Botë

Trump merr detyrën më 20 janar, çfarë pritet të ndryshojë në botë

Published

on

Më 20 janar 2025, Donald Trump do të marrë përsëri drejtimin e Shteteve të Bashkuara pas një periudhe katërvjeçare të administratës Biden, një ndërrim që pritet të sjellë ndryshime të mëdha në politikën amerikane dhe atë globale. Në vend të parashikimeve të sakta për zhvillimet e ardhshme, është më e dobishme të shqyrtojmë disa çështje kryesore që pritet të jenë në fokus.

Prioritetet e presidentit të ri

Trump do të nisë mandatin e tij me një avantazh të rëndësishëm: Partia Republikane kontrollon Kongresin dhe Senatin, një situatë që i ofron mundësinë të çojë përpara një agjendë ambicioze legjislative. Megjithatë, ai mund të ndeshet me disa pengesa, si mosmarrëveshjet brenda partisë dhe kufizimet buxhetore.

Një nga prioritetet kryesore pritet të jetë zgjatja e uljes së taksave të miratuara gjatë mandatit të tij të parë, të cilat skadojnë në fund të vitit 2025. Trump ka premtuar lehtësime tatimore që mund të arrijnë deri në 4 trilionë dollarë gjatë një periudhe 10-vjeçare. Ai gjithashtu synon eliminimin e kufizimeve mbi borxhin publik për të mundësuar financimin e projekteve të tij.

Për të mbuluar këto kosto, mund të kërkojë shkurtimin e shpenzimeve për energjinë e pastër dhe politikat sociale si Medicaid dhe arsimi publik, masa që mund të kenë ndikim negativ në zonat rurale, të cilat e mbështetën fuqishëm Trumpin në zgjedhje. Një tjetër burim financimi që ai mund të përdorë janë tarifat doganore ndaj Kinës dhe vendeve të tjera, por ekspertët argumentojnë se këto do të sjellin rritje të çmimeve për konsumatorët amerikanë.

Realizimi i premtimeve për emigracionin

Trump ka premtuar një plan të madh për dëbimin e emigrantëve të paligjshëm, një iniciativë që kërkon burime të mëdha financiare dhe politike, dhe do të ndeshet me kundërshtime nga publiku, bizneset dhe gjykatat. Për këtë arsye, është e mundur që ai të ndjekë një qasje më të thjeshtë për të zbatuar disa masa.

Trumpi mund të kufizojë vlefshmërinë e vizave, të rrisë tarifat dhe të zgjasë kohën e pritjes për emigrantët. Ai gjithashtu mund të ulë numrin e refugjatëve të pranuar dhe të rikthejë politikën që i detyron azilkërkuesit të presin në Meksikë gjatë shqyrtimit të kërkesave të tyre. Po ashtu, mund të ndërmarrë hapa për të eliminuar disa programe që mundësojnë migracionin e kontrolluar, duke ndryshuar rrënjësisht sistemin aktual.

Megjithatë, disa faktorë jashtë kontrollit të tij mund të ndikojnë në fluksin e emigrantëve. Nëse ekonomia amerikane ngadalësohet, mund të ketë më pak emigrantë që kërkojnë punë, ndërsa kriza si ajo në Venezuela mund të shkaktojë rritje të flukseve migratore drejt SHBA-së, duke sjellë sfida të reja.

Qëndrimi i SHBA-së ndaj klimës

Trump ka premtuar tërheqjen e SHBA-së nga marrëveshjet ndërkombëtare për klimën dhe rritjen e mbështetjes për energjitë tradicionale, si nafta dhe gazi. Nëse realizohen këto premtime, pritet një rritje e emetimeve të karbonit dhe një rënie e investimeve në energji të rinovueshme.

Megjithatë, politika energjetike është e lidhur ngushtë me tregjet globale dhe faktorë të jashtëm si çmimet e naftës dhe kërkesat e OPEC. Po ashtu, politikat si “Inflation Reduction Act” kanë sjellë përfitime të konsiderueshme në shumë zona republikane, duke e bërë të vështirë për Trumpin të shfuqizojë këto politika pa pasoja politike.

Pavarësisht përpjekjeve të administratës Biden për të ndihmuar në kalimin drejt energjisë së pastër, SHBA mbetet prodhuesi kryesor i naftës dhe gazit në botë, dhe kjo situatë pritet të vazhdojë gjatë administratës Trump.

Miliarderët dhe ndikimi në qeverisje

Roli i miliarderëve si Elon Musk dhe të tjerë në administratën Trump do të jetë i fortë. Musk ka përdorur platformën e tij sociale për të ndikuar në politikat publike dhe ka kundërshtuar disa vendime të administratës. Gjithashtu, Trump ka emëruar disa miliarderë në poste të larta, duke rritur ndikimin e tyre në procesin vendimmarrës.

Kjo mund të krijojë tensione brenda Partisë Republikane dhe të shkaktojë konflikte ndërmjet Shtëpisë së Bardhë dhe Kongresit. Për më tepër, ndërhyrja e miliarderëve mund të ketë pasoja destabilizuese për institucionet amerikane dhe mund të ndikojë në politikën e brendshme dhe atë të jashtme.

Siguria globale nën administratën Trump

Trump ka premtuar të zgjidhë kriza ndërkombëtare si ajo në Ukrainë, por politika e tij e jashtme është kritikuar për qasje kontradiktore. Ai preferon marrëveshje bilaterale dhe ka një simpati të dukshme për autokratët, gjë që mund të krijojë tensione në skenën ndërkombëtare.

Kriza në Ukrainë, tensionet me Kinën për Tajvanin dhe ambiciet bërthamore të Iranit do të jenë teste të rëndësishme për aftësinë e Trump për të menaxhuar politikën e jashtme. Po ashtu, ai pritet të përballet me sfida të paparashikuara që mund të ndikojnë në dinamikën globale.

Një nga çështjet kyçe do të mbetet çështja e armëve bërthamore. Politikat e Trump gjatë mandatit të tij të parë, si dështimi për të frenuar programin bërthamor të Koresë së Veriut dhe tërheqja nga marrëveshjet me Iranin, kanë krijuar paqartësi për qëndrimin e tij ndaj kërcënimeve bërthamore. Siç ka shkruar James M. Lindsay, mbajtja e një qëndrimi të paangazhuar ndërsa premton ndërhyrje të ashpra kundër kundërshtarëve mund të funksionojë gjatë fushatës, por do të jetë më e vështirë në qeverisje.

Lajmet

Të paktën 165 të vdekur e qindra të zhdukur nga shembja e akullnajës në Nepal dhe Tibet

Published

on

By

Të paktën 162 persona u vranë në Nepal dhe tre të tjerë në Tibet pasi vërshimet masive në një zonë kufitare mes Nepalit dhe Kinës përmbytën komunitetet të mërkurën, raportuan mediat shtetërore të Kinës, duke paralajmëruar se deri në 1,000 persona mbeten ende të zhdukur në Nepal dhe Tibet nga kjo katastrofë.

Rrëshqitjet e dheut në Tibet lanë tre të vdekur dhe 558 të zhdukur; rreth 260 nga 558 të zhdukurit në Tibet ishin të huaj, ndërsa dy banorë fshati u shpëtuan, raportuan të enjten në mëngjes agjencia shtetërore kineze e lajmeve Xinhua dhe transmetuesi CCTV.

Pamjet nga dronët në Nepal treguan rrugë të shkatërruara dhe ndërtesa të varrosura nga ujërat e furishme me ngjyrë çimentoje të lagur.

“Kur arrita në pazarin Dhunge, brenda gjysmë ore erdhi përmbytja dhe e dëmtoi të gjithë tregun. Njerëzit po bëheshin gati për të shkuar në punë atëherë,” tha një banor tibetian, Shoyam Rajbhandari. “Se sa njerëz janë të zhdukur apo të vdekur, nuk e dimë.”

Shtetas të huaj mes të zhdukurve

Ministrja e Jashtme e Australisë, Penny Wong, u tha gazetarëve të enjten se të paktën 34 australianë që ndodheshin në pelegrinazhe dhe ture ecjeje (hiking) rezultojnë të zhdukur.

“Kuptojmë se këta australianë ishin pjesë e grupeve të ndara të pelegrinazhit dhe tureve,” u tha Wong gazetarëve në Adelaide të Australisë.

Qeveria e Nepalit ende nuk kishte kërkuar ndihmë, por Australia po koordinonte një përgjigje humanitare me Nepalin, Kombet e Bashkuara, Kryqin e Kuq dhe organizata të tjera, tha ajo.

55 malajzianë në Katmandu tani janë të paatreachëm për shkak të vonesave serioze në infrastrukturë, sipas Ministrisë së Jashtme të Malajzisë, e cila rriti numrin e të zhdukurve të enjten. Ajo deklaroi se po bashkëpunon ngushtë me autoritetet për të përcaktuar sigurinë dhe vendndodhjen e viktimave malajziane, por se nuk ka ende ndonjë konfirmim zyrtar për praninë e tyre.

Herët të mërkurën, Shërbimi Gjeologjik i SHBA-së (USGS) raportoi një tërmet me madhësi 4.4 rreth 66 kilometra në veri të Katmandusë, afër kufirit.

USGS më vonë e përditësoi analizën e tij duke sqaruar se ngjarja sizmike që kishte matur ishte faktikisht një shkëputje/shembje akullnaje me madhësi 5.2, e cila dërgoi mbetje që rrodhën teposhtë me një ndikim katastrofik mbi komunitetet.

Ai tha se ky përfundim u bazua në të dhënat nga stacionet sizmike pranë, valët sizmike me periudhë të gjatë dhe imazhet satelitore, dhe se nuk kishte ndodhur asnjë tërmet. /BBC/

Continue Reading

Botë

Irani dhe Omani arrijnë marrëveshje për Hormuzin, rihapja varet nga SHBA-ja

Published

on

By

Irani dhe Omani kanë arritur marrëveshje për ndarjen e ujërave dhe të ardhurave nga Ngushtica strategjike e Hormuzit, por rihapja e plotë e kësaj rruge ujore mbetet e kushtëzuar nga qëndrimi i Shteteve të Bashkuara. Lajmi është bërë i ditur të mërkurën nga Garda Revolucionare e Iranit.

Zëdhënësi i Gardës Revolucionare, Hossein Mohebbi, tha se Irani dhe Omani kanë zhvilluar negociata për rreth një muaj dhe kanë arritur rezultate që janë të pranueshme për të dyja palët.

Sipas tij, marrëveshja përcakton pjesën e secilit shtet në ujërat e ngushticës, si dhe ndarjen e të ardhurave që gjenerohen nga kjo rrugë ujore.

“Ngushtica e Hormuzit i përket Iranit dhe Omanit”, deklaroi Mohebbi, duke akuzuar njëkohësisht SHBA-në se ka penguar negociatat mes dy vendeve.

Ai paralajmëroi se Hormuzi nuk do të rihapet nëse Uashingtoni nuk pranon kushtet e Teheranit.

“Nëse Shtetet e Bashkuara ndalojnë pengimin dhe rikthehen në marrëveshje, ne mund ta hapim Ngushticën e Hormuzit brenda kuadrit të marrëveshjes së arritur. Nëse SHBA-ja nuk i pranon kushtet tona, ngushtica nuk do të hapet”, tha ai.

Ndërkohë, Irani dhe Omani kanë njoftuar se po diskutojnë një kornizë të përkohshme për rikthimin e lundrimit të sigurt. Plani përfshin krijimin e një korridori të përbashkët të përkohshëm të navigimit dhe një projekt të përbashkët për çminimin e ngushticës. Negociatat teknike do të vazhdojnë për një korridor të përhershëm dhe mënyrën e administrimit të tij.

Ngushtica e Hormuzit është një nga korridoret më të rëndësishme të energjisë në botë. Para fillimit të konfliktit në shkurt, përmes saj kalonte rreth një e pesta e dërgesave globale të naftës dhe gazit natyror të lëngshëm. Ndërprerja e transportit detar ka ndikuar në tregjet globale të energjisë dhe ka rritur shqetësimet për furnizimin.

Zhvillimet e fundit kanë shtuar shpresat për një zgjidhje diplomatike, ndërsa çmimet e naftës kanë shënuar rënie ditët e fundit për shkak të pritjeve për përparim në negociata.

Foto: Associated Press

D.L

Continue Reading

Aktualitet

Qindra turistë të zhdukur nga përmbytjet në Nepal, mes tyre britanikë dhe amerikanë

Published

on

By

Qindra udhëtarë rezultojnë të zhdukur, përfshirë të paktën 291 turistë të huaj, pas një përmbytjeje të shpejtë në kufirin mes Nepalit dhe Tibetit.

Zyra e Turizmit e Nepalit ka bërë të ditur se lista paraprake e personave të zhdukur përfshin më shumë se 100 turistë nga India, 12 nga Britania e Madhe dhe tre nga Amerika.

Deri më tani janë konfirmuar të vdekur 17 persona.

Ministri i Jashtëm i Nepalit, Shishir Khanak, ka thënë se një tërmet ka goditur zonën rreth orës 08:37 me kohën lokale, duke iu referuar informacioneve paraprake.

Ai ka thënë se tërmeti ka shkaktuar një ortek, i cili më pas ka sjellë përmbytje të menjëhershme.

Khanal ka shtuar se në mesin e të zhdukurve ka edhe punonjës të doganave dhe të shërbimit të emigracionit.

Gjithashtu, janë shkaktuar dëme të mëdha në infrastrukturën rrugore, në ura, si dhe në rrjetet e komunikimit dhe ato hidroenergjetike.

Continue Reading

Aktualitet

14 fëmijë kanë humbur jetën nga zjarri në repartin e gjinekologjisë në një spital në Pakistan

Published

on

By

Të paktën 14 fëmijë kanë ndërruar jetë pas shpërthimit të një zjarri në repartin e lehonisë të një spitali në kryeqytetin e Pakistanit, Islamabad.

Ekipet e shpëtimit kanë bërë të ditur se zjarri tashmë është vënë nën kontroll dhe të lënduarit janë dërguar në repartin e kujdesit intensiv.

Zjarri shpërtheu në katin e tretë të repartit të nënës dhe fëmijës në spitalin PIMS, një nga spitalet kryesore shtetërore të qytetit. Sipas zëdhënësit të spitalit, në atë moment në repart ndodheshin 15 foshnja të sapolindura.

Automjetet satelitore të televizioneve tani janë rreshtuar jashtë rrethimit të spitalit, duke pritur lajme të reja.

Kryeministri i Pakistanit, Shehbaz Sharif, ka nxjerrë një deklaratë ku shpreh “dhimbje të thellë dhe keqardhje nga zemra” për zjarrin në spital. Sharif ka udhëzuar autoritetet të “kryejnë një hetim të menjëhershëm”, sipas deklaratës nga zyra e tij.

“Një situatë e tillë me fëmijët është e papërmirësueshme”, vazhdon deklarata. Sharif shpreh “ngushëllimet e tij më të sinqerta për familjet e fëmijëve të pafajshëm”, duke shtuar se “zemra e tij është e pikëlluar nga ky incident tragjik”.

Gjetjet nga hetimi për zjarrin priten brenda 24 orëve

Magjistrati i Rrethit të Islamabadit ka ngritur një komision për zbulimin e fakteve për të hetuar zjarrin, i cili duhet të nxjerrë një raport “brenda 24 orëve”, sipas një dokumenti zyrtar.

Komisionit i është caktuar detyra të “vërtetojë faktet dhe të përcaktojë shkaqet që çuan në shpërthimin e zjarrit”.

Siç raportuam më herët, kryeministri Shehbaz Sharif ka urdhëruar një hetim të menjëhershëm për zjarrin që u mori jetën 14 foshnjave të sapolindura. /BBC/ – Foto- Reuters

 

Continue Reading

Të kërkuara