Pilotët e avionëve F-16 të Ukrainës janë mbështetur shumë te variantet e raketave AIM-9, të njohura si “Limas” dhe “Mikes”, të cilat janë prodhuar në vitet 1970 dhe 1980, thanë burimet e Reuters.

Edhe pse dekada të vjetra, ato raketa i kanë ofruar Ukrainës një mënyrë relativisht të lirë për të asgjësuar dronët dhe raketat ruse të lundrimit (cruise), thanë të tre personat, sic raporton Reuters.

Mungesa u plotësua në dhjetor, kur Ukraina mori raketa ajër-ajër AIM-9 nga partnerët, thanë të tre burimet, pak para një sulmi të madh rus. Ata refuzuan të përmendnin emrin e shtetit ose shteteve pas dërgesës, duke cituar nevojën për fshehtësi.

Reuters nuk mundi të përcaktonte ndikimin e mungesës së përkohshme të raketave. Burimi i parë tha se kjo nuk kishte lidhje me sulmet më të mëdha ruse të dimrit.

Një burim i katërt, i cili gjithashtu kërkoi të mbetet anonim, tha se anëtarët e NATO-s, Gjermania dhe Kanadaja, kishin furnizuar raketa Sidewinder muajt e fundit dhe konfirmoi se kishte pasur një “rënie të lehtë” të furnizimeve më parë, ndonëse nuk pranoi të tregonte arsyen.

Ministria e Mbrojtjes e Gjermanisë refuzoi të komentonte mbi dërgesat specifike apo armët për arsye sigurie. Gjermania ka qenë një nga mbështetësit më të mëdhenj ushtarakë dhe financiarë të Ukrainës që nga viti 2022.

Departamenti i Mbrojtjes Kombëtare i Kanadasë i tha Reuters-it se ishte në proces të dhurimit të raketave AIM-9M-8 nga rezervat e Forcave të Armatosura Kanadeze. “Ky donacion i ri do të plotësojë donacionin e kaluar prej qindra raketash kanadeze AIM dhe komponentëve përkatës që po përdoren nga Ukraina për mbrojtjen e saj ajrore.”

Trump prezantoi një sistem për furnizimin me armë amerikane për Ukrainën, duke zëvendësuar ndihmën e drejtpërdrejtë ushtarake të dërguar nën paraardhësin e tij Joe Biden.

Sipas të ashtuquajturit mekanizëm PURL (Lista e Kërkesave të Prioritizuara të Ukrainës), Shtetet e Bashkuara u shesin armë aleatëve të NATO-s për t’ia dorëzuar më pas Ukrainës.

I pyetur për të komentuar, një zyrtar i NATO-s tha se PURL po siguronte materiale jetike amerikane dhe, që nga vera, kishte furnizuar rreth 75% të të gjitha raketave për bateritë e mbrojtjes ajrore Patriot të Ukrainës dhe 90% të municioneve për sistemet e tjera të mbrojtjes ajrore.

FUSHATA AJRORE MË E ASHPËR E DIMRIT NGA RUSIA

Megjithatë, Ukraina ende përballet me sfidën për të siguruar mjaftueshëm raketa për rrjetin e saj të gjerë të mbrojtjes ajrore.

Rusia lëshon disa qindra dronë sulmi dhe raketa gjatë sulmeve të saj të mëdha, dhe Ukraina përpiqet t’i rrëzojë ato me zjarr nga kamionët, bllokim elektronik, dronë interceptues, si dhe raketa ajër-ajër dhe tokë-ajër.

Presidenti Volodymyr Zelenskiy lëshoi një thirrje urgjente për mungesën e municioneve në janar, veçanërisht për sistemin Patriot të prodhimit amerikan, mbi të cilin Ukraina mbështetet për të rrëzuar raketat balistike ruse Iskander.

Avionët F-16, të cilët u furnizuan nga partnerët evropianë të Kievit në vitin 2024, janë pjesë e komponentit ajror të rrjetit të mbrojtjes ajrore të Ukrainës, së bashku me helikopterët dhe avionët e tjerë luftarakë.

Avionët F-16 kanë interceptuar 2,000 dronë dhe raketa gjatë fluturimeve në rol mbrojtës ajror, tha burimi i dytë.

Ukraina dhe partnerët e saj nuk kanë zbuluar se sa F-16 po luftojnë në Ukrainë. Burimi i dytë tha se numri ishte në “dhjetëra”, por refuzoi të jepte detaje të mëtejshme.

Avionët F-16 mund të mbajnë raketa AIM-9, ose raketa më të sofistikuara AIM-120. Ato prodhohen nga Raytheon, një njësi e grupit amerikan të mbrojtjes RTX Corp (RTX.N).

Kur u pyet për komente mbi mungesat, RTX e referoi Reuters-in te qeveria amerikane.

Çdo raketë AIM-120 kushton mbi një milion dollarë, thanë dy nga tre burimet, që do të thotë se ato zakonisht nuk përdoren në masë për të luftuar dronët sulmues rusë të prodhuar me kosto të ulët.

Ato raketa përdoren gjithashtu në sistemet tokë-ajër NASAMS të prodhimit norvegjez në Ukrainë, që do të thotë se gjatë krizës së furnizimit operacionet e tyre u kufizuan, tha burimi i fundit nga të tre.

Ky person tha gjithashtu se kishte pasur një mungesë të raketave RIM-7 të prodhimit amerikan, të cilat Ukraina i ka përdorur në sistemet e modifikuara të mbrojtjes ajrore të epokës sovjetike që nga pushtimi i vitit 2022.

Ministria norvegjeze e mbrojtjes tha se qeveria kishte dorëzuar një “numër të konsiderueshëm” interceptuesish për NASAMS në fillim të këtij dimri… “në mënyrë që sistemi NASAMS të vazhdojë të mbrojë qytetarët ukrainas nga sulmet vdekjeprurëse ajrore.”

/Reuters/

Një fluturim “charter” i qeverisë amerikane po transportonte amerikanë drejt Shteteve të Bashkuara nga Lindja e Mesme, ndërsa fluturime shtesë po organizoheshin për lokacione të tjera në mbarë rajonin, deklaroi Departamenti i Shtetit të SHBA-së të mërkurën.

Agjencia nuk dha detaje mbi numrin e pasagjerëve në bord, shtetet nga të cilat po largoheshin, apo oraret e nisjes dhe mbërritjes së fluturimit.

Që nga 28 shkurti, kur forcat amerikane dhe izraelite nisën sulmet fillestare mbi Iran, më shumë se 17,500 amerikanë janë kthyer të sigurt në SHBA nga Lindja e Mesme, përfshirë rreth 8,500 vetëm gjatë ditës së martë, njoftoi Departamenti i Shtetit.

Shumë qytetarë të tjerë amerikanë janë larguar nga Lindja e Mesme drejt vendeve të tjera në Evropë dhe Azi që nga fillimi i konfliktit, bëri të ditur departamenti.

Të hënën, Departamenti i Shtetit u bëri thirrje amerikanëve në 14 vende të Lindjes së Mesme që të largohen menjëherë nga rajoni duke përdorur “transportin komercial të disponueshëm”. Megjithatë, shumë qytetarë amerikanë po përballen me vështirësi për shkak të ndërprerjeve globale të udhëtimeve ajrore të shkaktuara nga lufta.

Kjo situatë nxiti kritika të ashpra nga disa ligjvënës amerikanë, të cilët akuzuan Departamentin e Shtetit për planifikim të pamjaftueshëm dhe paralajmërime të vonuara.

Departamenti u përgjigj duke thënë se po “lehtësonte fluturimet charter” nga Emiratet e Bashkuara Arabe, Arabia Saudite dhe Jordania për qytetarët amerikanë që kanë nevojë për një ndihmë të tillë. /Reuters/

Një sulm me dronë iranianë ka shënjestruar sot eksklavën e Nahçivanit në Azerbajxhan, duke goditur terminalin e aeroportit dhe zonën pranë një shkolle në fshatin Shekarabad. Nga ky sulm raportohet për dy civilë të plagosur dhe dëme materiale.

Ministria e Jashtme e Azerbajxhanit e dënoi ashpër sulmin dhe kërkoi shpjegime të menjëhershme nga Teherani, duke paralajmëruar se rezervon të drejtën për t’u përgjigjur. Për këtë incident është thirrur zyrtarisht ambasadori iranian në Baku.

Ky tension lidhet me kundërshtimin e kamotshëm të Iranit ndaj korridorit tranzit që lidh Azerbajxhanin me Nahçivanin, i cili mbështetet nga SHBA-ja. Irani druhet se kjo rrugë do ta shkëpusë atë nga Armenia dhe do të sjellë forca të huaja armiqësore pranë kufijve të tij./AlJazeera/

Ministria e Mbrojtjes e Turqisë kishte deklaruar se një raketë balistike e lëshuar nga Irani drejt hapësirës ajrore turke u shkatërrua nga sistemet e mbrojtjes ajrore dhe raketore të NATO-s mbi Mesdheun Lindor.

Forcat e Armatosura të Iranit kanë mohuar lëshimin e ndonjë rakete drejt territorit turk, duke këmbëngulur se Irani respekton sovranitetin e Turqisë, thuhet në një deklaratë të përcjellë nga mediat shtetërore.

Deklarata iraniane e të enjtes vjen pasi Ministria e Mbrojtjes Kombëtare e Turqisë tha të mërkurën se një raketë balistike e lëshuar nga Irani drejt hapësirës ajrore turke, pasi kaloi përmes Sirisë dhe Irakut, u shkatërrua nga sistemet e mbrojtjes ajrore të NATO-s mbi Mesdheun Lindor. Nuk ishte e qartë se cili ishte synimi i saktë i raketës.

“Një mjet balistik i lëshuar nga Irani, i cili u diktua duke kaluar nëpër hapësirën ajrore irakiane dhe siriane me drejtim drejt hapësirës ajrore turke, u godit në kohë nga asetet e mbrojtjes ajrore dhe raketore të NATO-s të stacionuara në Mesdheun Lindor dhe u bë jofunksional,” tha ministria në një deklaratë të mërkurën.

Aty thuhej se nuk pati viktima apo të lënduar, duke shtuar se Ankara rezervon të drejtën për t’iu përgjigjur çdo veprimi armiqësor kundër saj, ndërsa paralajmëroi palët që të abstenojnë nga përshkallëzimi i konfliktit.

Në një adresim mbrëmjen e kaluar drejtuar kombit, Presidenti i Turqisë, Recep Tayyip Erdogan, tha se vendi po “merr të gjitha masat e nevojshme” në konsultim me aleatët e tij të NATO-s dhe po lëshon “paralajmërime në termat më të qartë për të parandaluar përsëritjen e incidenteve të ngjashme”.

“Nëse ne, si komb, duam të jetojmë në paqe dhe qetësi… duhet të rrisim vazhdimisht aftësitë tona parandaluese. Në këto kohë të vështira… nuk po i lemë absolutisht asgjë rastësisë sa i përket sigurisë së kufijve dhe hapësirës sonë ajrore,” tha ai.

Ministri i Jashtëm turk, Hakan Fidan, të mërkurën i përcolli homologut të tij iranian protestën e Ankarasë përmes një telefonate, raportoi agjencia e lajmeve Reuters.

NATO dënoi shënjestrimin e Turqisë nga Irani, tha zëdhënësja Allison Hart, duke shtuar se organizata “qëndron e palëkundur pranë të gjithë aleatëve, përfshirë Turqinë”.

“Qëndrimi ynë parandalues dhe mbrojtës mbetet i fortë në të gjitha domenet, përfshirë mbrojtjen ajrore dhe raketore,” tha Hart.

Sekretari i Mbrojtjes i Shteteve të Bashkuara, Pete Hegseth, tha se “nuk ka asnjë shenjë” që shkatërrimi i raketës balistike do të aktivizonte Nenin 5 të NATO-s, i cili përcakton se një sulm ndaj një anëtari të NATO-s është sulm ndaj të gjithë anëtarëve.

Baza ajrore Incirlik në Turqi përdoret nga forcat ushtarake të huaja, kryesisht nga SHBA-ja dhe aleatët e tjerë të NATO-s. Baza është nën kontrollin e forcave ajrore turke, por operon si një bazë e përbashkët turko-amerikane.

Incirlik ishte një lokacion kritik logjistik dhe i mbështetjes ajrore për operacionet e udhëhequra nga SHBA në Irak gjatë Luftës së Gjirit në vitin 1991, dhe më vonë si një qendër ngarkesash për operacionet në Irak dhe Afganistan.

Turqia ia mohoi SHBA-së lejen për ta përdorur atë gjatë pushtimit të Irakut në vitin 2003, por ajo u përdor gjerësisht për sulmet kundër ISIL (ISIS) që nga viti 2014. /AlJazeera/