Lajmet

Ukraina i druhet mungesës së dronëve shkaku i kufizimeve të Kinës

Lëvizja e Kinës për ta kufizuar eksportin e dronëve ka ngritur shqetësimet se mund të ketë probleme me furnizime, raporton BBC-ja.

Published

on

Dronët kanë pasur ndikim të thellë në luftën në Ukrainë, ndërsa janë përdorur shumë nga të dyja palët.

Lëvizja e Kinës për ta kufizuar eksportin e dronëve ka ngritur shqetësimet se mund të ketë probleme me furnizime, raporton BBC-ja.

Shumica e dronëve të prodhuar në Kinë janë komercialë. Dhe furnizimet e reja janë jetike, pasi një numër i madh i tyre është humbur në luftë.

Por, ka indikacione për reduktim në numrin e dronëve kinezë dhe po ashtu pjesët që vihen në dispozicion për Ukrainën e Rusinë.

Sipas Institutit “Rusi”, think-tank me seli në Londër, Ukraina ka humbur rreth 10 mijë dronë brenda një muaji.

Grupet vullnetare kanë punuar duke shfrytëzuar donacionet për të ndihmuar që të mbushen depot ushtarake ukrainase.

Dronët komercialë po përdoren përkrah atyre të dizajnuara për qëllime ushtarake, si “Bajraktarët” turq nga Ukraina dhe “Shahedsat” iranianë nga Rusia.

Kufizimet e fundit të vendosura nga Qeveria e Kinës hyn në fuqi më 1 shtator. Ato vlejnë për dronë që peshojnë mbi 4 kilogramë, si dhe pajisjet e dronëve si disa kamera apo module të radiove.

Prodhuesit kinezë të pajisjeve të tilla tash duhet të aplikojnë për leje eksporti dhe të ofrojnë certifikata se ku do të eksportohen. Qeveria e Kinës , e cila ende nuk e ka dënuar pushtimin rus të Ukrainës, thotë se dronët komercialë kinezë nuk mund të përdoren për qëllime ushtarake.

Vullnetarët ukrainas dhe ushtarët thonë se kufizimet e fundit të Kinës deri më tash kanë pasur ndikim minimal në sasinë e dronëve në dispozicion.

Mirëpo, ata thonë se është prekur furnizimi me pjesë për dronë dhe po druhen se situata mund të përkeqësohet.

“Ndryshimi i vetëm tash është se po blejmë çfarëdo sasie që ka mbetur nëpër depot evropiane”, ka thënë Lyuba Shypovych, që drejton grupin “Dignitas”, një prej grupeve më të mëdha vullnetare ukrainase që furnizon ushtrinë me dronë. “Por, është e paqartë se çfarë do të bëjmë në të ardhmen”.

Ajo është veçanërisht e shqetësuar për mungesën e pjesëve, përfshirë edhe kamerat termale.

“Pasi tash ditët po shkurtohen e netët po zgjaten, definitivisht ndikon tek ushtria jonë”, ka thënë ajo.

Pjesët janë veçanërisht të rëndësishme për ata që montojnë dronët e tyre apo përmirësojnë modelet e blera.

“Ndikimi po ndihet”, ka thënë një zyrtar i regjimentit “Kastus Kalinouski”. “Por, jemi duke shikuar alternativa për t’u përkujdesur që dronët tanë të punojnë si duhet”.

Është vetëm pengesa e radhës me të cilin po përballen vullnetarët që po merren me prodhim të dronëve, si për ushtritë e Ukrainës ashtu edhe të Rusisë.

Prodhuesi më i madh në botë i dronëve komercialë, kompania kineze DJI, ka ndaluar shitjet direkte për Rusinë e Ukrainën dy muaj pas fillimit të pushtimit rus të Ukrainës në shkurt të vitit 2022. Po ashtu, u ndaloi distributorëve të saj nëpër botë që t’i shesin produktet e DJI-së te konsumatorët në Rusi apo Ukrainë.

Sipas Shypovychit, drejtuese e “Dignitas”, numri i dronëve kinezë që janë vënë në dispozicion për distributorët në Evropë ra dukshëm mes gushtit dhe shtatorit të vitit 2022.

“Nuk është e rastësishme. Shtetet evropiane janë vendet nga ku ukrainasit importojnë dronët”, ka thënë ajo.

Kontaktuar nga BBC, DJI nuk ka konfirmuar e as mohuar për ndonjë ndryshim për numrin e dronëve që janë vënë në dispozicion për distributorët në Evropë.

Asnjë nga 10 kompanitë që shesin produkte të DJI-së në Britani të Madhe nuk ka komentuar për BBC-në lidhur me këtë çështje.

Një hetim i “The New York Times” ka zbuluar se kompanitë kineze kanë zvogëluar në muajt e fundit shitjet e dronëve dhe pjesëve të dronëve për ukrainasit.

Por, nuk është prekur vetëm Ukraina.

Duke iu referuar ndalesave që hynë në fuqi më 1 shtator, gazeta ruse “Kommersant” ka thënë: “Kufizimet e vendosura nga autoritetet kineze në eksportin e dronëve kanë komplikuar seriozisht furnizimin e Rusisë dhe ka çuar në mungesë të disa pjesëve, si kamera termale”.

Në mungesë të furnizimit direkt, blerësit nga Rusia shpesh blejnë dronë kinezë nga shtetet si Kazakistani dhe sipas “Kommersant”, shteti në Azinë Qendrore ka forcuar edhe rregulloret e veta për importe të dronëve.

Për ta minimizuar ndikimin e kufizimeve kineze, vullnetarët ukrainas kanë qenë të zënë duke kërkuar alternativa në shtetet e tjera.

Anatoly Polkovnikov, që ndihmon në gjetje të dronëve, thotë se një start-up ukrainas po përgatitet të lansojë prodhimin e motorëve të dronëve.

“Nuk besoj se këto kufizime kineze do të kenë ndonjë ndikim në situatën e përgjithshme. Kam ndjesinë se në afatgjatë do të stimulojë prodhimin në Ukrainë”, tha Polkovnikov.

Lufta në Ukrainë është konflikti i parë i armatosur ku dronët janë përdorur në përmasë kaq të madhe.

Vendi

Interesim i jashtëzakonshëm për UBT International Smart Schools në Open Day – vazhdojnë regjistrimet e hershme

Published

on

By

Qindra nxënës dhe prindër nga e gjithë Kosova morën pjesë në aktivitetet Open Day të organizuara nga UBT International Smart Schools në kampusin e Lipjanit dhe në Gjimnazin TIK në Prizren, duke treguar interesim të jashtëzakonshëm për edukimin modern dhe inovativ.

Vizitorët patën mundësinë të eksplorojnë ambientet bashkëkohore të mësimit, të njihen me drejtimet arsimore dhe metodologjitë që ndërthurin teknologjinë dhe zhvillimin e aftësive praktike. Në të njëjtën kohë, u njoftua se regjistrimet e hershme tashmë janë hapur, duke i ofruar nxënësve mundësinë të sigurojnë vendin e tyre në drejtimet më inovative dhe të kërkuara.

Interesim i veçantë u shfaq edhe për metodologjinë moderne të mësimdhënies, e cila ndërthur njohuritë akademike me përdorimin e teknologjisë dhe aftësitë praktike të nevojshme për të ardhmen.

Pjesëmarrësit patën gjithashtu mundësinë të marrin informacione rreth bursave që janë përfituar përmes Testit Provues të Arritshmërisë, si dhe për mundësitë e shumta që ofron ky institucion për zhvillimin personal dhe profesional të nxënësve.

Të gjithë të interesuarit mund të aplikojnë për t’u bërë pjesë e UBT International Smart Schools, përmes platformës së aplikimit online: Linku i Aplikimit Online

Continue Reading

Vendi

Aksion kundër fajdesë në Prizren: Një i arrestuar dhe katër në kërkim për zhvatjen e mbi 1 milion eurove

Published

on

By

Policia e Kosovës, në bashkëpunim me Prokurorinë Themelore në Prizren, ka realizuar sot një operacion të gjerë policor të fokusuar në arrestimin e disa personave si të dyshuar për fajde, detyrim dhe privim të kundërligjshëm të lirisë.

Gjatë këtij aksioni, i cili përfshiu kontrolle në pesë lokacione të ndryshme në qytetin e Prizrenit, është arrestuar një person me inicialet B.K., ndërsa katër të dyshuar të tjerë (GJ.K., E.K., E.K. dhe E.R.) ndodhen ende në kërkim policor.

Sipas hetimeve të Drejtorisë për Hetimin e Krimit të Organizuar, ky grup dyshohet se ka shkaktuar një dëm fillestar prej rreth 700,000 eurosh ndaj viktimës, duke kërkuar edhe 450,000 euro të tjera në emër të kamatave të larta.

Në komunikatën zyrtarë thuhet se: “Të dyshuarit në mënyrë të vazhdueshme kanë detyruar viktimën të paguajë shuma të ndryshme parash si interes për fajde, duke përdorur forma të ndryshme të presionit dhe dhunës. Po ashtu, ata dyshohet se në raste të caktuara e kanë privuar viktimën edhe nga liria, me qëllim që ta detyrojnë të paguajë kamata të larta të fajdesë”.

Me vendim të prokurorit të shtetit, ndaj të arrestuarit është lëshuar masa e ndalimit prej 48 orësh, ndërkohë që operacioni për lokalizimin e personave të tjerë po vazhdon me intensitet të lartë.

Policia e Kosovës ka bërë të ditur se: “Aktualisht po ndërmerren veprimet e nevojshme hetimore me qëllim të arrestimit të të dyshuarit dhe zbardhjes së plotë të rrethanave të ngjarjes”.

 

Continue Reading

Botë

Qeveria gjermane refuzon kërkesën e Trump-it

Published

on

By

Qeveria gjermane ka hedhur poshtë kërkesat e Presidentit të SHBA-së për mbështetjen e aleatëve të NATO-s në sigurimin e Ngushticës së Hormuzit gjatë luftës në Lindjen e Mesme.

“Kjo luftë nuk ka të bëjë fare me NATO-n. Kjo nuk është lufta e NATO-s”, deklaroi zëdhënësi i qeverisë, Stefan Kornelius, në Berlin, raporton gazeta gjermane Bild.

Ai shtoi se aleanca është krijuar për mbrojtjen e territorit të vendeve anëtare dhe se aktualisht mungon një mandat për angazhimin e NATO-s në këtë rajon.

Në të njëjtën linjë u shpreh edhe Ministri i Jashtëm, Johann Wadephul (63, CDU). Duke pasur parasysh vazhdimin e luftës së SHBA-së dhe Izraelit kundër Iranit, Wadephul shtoi se kjo pyetje nuk shtrohet “në këtë moment”.

“Ne duam fillimisht të dëgjojmë nga Izraeli dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës se kur synojnë t’i arrijnë objektivat e tyre ushtarake në Iran”, tha Ministri i Jashtëm.

Sipas tij, vetëm pas kësaj, në një fazë tjetër, mund të definohet “një arkitekturë sigurie për të gjithë këtë rajon”.

Trump: Mund të jetë “shumë keq për të ardhmen e NATO-s”

Presidenti i SHBA-së kishte deklaruar në një intervistë për Financial Times se NATO do të përballet me një të ardhme të zymtë nëse partnerët e SHBA-së nuk ndihmojnë.

“Nëse nuk do të ketë reagim, ose nëse reagimi do të jetë negativ, mendoj se kjo do të jetë shumë keq për të ardhmen e NATO-s”, citohet të ketë thënë Trump.

I pyetur për këto kërcënime të Trump-it, zëdhënësi Kornelius u mjaftua duke thënë: “Ne i kemi marrë parasysh këto deklarata”.

Trafiku detar në Ngushticën e Hormuzit, një rrugë jetike për transportin ndërkombëtar të naftës dhe gazit të lëngshëm, praktikisht është bllokuar për shkak të luftës dhe kërcënimit të sulmeve iraniane. /Bild/

 

Continue Reading

Lajmet

REL: Bllokada në Kuvend rrezikon fatin e marrëveshjeve ndërkombëtare 121-milionëshe

Published

on

By

Kuvendi i Kosovës ka kohë deri më 31 mars që të ratifikojë marrëveshjen e kredisë mes Kosovës dhe Bankës Evropiane për Investime për projektin “Energjia Diellore Fotovoltaike” në Korporatën Energjetike të Kosovës (KEK), në vlerë prej 33 milionë eurosh.

Por, e gjithë puna e Kuvendit është e ngrirë deri në këtë datë nga Gjykata Kushtetuese, përmes masës së përkohshme të vënë pas kontestimit të dekretit të presidentes Vjosa Osmani për shpërndarjen e legjislaturës së dhjetë.

Marrëveshja për projektin që prek KEK-un, është njëra nga tetë sosh sa i ka legjislatura aktuale në sirtarët e saj.

Ndër to është janë edhe:

  •  Marrëveshja për anëtarësimin e Kosovës në Bordin e Paqes
  • Marrëveshja për qasje në arsimin e lartë dhe pranim për studime në Ballkanin Perëndimor
  • Dy amendamente të marrëveshjes financiare mes Kosovës dhe Bashkimit Evropian për Programin IPA
  • Dy marrëveshje për kredi me Bankën Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim (BERZH): njëra për projektin e efiçencës së energjisë në ndërtesa publike dhe për impiante për trajtimin e ujërave të zeza në Podujevë dhe
  • Marrëveshja për kredi me Fondin Saudit për Zhvillim për projektin e rrugës Prishtinë-Mitrovicë.

Vlera e katër prej këtyre marrëveshjeve, duke përfshirë edhe atë me Bankën Evropiane për Investime, shkon në 121 milionë euro.

Zëdhënësi i Qeverisë së Kosovës, Arlind Manxhuka, i ka thënë Radios Evropa e Lirë se afatet për miratimin e këtyre marrëveshjeve janë të ngushta dhe “kërkojnë procedim të shpejtë nga ana e Kuvendit”.

Nga Banka Evropiane e Investimeve thanë se ratifikimi i marrëveshjes “është i nevojshëm për ofrimin e financimit të propozuar”.

“Ratifikimi i marrëveshjes do t’i mundësonte Kosovës të ecë përpara me ndërtimin e njërit prej centraleve të saj më të mëdha fotovoltaike diellore, me një kapacitet deri në 100 megavatë. Projekti pritet të forcojë sigurinë energjetike të vendit duke rritur pjesën e energjisë së rinovueshme të prodhuar në vend dhe duke zvogëluar varësinë nga gjenerimi me bazë qymyri. Ai gjithashtu do të mbështeste qëllimet më të gjera të tranzicionit të gjelbër të Kosovës, pasi centrali pritet të gjenerojë rreth 169 gigavatë energji elektrike në vit dhe do t’i ulte ndjeshëm emetimet e dyoksidit të karbonit sapo të vihet në funksion”.

Vlera e marrëveshjeve

Njohës të punës së Kuvendit konsiderojnë se marrëveshjet kanë ndikim të drejtpërdrejtë në përmirësimin e cilësisë së jetës së qytetarëve dhe në forcimin e pozitës ndërkombëtare të Kosovës.

“Në thelb, ratifikimi i këtyre marrëveshjeve nënkupton përshpejtim të investimeve publike, rritje të stabilitetit institucional dhe përfitime konkrete afatmesme dhe afatgjata për qytetarët”, tha për Radion Evropa e Lirë, Melos Kolshi, hulumtues në Institutin e Kosovës për Drejtësi (IKD).

Por, sipas hulumtueses së Institutit Demokratik të Kosovës (KDI), Violeta Haxholli, situata aktuale “krijon një pasiguri institucionale”.

“Meqenëse marrëveshjet ndërkombëtare duhet të ratifikohen nga Kuvendi me shumicë të kualifikuar prej dy të tretave, çdo bllokim në funksionimin e tij e shtyn automatikisht edhe procesin e ratifikimit. Kjo do të thotë se, derisa të ketë një qartësi për funksionimin e plotë të legjislativit, është e vështirë të parashikohet se kur mund të procedohen këto marrëveshje për miratim”, tha ajo.

Nga Lëvizja Vetëvendosje, parti në pushtet, thanë se këto marrëveshje kanë planifikuar t’i miratojnë të premten e 6 marsit, një ditë pas dështimit për ta zgjedhur presidentin e ri. Seanca nuk u mbajt pasi Osmani nxori në mëngjesin e asaj dite dekretin për shpërndarje të Kuvendit.

Shefja e Grupit Parlamentar të Lëvizjes Vetëvendosje, Arbërie Nagavci, i tha Radios Evropa e Lirë se këto katër marrëveshje “kanë rëndësi të veçantë për zhvillimin ekonomik, përmirësimin e infrastrukturës, mbrojtjen e mjedisit dhe rritjen e efiçiencës energjetike në vend”.

“Prandaj, miratimi i tyre sa më i shpejtë është në interes të drejtpërdrejtë të qytetarëve dhe të zhvillimit të qëndrueshëm të Kosovës. Në rrethana të tilla, është e rëndësishme që këto projekte strategjike të mos mbeten peng i zhvillimeve politike, por të avancohen sa më parë për të sjellë përfitime konkrete për vendin dhe qytetarët”.

Pasojat e mosratifikimit të marrëveshjeve

Violeta Haxholli thotë se mosratifikimi i marrëveshjeve ndërkombëtare ndikon në vonesat për zbatimin e projekteve dhe në imazhin e shtetit në arenën ndërkombëtare.

“Edhe pse partnerët ndërkombëtarë zakonisht i kuptojnë situatat e brendshme politike, vazhdimi i bllokadave institucionale mund të ndikojë në ritmin e bashkëpunimit dhe në besimin për zbatimin e projekteve të përbashkëta”, tha ajo.

Kolshi sheh pasoja të shumëfishta, edhe brenda edhe jashtë Kosovës.

“Në një kontekst global të ndryshimeve gjeopolitike dhe rikonfigurimit të prioriteteve të politikës së jashtme të aktorëve të mëdhenj ndërkombëtarë, përfshirë edhe administratën amerikane, është jetike që Kosova të dëshmojë seriozitet institucional dhe kapacitet vendimmarrës për t’i ruajtur dhe forcuar partneritetet strategjike”.

Radio Evropa e Lirë i ka pyetur edhe institucionet tjera që i sponsorojnë këto marrëveshje – BE-në, BERZH-in dhe Fondin Saudit për Zhvillim – se me çfarë pasojash eventuale mund të përballet Kosova nga pamundësia për t’i ratifikuar dokumentet, por nuk ka marrë ndonjë përgjigje.

Domosdoshmëria e konsensusit politik

Duke marrë parasysh faktin që për miratim të marrëveshjeve ndërkombëtare nevojiten dy të tretat e votave të të gjithë deputetëve të Kuvendit të Kosovës, konsensusi politik është kyç.

Hulumtuesja e KDI-së, Haxholli, përmend se është shumë e rëndësishme që marrëveshjet të trajtohen “përtej interesave të momentumit politik”.

“Në shumicën e rasteve, këto marrëveshje lidhen me zhvillimin e vendit, bashkëpunimin ndërkombëtar dhe përmirësimin e shërbimeve për qytetarët. Prandaj, është e rëndësishme që debati politik të fokusohet në përmbajtjen dhe përfitimet e tyre, duke siguruar që procesi i ratifikimit të zhvillohet në mënyrë transparente dhe në kohë”, theksoi ajo.

E, Kolshi nga IKD-ja thotë se Kuvendi tashmë është përballur me vonesa “të konsiderueshme”.

“Përgjegjësi e veçantë bie edhe mbi Qeverinë aktuale, e cila përveç rolit negociues në marrëveshje ndërkombëtare, duhet të tregojë lidership politik dhe kapacitet për të ndërtuar konsensus institucional dhe stabilitet me Kuvendin dhe aktorët e tjerë politikë”.

Kjo nuk është hera e parë që Kosova rrezikon t’i humbë fondet nga marrëveshjet ndërkombëtare, për shkak të problemeve të brendshme.

Legjislatura aktuale mezi i arriti afatet e nevojshme për të përfituar nga marrëveshjet me Bankën Botërore dhe atë me BE-në në kuadër të Planit të RritjesShuma e tri marrëveshjeve në total prek vlerën e rreth 1 miliard eurove. /REL/

 

Continue Reading

Të kërkuara