

Lajmet
Vazhdon rënia e numrit të nxënësve shqiptarë në Luginën e Preshevës, është përgjysmuar për dhjetë vjet
Published
4 years agoon
By
Betim GashiNga viti 2010 e deri më sot, nëpër shkollat fillore shqipe në Luginën e Preshevës numri i nxënësve shqiptarë është përgjysmuar. Nga 7.246 sa kanë qenë në vitin 2010/11, dhjetë vjet pas janë vetëm 3.982 nxënës.
Shpërnguljet e mëdha të popullsisë nga vendet rurale në ato urbane, emigrimi dhe rënia e natalitetit, kanë ndikuar që shumë shkolla fillore shqipe në Luginën e Preshevës të vijojnë mësimin me pak nxënës, madje disa prej tyre me vetëm një apo dy.
Në tri komunat e banuara me shumicë shqiptare në jug të Serbisë: në Preshevë, Bujanoc e Medvegjë, numri i filloristëve shqiptarë është përgjysmuar për dhjetë vite me radhë. Nga të dhënat e siguruara nga drejtoritë e këtyre shkollave vërehet një rënie enorme nëpër vendbanimet rurale, sidomos ato në pjesën e Malësisë së Bujanocit e Karadakut të Preshevës.
Shkolla Fillore “Migjeni” në Muhoc të Bujanocit në vitin shkollor 2010/11, ka pasur gjithsej 246 nxënës, ndërsa në këtë vit shkollor, gjegjësisht më 2020/21 ka vetëm 90.
Një rënie e tillë vërehet edhe në fshatin më të madh të Bujanocit, në Tërnoc. Shkolla Fillore “Muharrem Kadriu”, në vitin shkollor 2010/11 ka pasur gjithsej 1.150 nxënës, kurse tani ka vetëm 467.
Në shkollën “Ali Bektashi” në fshatin Nesalcë, në vitin shkollor 2010/11, kanë qenë gjithsej 441 nxënës, kurse në vitin 2020/21 janë 177.
Në Shkollën Fillore “Desanka Maksimoviq” në fshatin Bilaç, në vitin 2010/11 kanë qenë 529 nxënës, kurse në vitin 2020/21 janë 235.
Në shkollën Fillore “Sami Frashëri” në fshatin Lluçan, në vitin 2010/11 kanë qenë 462 nxënës, kurse në vitin 2020/21 janë 214.
Në Shkollën Fillore “Naim Frashëri” në qytet në vitin shkollor 2010/11 kanë qenë 437 nxënës, kurse në vitin 2020/21 janë 401.
Në shkollat fillore në Komunën e Preshevës, gjithashtu vërehet një rënie e madhe e nxënësve, sidomos nëpër fshatra.
Në Shkollën Fillore “Dituria” në fshatin Corroticë, në vitin shkollor 2010/11, kanë qenë 402 nxënës, në vitin 2020/21 janë 198.
Në Shkollën Fillore ”9 Maji” në fshatin Leran, në vitin 2010/11 kanë qenë 551 nxënës, kurse në vitin 2020/21 janë 220.
Në Shkollën Fillore “Selami Hallaçi” e fshatit Rahovicë, në vitin 2010/11 kanë qenë 534 nxënës, kurse në vitin 2020/21 janë 295.
Në Shkollën Fillore “Migjeni” e fshatit Caravajkë në vitin 2010/11 kanë qenë 83 nxënës, kurse në vitin 2020/21 janë 38.
Në Shkollën Fillore “Zenel Hajdini” e fshatit Raincë në vitin shkollor 2010/11 kanë qenë 289 nxënës, kurse në vitin 2020/21 janë 254.
Në Shkollën Fillore “Ibrahim Kelmendi” në qytet në vitin 2010/11 kanë qenë 2.035 nxënës, kurse në vitin 2020/21 janë 1.347.
Shkolla Fillore “Abdulla Krashnica” e fshatit Miratoc kanë refuzuar t’i japin të dhënat pa ndonjë arsye.
Gjithashtu, edhe në shkollat fillore në Medvegjë ka një rënie të dukshme për dhjetë vjet. Megjithatë, atje vetëm një shkollë administrohet nga shqiptarët, vetëm Shkolla Fillore “ZenelHajdini” në fshatin Tupallë.
Nga të dhënat e kësaj shkolle, në vitin 2010/11 kanë qenë të regjistruar 21 nxënës, kurse në vitin 2020/21 janë vetëm 13. Sipas zyrës së Këshillit Kombëtar Shqiptar në këtë komunë, në vitin 2010/11 kanë qenë afërsisht 86 nxënës, kurse në vitin 2020/21 janë vetëm 46.
Shumica e drejtorëve nga këto shkolla kanë thënë që zvogëlimi i numrit të nxënësve ka ndikuar për shkak të rënies së natalitetit, por edhe gjendjes së vështirë ekonomike, e që për pasojë i detyrojnë familjet e shumta të ikin drejtë vendeve të perëndimit.
Drejtori i Shkollës “Zenel Hajdini” në fshatin Raincë të Preshevës, Shukri Ymeri u ka bërë thirrje autoriteteve komunale të bëjnë më shumë investime nëpër shkolla, gjë e cila mungon sidomos nëpër fshatrat malorë të këtyre komunave.
“Politika apo pushteti lokal i Preshevës duhet të bëj më shumë dhe urgjent një politikë shpresëdhënëse për këtë pakicë shqiptare që ka mbetë ende këtu”, ka thënë Ymeri, e që njëjtë sikurse ai mendojnë edhe shumica e drejtorëve të tjerë, të cilët apelojnë për kushte më të mira.
Kreu i Këshillit Kombëtar Shqiptar në Serbi, Ragmi Mustafi ka thënë se ky institucion ka për objektiv arsimin cilësor dhe se janë të përkushtuar në zgjidhjen e problemit të përdorimit të librave shqip, gjë e cila iu është mohuar nxënësve shqiptarë në këtë rajon për gati dy dekada.
“Këshilli Kombëtar Shqiptar që në fillim ka përcaktuar si objektiv arsimin cilësor për shkollat me mësim në gjuhën shqipe. Kuptohet se për të pasur arsim cilësor nënkupton arritja e standardeve të nevojshme për realizim. Andaj, jemi shumë të fokusuar në sigurimin e lejeve të përdorimit të teksteve mësimore nga Republika e Shqipërisë dhe vitin e kaluar patëm një sukses të jashtëzakonshëm edhe pse ende nuk janë siguruar të gjitha librat shkollor për shkollat fillore e me standardet e reja të arsimit nuk kemi asnjë̈ tekst mësimore për shkollat e mesme. Sigurisht, rënia e numrit të nxënësve ka rrezikuar seriozisht funksionimin e procesit edukativo-arsimore në radhë të pare në shkollat që funksionojnë̈ në vendbanimet rurale”, ka thënë Mustafi.
Vitin e kaluar KKSH ka bërë shpërndarjen e librave shqip nga Shqipëria për nxënësit shqiptarë të Luginës së Preshevës, e cila është bërë e mundur përmes një marrëveshje midis Ministrisë së Arsimit në Shqipëri dhe asaj në Serbi.
Mustafi ka potencuar se shumica e shkollave fillore, sidomos ato nëpër vendbanimet rurale nuk kanë kushte esenciale për të vijuar procesin arsimor.
“Në kushte optimale edhe pse kemi gati gjysmën e kuadrit arsimore me kontrata me afat të caktuar çfarë shprehet në pasigurinë e mësimdhënësve, aq më tepër kur emërimin dhe shkarkimin e bën Ministri i Arsimit nga Beogradi.
Ndërkohë që kemi shkolla që nuk kanë qasje fare në internet e rrjet të telefonisë. Disa kanë mungesë edhe të ujit. Megjithatë, nxënësit shqiptarë mbeten të hendikepuar me mungesën e teksteve mësimore si e drejtë themelore tek të drejtat e fëmijëve për arsim të dinjitetshëm”, shprehet Mustafi.
Ai thotë se janë të angazhuar që bashkë me Republikën e Kosovës dhe atë të Shqipërisë të sigurojnë progres në të ardhmen.
Për të zhvilluar procesin e arsimit cilësor, duhet të ketë kushte esenciale. E për të pasur kushte esenciale, duhet investime. Një gjë e tillë shpesh anashkalohet nga pushtetet lokale në këto tri vendbanime shqiptare në Serbi, e jo vetëm, investime nuk ka as nga ana shtetërore.
(Hulumtimi është përgatitur nga Driton Hyseni dhe Lirigzona Nuredini, studentë të drejtimit “Media dhe Komunikim” në UBT).
You may like
Aktualitet
Programi i Arkitekturës dhe Planifikimit Hapësinor në nivelin Master në UBT përgatit arkitektët e së ardhmes
Published
18 hours agoon
August 30, 2025By
Driton Iseni
UBT, përmes Fakultetit të Arkitekturës dhe Planifikimit Hapësinor, ofron një program studimor të avancuar në nivelin master, i cili ka për qëllim të përgatisë arkitektë të aftë për të identifikuar dhe analizuar problemet arkitektonike, për të hartuar e zhvilluar projekte profesionale dhe për të ofruar shërbime cilësore për komunitetin, gjithmonë duke marrë parasysh aspektet shoqërore dhe mjedisore.
Ky program shquhet për qasjen e tij interdisiplinare, duke i pajisur studentët me aftësi të komunikimit, punës ekipore dhe individuale, si dhe me mundësinë për të transferuar dhe kontekstualizuar kompetencat e tyre në fusha të ndryshme të tregut të punës.
Struktura e programit
Programi zgjat dy vjet (katër semestra) dhe përfshin një kombinim të lëndëve teorike, studio praktike dhe projekte kërkimore.
Dy semestrat e parë fokusohen në dizajnin arkitektonik të avancuar, planifikimin urban, restaurimin e trashëgimisë dhe aspektet ligjore të projektimit.
Viti i dytë përfshin lëndë mbi planifikimin hapësinor evropian, infrastrukturën, peizazhin, efiçiencën energjetike dhe metodat e hulumtimit.
Semestri i katërt përmbyllet me një projekt kërkimor dhe tezën e diplomës.
Kjo qasje siguron që studentët të kuptojnë jo vetëm teknikat e projektimit dhe aspektet inxhinierike, por edhe të vlerësojnë ndikimin social, ekonomik dhe hapësinor të mjedisit përmes planifikimit urban dhe arkitektonik.
Rezultatet e të mësuarit
Pas përfundimit me sukses të programit, studentët do të jenë të aftë të:
- Kuptojnë dhe aplikojnë teknikat e projektimit, planifikimit dhe aspektet inxhinierike të projekteve.
- Vlerësojnë dimensionet sociale, ekonomike e mjedisore të arkitekturës.
- Komunikojnë profesionalisht me audienca të ndryshme dhe ofrojnë zgjidhje konkrete për problemet e ndërtimit.
- Kontribuojnë në kërkime shkencore dhe të vlerësojnë vlerat arkitektonike e urbanistike.
Përvoja studentore dhe karriera
Përveç mësimdhënies, studentët e arkitekturës në UBT përfitojnë nga:
- Qendra e Karrierës, e cila i lidh me industrinë përmes praktikave profesionale dhe panaireve të punës.
- Certifikime dhe trajnime shtesë, të cilat rrisin konkurrueshmërinë e tyre në treg.
- Organizatat studentore, që u japin zë në vendimmarrje dhe u mundësojnë një përvojë të plotë akademike dhe sociale.
Perspektiva profesionale
Të diplomuarit e këtij programi gjejnë mundësi të shumta punësimi në:
- Firma konsulente të arkitekturës dhe inxhinierisë
- Institucione publike e private të ndërtimit dhe planifikimit
- Organizata kombëtare e ndërkombëtare të zhvillimit
- Institucione akademike dhe kërkimore
UBT thekson se ky program është ndërtuar për të përgatitur arkitektët dhe planifikuesit hapësinorë të së ardhmes, të cilët do të jenë të aftë të përballen me sfidat e zhvillimit urban dhe mjedisor, duke kontribuar njëkohësisht në zhvillimin e qëndrueshëm të vendit dhe rajonit.
Aktualitet
UBT: Programi i vetëm i Studimeve të Sigurisë në Kosovë, edhe pak vende të lira për regjistrim
Published
18 hours agoon
August 30, 2025By
Driton Iseni
UBT njofton se kanë mbetur edhe pak vende të lira për regjistrim në programin e Studimeve të Sigurisë, i vetmi i këtij profili në Kosovë. Ky program u ofron studentëve mundësinë të bëhen ekspertë në fushën e sigurisë kombëtare, publike dhe ndërkombëtare.
Diploma e këtij programi hap dyert për punësim në institucione shtetërore të sigurisë, organizata ndërkombëtare, agjenci të sigurisë private, si dhe në fusha të lidhura me menaxhimin e krizave dhe sigurinë kibernetike.
UBT thekson se programi është i ndërtuar mbi kurrikula bashkëkohore të universiteteve më prestigjioze të Evropës dhe ShBA-së, duke iu përshtatur nevojave të tregut vendor dhe rajonal. Studentët do të kenë mundësi të marrin njohuri në fusha ndërdisiplinore si ligji, psikologjia, gjeopolitika, marrëdhëniet ndërkombëtare, politika e jashtme, teknologjia e informacionit dhe metodologjia e kërkimit.
Aplikimi për regjistrim është i hapur online në linkun: APLIKO TANI ONLINE!
UBT fton maturantët të shfrytëzojnë këtë mundësi të fundit për t’u bërë pjesë e programit që përgatit liderët e së ardhmes në fushën e sigurisë.
Lajmet
Basha mbyll seancën konstituive, asnjë deputetë serbë nuk merr votat për nënkryetar
Published
1 day agoon
August 30, 2025By
UBTNews
Kuvendi ka dështuar ta zgjedhë nënkryetarin nga komuniteti serb. Asnjëri prej deputetëve që u votua nuk ka marrë shumicën e mjaftueshme dhe rrjedhimisht Kuvendi nuk ka nënkryetarin nga ky komunitet.
Kryetari i Kuvendit të Kosovës, Dimal Basha, ka bërë të ditur se janë ezauruar të gjitha opsionet për zgjedhjen e nënkryetarit të pestë të Kuvendit nga komuniteti serb. Ai theksoi se seanca konstituive e Kuvendit konsiderohet e përmbyllur, ndërsa për hapat e mëtejmë do të vendoset në mbledhjen e ardhshme të Kryesisë së Kuvendit, që do të mbahet të hënën në orën 13:00.
“Janë ezauruar të gjitha opsionet për të zgjedhur nënkryetarin e pestë nga pakica serbe. Kjo seancë konsiderohet e përmbyllur. Se si të veprohet tutje si Kuvend do t’i konsultoj anëtarët e Kryesisë së Kuvendit, mbledhje kjo që do të mbahet të hënën në ora 13:00,” tha Basha.
Pavarësisht disa tentativave të përsëritura në seancat e kaluara, Kuvendi nuk ka arritur të zgjedhë nënkryetarin e mbetur, çka ka vonuar përmbylljen e procesit të konstituimit të plotë të tij. Vendimi për hapat e ardhshëm do të merret pas konsultimeve të brendshme institucionale që do të zhvillohen javën që vjen.
Lajmet
Murati: Sot është dita vendimtare për konstituimin e Kuvendit të Kosovës
Published
1 day agoon
August 30, 2025By
UBTNews
Ministri në detyrë i Financave, Hekuran Murati, ka deklaruar se dita e sotme është vendimtare për përfundimin e procesit të konstituimit të Kuvendit të Kosovës. Ai ka theksuar se kanë mbetur edhe tre kandidatë të papërfunduar, me gjashtë tentativa të mundshme për zgjedhjen e nënkryetarit të pestë të Kuvendit, që duhet të vijë nga komuniteti jo-shumicë serb.
Në një deklaratë të drejtpërdrejtë, Murati ka qenë i prerë për sa i përket qëndrimit ndaj Listës Serbe, duke përjashtuar çdo mundësi për mbështetje ndaj saj.
“Po besoj që të gjithë e kemi kuptuar që sot është dita vendimtare sa i përket seancës konstituive, do të thotë kanë mbetur edhe tre kandidatë ende ta pa ezauruar me 6 tentativa të mundshme për t’u zgjedhur nënkryetari i 5 që duhet të vijë nga radhët e komunitet jo shumicë serb. Votë për Listën Serbe ne nuk kemi sepse marr parasysh edhe të kaluarën e tyre edhe faktin që ata nuk i njohin institucionet dhe Republikën e Kosovës si dhe përfshirjen e tyre në sulmin terrorist në Banjskë dhe që rrjedhimisht ata vazhdojnë që të jenë të dirigjuar nga kryeterroristi Milan Radoiçiq, Alternativa e vetme për me dalur nga ngërçi dhe për të konstituuar Kuvendin është deputeti Nenad Rashiq”, tha ai.

Programi i Arkitekturës dhe Planifikimit Hapësinor në nivelin Master në UBT përgatit arkitektët e së ardhmes

UBT: Programi i vetëm i Studimeve të Sigurisë në Kosovë, edhe pak vende të lira për regjistrim

Basha mbyll seancën konstituive, asnjë deputetë serbë nuk merr votat për nënkryetar

Murati: Sot është dita vendimtare për konstituimin e Kuvendit të Kosovës

Balje: Procesi për nënkryetarin e pestë kërkon vendim nga Gjykata Kushtetuese

Krasniqi kritikon Kurtin për insistimin në Rashiqin si nënkryetar Kuvendi: Pse po kërkon krizë të re kushtetuese?

Lista Serbe dërgon ankesë në Gjykatën Kushtetuese për “shkelje të të drejtave të popullit serb” në Kuvend

Zemaj: VV po zvarrit konstituimin e Kuvendit për shkak të mungesës së numrave për qeveri

Qalaj: Nuk e votoj Nenad Rashiqin, nuk dua të jem pjesë e shkeljeve kushtetuese
Të kërkuara
-
Lajmet nga UBT3 months ago
UBT organizon debat rreth zgjerimit të BE-së dhe ruajtjes së vlerave evropiane
-
Lajmet nga UBT3 months ago
UBT – Institucioni privat me më së shumti programe të akredituara nga Agjencia e Akreditimit të Kosovës
-
Lajmet nga UBT3 months ago
UBT rilicencohet nga MAShTI për ofrimin e arsimit profesional në katër drejtime të rëndësishme shëndetësore
-
Kërkime2 months ago
Profesori i UBT-së, Musa Sabedini, publikon punim shkencor në revistën ndërkombëtare JGPSCD në SHBA