Kulturë
UNESCO shton vende të reja në Listën e Trashëgimisë Botërore
Diskutimet filluan të shtunën duke marrë në konsideratë 50 vende të nominuara për Listën e mirënjohur të Trashëgimisë Botërore.
Published
3 years agoon
By
Betim GashiKomiteti i Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s ka përfunduar diskutimet e tij në lidhje me vendet që janë në rrezik dhe filloi të shtojë vende të reja të shtunën në listën e tij prestigjioze të Trashëgimisë Botërore.
Vendet në Ukrainëm, Katedralja e Shën Sofisë dhe kompleksi i manastirit Kyiv-Pechersk Lavra, të dyja të vendosura në kryeqytetin e Kievit dhe qendra historike e Lviv në Ukrainën perëndimore u konsideruan të jenë “në rrezik”.
Diskutimet filluan të shtunën duke marrë në konsideratë 50 vende të nominuara për Listën e mirënjohur të Trashëgimisë Botërore.
Masivi pyjor i Odzala-Kokoua në Kongo dhe vullkanet dhe pyjet e malit Pelée dhe Pitons në ishullin francez të Martinique, u zgjodhën për t’u regjistruar në Listën e Trashëgimisë Botërore në ditën e parë.
Lista e Trashëgimisë Botërore në Rrezik përfshin vende të trashëgimisë që kërcënohen nga forca të tilla si konflikti i armatosur, fatkeqësitë natyrore, ndotja dhe më shumë.
E ndërtuar në shekullin e 11-të dhe e zbukuruar me mozaikë dhe afreske tërheqëse, katedralja e Shën Sofisë dhe ndërtesat manastire të lidhura me të u shtuan në listën në rrezik së bashku me kompleksin manastirik të afërt Kiev-Pechersk Lavra, i njohur gjithashtu si Manastiri i Shpellave.
E vendosur pranë kufirit polak, në listë u shtua edhe qendra historike e qytetit të Lviv, e cila përbëhet nga një kështjellë e shekullit të pestë, një sinagogë dhe ndërtesa të tjera fetare.
Vendimi u mor “për shkak të kërcënimit të shkatërrimit që paraqet ofensiva ruse”, sipas një deklarate nga UNESCO, e cila theksoi se të dyja “kishin mbetur nën kërcënim të përhershëm që nga fillimi i pushtimit”.
Vendimi për të shtuar vendet e Ukrainës erdhi menjëherë pasi komiteti zgjodhi të mos regjistronte qytetin italian të Venecias dhe lagunën e tij në të njëjtën listë.
Ndërsa diskutimet u zhvendosën tek pretendentët për Listën e Trashëgimisë Botërore, Masivi Pyjor i Odzala-Kokoua në Kongo u përfshi të shtunën. Është një nga parqet më të vjetra të Afrikës, si dhe një nga pyjet më të mëdha tropikale të shiut në botë.
Në ishullin francez të Martinique, vullkanet dhe pyjet e malit Pelée dhe Pitons në pjesën veriore të ishullit u njoftuan gjithashtu si një shtesë e re në listë gjatë ditës së parë të diskutimeve.
Ndërkohë, një sit ekzistues i Trashëgimisë Botërore, Gjiri Ha Long i Vietnamit u zgjerua për të përfshirë arkipelagun Cat Ba, arkipelagun më të madh gëlqeror të vendit. Tani renditet si një vend: Ha Long Bay, Cat Ba Archipelago. Ha Long Bay u njoh për herë të parë në 1994.
Statusi i Parkut Kombëtar Tsingy de Bemaraha të Madagaskarit, i përbërë nga pesë zona të mbrojtura, u zgjerua gjithashtu për të përfshirë Pyjet e Thatë Andrefana, të cilat mund të gjenden vetëm në ishullin e Oqeanit Indian.
Gjatë ditëve të ardhshme, komiteti do të shqyrtojë nominimet e mbetura, të cilat përfshijnë një kështjellë unazore të epokës së vikingëve në Danimarkë dhe një punim tokësor 2000-vjeçar në Ohajo.
Vendet duhet të jenë me “vlerë të jashtëzakonshme universale” për t’u shtuar në Listën e Trashëgimisë Botërore, sipas UNESCO-s.
Për t’u kualifikuar, një vend duhet të plotësojë të paktën një nga një listë specifike kriteresh, e cila “rishikohet rregullisht nga komiteti për të pasqyruar evolucionin e vetë konceptit të Trashëgimisë Botërore”.
Kulturë
574-vjetori i lindjes së Leonardo da Vinçit
Published
6 hours agoon
April 15, 2026By
UBT News
Sot, më 15 prill, përkujtohet ditëlindja e Leonardo da Vinçit (1452–1519), një nga figurat më të shquara të Rilindjes Evropiane dhe një ndër mendjet më të ndritura në historinë e njerëzimit.
I njohur si polimat, Leonardo da Vinçi shquhej për interesat dhe kontributin e tij në shumë fusha, përfshirë pikturën, skulpturën, arkitekturën, inxhinierinë, shkencën, muzikën, matematikën, anatominë, astronominë dhe botanikën. Ai konsiderohet një nga piktorët më të mëdhenj të të gjitha kohërave, ndërsa shpesh cilësohet edhe si përfaqësuesi më i plotë i idealit të njeriut të Rilindjes.
Veprat e tij artistike dhe studimet shkencore dëshmojnë për një vizion të avancuar për kohën, ndërsa disa prej ideve dhe skicave të tij lidhen me shpikje që do të realizoheshin shekuj më vonë. Leonardo ishte nxënës i Andrea del Verrocchio-s, ku zhvilloi aftësitë e tij artistike dhe u ndikua nga bashkëkohësit e tij, për të krijuar më pas një stil unik dhe novator.
Trashëgimia e Leonardo da Vinçit mbetet e jashtëzakonshme, duke e vendosur atë ndër figurat më të rëndësishme të historisë së artit dhe shkencës, ndërsa ndikimi i tij vazhdon të frymëzojë breza të tërë edhe sot.
Dita Botërore e Artit festohet çdo vit më 15 prill, si një mundësi për të nxitur zhvillimin e artit dhe për të theksuar rëndësinë e tij në jetën e përditshme. Kjo datë shërben si një kujtesë për njerëzit që, përtej ritmit të ngarkuar të jetës, të ndalen dhe të vërejnë bukurinë që i rrethon.
E shpallur nga Shoqata Ndërkombëtare e Artit, kjo ditë lidhet me ditëlindjen e Leonardo da Vinçit, një nga figurat më të shquara të historisë së artit dhe shkencës. Festimi i parë u mbajt në vitin 2012, me pjesëmarrjen e artistëve nga vende të ndryshme të botës përmes ekspozitave, konferencave dhe aktiviteteve muzeale.
Arti shfaqet në forma të ndryshme, si muzika, piktura, skulptura, vallëzimi, letërsia dhe kinemaja, duke u bërë një mjet i fuqishëm për shprehjen e emocioneve dhe ideve. Ai nxit kuriozitetin, krijon dialog dhe ndihmon në kuptimin e botës përmes perspektivave të ndryshme.
Dita Botërore e Artit synon gjithashtu të mbështesë artistët dhe të inkurajojë shprehjen e lirë, duke e konsideruar artin një element thelbësor për zhvillimin kulturor dhe shoqëror.
Një koncert i veçantë, i dedikuar krijimtarisë së grave kompozitore, do të mbahet më 15 prill në Sallën e Ateliesë së Pallatit të Rinisë në Prishtinë, nga ora 19:00.
Ky aktivitet artistik do të interpretohet nga artiste gra, duke sjellë në skenë një kombinim të veçantë talentesh: mezzosopranoja Fiona Shabani, flautistja Entela Demi dhe pianistja Denita Dedushaj.
Programi i koncertit do të ofrojë një rrugëtim muzikor në kohë përmes veprave të kompozitoreve të njohura ndërkombëtarisht si Cécile Chaminade, Fanny Mendelssohn, Ethel Smyth, Amy Beach dhe Sofia Gubaidulina.
Përveç repertorit botëror, koncerti do të përfshijë edhe krijimtari shqiptare, duke prezantuar veprat e kompozitoreve Pranvera Badivuku, Ina Kosturi dhe Dafina Zeqiri Nushi. Ky koncert synon të vërë në pah kontributin dhe rolin e grave në muzikën klasike, si në arenën ndërkombëtare, ashtu edhe në atë vendore.
Kulturë
Biblioteka Kombëtare do të promovojë në Belgjikë veprën “Ydriz Basha i Novosejt”
Published
23 hours agoon
April 14, 2026By
UBT News
Biblioteka Kombëtare e Kosovës “Pjetër Bogdani”, më 27 prill, do të promovojë botimin shumëvëllimësh “Ydriz Basha i Novosejt” në Ambasadën e Republikës së Kosovës në Belgjikë, në prani të komunitetit shqiptar.
Ky aktivitet synon të rrisë ndërgjegjësimin e komunitetit shqiptar dhe të publikut të gjerë për rëndësinë e ruajtjes së kujtesës historike, si dhe të promovojë veprën dhe kontributin e Ydriz Bashës – një figurë me rol të veçantë në çështjen e Kosovës dhe në procesin e ndërtimit të shtetit.
Botimi shumëvëllimësh është pjesë e kolanës së veçantë “Kujtesa e Kosovës”, e cila sjell në fokus vlera të rëndësishme të historisë dhe identitetit kombëtar.
Aksident fatal me traktor në Istog: Humb jetën një person nga Klina
Distria Krasniqi kërkon titullin e katërt të Evropës në kryeqendrën gjeorgjiane
Real Madridi kërkon përmbysjen në Mynih, Arsenali synon vulosjen e gjysmëfinales
Superliga e Kosovës: Peja dhe Golden Eagle Ylli përballen në çerekfinalen vendimtare
Vashat e Kosovës të pandalshme: Shënojnë fitoren e tretë radhazi drejt Botërorit 2027
Konfirmohet rasti i parë me linë e deleve në Kosovë: Ndalohen tregjet dhe lëvizja e bagëtive në Ferizaj e Gjilan
Kosova nikoqire e vendeve të NATO-s: Nis gara ndërkombëtare “Ushtari më i mirë 2026”
Konjufca: Fushata e dezinformimit nga Rusia dhe Serbia po tenton ta cenojë shtetësinë e Kosovës
Shoqëria civile alarmon për “kapje” të RTK-së dhe KPM-së nga pushteti
Të kërkuara
-
Lajmet2 months agoUBT nderon Familjen Jashari me Dekoratën Jetësore të Nderit
-
Lajmet3 months agoStudentët e UBT-së në vizitë studimore në Presidencën e Republikës së Kosovës
-
Lajmet2 months agoPërfundon seanca e sotme në Hagë për pengim të drejtësisë
-
Aktualitet2 months agoZPS: 437 incidente të ndalimit
