Kulturë

UNESCO shton vende të reja në Listën e Trashëgimisë Botërore

Diskutimet filluan të shtunën duke marrë në konsideratë 50 vende të nominuara për Listën e mirënjohur të Trashëgimisë Botërore.

Published

on

Komiteti i Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s ka përfunduar diskutimet e tij në lidhje me vendet që janë në rrezik dhe filloi të shtojë vende të reja të shtunën në listën e tij prestigjioze të Trashëgimisë Botërore.

Vendet në Ukrainëm, Katedralja e Shën Sofisë dhe kompleksi i manastirit Kyiv-Pechersk Lavra, të dyja të vendosura në kryeqytetin e Kievit dhe qendra historike e Lviv në Ukrainën perëndimore u konsideruan të jenë “në rrezik”.

Diskutimet filluan të shtunën duke marrë në konsideratë 50 vende të nominuara për Listën e mirënjohur të Trashëgimisë Botërore.

Masivi pyjor i Odzala-Kokoua në Kongo dhe vullkanet dhe pyjet e malit Pelée dhe Pitons në ishullin francez të Martinique, u zgjodhën për t’u regjistruar në Listën e Trashëgimisë Botërore në ditën e parë.

Lista e Trashëgimisë Botërore në Rrezik përfshin vende të trashëgimisë që kërcënohen nga forca të tilla si konflikti i armatosur, fatkeqësitë natyrore, ndotja dhe më shumë.

E ndërtuar në shekullin e 11-të dhe e zbukuruar me mozaikë dhe afreske tërheqëse, katedralja e Shën Sofisë dhe ndërtesat manastire të lidhura me të u shtuan në listën në rrezik së bashku me kompleksin manastirik të afërt Kiev-Pechersk Lavra, i njohur gjithashtu si Manastiri i Shpellave.

E vendosur pranë kufirit polak, në listë u shtua edhe qendra historike e qytetit të Lviv, e cila përbëhet nga një kështjellë e shekullit të pestë, një sinagogë dhe ndërtesa të tjera fetare.

Vendimi u mor “për shkak të kërcënimit të shkatërrimit që paraqet ofensiva ruse”, sipas një deklarate nga UNESCO, e cila theksoi se të dyja “kishin mbetur nën kërcënim të përhershëm që nga fillimi i pushtimit”.

Vendimi për të shtuar vendet e Ukrainës erdhi menjëherë pasi komiteti zgjodhi të mos regjistronte qytetin italian të Venecias dhe lagunën e tij në të njëjtën listë.

Ndërsa diskutimet u zhvendosën tek pretendentët për Listën e Trashëgimisë Botërore, Masivi Pyjor i Odzala-Kokoua në Kongo u përfshi të shtunën. Është një nga parqet më të vjetra të Afrikës, si dhe një nga pyjet më të mëdha tropikale të shiut në botë.

Në ishullin francez të Martinique, vullkanet dhe pyjet e malit Pelée dhe Pitons në pjesën veriore të ishullit u njoftuan gjithashtu si një shtesë e re në listë gjatë ditës së parë të diskutimeve.

Ndërkohë, një sit ekzistues i Trashëgimisë Botërore, Gjiri Ha Long i Vietnamit u zgjerua për të përfshirë arkipelagun Cat Ba, arkipelagun më të madh gëlqeror të vendit. Tani renditet si një vend: Ha Long Bay, Cat Ba Archipelago. Ha Long Bay u njoh për herë të parë në 1994.

Statusi i Parkut Kombëtar Tsingy de Bemaraha të Madagaskarit, i përbërë nga pesë zona të mbrojtura, u zgjerua gjithashtu për të përfshirë Pyjet e Thatë Andrefana, të cilat mund të gjenden vetëm në ishullin e Oqeanit Indian.

Gjatë ditëve të ardhshme, komiteti do të shqyrtojë nominimet e mbetura, të cilat përfshijnë një kështjellë unazore të epokës së vikingëve në Danimarkë dhe një punim tokësor 2000-vjeçar në Ohajo.

Vendet duhet të jenë me “vlerë të jashtëzakonshme universale” për t’u shtuar në Listën e Trashëgimisë Botërore, sipas UNESCO-s.

Për t’u kualifikuar, një vend duhet të plotësojë të paktën një nga një listë specifike kriteresh, e cila “rishikohet rregullisht nga komiteti për të pasqyruar evolucionin e vetë konceptit të Trashëgimisë Botërore”.

Kulturë

Pse po pëlqehet kaq shumë Mary Bennet, motra e “prapambetur” e Jane Austen?

Published

on

By

Seriali i ri “The Other Bennet Sister”, i bazuar në romanin e suksesshëm të Janice Hadlow, ka thyer rekordet e shikueshmërisë me 7.3 milionë ndjekës që në episodin e parë.

Mary Bennet, motra e mesme dhe shpesh e anashkaluar në “Krenari dhe Paragjykim”, është shndërruar në një ikonë për shekullin XXI.

Ndryshe nga motrat e saj, ajo refuzon martesën dhe ballot për t’u dhënë pas librave të shkencës, duke u bërë kështu figura më e dashur e momentit edhe në TikTok.

Përmes këtij adaptimi modern, Mary nuk shihet më si motra “e thjeshtë” me syze, por si një heroinë e pavarur që sfidon normat shoqërore, duke u bërë personazhi më i afërt për gjeneratat e reja që vlerësojnë autenticitetin mbi dukjen. /BBC/

Continue Reading

Lajmet

Nis filmi shqiptar “Run”, projekt i ri i kinematografisë vendore

Published

on

Kanë nisur zyrtarisht xhirimet e filmit me metrazh të shkurtër “Run”, me regji nga Florist Bajgora dhe producent Andi Bajgora. Projekti është i subvencionuar nga Qendra Kinematografike e Kosovës.

Filmi sjell një rrëfim intim, ku një kamerë e zhgroposur nis të mbledhë kujtime të reja. Në mes të skenave me fytyra të lumtura, shfaqet personazhi Selvia me një lajm që ndryshon rrjedhën e ngjarjeve, duke sjellë momentin e fundit të regjistrimit përpara një largimi të dytë.

Filmi synon të sjellë një qasje intime dhe emocionale përmes një narrative të veçantë vizuale, duke u bërë pjesë e skenës së filmit të shkurtër vendor.

Continue Reading

Kulturë

287 kandidatë në garë për Çmimin Nobel për Paqen 2026

Published

on

Rreth 287 kandidatë janë marrë në konsideratë për Çmimin Nobel për Paqen 2026, prej tyre 208 individë dhe 79 organizata, duke shënuar një rritje të nominimeve dhe emrave të rinj.

Sekretari i Komitetit Norvegjez, Kristian Berg Harpviken, theksoi se lista ndryshon çdo vit dhe vjen në një kohë sfidash globale, por me angazhim të vazhdueshëm për paqe. Ndër emrat e përfolur për nominim është edhe Donald Trump, megjithatë nominimet mbeten sekrete për 50 vjet dhe nuk mund të konfirmohen zyrtarisht.

Fituesi i çmimit do të shpallet më 9 tetor, ndërsa ceremonia e ndarjes do të mbahet më 10 dhjetor.

Continue Reading

Lajmet

Felix Klieser: Përvojë e paharrueshme në Kosovë

Published

on

Hornisti gjerman Felix Klieser e ka cilësuar si të veçantë dhe të paharrueshme përvojën e tij në Kosovë, pas koncertit me Filharmoninë e Kosovës në Prishtinë.

Ai interpretoi vepra të Richard Strauss dhe Joseph Haydn, së bashku me dirigjentin Gregory Charette dhe hornistin Ilir Kodhima. Klieser vlerësoi publikun si “të ngrohtë dhe të mrekullueshëm” dhe shprehu dëshirën për t’u rikthyer sërish në Kosovë.

Koncerti u konsiderua një nga ngjarjet më të rëndësishme të muzikës klasike në vend, duke forcuar bashkëpunimin kulturor.

Continue Reading

Të kërkuara