ata do të mund të krijojnë një material ndërtimi të qëndrueshëm që do të luajë rol në rindërtimin e ishullit, ku zyrtarët rajonalë kanë vlerësuar humbjen e ndërtesave dhe infrastrukturës në më shumë se 900 milionë dollarë.

Megjithatë, do të kalojnë muaj para se të ketë përgjigje përfundimtare se çfarë mund të bëhet saktësisht me lëndët e nxjerra nga vullkani.

“Sasia e materialeve është kaq e madhe – ka imazhe të shtëpive që praktikisht janë ‘varrosur’ në hi”, tha Juvera. “Por nëse nuk gjejmë një vlerë për të, ajo do të jetë humbje”./UBTNews/

Vendi

Profesorët e UBT-së botojnë studimin mjekësor në revistën prestigjoze ndërkombëtare MDPI

Published

on

By

Profesorët e UBT-së, Dr. Lirim Shefki Mustafa dhe Dr. Fitim Bexhet Alidema, kanë publikuar një studim mjekësor në revistën e njohur ndërkombëtare “Pharmacoepidemiology”, që është pjesë e platformës së fuqishme shkencore MDPI.

Ky punim, me titullin “Comparison of Two Triple Therapy Regimens for Helicobacter pylori Eradication in Patients with Dyspepsia: A Retrospective Study from Primary Care”, ka arritur të indeksohet në rrjetet më të rëndësishme të shkencës botërore si Web of Science dhe Scopus, duke u renditur në kategorinë e lartë Q2.

Ky hulumtim i stafit të UBT-së ka një rëndësi të madhe praktike pasi ka marrë në shqyrtim plot 1,800 pacientë të rritur që u trajtuan mes janarit të vitit 2023 dhe fillimit të vitit 2026.

Qëllimi ishte të gjendej një zgjidhje më e mirë kundër bakterit të rrezikshëm Helicobacter pylori, i cili shkakton probleme si gastriti apo ulçera, në një kohë kur trajtimet klasike po dështojnë rregullisht për shkak se bakteri është bërë rezistent ndaj antibiotikëve standardë.

Nga krahasimi që u bë, doli se terapia e re e bazuar në levofloxacin funksionon shumë më mirë, duke e zhdukur bakterin në 82.9% të rasteve, përballë trajtimit të vjetër me clarithromycin që pati sukses vetëm në 71.8% të pacientëve.

Përveç se më efektiv, ky kombinim i ri solli edhe më pak efekte anësore për organizmin. Profesorët zbuluan gjithashtu se stili i jetesës ndikon shumë në shërim, pasi duhani, alkooli, obeziteti dhe diabeti e bëjnë bakterin më të fortë dhe rrisin shanset që trajtimi të dështojë.

Ky botim, i dalë zyrtarisht sot më 13 korrik 2026, tregon edhe një herë nivelin e lartë të kërkimit shkencor në UBT dhe u vjen në ndihmë direkt mjekëve për të dhënë receta më të sakta e pa i keqpërdorur antibiotikët.

Continue Reading

Vendi

KFOR-i me stërvitje speciale pranë Bondsteel-it për menaxhimin e rasteve urgjente

Published

on

By

Ushtarët e Komandës Rajonale në Lindje (RC-E) të misionit të KFOR-it kanë zhvilluar një stërvitje të specializuar për reagim ndaj rrëzimit të aviacionit pranë Kampit Bondsteel.

Ky trajnim kishte për qëllim forcimin e koordinimit mjekësor shumëkombësh dhe rritjen e kapaciteteve për reagim të shpejtë në zonat operative.

Stërvitja bëri bashkë ekuazhet ajrore dhe mjekët fluturues për të ushtruar triazhin e të lënduarve, trajtimin mjekësor dhe procedurat e evakuimit urgjent.

Përmes këtyre aktiviteteve, KFOR-i mban gatishmërinë operacionale dhe aftësitë e nevojshme për të garantuar një mjedis të sigurt për të gjithë njerëzit në Kosovë.

Misioni i udhëhequr nga NATO-ja vazhdon të zbatojë mandatin e tij sipas Rezolutës 1244, në koordinim të ngushtë me Policinë e Kosovës dhe EULEX-in. /E.A/

Continue Reading

Aktualitet

Burim Berisha sjell “RESIDUE”, një reflektim artistik mbi kujtesën dhe transformimin

Published

on

By

Profesori i Fakultetit të Artit dhe Medias Digjitale në UBT, Burim Berisha, do të prezantojë ekspozitën e tij personale “RESIDUE”, e cila do të hapet më 18 korrik në Institutin e Artit Bashkëkohor ARKIV në Pejë.

Ekspozita është pjesë e programit kuratorial të institucionit dhe paraqet një përmbledhje të praktikës artistike të Berishës, të zhvilluar përgjatë më shumë se 25 vjetësh krijimtari në fushën e artit bashkëkohor.

Përmes skulpturës dhe instalacioneve që ndërthurin elemente si tingulli, tymi, dheu dhe materiale të ndryshme, “RESIDUE” eksploron marrëdhënien ndërmjet kujtesës, transformimit dhe gjurmëve që mbeten pas një ngjarjeje, personi apo objekti. Veprat ftojnë publikun në një reflektim mbi praninë dhe mungesën, duke e trajtuar artin si një proces që ruan dhe rikrijon kujtesën përtej momentit të krijimit.

Në këtë ekspozitë, figura nuk paraqitet në mënyrë të drejtpërdrejtë, por ndërtohet përmes materialit, shenjave të pranisë dhe hapësirës, duke krijuar një dialog mes asaj që është e dukshme dhe asaj që mbetet e nënkuptuar.

Ekspozita “RESIDUE” dëshmon për angazhimin e vazhdueshëm artistik të Prof. Burim Berishës dhe kontributin e tij në zhvillimin e artit bashkëkohor, si në Kosovë ashtu edhe në arenën ndërkombëtare.

Continue Reading

Lajmet

Ambasadori i Hungarisë në Kosovë ligjëron në UBT për politikën e zgjerimit të Bashkimit Evropian

Published

on

By

Fakulteti i Shkencave Politike dhe Studimeve të Sigurisë në UBT ka nisur aktivitetet e Akademisë Verore 2026, në kuadër të Global UBT Fest 2026, me një ligjëratë të veçantë nga Ambasadori i Hungarisë në Republikën e Kosovës, László Dux, i cili zhvilloi një dialog me studentët dhe stafin akademik mbi temën “EU Enlargement Policy”.

Aktiviteti inaugurues mblodhi studentë të Shkencave Politike, Studimeve të Sigurisë, Politikave Publike dhe Menaxhimit, të cilët patën mundësinë të diskutojnë mbi një nga temat më aktuale të agjendës evropiane – politikën e zgjerimit të Bashkimit Evropian dhe rëndësinë e saj për vendet aspirante.

Gjatë ligjëratës, Ambasadori Dux trajtoi zhvillimet më të fundit në procesin e zgjerimit të BE-së, sfidat dhe mundësitë që e shoqërojnë këtë proces, si dhe perspektivën e Hungarisë lidhur me të ardhmen evropiane të rajonit. Ai theksoi rëndësinë e bashkëpunimit ndërmjet vendeve të Ballkanit Perëndimor dhe institucioneve evropiane, duke nënvizuar se zgjerimi mbetet një element kyç për forcimin e stabilitetit, sigurisë dhe zhvillimit në Evropë.

Diskutimi u zhvillua në një atmosferë interaktive, ku studentët adresuan pyetje mbi procesin e integrimit evropian, politikat e zgjerimit, marrëdhëniet ndërkombëtare dhe sfidat gjeopolitike që ndikojnë në të ardhmen e Bashkimit Evropian dhe rajonit.

Përmes organizimit të këtij aktiviteti, UBT vazhdon të sjellë pranë studentëve diplomatë, vendimmarrës dhe ekspertë ndërkombëtarë, duke krijuar mundësi për debat akademik dhe shkëmbim të drejtpërdrejtë të përvojave mbi çështjet më të rëndësishme të politikës globale.

Akademia Verore e Fakultetit të Shkencave Politike dhe Studimeve të Sigurisë do të vazhdojë edhe në ditët në vijim me ligjërata, panele diskutimi dhe aktivitete akademike të fokusuara në diplomaci, siguri, qeverisje dhe politika publike, me pjesëmarrjen e ekspertëve vendorë dhe ndërkombëtarë.

Continue Reading

Të kërkuara