Lajmet

Vala populiste në Evropë tregon shenja dobësimi

Mbështetja për lëvizjen populiste ka rënë në 10 vende evropiane.

Published

on

A po zbehet vala populiste në Evropë?

Dy populistë, të cilët erdhën në pushtet me valën e zemërimit ndaj elitave, u rrëzuan nga pushteti këtë vit: Boyko Borisov i Bullgarisë, një ish-truproje, i cili humbi zgjedhjet në prill dhe Andrej Babiš i Republikës Çeke, një biznesmen që humbi zgjedhjet e tetorit dhe është zëvendësuar nga një profesor universiteti që po drejton një koalicion të partive politike.

Në prill të vitit të ardhshëm, kryemimistri hungarez Viktor Orban, i cili ka patur një dekadë suksesi elektoral duke u përplasur me Bashkimin Evropian mbi atë që ai e sheh si përpjekje të Brukselit për të imponuar një botëkuptim ndërkombëtar ndaj vendit të tij, përballet me një betejë të ashpër rizgjedhjeje kundër një opozite tashmë të bashkuar pro-BE-së.

Zoti Orban po shmanget nga administrata e PresidentitBiden dhe Hungaria është i vetmi vend i Bashkimit Evropian që nuk u ftua në Samitin për Demokraci të javës së ardhshme të organizuar nga Shtetet e Bashkuara, një përjashtim që zyrtarët amerikanë shpresojnë që partitë opozitare hungareze do ta shfrytëzojnë në fushatën e tyre zgjedhore.

Sipas sondazheve, batica politike po shkon kundër populistëve në Evropën Qendrore dhe gjetkë në kontinent. Sondazhet tregojnë se mbështetja për ndjenjat populiste në Evropë ka rënë ndjeshëm që nga fillimi i pandemisë.

Sondazhet

Një sondazh i publikuar javën e kaluar nga organizata britanike YouGov zbuloi se mbështetja për lëvizjen populiste ka rënë në 10 vende evropiane gjatë tre viteve të fundit, duke sugjeruar se mbështetja e elektoratit për populizmin mund të ketë arritur kulmin.Parimi populist se “vullneti i popullit duhet të jetë parimi më i lartë në politikën e një vendi” nuk është më aq i fort sa tre vjet më parë, bazuar në të dhënat e sondazhit të organzatës YouGov. Në Poloni, për shembull, 65% e votuesve tani pajtohen me këtë deklaratë në krahasim me nivelinprej 81% që ishte tre vjet më parë.

Spndazhi i YouGov-it thotë gjithashtu se shumë më pak të anketuar mendojnë se vendet e tyre janë të ndara midis njerëzve të zakonshëm dhe “elitave të korruptuara” që i shfrytëzojnë ato. Tre vjet më parë, 61% e të anketuarve në Francë u pajtuan me këtë vlerësim, por tani vetëm 49% janë dakord me këtë mendim. Edhe në Itali ka patur një rënie të dukshme të mbështetjes për populizimin, nga 65% në 54%.

Një analizë e të gjitha sondazheve mujore të mbledhura së bashku nga organizata “Europe Elects” me bazë në Gjermani sugjeron gjithashtu se ka patur një rënie të mbështetjes për populistët e ekstremit të djathtë dhe atij të majtë. “Europe Elects” vlerëson se popullariteti i partive populiste shënoi rënie në 10 vende evropiane dhe u rrit vetëm në tre, në Holandë, Portugali dhe Qipro.

Hans-Georg Betz, një studiues në Universitetin e Zyrihut dhe autor i disa librave mbi populizmin e krahut të djathtë, e lidh një pjesë të rënies së mbështetjes për lëvizjet populiste në të gjithë Evropën me zbehjen e shqetësimeve të publikut për çështjen e imigracionit.

“Për të djathtën populiste, pas fillimit të pandemisë së Covid-19, çështja e vendit të Islamit në shoqëritë perëndimore u zbeh dhe bashkë me të u pakësua apeli dhe mbështetja për të djathtën populiste”, tha ai në një shkrim për Qendrën për Analizimin e së Djathtës Radikale, një grup studimor me bazë në Britani.

“Shembulli më i qartë është Partia Popullore Daneze, DF. Deri kohët e fundit, DF ishte një aktor kryesor në politikën daneze, e cila arriti të impononte qëndrimet e saj ndaj emigrantëve dhe refugjatëve tek partitë kryesore. Tashmë, ajo praktikisht është zhdukur nga peizazhi politik. Partitë e tjera kanë ecur më mirë, por ato ende janë nën nivelin e tyre të para pandemisë”, shtoi ai.

Angela Merkel dhe Gjermania
Por është ende herët të nënvlerësohet roli i populistëve nacionalistë të kontinentit, një pikëpamje e mbështetur edhe nga kancelarja gjermane në largim Angela Merkel, veçanërisht kur bëhet fjalë për Evropën Qendrore. Në një intervistë të fundit për mediat, zonja Merkel theksoi shqetësimet e saj për grindjet e vazhdueshme mes Brukselit dhe vendeve ish-komuniste të Evropës Qendrore për sundimin e ligjit, lirinë e shtypit dhe emigracionin.

Ajo paralajmëroi se përçarjet mund të thellohen dhe paralajmëroi se “ndjenja se ka pak hapësirë kombëtare për manovrim krijon zhgënjim”. Dhe pasi mori pjesë në takimin e saj të fundit me krerët e tjerë të shteteve të BE-së muajin e kaluar, ajo i kërkoi Brukselit dhe udhëheqësve të Evropës Perëndimore që të kërkonin kompromisin me vendet e Evropës Qendrore me prirje më populiste, të cilat “u bashkuan me një klub të formuar tashmë pa dhënë kontribut në krijimin e të gjitha rregullave dhe kushteve të tij.”

Disa analistë kanë frikë se me largimin e zonjës Merkel nga skena politike, përplasjet midis BE-së dhe udhëheqësve e partive populiste me prirje nacionaliste të Evropës Qendrore mund të përkeqësohen. Angela Merkel ishte një zë frenues, që kërkonte gjithmonë të zbuste konfrontimet dhe e prirur të balanconte interesat e BE-së si bllok me interesat kombëtare të shteteve anëtare individuale.

Largimi i saj mund të lejojë daljen nga kontrolli të grindjeve midis BE-së dhe anëtarëve që mbështesin pikëpamjet ndërkombëtarë të bllokut nga njëra anë, dhe qeverive më nacionaliste të Hungarisë, Polonisë dhe Sllovenisë, në anën tjetër, nga të cilat mund të përfitojnë udhëheqësit populistë.

COVID-19
Populistët e kanë kthyer vëmendjen në fazat e fundit të pandemisë së koronavirusit për të forcuar pozitat e tyre politike ndërsa po rritet zemërimi dhe lodhja e publikut nga zgjatja e masave të reja kufizuese të vendosura nga qeveritë mes valës së katërt të infeksioneve.Këtë muaj disa vende, duke përfshirë Holandën, Italinë, Zvicrën dhe Austrinë, u ndeshën me protesta masive kundër masave të reja kufizuase për të frenuar përhapjen e virusit.Protestat u inkurajuan nga partitë populiste dhe në disa qytete, përfshirë Roterdamin, pati përleshje mes policisë dhe protestuesve.

“Me valën e katërt (të rritjes së infeksioneve me Covid-19) që përfshiu Evropën dhe pa një fund të qartë të pandemisë, shoqëritë duket se po i afrohen me shpejtësi humbjes së durimit. Kjo po reflektohet në një rritje të zhgënjimit dhe zemërimit, duke shpërthyer herë pas here në protesta të furishme, madje edhe të dhunshme”, thotë studiuesi zviceran Hans-Georg Betz.

Ai thotë se e djathta populiste mund të ketë gjetur tek masat kufizuese kundër pandemisë “një çështje të debatueshme që mund ta ndihmojë atë të rifitojë terrenin e humbur politik”.

Continue Reading

lajme

United Hospital apelon: Mos e neglizhoni rënien e pashpjegueshme në peshë – diagnostikimi i hershëm mund të shpëtojë jetë

Published

on

By

Prishtinë – Shëndeti nuk matet vetëm me mungesën e dhimbjes, por edhe me aftësinë për të njohur në kohë sinjalet që organizmi dërgon. Një nga këto sinjale, që shpesh neglizhohet, është rënia e pashpjegueshme në peshë – një simptomë që mund të fshehë probleme serioze shëndetësore dhe që kërkon vlerësim të menjëhershëm nga specialistët.

Rënia e pashpjegueshme në peshë: Pse nuk duhet ta neglizhoni asnjëherë? Humbja e peshës trupore pa ndryshime në regjimin ushqimor apo pa rritje të aktivitetit fizik mund të perceptohet si një zhvillim pozitiv.

Megjithatë, nga këndvështrimi mjekësor, një ndryshim i tillë mund të përfaqësojë një sinjal të rëndësishëm biologjik, që kërkon vlerësim të kujdesshëm klinik. Në shumë raste, rënia e pashpjegueshme në peshë është një nga simptomat e para të çrregullimeve metabolike, sëmundjeve kronike ose patologjive serioze, ndaj nuk duhet nënvlerësuar apo lënë pa u ekzaminuar nga specialistët.

Me një qasje profesionale dhe të orientuar drejt parandalimit, United Hospital vazhdon të promovojë kulturën e diagnostikimit të hershëm, duke sensibilizuar qytetarët që të mos injorojnë ndryshimet e papritura në organizëm. Përmes këshillave të gastroenterologëve të tij, spitali thekson se humbja e konsiderueshme e peshës pa dietë apo aktivitet fizik, sidomos te personat mbi moshën 50-vjeçare, mund të jetë një shenjë alarmuese që kërkon ekzaminime të specializuara.

Sipas ekspertëve, situata bëhet edhe më serioze kur rënia në peshë shoqërohet me dhimbje barku, shqetësime pas ushqimit, fryrje të vazhdueshme apo simptoma të tjera të traktit gastrointestinal. Këto mund të jenë tregues të sëmundjeve që, nëse zbulohen në fazat e hershme, kanë mundësi shumë më të mëdha trajtimi dhe shërimi.

Në këtë drejtim, United Hospital vë në pah rëndësinë e kontrolleve të rregullta dhe konsultave me gastroenterologun, duke e konsideruar diagnostikimin e hershëm si një nga armët më të fuqishme në luftën kundër sëmundjeve të traktit tretës, përfshirë edhe ato malinje.

Përmes teknologjisë moderne diagnostikuese, stafit të specializuar dhe përkushtimit ndaj pacientit, United Hospital vazhdon të jetë një adresë e besueshme për kujdes shëndetësor cilësor në Kosovë. Mesazhi i specialistëve është i qartë: mos prisni që simptomat të përkeqësohen. Një kontroll në kohën e duhur mund të bëjë dallimin mes një trajtimi të suksesshëm dhe një sëmundjeje të zbuluar me vonesë.

Në mjekësi, çdo ditë ka rëndësi. Kujdesi për shëndetin fillon me ndërgjegjësimin, ndërsa vendimi për t’u kontrolluar në kohë është investimi më i vlefshëm që secili mund të bëjë për jetën e vet./rajonipress/

Continue Reading

Aktualitet

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 18 korrik 1993-1998?

Published

on

By

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

 Foto: Luftë nëpër rrugë – Rahoveci sot

 18 korrik 1994

Një grup serbësh rrahën më 14 korrik së paku 15 shqiptarë në Fushë të Kosovës 

Kryesia e Nëndegës së LDK-së në Fushë Kosovë njoftoi sot se më 14 korrik, pak pas orës 20;15 disa persona civilë serbë, pa kurrëfarë shkasi rrahën sëpaku 15 shqiptarë që po shetisnin në atë kohë.

Njoftohet se rrahja zgjati rreth 30 min. ndërsa ajo u organizua dhe u ekzekutua nga disa policë serbë që në ato momente ishin pa uniformë.

Njëri prej të rrahurve, i riu Rrahim Tërholli (1975) nga Fushë Kosova i dërgua në spital, por mjekët serbë nuk i dhanë ndihmë.

Nëndega e LDK-së në Fushë të Kosovës ka identifikuar deri më tash këta të rrahur: Ramadan Blakçori (1976), Rrahim Tërholli (1975), Ismet Pireva (1973), Afrim Ismaili (1973), Ahmet Zogiani (1951), Feride Zogiani (1956), Zojë Osmani (1973), Feti Osmani (1954), Drita Osmani (1969), Zija Selimi (1975), Rabije Osmani (1958), Ismet Avdiu (1955), Nazmie Avdiu (1932), Fatmir Avdiu (1971), Hamdi Lahu (1969), që të gjithë nga Fushë Kosova.

Dy orë më vonë policia serbe doli në vendin ku u rrahën shqiptarët dhe nisi fushatën e arrestimeve të të gjithë atyre që njëherë ishin rrahur nga policët e civilët serbë.

Afrim Ismajli dhe Ismet Pireva u mbajtën në polici deri në orën 03:00. Policia u tha atyre se shqiptarët e rrahur kishin dalur në rrugë gjojë për të kremtuar mbajtjen e suksesshme të Kuvendit II zgjedhor të LDK-së. Ata treguan se gjatë marrjes në pyetje ishin ofenduar nga policët serbë.

Dëshmitarët thonë se Nazmije Avdiu (1932), derisa po qëndronte para shtëpisë së saj, u rrah nga njëfarë Milovanoviqi i mbathur me çizme ushtarake.

Sipas disa dëshmitarëve, si akterë kryesor në këtë rahje ishin Dragan Radulloviq, Pera Millovanoviq – polic me rroba civile, Dragan Llakusheviq, Marko kovaqeviq – i punësuar në postën e Fushë Kosovës, Radulle Radojqiq, e tjerë.

Vlen të përkujtohet në fund se jo shumë larg vendit ku u rrahën këta shqiptarë, po mbahej Kuvendi II zgjedhor i LDK-së.

 

 

 

18 korrik 1995

Dhuna e përditshme në Kosovë

Gllogoc: – Më 17 korrik, sipas thirrjes së policisë u paraqit Rifat Bilalli, arsimtar nga Tërsteniku i Gllogocit. Gjatë kohës sa ai u mbajt në polici, u pyet rreth aktivitetit të tij politik në LDK. Njoftohet se ai është keqtrajtuar fizikisht në stacionin e policisë në Gllogoc, ndërsa u lirua me porosinë e policisë se do të thirret sërish.

Vushtrri: – Më 1 korrik, policia me pretekst të kërkimit të armëve, ishte në shtëpinë e Niman Sadikut (61) në rr. “Sh.Galica” në Vushtrri

Skënderaj: – Më 7 korrik, policia serbe e postkomandës së Runikut, me pretekst të kërkimit të armëve mori në shtëpinë e tyre Musli dhe Shaban Latifin nga Kllodernica e Skënderajt. Ata janë keqtrajtuar rëndë dhe janë urdhëruar që të paraqiten sërish në polici më 10 korrik.

Më 16 korrik, polcia serbe ishte në fshatin Brojë dhe nga disa fshatarë kërkoi që t’ua tregojnë shtëpinë e Hashim Thaçit mësimdhënës i historisë. Njoftohet se policia njërin nga fshatarët e keqtrajtoi fizikisht pse nuk diti t’ua tregojë shtëpinë e tij, ndërsa bëhet me dije se Hashim Thaçi tash një kohë jeton në Perëndim.

Më 11 korrik, tre policë serbë, në autobusin që qarkullonte në relacionin Skënderaj-Banjë, morën Naser Zekajn (1969). Ai me pretekst të kërkimit të armës u dërgua në postkomandën e policisë në Runik ku u mbajt rreth 3 orë dhe u keqtrajtua rëndë. Ai është urdhëruar që edhe sot të paraqitet në polici. Njoftohet se Naser Zekaj ka pësuar lëndime trupore.

Prizren: – Komisioni për Informim i Nëndegës së LDK-së në Dushanovë, njofton se policia serbe me pretekst të kërkimit të armëve nga 14 korriku bastisi dhjetë familje shqiptare.

Më 15 korrik, policia bastisi shëpitë e Azem e Skënder Çollakut, Rexhep Ndrecajt dhe Latif Morinës, ndërsa në pyetje për të njëjtin pretekst u mor Faik Çollaku, Ramiz Bytyçi dhe Bahti Hoxha. Po këtë ditë në shtëpinë e tij u mor edhe Mehdi Balaj nga Prizreni. Atij iu la thirrja që të paraqitet sërish sot në polici.

Ndërkaq dje në organet e policisë është keqtrajtuar rëndë Osman Hodaj nga Gjonaj i Prizrenit. Ai është marrë në orët e mbrëmjes me të njejtin pretekst, ndërsa ende nuk është liruar.

 

 18 korrik 1997

Policia serbe pengon korrje-shirjet në Panorc të Malishevës

Pardje, në fshatin Panorc, njëfar Ceroviçi, zëvendëskomandant i policisë serbe në Rahovec, iu kërcënua autokombajnerit Sheremet Ibrahimi, që t’i ndërprejë korrje-shirjet, pasi ai nuk ka marrë lejen nga organet e instaluara serbe në Rahovec, njofton KI i Degës së LDK-së në Malishevë.

Ibrahimi u urdhërua që të paraqitet sot në stacionin e policisë serbe në Rahovec.

 

18 korrik 1998

Mbrëmë dhe sot luftë nëpër rrugët e Rahovecit

Dje në orën 17:30, forcat serbe provokuan një konflikt masiv në qytetin e Rahovecit. Në këtë kohë është gjetur një kufomë e paidentifikuar te vendi i quajtur Rrasat, në hyrje të Rahovecit te udhëkryqi për në Malishevë. Një patrullë e policisë, duke shkuar në drejtim të vendit ku ishte parë kufoma, provokoi njerëzit duke shtënë me armë. Krismat e armëve dhe shkëmbimi i zjarrit është përhapur në krejt qytetin dhe ka zgjatur deri në orën 23:00. Mbrëmë në orën 21:00 është ndërprerë rryma elektrike.

Banorët e Rahovecit i thanë QIK-ut se sot në mëngjes përsëri ka të shtëna të shumta me armë në pjesë të ndryshme të qytetit, ndërsa njerëzit janë strehuar nëpër bodrume.

Dëshmitarët e përshkruajnë gjendjen në këtë qytet si gjendje lufte nëpër rrugë. Deri më tash nuk ka të dhëna për të vrarë e të plagosur.

Komuna e Rahovecit ka rreth 60. 000 banorë, ndërsa 92% e popullsisë janë shqiptarë. Vetë qyteti ka 20 000 banorë. Shqiptarët përbëjnë mbi 80% të popullsisë së tij.

 

 

Në Zym të Opojës u vra Hashim Ejupi

Gjatë sulmit të mbrëmshëm serb mbi fshatin Zym të Opojës u vra i riu Hashim Halit Ejupi (19) nga ky fshat.

Ai u qëllua për vdekje nga forcat ushtarake serbe, derisa po qëndronte në ballkonin e shtëpisë së tij, rreth orës 22. 30.

KI i Degës së LDK-së në Dragash njofton se gjatë sulmit që zgjati rreth dy orë me predha u qëlluan dhe u dëmtuan shumë shtëpi.

Pas sulmit, gjatë orëve të natës, banorët e fshatit Zym u larguan nga shtëpitë e tyre dhe u vendosën në fshatra të tjera.

Fsahati vazhdon të mbahet në rrethim të plotë nga forcat serbe, të cilat janë vendosur edhe në varreza, ku kanë hapur llogore.

Për këtë shkak, tash për tash nuk dihet ku e kur do të bëhet varrimi i djaloshit të vrarë.

Në tërë rrethin e Opojës, ku ditëve të fundit janë stacionuar forca të mëdha policoro-ushtarake, është mjaft e rëndë.

 

Gjendje dramatike në kufirin Shqipëri – Kosovë, së paku 30 shqiptarë u plagosën nga granatat serbe që ranë në territorin e Shqipërisë

Ministria e punëve të brendshme e Shqipërisë ka njoftuar se prej orës 02 pas mesnatës deri sot në mesditë disa granata të shkrepura nga forcat serbe kanë rënë në territorin e Shqipërisë, duke plagosur 19 vetë. Në njoftim nuk saktësohet se a bëhet fjalë për refugjatë nga Kosova. Të plagosurit janë bartur me helikopter në Tiranë.

Ndërsa Përfaqësia e Republikës së Kosovës në Tiranë, duke iu referuar burimeve të spitalit në Bajram Curr, tha se janë plagosur së paku 30 shqiptarë. Disa njoftime, të peverifikuara, flasin për një numër edhe më të madh të të plagosurve.

 

 

Continue Reading

Lajmet

Qeveria mban mbledhjen e 29-të elektronike, miraton disa vendime

Published

on

Qeveria në detyrë e Republikës së Kosovës ka mbajtur mbledhjen e saj të 29-të në formë elektronike, ku ka miratuar disa vendime që lidhen me infrastrukturën, arsimin dhe mbështetjen e sektorit të inovacionit dhe teknologjisë.

Vendimet kryesore:

  • Miratohet projekti për furnizimin me ujë në Leposaviq – Qeveria ka miratuar dhënien në shfrytëzim afatgjatë pa kompensim të pronave të menaxhuara nga Agjencia Pyjore e Kosovës për KRU “Mitrovica”, me qëllim realizimin e projektit për sigurimin e furnizimit me ujë të pijshëm në Komunën e Leposaviqit.
  • 255 mijë euro për tekstet e nxënësve shqiptarë në Luginën e Preshevës – Janë ndarë 255,153.45 euro për pajisjen me tekste mësimore në gjuhën shqipe për nxënësit shqiptarë në Preshevë, Bujanoc dhe Medvegjë, për vitin shkollor 2025/2026.
  • 40 mijë euro për inovacionin dhe teknologjinë – Qeveria ka ndarë 40,000 euro për mbështetjen e organizimit të ngjarjeve ndërkombëtare në fushën e inovacionit, teknologjisë, ndërmarrësisë dhe transformimit digjital, me qëllim promovimin e Kosovës në arenën ndërkombëtare dhe forcimin e ekosistemit vendor.
    • 20,000 euro janë ndarë për FLOSSK – Free Libre Open Source Software Kosova.
    • 20,000 euro janë ndarë për Innovation Centre Kosovo (ICK)./A.K/

Continue Reading

Vendi

Prokuroria Speciale ngre aktakuzë ndaj gjashtë personave për krim të organizuar dhe vepra të tjera penale

Published

on

By

Prokuroria Speciale e Republikës së Kosovës ka dorëzuar aktakuzë në Gjykatën Themelore në Prishtinë ndaj gjashtë personave të identifikuar me inicialet A.H., L.D., M.D., Q.E., A.G. dhe F.O.

Të pandehurit akuzohen për shkak të dyshimit të bazuar se kanë kryer veprën penale “Pjesëmarrja ose organizimi i grupit kriminal të organizuar”.

Sipas njoftimit zyrtar të Prokurorisë, kjo akuzë ndërlidhet edhe me vepra të tjera penale, që përfshijnë “Veprimet përgatitore për vrasje të rëndë”, “Detyrimi”, “Zjarrvënia”, “Shkaktimi i rrezikut të përgjithshëm”, si dhe “Mbajtja në pronësi, kontroll ose posedim të paautorizuar të armëve”.

Continue Reading

Të kërkuara