Lajmet

“Vrasja e gazetares Darya Dugina është rikthim në Rusinë e viteve të ’90-ta”

Kremlini tashmë ka fajësuar Ukrainën për sulmin, ndërsa Ukraina ka mohuar çdo përfshirje.

Published

on

Analizë nga Nathan Hodge, CNN

Vdekja e gazetares Darya Dugina, vajzës së Aleaxander Dugin, ideologut ultranacionalist dhe njeriut të afërt të presidentit rus, Vladimir Putin, është në shikim të parë një rikthim në Rusinë e viteve 1990, kur gangsterët mbuluan llogaritë me vrasje me porosi dhe bomba në makina.

Dugin është krijesë e së njëjtës dekadë. Ai doli nga politika e skajshme, më së shumti si anëtar themelues i Partisë Kombëtare Bolshevike, provokatorë politikë që ndërthurën simbolizmin komunist dhe fashist me një dozë të madhe ndjenjash antiperëndimore. Tani ka qëndrime të ndryshme për marrëdhëniet e tij me presidentin rus, Vladimir Putin, megjithëse mësimet e ultranacionalistit ishin në përputhje me ekspansionizmin e Putinit dhe Dugin është një përkrahës i ashpër i luftës së Rusisë në Ukrainë. Por Rusia e sotme është larg nga gangsterizmi i viteve 1990. Ngritja e Putinit në natën e Vitit të Ri në 1999, solli një kontratë të re sociale: Rusia do t’i jepte fund paligjshmërisë së saj kriminale dhe në këmbim, rusët pranuan një formë të sundimit autoritar.

Pavarësisht se kush qëndron pas vrasjes apo edhe nëse Dugina apo babai i saj ishte objektivi i sulmit, ky mund të shënojë një ndryshim në modelin e vrasjeve politike moderne ruse.

Dekada të tëra vdekjesh të dyshimta

Gjatë dy dekadave të sundimit të Putinit, shumica e kundërshtarëve të tij politikë u përballën me fund të dhunshëm. Një rast i tillë ishte edhe vrasja e gazetares hulumtuese Anna Politkovskaya. Ajo u qëllua për vdekje në shkallët e ndërtesës së saj – në datëlindjen e Putinit. Arrestimet dhe dënimet pasuan, por kolegët e saj ende këmbëngulin se përgjegjësit për vrasjen e saj nuk u sollën kurrë para drejtësisë.

Pastaj helmimi i Alexander Litvinenko, një ish-agjent i Shërbimit Federal të Sigurisë (FSB), i cili ishte gjithashtu një kritik i shquar i Putinit. Litvinenko vdiq në vitin 2006 pasi çaji i tij u dozua me polonium-2016 shumë radioaktiv. Në një deklaratë në shtratin e vdekjes, Litvinenko fajësoi Putinin; Gjykatën Evropiane të të Drejtave të Njeriut, dhe sipas një hetim britanik thuhej se agjentët rusë administruan helmin fatal.

Shoqëria ruse u trondit në vitin 2015 nga vrasja e politikanit Boris Nemtsov. Figura politike, një kritik i hapur i përfshirjes së Putinit në luftë në rajonin e Donbasit të Ukrainës, u qëllua për vdekje para Kremlinit.

Lista vazhdon. Alexey Navalny, i cili në shumë aspekte trashëgoi mantelin e liderit të opozitës nga Nemtsov, u dënua me nëntë vjet burg. Ai i mbijetoi helmimit me agjentin nervor Novichok, diçka që ai fajëson shërbimet e sigurisë ruse.

Shpërthimi i makinës bombë që vrau Duginën ngjan me vrasjet e errëta të një vargu liderësh separatistë pro-rusë në rajonin e Donbasit në vitet që çuan në pushtimin e plotë të Ukrainës nga Rusia në fillim të këtij viti.

Në shumë prej këtyre rasteve, të tilla si bomba në kafene që vrau liderin separatist të Donetsk-ut, Alexander Zakharchenko, zyrtarët rusë fajësuan për atentat spiunët ose diversantët ukrainas. Megjithatë, shumë vëzhgues dyshuan se këto vrasje u kryen nga shërbimet ruse të sigurisë për të hequr qafe liderët problematikë separatistë, të cilët vështirë se mund të kontrolloheshin. Një shpjegim tjetër i mundshëm mund të jetë se atentatet në fakt rrjedhin prej mosmarrëveshjejeve mes bizneseve, dhe kjo është mënyra klasike se si zgjidhen ato përmes gangsterëve.

Edhe pse ne nuk e dimë se kush qëndron pas këtij sulmi, ajo që është e sigurt është se qeveria ruse do të gjejë një mënyrë për ta përfituar nga sulmi. Kremlini tashmë ka fajësuar Ukrainën për sulmin, madje FSB akuzoi shërbimet speciale ukrainase për përfshirje. Nga ana tjetër, Ukraina ka mohuar çdo përfshirje në vrasjen e Dugina-s, duke i quajtur pretendimet e FSB-së trillime./UBTNews/

Lajmet

IKShPK: Vaksinat kundër gripit sezonal arrijnë më 21 tetor, vonesa shkaktohet nga ndryshimet globale

Published

on

By

Instituti Kombëtar i Shëndetësisë Publike të Kosovës (IKShPK) ka njoftuar qytetarët se kontingjenti i vaksinave kundër gripit sezonal për sezonin 2026/2027 pritet të mbërrijë në Kosovë më 21 tetor 2026.

Sipas IKShPK-së, procesi ndërkombëtar i prodhimit të vaksinave për hemisferën veriore ka pësuar vonesa globale për shkak të ndryshimeve në përbërjen e shtameve të rekomanduara. Këto ndryshime ushtruan ndikim të drejtpërdrejtë në afatet e furnizimit si në nivel global ashtu edhe në vendet e rajonit, duke bërë që mbërritja e tyre në Kosovë të shtyhet për 21 ditë nga afati i parashikuar.

Instituti bëri me dije se po përcjell nga afër këtë proces dhe se me të pranuar kontingjentin do të njoftojë publikun për nisjen zyrtare të procesit të imunizimit.

“IKShPK po përcjell nga afër procesin e furnizimit dhe, pas pranimit të vaksinave, do të njoftojë qytetarët dhe institucionet shëndetësore për fillimin e vaksinimit kundër gripit sezonal. Qytetarët do të informohen në kohë për vendet dhe oraret e vaksinimit, pas përfundimit të procedurave të pranimit dhe shpërndarjes së vaksinave në institucionet shëndetësore”.

Me këtë rast, IKShPK u ka shprehur falënderim qytetarëve për mirëkuptimin dhe bashkëpunimin e treguar gjatë kësaj periudhe.

 

Continue Reading

Lajmet

Rusia kërcënon NATO-n me armë bërthamore për rajonin e Kaliningradit

Published

on

By

Rusia i ka dërguar një paralajmërim të ashpër NATO-s, duke bërë të ditur se është e gatshme të përdorë të gjithë arsenalin e saj ushtarak, përfshirë armët bërthamore, nëse aleanca perëndimore ndërmerr hapa për të izoluar apo shkëputur enklavën ruse të Kaliningradit.

Në një dokument konfidencial (“non-paper”) të dërguar NATO-s, të siguruar nga agjencia e lajmeve Reuters, Moska akuzon aleancën për një “kurs të rrezikshëm dhe të pamatur” që rrit rrezikun e një konflikti të drejtpërdrejtë ushtarak.

Në dokumentin diplomatik joformal, Moska bën të qartë se përgjigja ushtarake mund të përfshijë goditje të drejtpërdrejta brenda territorit të vendeve anëtare të NATO-s që nga fillimi i çdo përshkallëzimi:

“Rusia do të jetë gati të përdorë të gjithë arsenalin e forcave dhe kapaciteteve në dispozicion të saj, duke përfshirë armët bërthamore, për të mbrojtur territorin e saj nëse vendet e NATO-s ndërmarrin ndonjë përpjekje që synon izolimin e Rajonit të Kaliningradit nga pjesa tjetër e vendit.”

Dokumenti nëvizon gjithashtu mundësinë e “sulmeve ruse kundër qendrave të vendimmarrjes në shtetet anëtare të aleancës që nga fillimi i konfliktit.”

Përveç paralajmërimit konfidencial, ambasadat ruse në të paktën tre shtete evropiane kanë lëshuar deklarata publike gjatë tre ditëve të fundit. Ato akuzojnë NATO-n për nxitje të tensioneve përmes stërvitjeve ushtarake dhe skenarëve operativë që përfshijnë Kaliningradin — territorin e militarizuar rus që ndodhet gjeografikisht midis Polonisë dhe Lituanisë.

Nga ana tjetër, diplomatët rusë hodhën poshtë pretendimet e vendeve perëndimore se Moska përbën kërcënim apo se po përgatit sulm ndaj ndonjë anëtari të NATO-s, si dhe mohuan akuzat për udhëheqjen e një “lufte hibride” përmes sabotimeve në Evropë. Sidoqoftë, pala ruse nënjëzogoi se çdo cenim ndaj Kaliningradit do të përballet me “përgjigjen më të fortë të mundshme”.

 

Continue Reading

Lajmet

15 profesorë të UBT-së renditen të parët në Kosovë në Scholarly Index 2026

Published

on

By

UBT ka shënuar rezultate të rëndësishme në Scholarly Index Top1000 Scholar 2026, ku 15 profesorë të universitetit janë renditur në vendin e parë në Kosovë në të paktën një temë kërkimore.

Në mesin e tyre janë:

Alban Kuriqi, Hyrije Koraqi, Ridvan Peshkopia, Visar Krelani, Gazmend Temaj, Pajtim Bytyçi, Burhan Reshat Rexhepi, Milaim Berisha, Kujtim Lepaja, Demokrat Nuha, Xhevahire Millaku, Liridon Kryeziu, Alfred Marleku, Nuredin Lutfiu dhe Kristina Perkola.

Këto renditje mbulojnë fusha të ndryshme të kërkimit, përfshirë inxhinierinë, ujërat dhe mjedisin, biznesin, shkencat sociale, shkencat ushqimore, arsimin, gjuhësinë dhe fusha të tjera.

Në nivel ndërkombëtar, profesorët e UBT-së kanë arritur gjithashtu pozita të larta. Prof. Dr. Alban Kuriqi ka shënuar pozitën më të lartë globale në mesin e profesorëve të UBT-së të paraqitur në këto renditje, duke u renditur i 8-ti në botë në temën “Hydrology and Sediment Transport Processes” për periudhën 2021–2025.

Po ashtu, Kristina Perkola është renditur #71 në botë, ndërsa Burhan Reshat Rexhepi #81, në temat e tyre përkatëse.

Këto rezultate tregojnë një prani të fortë të profesorëve të UBT-së si në nivel kombëtar, ashtu edhe ndërkombëtar, dhe përforcojnë dukshmërinë e universitetit në kërkimin shkencor.

 

Continue Reading

Lajmet

UBT zhvillon sesion informues për Kualifikimin Profesional Zhvillues i Aplikacioneve me Integrimin e AI-së

Published

on

By

Në Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik të UBT-së është mbajtur dje një sesion informues për Kualifikimin Profesional Zhvillues i Aplikacioneve me Integrimin e Inteligjencës Artificiale, ku studentë dhe të interesuar të tjerë u njohën nga afër me programin, mundësitë profesionale dhe infrastrukturën moderne që ofron UBT.

Studentët u mirëpritën nga Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, si dhe Drejtori i Departamentit për Edukim dhe Zhvillim Profesional në UBT, Prof. Dr. Besnik Skenderi, dhe Drejtori i Infrastrukturës, Murat Retkoceri, ku prezantuan programin dhe mundësitë që ai ofron, ndërsa pjesëmarrësit vizituan ambientet e laboratorëve dhe u njohën nga afër me pajisjet dhe teknologjitë moderne që do të përdoren gjatë ligjëratave, ushtrimeve dhe punës praktike.

Programi i mbështetur nga Regional Challenge Fund, synon zhvillimin e aftësive profesionale në fushën e zhvillimit të aplikacioneve, duke e integruar Inteligjencën Artificiale në procesin e të nxënit dhe praktikës profesionale. Kualifikimi Profesional Zhvillues i Aplikacioneve është e orientuar drejt përgatitjes së profesionistëve për role në industrinë e teknologjisë së informacionit dhe zhvillohet në katër semestra.

Përmes këtij programi, studentët do të kenë mundësi të zhvillojnë aftësi praktike në teknologji, programim dhe Inteligjencë Artificiale, krahas studimeve të tyre, në një mjedis të pajisur me infrastrukturë moderne dhe teknologji bashkëkohore.

Continue Reading

Të kërkuara