Një helikopter rus i tipit Mi-8 ka bërë një ulje të detyruar pranë një rruge të frekuentuar në ishullin Sahalin, teksa po transportonte gazetarë dhe punonjës të komisionit zgjedhor.

Sipas raportimeve, helikopteri devijoi nga trajektorja gjatë afrimit drejt një piste ajrore dhe papritur filloi të humbiste lartësi. Mjeti përfundoi në një kanal anësor të rrugës dhe u përmbys në njërën anë.

Helikopteri po kthehej nga Kepi Patience, ku po zhvillohej votimi i hershëm për zgjedhjet e Dumës Shtetërore të Rusisë.

Deri më tani nuk janë bërë të ditura detaje të plota për shkaqet e incidentit, ndërsa nuk ka informacion të konfirmuar për persona të lënduar.

Autoritetet pritet të hetojnë rrethanat e incidentit për të përcaktuar se çfarë shkaktoi humbjen e lartësisë dhe uljen e detyruar të helikopterit.

D.L

Opinion -Al Jazeer

Përmbajtja e Damaskut mund të nxisë më tej cenimin izraelit dhe të humbasë besimin e publikut sirian.

Javën e kaluar, Izraeli sulmoi sërish territorin sirian. Forcat izraelite bombarduan një kodër afër Beit Jinn-it në zonën rurale perëndimore të Damaskut, ndërsa ushtarët bastisën një fshat në provincën e Quneitras.

Sulmet erdhën vetëm pak ditë pasi aeroplanët luftarakë izraelitë goditën bazën ushtarake Abu al-Duhur në veri të Sirisë, duke shkaktuar dëme të mëdha. Izraeli tha se goditja kishte për qëllim parandalimin e një dislokimi të mundshëm ushtarak turk atje, edhe pse si Damasku ashtu edhe Ankara i hodhën poshtë këto pretendime. Sulmet izraelite kanë vazhduar përkundër përpjekjeve të Sirisë për ç’tensionim përmes diplomacisë dhe kritikave nga Uashingtoni për sulmin në Abu al-Duhur.

Duke iu shmangur përplasjes, qeveria e Ahmed al-Sharaa vazhdon të insistojë që Izraeli të tërhiqet nga territori sirian që ka pushtuar dhe që Damasku duhet të mbetet i lirë të rindërtojë forcat e tij të armatosura e të bashkëpunojë me partnerët që zgjedh vetë.

E gjithë kjo shpërfaq më shumë sesa thjesht dobësinë ushtarake të Sirisë. Kjo sugjeron se udhëheqja e re siriane beson se sovraniteti mund të rikthehet duke rindërtuar fillimisht kapacitetet e shtetit. Kjo strategji, megjithatë, bart rreziqe potenciale: Izraeli mund të vazhdojë të cenojë sovranitetin sirian duke shfrytëzuar përmbajtjen e Sirisë; si dhe qeveria siriane mund të fillojë përfundimisht të humbasë besimin e sirianëve dhe të publikut më të gjerë arab, mes të cilëve Izraeli shihet në mënyrë dërrmuese si kërcënim.

Dobësia e Sirisë është reale. Në fund të vitit 2024, pas rënies së ushtrisë së ish-presidentit Bashar al-Assad, Izraeli goditi asete strategjike ushtarake në të gjithë vendin. Qeverisë së re iu desh më pas të fillonte ngritjen e një arkitekture të sigurisë kombëtare nga institucionet jofunksionale dhe një mozaik grupesh të armatosura.

Për momentin, një përgjigje ushtarake siriane e aftë për të ndryshuar sjelljen e Izraelit është e vështirë të imagjinohet.

Në vend të kësaj, al-Sharaa ka vendosur rimëkëmbjen ekonomike dhe legjitimitetin ndërkombëtar në krye të prioriteteve të tij. Qeveria e tij është përqendruar në rindërtimin e institucioneve shtetërore, ristrukturimin e sektorit të sigurisë, rikthimin e furnizimit me energji, përmirësimin e marrëdhënieve me jashtë dhe rilidhjen e Sirisë me ekonominë ndërkombëtare. Por rindërtimi i Sirisë është një sfidë e jashtëzakonshme.

Banka Botërore vlerëson se rindërtimi i aseteve fizike të dëmtuara të Sirisë do të kushtojë rreth 216 miliardë dollarë. Një shtet që përballet me nevojë të tillë nuk mund ta rikthejë autoritetin e tij vetëm përmes institucioneve ushtarake. Ai ka nevojë për të ardhura, energji elektrike, administratë funksionale, qasje bankare, investime dhe marrëdhënie të jashtme.

Al-Sharaa ka arritur progres të ndjeshëm në frontin ndërkombëtar. Uashingtoni shpërbëu programin e gjerë të sanksioneve ndaj Sirisë në vitin 2025, ndërsa Bashkimi Evropian hoqi sanksionet e tij ekonomike, edhe pse masat e targetuara dhe ato që lidhen me sigurinë mbeten në fuqi. Më 24 gusht, Uashingtoni gjithashtu hoqi Sirinë nga lista e Shteteve Sponsore të Terrorizmit, duke eliminuar një tjetër pengesë kryesore për normalizimin financiar dhe investimet.

Për Damaskun, këto hapa zgjerojnë burimet me të cilat shteti mund të qeverisë; ato nuk janë thjesht një përfitim ekonomik nga shmangia e luftës.

Kjo e bën gjithashtu kontestin me Izraelin më me peshë. Strategjia e rindërtimit të Sirisë tashmë varet shumë pikërisht nga qasja ndërkombëtare që viteve të izolimit uua kishte mohuar. Një përshkallëzim i madh ushtarak me Izraelin mund të dëmtonte besimin e investitorëve, të komplikonte riintegruarjen e Sirisë në sistemin bankar ndërkombëtar dhe të dobësonte mbështetjen diplomatike nga e cila varet rimëkëmbja e saj.

Kjo gjithashtu mund ta ekspozonte Damaskun ndaj një presioni të ri politik nga Uashingtoni dhe BE-ja, edhe nëse kjo nuk do të përkthehej automatikisht në rivendosjen e sanksioneve të gjera.

Dilema prandaj po bëhet më e mprehtë: Përmbajtja e ndihmon Damaskun të ruajë mjedisin ndërkombëtar që i nevojitet për të rindërtuar shtetin, por gjithashtu i jep hapësirë Izraelit të kufizojë pikërisht ato kapacitete ushtarake dhe strategjike që Siria po përpiqet të rindërtojë.

Izraeli ka shqetësime sigurie rreth qeverisë së re siriane, udhëheqja e së cilës doli nga një lëvizje e armatosur islamike, dhe është gjithnjë e më i alarmuar nga marrëdhënia ushtarake e Turqisë me Damaskun. Por kërkesat izraelite janë shtrirë përtej parandalimit të forcave armiqësore që t’i afrohen kufirit të saj.

Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu ka kërkuar çmilitarizimin e provincave Quneitra, Deraa dhe Suwayda të Sirisë. Qeveria e tij po ashtu kundërshtoi dislokimin e forcave që i përkasin ushtrisë së re të Sirisë në jug të Damaskut dhe ka kërkuar të kufizojë fushëveprimin e bashkëpunimit ushtarak të Damaskut me Turqinë.

Izraeli qartazi dëshiron të kufizojë rindërtimin e kapaciteteve ushtarake të Sirisë. Ai e sheh këtë ndërhyrje përmes prizmit të sigurisë parandaluese. Damasku e sheh të njëjtën çështje përmes prizmit të sovranitetit: Një shtet që nuk mund të vendosë se ku do të dislocohet ushtria e tij apo me kë stërvitet, nuk e ka rikthyer plotësisht autonominë strategjike.

Ky është një nga rreziqet qendrore të strategjisë së al-Sharaa-s. Siria po i shmanget një përplasjeje të pafitueshme pjesërisht për të rindërtuar kapacitetet e pushtetit shtetëror, ndërkohë që po këto kapacitete po bëhen gjithnjë e më shumë objekt i presionit izraelit.

Përmbajtja ka kufijtë e vet. Siria ka mbështetjen e shteteve të tjera arabe, ndërsa Shtetet e Bashkuara dhe BE-ja kanë mbështetur rindërtimin e një shteti funksional sirian si pjesë e qasjes së tyre ndaj stabilitetit rajonal. Damasku ka shprehur gjithashtu në mënyrë të përsëritur interesin për arritjen e një marrëveshjeje sigurie me Izraelin.

E megjithatë, asnjë nga këto nuk e ka ndalur aksionin ushtarak izraelit.

Rreziku tjetër ka të bëjë me opinionin publik sirian. Të dukurit pafundësisht i paaftë për t’iu përgjigjur sulmeve izraelite mund të dëmtojë përfundimisht pozitën publike të al-Sharaa-s dhe legjitimitetin e qeverisë së tij.

Një sondazh i madh nga Arab Center Washington DC i realizuar në vitin 2025 zbuloi se 74 për qind e sirianëve kundërshtonin njohjen e Izraelit, 70 për qind refuzonin një marrëveshje që nuk përfshinte kthimin e Lartësive Golan, dhe 88 për qind besonin se Izraeli kërcënonte sigurinë dhe stabilitetin e Sirisë. Në të njëjtën kohë, 61 për qind thanë se politika e jashtme e qeverisë aktuale pasqyronte pikëpamjet e popullit sirian.

Gjetjet janë të rëndësishme pikërisht sepse e ndërlikojnë tablonë. Sondazhi i paraprin përplasjeve të fundit dhe nuk na tregon nëse sirianët favorizojnë hakmarrjen ushtarake. Ai vendos linja të kuqe politike, jo një kërkesë publike për luftë.

Sondazhet e tjera më të gjera arabe tregojnë në të njëjtin drejtim. Në të gjitha vendet e anketuara në Indeksin e Opinionit Arab të vitit 2025, kundërshtimi ndaj njohjes së Izraelit mbeti dërrmues.

Thënë kjo, Siria nën sundimin e Assad-ëve përgjithësisht i shmangej gjithashtu përplasjes me Izraelin, ndërsa ruante një reputacion për përkatësinë në kampin rajonal të “rezistencës”. Modeli i vjetër kombinonte shmangien e luftës direkte me aleancat dhe rrjetet e armatosura që i jepnin Damaskut ndikim rajonal.

Qeveria e al-Sharaa-s duket se po bën një bast tjetër, duke u përqendruar në konsolidimin e institucioneve, rimëkëmbjen ekonomike, qasjen ndërkombëtare dhe ushtrinë kombëtare të rindërtuar.

Kjo nuk zëvendëson sovranitetin territorial. Është një përpjekje për të rindërtuar mjetet për ushtrimin e tij.

Basti do të bëhet më i vështirë për t’u mbrojtur, si brenda ashtu edhe jashtë vendit, nëse kapaciteti i rikthyer shtetëror nuk i jep përfundimisht Sirisë kontroll më të madh mbi territorin e saj, zgjedhjet e saj të sigurisë dhe marrëdhëniet e saj të jashtme.

Pikëpamjet e shprehura në këtë artikull janë të autorit dhe nuk pasqyrojnë domosdoshmërisht qëndrimin redaktues të Al Jazeera-s.

Ehab Badwi

Ehab Badwi është politolog dhe hulumtues në Qeverisje dhe Politika në Gjermani, me përvojë të gjerë profesionale në politikat publike ndërkombëtare dhe menaxhimin strategjik.

Kaja Kallas, shefja e politikës së jashtme të Bashkimit Evropian, e cilësoi përpjekjen e Rusisë për të kryer një sulm me dron në aeroportin e Lajpcigut muajin e kaluar si një incident që “kishte të gjitha shenjat dalluese të terrorizmit të sponsorizuar nga shteti”. Deklarata e saj vjen përpara drejtimit të bisedimeve mbi përgjigjen politike të BE-së.

Ministrat e Jashtëm të vendeve anëtare do të mblidhen sot në Wicklow të Irlandës, në një takim të kryesuar nga Kallas. Në qendër të diskutimeve do të jetë pyetja se “çfarë mund të bëjmë më shumë”, pasi Gjermania e ka akuzuar zyrtarisht Rusinë për incidentin.

Sipas Kallas, ngjarja duhet të shërbejë si një sinjal alarmi për shtetet që kanë vonuar vendosjen e sanksioneve të reja ndaj Moskës. “Nëse duam t’i japim fund kësaj lufte, të gjithë duhet të përqendrojmë përpjekjet tona, ta çojmë atë në një nivel të ri”, u shpreh ajo.

Ndërkohë, Bashkimi Evropian dhe Franca kanë thirrur zyrtarë të lartë rusë për të diskutuar sulmin.

Takimi do të trajtojë edhe mënyrat se si BE-ja mund të rrisë mbështetjen për Ukrainën, në një kohë kur, sipas Kallas, “Rusia po përshkallëzon situatën dhe po vret civilët dhe po shkakton sa më shumë dëm që mundet”.

Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, do të zhvillojë sot një takim të veçantë me Mark Rutte të NATO-s. Edhe në këtë bisedë, incidenti i Lajpcigut dhe situata në Ukrainë pritet të jenë ndër temat kryesore.

Teherani ka ndërmarrë sulme me raketa dhe dronë kundër objektivave të SHBA-së në Jordani, Kuvajt, Irak dhe Bahrein, pasi forcat amerikane rifilluan goditjet ajrore kundër Iranit të martën.

Gjysmëhëna e Kuqe Iraniane njoftoi se pesë persona, përfshirë një fëmijë, mbetën të vdekur dhe më shumë se 50 të tjerë u plagosën kur fragmentet e një rakete amerikane goditën një shtëpi ku po mbahej një ceremoni dasme në Sirik, në jug të Iranit.

Ushtria e SHBA-së deklaroi se është në dijeni të këtyre raportimeve, por theksoi se kurrë nuk ka pasur në shënjestër civilët.

Komanda Qendrore e SHBA-së (Centcom) sqaroi se goditjet amerikane ndaj Iranit erdhën pas “përpjekjeve të fundit për sulme” nga Korpusi i Gardës së Revolucionit Islamik të Iranit (IRGC) kundër anijeve tregtare në Strakun e Hormuzit dhe forcave amerikane në rajon.

Garda Revolucionare e Iranit u shpreh se SHBA-ja “do t’i mesoj” këto goditje. Sipas agjencisë gjysmë-zyrtare iraniane të lajmeve Tasnim, deri në orët e para të së mërkurës, IRGC lëshoi një breshëri raketash balistike ndaj një baze të Marinsave amerikanë në Akaba të Jordanisë, si hakmarrje për sulmin në Sirik.

Forcat e Armatosura të Jordanisë njoftuan se kishin kapur 13 raketa balistike, 10 prej të cilave u shkatërruan në ajër, ndërsa tre ranë në zona të thella e të izoluara. Nga ky sulm nuk u raportua për të vdekur apo të plagosur.

Veçmas, ushtria e Kuvajtit deklaroi se mbrojtja e saj ajrore iu përgjigj sulmeve me raketa iraniane në orët e para të së mërkurës. Ndërkohë, sipas medias shtetërore iraniane, disa shpërthime u raportuan edhe në Bahrein.

Agjencia e lajmeve Irna raportoi gjithashtu se IRGC kishte goditur bazat amerikane në rajonin autonom të Kurdistanit në Irak, duke shkatërruar një qendër mirëmbajtjeje, depo dhe pajisje ushtarake.

Pas një pauze pothuajse njëmujore, SHBA-ja rifilloi sulmet ndaj Iranit në fillim të kësaj jave, kur njoftoi se kishte goditur dy lëshues raketash që përdoreshin për vendosjen e minave në Strakun e Hormuzit. Teherani u hakmor duke lëshuar raketa ndaj bazave ajrore në Jordani dhe një dron drejt Emirateve të Bashkuara Arabe.

Centcom njoftoi se sulmet e fundit kundër objektivave të IRGC-së kishin nisur në orën 12:00 ET (16:00 GMT) dhe kishin përfunduar deri në orët e para të së mërkurës.

Media shtetërore iraniane raportoi se projektilët kishin goditur zonat e Chabahar dhe Konarak si dhe një aeroport në Jiroft, ndërsa shpërthime u dëgjuan edhe në ishullin Qeshm dhe në Bandar Abbas.

Media shtetërore iraniane dhe Gjysmëhëna e Kuqe Iraniane raportuan se objektet civile në bregdetin jugor të Iranit u bombarduan, ku mes të vrarëve në ceremoninë e dasmës në rrethin e Sirikut, i cili shtrihet në Strakun e Hormuzit, ishte edhe një fëmijë.

Kapiteni i Flotës Detare të SHBA-së, Tim Hawkins, duke folur në emër të Centcom, tha për BBC-në se ushtria amerikane është në dijeni të raportimeve nga media shtetërore iraniane për sulmin në Sirik.

/BBC/