Botë

Trump merr detyrën më 20 janar, çfarë pritet të ndryshojë në botë

Published

on

Më 20 janar 2025, Donald Trump do të marrë përsëri drejtimin e Shteteve të Bashkuara pas një periudhe katërvjeçare të administratës Biden, një ndërrim që pritet të sjellë ndryshime të mëdha në politikën amerikane dhe atë globale. Në vend të parashikimeve të sakta për zhvillimet e ardhshme, është më e dobishme të shqyrtojmë disa çështje kryesore që pritet të jenë në fokus.

Prioritetet e presidentit të ri

Trump do të nisë mandatin e tij me një avantazh të rëndësishëm: Partia Republikane kontrollon Kongresin dhe Senatin, një situatë që i ofron mundësinë të çojë përpara një agjendë ambicioze legjislative. Megjithatë, ai mund të ndeshet me disa pengesa, si mosmarrëveshjet brenda partisë dhe kufizimet buxhetore.

Një nga prioritetet kryesore pritet të jetë zgjatja e uljes së taksave të miratuara gjatë mandatit të tij të parë, të cilat skadojnë në fund të vitit 2025. Trump ka premtuar lehtësime tatimore që mund të arrijnë deri në 4 trilionë dollarë gjatë një periudhe 10-vjeçare. Ai gjithashtu synon eliminimin e kufizimeve mbi borxhin publik për të mundësuar financimin e projekteve të tij.

Për të mbuluar këto kosto, mund të kërkojë shkurtimin e shpenzimeve për energjinë e pastër dhe politikat sociale si Medicaid dhe arsimi publik, masa që mund të kenë ndikim negativ në zonat rurale, të cilat e mbështetën fuqishëm Trumpin në zgjedhje. Një tjetër burim financimi që ai mund të përdorë janë tarifat doganore ndaj Kinës dhe vendeve të tjera, por ekspertët argumentojnë se këto do të sjellin rritje të çmimeve për konsumatorët amerikanë.

Realizimi i premtimeve për emigracionin

Trump ka premtuar një plan të madh për dëbimin e emigrantëve të paligjshëm, një iniciativë që kërkon burime të mëdha financiare dhe politike, dhe do të ndeshet me kundërshtime nga publiku, bizneset dhe gjykatat. Për këtë arsye, është e mundur që ai të ndjekë një qasje më të thjeshtë për të zbatuar disa masa.

Trumpi mund të kufizojë vlefshmërinë e vizave, të rrisë tarifat dhe të zgjasë kohën e pritjes për emigrantët. Ai gjithashtu mund të ulë numrin e refugjatëve të pranuar dhe të rikthejë politikën që i detyron azilkërkuesit të presin në Meksikë gjatë shqyrtimit të kërkesave të tyre. Po ashtu, mund të ndërmarrë hapa për të eliminuar disa programe që mundësojnë migracionin e kontrolluar, duke ndryshuar rrënjësisht sistemin aktual.

Megjithatë, disa faktorë jashtë kontrollit të tij mund të ndikojnë në fluksin e emigrantëve. Nëse ekonomia amerikane ngadalësohet, mund të ketë më pak emigrantë që kërkojnë punë, ndërsa kriza si ajo në Venezuela mund të shkaktojë rritje të flukseve migratore drejt SHBA-së, duke sjellë sfida të reja.

Qëndrimi i SHBA-së ndaj klimës

Trump ka premtuar tërheqjen e SHBA-së nga marrëveshjet ndërkombëtare për klimën dhe rritjen e mbështetjes për energjitë tradicionale, si nafta dhe gazi. Nëse realizohen këto premtime, pritet një rritje e emetimeve të karbonit dhe një rënie e investimeve në energji të rinovueshme.

Megjithatë, politika energjetike është e lidhur ngushtë me tregjet globale dhe faktorë të jashtëm si çmimet e naftës dhe kërkesat e OPEC. Po ashtu, politikat si “Inflation Reduction Act” kanë sjellë përfitime të konsiderueshme në shumë zona republikane, duke e bërë të vështirë për Trumpin të shfuqizojë këto politika pa pasoja politike.

Pavarësisht përpjekjeve të administratës Biden për të ndihmuar në kalimin drejt energjisë së pastër, SHBA mbetet prodhuesi kryesor i naftës dhe gazit në botë, dhe kjo situatë pritet të vazhdojë gjatë administratës Trump.

Miliarderët dhe ndikimi në qeverisje

Roli i miliarderëve si Elon Musk dhe të tjerë në administratën Trump do të jetë i fortë. Musk ka përdorur platformën e tij sociale për të ndikuar në politikat publike dhe ka kundërshtuar disa vendime të administratës. Gjithashtu, Trump ka emëruar disa miliarderë në poste të larta, duke rritur ndikimin e tyre në procesin vendimmarrës.

Kjo mund të krijojë tensione brenda Partisë Republikane dhe të shkaktojë konflikte ndërmjet Shtëpisë së Bardhë dhe Kongresit. Për më tepër, ndërhyrja e miliarderëve mund të ketë pasoja destabilizuese për institucionet amerikane dhe mund të ndikojë në politikën e brendshme dhe atë të jashtme.

Siguria globale nën administratën Trump

Trump ka premtuar të zgjidhë kriza ndërkombëtare si ajo në Ukrainë, por politika e tij e jashtme është kritikuar për qasje kontradiktore. Ai preferon marrëveshje bilaterale dhe ka një simpati të dukshme për autokratët, gjë që mund të krijojë tensione në skenën ndërkombëtare.

Kriza në Ukrainë, tensionet me Kinën për Tajvanin dhe ambiciet bërthamore të Iranit do të jenë teste të rëndësishme për aftësinë e Trump për të menaxhuar politikën e jashtme. Po ashtu, ai pritet të përballet me sfida të paparashikuara që mund të ndikojnë në dinamikën globale.

Një nga çështjet kyçe do të mbetet çështja e armëve bërthamore. Politikat e Trump gjatë mandatit të tij të parë, si dështimi për të frenuar programin bërthamor të Koresë së Veriut dhe tërheqja nga marrëveshjet me Iranin, kanë krijuar paqartësi për qëndrimin e tij ndaj kërcënimeve bërthamore. Siç ka shkruar James M. Lindsay, mbajtja e një qëndrimi të paangazhuar ndërsa premton ndërhyrje të ashpra kundër kundërshtarëve mund të funksionojë gjatë fushatës, por do të jetë më e vështirë në qeverisje.

Aktualitet

BE paralajmëron SHBA-në: Tarifat e reja ndaj mallrave evropiane do të ishin të papranueshme

Published

on

By

Kryetari i Komitetit për Tregti Ndërkombëtare në Parlamentin Evropian, Bernd Lange, ka deklaruar se vendosja e tarifave të reja amerikane ndaj mallrave të Bashkimit Evropian do të ishte e papranueshme dhe do të dëmtonte marrëdhëniet tregtare mes dy partnerëve kryesorë ekonomikë.

Sipas tij, Bashkimi Evropian vazhdon të mbështesë zgjidhjen e mosmarrëveshjeve përmes dialogut dhe negociatave, por është i gatshëm të reagojë nëse Shtetet e Bashkuara vendosin masa të reja tarifore ndaj produkteve evropiane, raporton Reuters.

Lange theksoi se tregtia transatlantike është një nga marrëdhëniet më të rëndësishme ekonomike në botë dhe se çdo përshkallëzim i tensioneve tregtare do të kishte pasoja për bizneset dhe konsumatorët në të dyja anët e Atlantikut. Ai shtoi se BE-ja pret që bisedimet me Uashingtonin të vazhdojnë për të shmangur një konflikt të ri tregtar.

Deklaratat vijnë në një kohë kur ekzistojnë shqetësime për mundësinë e vendosjes së tarifave të reja amerikane ndaj importeve nga Bashkimi Evropian, ndërsa Brukseli ka paralajmëruar se mund të ndërmarrë kundërmasa nëse një gjë e tillë ndodh.

BE-ja dhe SHBA-ja mbeten partnerët më të mëdhenj tregtarë në botë, me shkëmbime ekonomike që arrijnë miliarda euro çdo ditë, çka e bën ruajtjen e marrëdhënieve të qëndrueshme tregtare një prioritet për të dyja palët./Reuters/

Continue Reading

Aktualitet

SHBA-ja dhe Irani nisin sulme të reja ndërsa negociatat për armëpushim kanë ngecur

Published

on

By

Ushtria amerikane thotë se ka kryer sulme “në vetëmbrojtje” kundër Iranit dhe ka rrëzuar raketa balistike dhe dronë të lëshuar drejt anijeve dhe vendeve të Gjirit, sipas raportimit të BBC.

Sipas Komandës Qendrore të SHBA-së (Centcom), sulmet në Ishullin Qeshm, në Ngushticën e Hormuzit, u kryen “si përgjigje ndaj sulmeve të tentuara nga Irani në të gjithë Lindjen e Mesme”.

Irani deklaroi se kishte sulmuar baza amerikane dhe helikopterë në një “vend rajonal” me raketa dhe dronë, si hakmarrje. Centcom tha se Teherani kishte lëshuar dy raketa drejt Kuvajtit dhe tre drejt Bahreinit, të cilat ose u shpërbënë gjatë fluturimit ose u interceptuan.

Sulmet e fundit vijnë në një kohë kur negociatat për armëpushim kanë ngecur, pasi bisedimet për një marrëveshje që do t’i jepte fund luftës disa mujore nuk shënuan përparim gjatë fundjavës.

Centcom shtoi se sulmi në Ishullin Qeshm kishte në shënjestër një stacion iranian të kontrollit tokësor ushtarak dhe se ushtria amerikane rrëzoi gjithashtu tre dronë sulmues të lëshuar nga Irani drejt “marinarëve civilë që po kalonin ligjërisht në ujërat rajonale”.

Trupat e Gardës Revolucionare Islamike (IRGC) deklaruan se “prishja e sigurisë së Ngushticës së Hormuzit do të ketë një çmim të rëndë për ushtrinë agresive amerikane”.

Centcom tha gjithashtu se Irani kishte lëshuar “disa” raketa balistike drejt vendeve të rajonit. “Dy raketa iraniane të lëshuara drejt Kuvajtit ranë para objektivit ose u shpërbënë gjatë rrugës, ndërsa tre raketa të lëshuara drejt Bahreinit u interceptuan menjëherë nga forcat amerikane dhe bahrejnase të mbrojtjes ajrore.”

Irani ka sulmuar në mënyrë të përsëritur objektiva në Bahrein dhe Kuvajt, ku ndodhen baza ushtarake amerikane.

Më herët, Centcom tha se kishte goditur dhe nxjerrë jashtë funksionit një cisternë nafte pa ngarkesë që po lundronte drejt Iranit, si pjesë e bllokadës detare të Uashingtonit në Ngushticën e Hormuzit, e cila filloi më 13 prill.

Sipas Centcom, një avion amerikan lëshoi një raketë Hellfire në dhomën e motorëve të anijes M/T me flamur të Botsvanës, pasi ekuipazhi i saj “kishte injoruar paralajmërimet e përsëritura”.

Centcom publikoi gjithashtu pamje që pretendohet se tregojnë momentin kur cisterna u godit të martën.

Përshkallëzimi i situatës vjen pasi presidenti amerikan Donald Trump u tha këtë javë kritikëve të tij të “ulen dhe të qetësohen”, duke thënë se Irani “me të vërtetë dëshiron të arrijë një marrëveshje dhe ajo do të jetë e mirë për SHBA-në”.

Mediat amerikane raportuan më herët se Trump kishte kërkuar ndryshime në kushtet e një marrëveshjeje të mundshme paqeje, pas një takimi me këshilltarët e tij të lartë për të diskutuar zgjerimin e kornizës së armëpushimit.

Sipas partnerit amerikan të BBC-së, CBS News, ndryshimet kishin të bënin me Ngushticën e Hormuzit, largimin e uraniumit shumë të pasuruar nga Irani, si dhe krijimin e një kornize për rifillimin e negociatave mbi programin bërthamor iranian.

Të hënën, zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme të Iranit, Esmail Baghaei, mohoi se kjo kishte qenë pjesë e diskutimeve, duke shtuar se Uashingtoni “po ndryshon vazhdimisht qëndrimet e tij dhe po paraqet kërkesa të reja ose kontradiktore”./BBC/

 

Continue Reading

Lajmet

Irani kërkon zhbllokimin e 12 miliardë dollarëve para marrëveshjes me SHBA-në

Published

on

Irani po kërkon lirimin e menjëhershëm të 12 miliardë dollarëve në fonde të ngrira sapo të arrihet një marrëveshje e përkohshme me Shtetet e Bashkuara, raportojnë mediat iraniane.

Sipas agjencisë Fars, Teherani e konsideron qasjen në këto fonde si garanci për zbatimin e marrëveshjes dhe për ruajtjen e interesave të tij në rast të tensioneve të reja.

Nga shuma totale, 6 miliardë dollarë janë fonde të ngrira më herët, ndërsa 6 miliardë dollarë të tjerë pritet të lirohen në këtë fazë të negociatave.

Ndërkohë, agjencia Tasnim ka raportuar se në rast të arritjes së një marrëveshjeje, mund të zhbllokohen gjithsej 24 miliardë dollarë në asete iraniane, me gjysmën e shumës që do të lirohej menjëherë pas shpalljes së saj.

Sipas raportimeve, Katari pritet të luajë rolin e garantuesit për këto fonde, megjithëse autoritetet e Dohas kanë mohuar pretendimet se kanë ofruar 12 miliardë dollarë për të lehtësuar marrëveshjen mes Iranit dhe SHBA-së.

Continue Reading

Lajmet

Oligarkët e Orbánit në ankth, Hungaria drejt vendosjes së taksës mbi pasurinë

Published

on

By

Qeveria e re hungareze, e udhëhequr nga kryeministri Péter Magyar, po përgatit një reformë të thellë fiskale që mund ta bëjë Hungarinë vendin e parë aktual anëtar të Bashkimit Evropian që vendos një taksë të re mbi pasurinë që nga vitet 1980.

Nisma vjen pas zgjedhjeve të fundit parlamentare, të cilat i dhanë fund sundimit 16-vjeçar të Viktor Orbán. Qeveria e re synon të rishikojë sistemin tatimor dhe të kufizojë privilegjet ekonomike që, sipas kritikëve, u krijuan gjatë viteve të administratës së mëparshme.

Një nga figurat më të njohura të biznesit të lidhura me periudhën e Orbánit, Balásy Gyula, ka njoftuar se ka transferuar bizneset e tij te shteti dhe ka hequr dorë nga një pjesë e pasurisë personale. Në një intervistë televizive, ai deklaroi se nuk sheh më perspektivë për kompanitë e tij në kushtet e reja politike.

Balásy Gyula ishte ndër përfituesit më të mëdhenj të kontratave publike gjatë qeverisjes së Orbánit. Kompanitë e tij menaxhonin rrjete të mëdha reklamimi që u përdorën për fushata shtetërore kundër figurave si George Soros dhe presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen.

Sipas qeverisë, reforma e re fiskale synon të rrisë drejtësinë sociale dhe solidaritetin ekonomik. Ministri i Financave, András Kármán, ka bërë të ditur se detajet e plota të projektit do të publikohen deri më 5 qershor.

Duke komentuar politikën e re, kryeministri Magyar ka deklaruar se taksa mbi pasurinë “nuk është një formë ndëshkimi, por një shenjë e drejtësisë sociale dhe solidaritetit në një shtet funksional dhe human”.

Analistët vlerësojnë se masa mund të ketë ndikim të drejtpërdrejtë te biznesmenët e pasur që kanë përfituar nga lidhjet politike në periudhën e mëparshme, ndërsa qeveria argumenton se të ardhurat shtesë do të përdoren për forcimin e shërbimeve publike dhe uljen e pabarazive ekonomike në vend./The Guardian/

 

Continue Reading

Të kërkuara