Aktualitet

Trump mbledh drejtuesit e teknologjisë në Shtëpinë e Bardhë

Published

on

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, priti të martën një takimi të drejtuesve më të lartë të teknologjisë për atë që e quajti “një grumbullim të jashtëzakonshëm” të mendjeve që po “ndërtojnë Epokën e Artë të Amerikës”.

Lista e të ftuarve përfshinte udhëheqës nga OpenAI, Anthropic, Nvidia, SpaceX, Meta dhe Google — të gjithë figura kyçe në industrinë e inteligjencës artificiale (AI) në SHBA.

Takimi erdhi ndërsa disa ekzekutivë dhe ekspertë të teknologjisë kanë kërkuar mbikëqyrje më të rreptë të AI-së, duke cituar shqetësimet për rreziqet potenciale që ajo i kanos njerëzimit.

Më poshtë janë tri nga pikat kryesore nga samiti i teknologjisë i organizuar nga Trump në Shtëpinë e Bardhë.

 

Pakti për “vetërregullimin” e AI-së

Trump u ulë për t’ju përgjigjur pyetjeve të medias për rreth 30 minuta krah drejtuesve të lartë të teknologjisë pas takimit me dyrore të mbyllura.

Presidenti tha se ekzekutivët kishin nënshkruar një dokument “moralisht detyrues” që do të shërbente si një “formë mbrojtjeje” ndaj rreziqeve potenciale të AI-së.

Sipas marrëveshjes, të cilën Trump e publikoi online, kompanitë janë përgjegjëse për garantimin e sigurisë së teknologjisë së tyre. Kompanitë po ashtu u dakorduan të zbatojnë masa mbrojtëse për t’i mbajtur modelit në funksionim siç është parashikuar, si dhe për të detektuar e rregulluar me shpejtësi çdo problem.

Ata do të bashkëpunojnë gjithashtu me “auditorë të pavarur” për të vlerësuar nëse sistemet e tyre të AI-së po funksionojnë siç duhet dhe për t’u siguruar që platformat e tyre të mos “sulmojnë ose të qasen në sisteme teknike në mënyra të paplanifikuara.”

Paktit i vunë firmën Trump, shefi i Google Sundar Pichai, ai i Anthropic Dario Amodei, Mark Zuckerberg i Meta-s, presidenti i OpenAI Greg Brockman, Elon Musk i SpaceX dhe drejtori ekzekutiv i Nvidia-s, Jensen Huang.

“Është pothuajse si një kushtetutë, në njëfarë mënyre,” tha Trump duke iu referuar marrëveshjes. “Dhe njerëzit më të fuqishëm në botë e nënshkruan atë, si dhe unë e nënshkrova si president.”

Trump shtoi se do të krijojë një bord për të mbikëqyrur sigurinë e mjeteve të AI-së, mirëpo nuk specifikoi se kush do të jetë pjesë e këtij bordi.

Zuckerberg tha se pakti i jep “popullit amerikan dhe klientëve besimin se teknologjia funksionon” siç duhet, duke e quajtur takimin një “bisedë historike”.

Amodei e cilësoi si një mënyrë “për të fituar me siguri”, duke ju referuar deklaratës së presidentit në fillim të këtij muaji se “kushdo që fiton garën e AI-së, fiton gjithçka”.

 

Ekspertët skeptikë ndaj paktit

Sidoqoftë, jo të gjithë ekspertët janë në linjë me këtë marrëveshje.

Hulumtuesi i qeverisjes së AI-së në Universitetin Teknologjik Nanyang, Jose Miguelito Enriquez, tha se pakti tregon një “konsensus në rritje”, por nuk adreson çështjen se a duhet të mbahen përgjegjës zhvilluesit e AI-së në rast incidentesh.

Marrëveshja është “thellësisht e paimpresionueshme” dhe vjen përkundër thirrjeve nga disa liderë botërorë e figura të industrisë për rregullore më të rrepta mbi teknologjinë, deklaroi profesoresha e së drejtës Kimberlee Weatherall nga Universiteti i Sidneit.

Ajo shtoi se marrëveshja duket se i lejon kompanitë të “përcaktojnë vetë se çfarë konsiderohet siguri” dhe nuk specifikon pasojat në rast shkeljesh.

“Pakti duhet të injorohet, pasi shërben thjesht si shpërqendrim,” shtoi ajo.

Jeannie Paterson nga Qendra për Inteligjencë Artificiale dhe Etikë Digjitale në Universitetin e Melburnit tha se vetërregullimi mund të nënkuptojë që kompanitë të vendosin “vetëm masa minimale mbrojtëse”.

Ajo shtoi se marrëveshja ngjall “shumë pak besim”, duke marrë parasysh se incidentet e fundit me AI-në që del nga kontrolli sugjerojnë se kompanitë kanë qenë të padisiplinuara në qasjen e tyre.

(Lajmi vjen gjithashtu pas hapave të fundit nga kompania OpenAI, e cila anuloi lansimin e modelit të saj më të ri AI, GPT-6.1 Astra, për shkak të shqetësimeve mbi sigurinë, pasi kontrollet e saj ranë nën hetim pas incidenteve ku modelet u qasën pa autorizim në platforma qeveritare në Australi).

Këmbëngulja te qendrat e të dhënave (Data Centres)

Trump po ashtu ritheksoi mbështetjen e tij për zgjerimin e shpejtë të qendrave të të dhënave — infrastrukturës kryesore kompjuterike që mundëson funksionimin e inteligjencës artificiale.

Zgjerimi i qendrave të të dhënave ka nxitur reagime dhe rezistencë në të gjithë vendin për shkak të shqetësimeve mbi konsumin e lartë të energjisë elektrike dhe ndikimit të mundshëm në komunitetet lokale.

Ndërtimi i këtyre qendrave është shndërruar po ashtu në një pengesë potenciale politike për Partinë Republikane të Trumpit përpara zgjedhjeve të afërta afatmesme (midterm) në SHBA në nëntor.

Sipas një sondazhi të realizuar nga Marist Poll në bashkëpunim me NPR dhe PBS News në fillim të këtij muaji, 65% e votuesve të regjistruar u shprehën kundër ndërtimit të qendrave të të dhënave në zonat e tyre.

 

Continue Reading

Kujtesë

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 10 nëntor 1992-1998?

Published

on

By

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1992-1998.

10 nëntor 1992

“Rojter”: Kosova para shpërthimit

Agjencia “Rojter” pardje komentoi rrezikun serb i cili i kanoset çdo çast Kosovës. Agjencia thekson se funksionarët e administratës së Bushit frikësohen se Serbia do të shfrytëzojë periudhën kalimtare në SHBA, për të nisur një valë të re të “pastrimit etnik” dhe të dëbojë shumicën shqiptare nga Kosova. Një hap i tillë do të shkaktonte eskalimin e luftës civile në Jugosllavi që do të mund të zgjërohej jashtë kufinjve të ishfederatës jugosllave. “SHBAtë, do ta kenë shumë vështirë që në dy muajt e ardhshëm të ndërmarrin çfarëdo aksioni, kurse kryetari serb Milosheviq do të mund të bëjë hesap se tani është momenti i volitshëm për realizimin e planeve të tija”, tha një funksionar i cili dëshiron të mbetet anonim. Në Kosovë, shumicën dërmuese të popullsisë e përbëjnë shqiptarët, kurse vetëm 10 për qind të popullsisë janë serbë. Shqiptarët janë viktima të një represioni të hatashëm, dhe ata janë praktikisht të paarmatosur. Njësitë e ushtrisë serbe janë të përqëndruara në këtë territor, kurse sipas raportit të organizatës “Helsinki Uaç” në këtë moment në formim e sipër janë grupet paramilitare serbe. Ekzistojnë shumë raporte që flasin për frikësimin e shqiptarëve.

Ky regjion ka paraqitur djepin e nacionalizmit serb dhe Milosheviqi me përkrahësit e tij kanë bërë me dije se Kosova do të hyn në përbërje të “Serbisë së madhe”.

George Kenney, ishfunksionar i StejtDepartamentit, mendon se në Kosovë eksplodimi është i paevitueshëm.

“Forcat militante serbe në Kosovë janë të armatosura dhe të ushtruara. Ato i urrejnë shqiptarët dhe planifikojnë “pastrim etnik”, me qëllim që të detyrojnë sa më tepër shqiptarë që të shpërngulen në Shqipëri” tha Kenney.

“Kjo është më keq se Bosnja, kjo është një masakër”, shkruan ai.

Në rast se kjo do të ndodhë, Shqipëria, Maqedonia, Bullgaria por edhe Greqia dhe Turqia do të mund të inkuadroheshin në këtë konflikt.

Kryetari i ri Bill Klinton, gjatë fushatës elektorale e kritikoi kryetarin Xhorxh Bush, për mosveprim të mjaftueshëm për të ndërprerë agresionin serb në Bosnjë. Funksionarët druajnë se Milosheviqi ndoshta nuk do të presë që Klintoni të marrë detyrën, dhe do të tentojë që para kësaj të dëbojë shqiptarët nga Kosova.

Si duket edhe Klintoni është i vetëdijshëm për këtë rrezik. Në njërën nga deklaratat e tij të rëndësishme pas fitores zgjedhore, ai u tërhoqi vërejtjen armiqve të SHBAve, që të mos mendojnë se Uashingtoni do të jetë i dobët në periudhën tranzitore.

“Gabimi më i madh që ndonjë kundërshtar i ynë mund ta bënë, do të ishte dyshimi në vendosmërinë amerikane në periudhën tranzitore”, tha Klintoni.

Ai përmend disa rajone, në të cilat do të sigurojë kontinuitetin e politikës amerikane, duke përfshirë edhe kërkesat për zgjidhje paqësore të konfliktit të Jugosllavisë.

Disa funksionarë të administratës, të cilët jozyrtarisht e kanë kritikuar Bushin për shkak se nuk ka vepruar më vendosmërisht kundër serbëve të Bosnjës, dëshirojnë që ai të dërgojë një sinjal të fuqishëm për mënjanimin e rrezikut nga agresioni serb mbi Kosovën.

Mirëpo, tani nuk kanë humbur gjasat e Bushit të ndërmarrë ndonjë aksion që nuk e ndërmori para zgjedhjeve.

 

10 nëntor 1993

Në Shtime policia serbe arrestoi katër arsimtarë

Pardje, në Shtime rreth orës 15, policia serbe hyri në punktin e Shkollës së Mesme dhe, pasi i përzuri të gjithë nxënësit, i mori dhe i dërgoi në stacion të policisë në Shtimje arsimtarët Fehmi Baftiun, Shaban Halimin, Avdi Zenunin dhe Shaban Mustafën.

Arsimtarët, pasi u keqtrajtuan disa orë në polici, u liruan.

 

10 nëntor 1994

Në tregun e Prishtinës policia serbe plaçkiti sasi të konsiderueshme malli dhe parash

Sot rreth orës 10:00, një ekspeditë e policisë civile serbe ndërhyri me shpejtësi në tregun e gjelbër në Prishtinë, me ç’rast në fillim bllokoi të gjitha hyrje-daljet e tregut, mbylli dyert dhe filloi si zakonisht me plaçkitjen e tregtarëve dhe qytetarëve shqiptarë, njofton Komisioni për Informim i Degës II të LDK-së në Prishtinë.

Policinë serbe sot e ndihmoi edhe ajo financiare. Në shënjestër të kësaj ndërhyrjeje të policisë ishin sidomos të rinjtë shqiptarë, disa nga të cilët u arrestuan dhe u dërguan në Qendrën e Sigurimit serb në Prishtinë.

Bëhet me dije se policia serbe edhe sot plaçkiti sasi të konsiderushme malli dhe parash nga tregtarët dhe qytetarët shqiptarë, të cilët u gjendën në tregun e gjelbër në Prishtinë.

 

 10 nëntor 1995

Dhuna e përditshme në Kosovë

Klinë:- Policia serbe, me pretekst të kërkimit të armëve ka disa herë që mori në polici Miftar Krasniqin, kryetar i Nëndegës së LDK-së në Ujmirë të Klinës. Njoftohet se policia ka keqtrajtuar fizikisht djalin e Miftarit, Burim Krasniqin (15).

Istog: – Më 8 nëntor, policia serbe e postkomandës në Vrellë të Istogut thirri Kadri e Tahir Gorçajn dhe Ismajl Sadikajn, që të tre nga Studenica nga të cilët kërkuan armë.

Më 9 nëntor, policia serbe bastisi disa qytetarë në Istog, nga të cilët kërkoi deviza.

Junik: – Këto ditë, policia serbe mori në pyetje, Hysen Gjotën, kryetar i Komisionit për Solidaritet të Degës së LDK-së në Junik. Ai u pyet kryesisht rreth veprimtarisë së këtij Komisioni dhe për çështje të arsimit shqip.

Shtime: – Pas qëndrimit dy ditësh në polici, mbrëmë u lirua Shefki Rashitaj dhe dy bijtë e tij, Azem e Jakup Rashitaj nga fshati Petrovë, me kusht që të paraqiten sërish në polici. Siç kemi njoftuar, ata u morën në polici, me pretekst të kërkimit të armëve.

Ndërkaq, dje sipas thirrjes së policisë, u paraqit edhe Hasan Hasani nga Petrova, i cili u mor me pretekst të dorëzimit të armëve. Ai u lirua me kusht që të paraqitet edhe sot në polici.

 

10 nëntor 1997

Terrori i bandave nga Shqipëria largon njerëzit nga shtëpitë e tyre

Anëtari i Kryesisë së LDK Naip Zeka, bashkë me kryetarin e Degës së LDK në Gjakovë Aqif Shehu dhe me anëtarë të Kryesisë e aktivistë të fshatrave Koshare, Brovinë e tjerë vizituan të shtunën fshatin Koshare të Gjakovës. Këtë fshat kufitar me Shqipërinë e kanë sulmuar disa herë bandat e armatosura të Shqipërisë, duke plaçkitur e terrorizuar banorët. Delegacioni i shprehu ngushllime familjes së Hasan Zenunit, të cilit bandat e armatosura nga Shqipëria ia vranë djalin Afrimin.

Gjatë qëndrimit në këtë fshat, z. Zeka u njoftua se për shkak të terrorit dhe pasigurisë së krijuar, deri tash janë larguar 28 familje me mbi 250 banorë. Të largaurit janë vendosur si qeraxhinjë në Gjakovë apo tek farefisi.

Shkolla fillore gjashtëvjeqare me klasë të përziera është mbyllur ndërsa edhe dy familjet të mbetura në fshat, ajo e Hasan Zenunit dhe e kushëririt të tij po largonin të shtunën plaçkat e orenditë.

Në një mbledhje të aktiveve të LDK të fshatrave Brovinë, Muriq e Koshare, ku mori pjesë edhe anëtari i Kryesisë së LDK-së, Naip Zeka u bisedua për gjendjen e krijuar në fshatrat e zonës kufitare dhe për shqetësimet e qytetarëve. Aktivistët e LDK-së kërkuan nga organet e Kosovës që të bëjnë ç’ është e mundur që Qeveria e Shqipërisë të ndalojë kalimin e bandave në tëritorin e Kosovës.

U kërkua që aktivistët dhe udhëheqësit e LDK dhe të organeve të tjera të jenë më prezente në këtë zonë dhe që të ndihmojnë në tëjkalimin e situatës.

Banorët i bënë thirrje të Ngarkuarit me Punë të Shqipërisë në Beograd z. Besnik Konqi që të vizitojë këto fshatra për t’u bindur për gjendjen e rëndë.

Përkujtojmë se përkundër bisesdave me autoritetet shqiptare gjatë katër muajve të fundit gjendja nuk ka ndryshuar. Pasiguria dhe shqetësimi ekziston edhe tek qytetarët e fshatrave të tjera të brezit kufitar.

Për shkak të gjendjes së rëndë, udhëheqja e Kosovës ka bërë disa herë apele dhe ka kërkuar nga Qeveria e Shqipërisë që të pengojë kalimin e bandave të armatosura plaçkitëse në fshatrat e rrethinës së Gjakovës.

Banorët e kësaja zone kanë theksuar se bandat e armatosura nga Shqipëria po veprojnë në bashkëpunim me forcat e instaluara serbe.

Kryetari Rugova kërkoi të premtën e kaluar nga Qevreria e Shqipërisë, nga pushteti lokal në veri të Shqipërisë dhe nga vëzhguesit e misionit të Bashkimit Evropian që të ndikojnë në ndërprerjen e këtij terrori.

Qeveria e Shqipërisë, përkundër kërkesave të përsëritura nga Kosova nuk është deklaruar ende për këtë problem jashtëzakonisht të madh.

Në këtë situatë, deklaratat e autoriteteve të Tiranës për të ashtuquajturën hapje të kufinjëve, në vend se të mirëpriten në Kosovë, po shkaktojnë shqetësime të reja.

Në këtë kuadër do përmendur faktin se qeveria e federatës së Serbisë e të Malit të Zi vendosi në një mbledhje hapjen e të gjitha pikave kufitare, përkatësisht mori vendim që të hiqet gjendja e mbylljes së kufirit me Shqipërinë që u vendos gjatë trazirave të pranverës.

 

 10 nëntor 1998

Identifikuan trupat e pajetë të tre shqiptarëve nga Rudica e Klinës

Abaz Ahmetxhekaj nga Rudica e Klinës i tha dje KI të Degës së LDK-së në Pejë se janë identifikuar trupat e pajetë të Niman Shaban Bajraktarit (51), Haki Abaz Ahmetxhekajt (23) dhe Bashkim Xhafer Mehmetajt (22), që të tre nga Rudica e Klinës, të cilët janë zhdukur më 6 korrik të këtij viti në Gorozhdec të Pejës.

I njëjti burim bën të ditur se tre shqiptarët janë masakruar nga paramilitarët serbë, ndërsa trupave të tyre të pajetë u mungojë disa gjymtyrë.

Trupat e tyre janë varrosur me urdhër të forcave serbe më 8 korrik, pa u lejuar identifikimi i tyre.

 

 

Continue Reading

Live

Nisin në Abu Dhabi bisedimet për paqe mes Rusisë dhe Ukrainës me ndërmjetësimin e SHBA-së

Published

on

By

Delegacionet nga Rusia dhe Ukraina kanë nisur një rund të ri negociatash në Abu Dhabi me ndërmjetësimin e Shteteve të Bashkuara të Amerikës, në përpjekje për të gjetur një rrugëdalje drejt përfundimit të luftës.

I dërguari i posaçëm amerikan, Jared Kushner, deklaroi në hapje të takimit se kontaktet e fundit kanë ndihmuar në ngushtimin e dallimeve mes palëve, duke konfirmuar përkushtimin e presidentit Donald Trump për arritjen e një marrëveshjeje të qëndrueshme paqësore.

Pavarësisht optimizmit nga Uashingtoni, qëndrimet e të dyja palëve mbeten të largëta. Kryenegociatori ukrainas, Rustem Umerov, nënjësoi se fokusi i Kievit mbetet marrja e garancive të forta të sigurisë, teksa presidenti Volodymyr Zelensky ka theksuar se pozita e Ukrainës është përforcuar pas sukseseve të fundit në front. Nga ana tjetër, kreu i delegacionit rus, Vladimir Medinsky, shprehu shpresën për përparim drejt paqes, ndonëse Moska vazhdon të kërkojë kontrollin mbi rajonin e Donbasit.

Ndërkohë, Franca dhe vende të tjera evropiane kanë kërkuar përfshirje të drejtpërdrejtë në negociata për të garantuar arkitekturën e ardhshme të sigurisë në Evropë, ide kjo që është kundërshtuar nga pala ruse.

 

Continue Reading

Vendi

Fakulteti i Psikologjisë organizon bashkëbisedim për parandalimin e dhunës dhe rolin e shërbimeve psikologjike

Published

on

By

Fakulteti i Psikologjisë në UBT ka organizuar një bashkëbisedim me studentët e vitit të parë lidhur me trajtimin e dhunës, parandalimin e saj dhe rolin e shërbimeve psikologjike në shoqëri.

Aktiviteti i udhëhequr nga ligjëruesja Violeta Zefi bëri bashkë Zana Hamiti Asllanin nga Qendra për Mbrojtjen e Grave dhe Fëmijëve në Prishtinë, Kadri Gashin nga Qendra për Këshillim, Shërbime Sociale dhe Hulumtime, si dhe Dekanen e Fakultetit të Psikologjisë Denis Celcima dhe ligjëruesen Elona Krasniqi.

Të nxitur nga ngjarjet e fundit në vend, pjesëmarrësit u përqendruan te rreziku i përsëritjes së rasteve të dhunës dhe nevoja për një qasje të koordinuar institucionale.

Vëmendje e veçantë gjatë diskutimit i u kushtua edukimit, risocializimit dhe mbështetjes psikologjike për burrat dhe djemtë kryerës të dhunës, si element kyç për parandalimin e këtij fenomeni.

Continue Reading

Lajmet

Shtyhet seanca ndaj Adnon Jasharit për vrasjen e Diana Kastratit

Published

on

By

Seanca gjyqësore në mungesë ndaj të akuzuarit Adnon Jashari, i cili ngarkohet me vrasjen e ish-bashkëshortes së tij Diana Kastrati, është shtyrë për më 23 dhjetor pas kërkesës së avokatit mbrojtës, Haxhi Millaku.

Mbrojtësi i të akuzuarit ka kërkuar kohë të mjaftueshme për t’u pajisur me shkresat e lëndës dhe për të pasur qasje të plotë në dosje, duke pretenduar se kjo e drejtë i është mohuar nga organet e ndjekjes që nga viti 2011, përkundër deponimit të autorizimit.

Gjatë seancës, avokati Millaku reagoi ashpër ndaj mënyrës se si është zhvilluar procedura deri më tani:

“Autorizimin si mbrojtës i të pandehurit Adnan Jashari e kam dorëzuar në procedurën paraprake dhe këtë në kohën kur i njëjti kërkohej që të kontaktojë me policinë hetimore. Autorizimi im është i deponuar që nga fillimi, në 48-orëshin e parë, që i bie nga viti 2011 organet e ndjekjes kanë pasur adresën e mbrojtësit të tij për të përfaqësuar tani të akuzuarin në mungesë për plotësimin e parakushteve ligjore për një hetim të rregullt, të drejtë e të ligjshëm. Është cenuar edhe e drejta si kategori kushtetuese, si mbrojtës nuk jam trajtuar siç kërkon ligji. Në asnjë veprim procedural që kanë bërë organet e ndjekjes para aktakuzës së ngritur dhe asnjëherë nuk më është dhënë qasje në dokumente dhe dosjen e kësaj çështjeje, edhe pse unë sot pranova aktakuzën nga gjykata. Nuk më janë plotësuar as kërkesat që të pajisem me shkresat e lëndës. Me marrë unë vesh prej mediave kur ka gjykim, gjithçka mund të quhet, por jo drejtësi. Kërkoj që seanca e sotme nga ky moment të ndërpritet, të pajisem me shkresat e lëndës, procesi i sotëm të shtyhet për një kohë të arsyeshme”.

Pas pranimit të kërkesës nga trupi gjykues për kompletimin e dokumentacionit mbrojtës, shqyrtimi kryesor ndaj Jasharit pritet të vazhdojë në muajin dhjetor. /Ekonomia online/

 

Continue Reading

Të kërkuara