Aktualitet

Trump mbledh drejtuesit e teknologjisë në Shtëpinë e Bardhë

Published

on

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, priti të martën një takimi të drejtuesve më të lartë të teknologjisë për atë që e quajti “një grumbullim të jashtëzakonshëm” të mendjeve që po “ndërtojnë Epokën e Artë të Amerikës”.

Lista e të ftuarve përfshinte udhëheqës nga OpenAI, Anthropic, Nvidia, SpaceX, Meta dhe Google — të gjithë figura kyçe në industrinë e inteligjencës artificiale (AI) në SHBA.

Takimi erdhi ndërsa disa ekzekutivë dhe ekspertë të teknologjisë kanë kërkuar mbikëqyrje më të rreptë të AI-së, duke cituar shqetësimet për rreziqet potenciale që ajo i kanos njerëzimit.

Më poshtë janë tri nga pikat kryesore nga samiti i teknologjisë i organizuar nga Trump në Shtëpinë e Bardhë.

 

Pakti për “vetërregullimin” e AI-së

Trump u ulë për t’ju përgjigjur pyetjeve të medias për rreth 30 minuta krah drejtuesve të lartë të teknologjisë pas takimit me dyrore të mbyllura.

Presidenti tha se ekzekutivët kishin nënshkruar një dokument “moralisht detyrues” që do të shërbente si një “formë mbrojtjeje” ndaj rreziqeve potenciale të AI-së.

Sipas marrëveshjes, të cilën Trump e publikoi online, kompanitë janë përgjegjëse për garantimin e sigurisë së teknologjisë së tyre. Kompanitë po ashtu u dakorduan të zbatojnë masa mbrojtëse për t’i mbajtur modelit në funksionim siç është parashikuar, si dhe për të detektuar e rregulluar me shpejtësi çdo problem.

Ata do të bashkëpunojnë gjithashtu me “auditorë të pavarur” për të vlerësuar nëse sistemet e tyre të AI-së po funksionojnë siç duhet dhe për t’u siguruar që platformat e tyre të mos “sulmojnë ose të qasen në sisteme teknike në mënyra të paplanifikuara.”

Paktit i vunë firmën Trump, shefi i Google Sundar Pichai, ai i Anthropic Dario Amodei, Mark Zuckerberg i Meta-s, presidenti i OpenAI Greg Brockman, Elon Musk i SpaceX dhe drejtori ekzekutiv i Nvidia-s, Jensen Huang.

“Është pothuajse si një kushtetutë, në njëfarë mënyre,” tha Trump duke iu referuar marrëveshjes. “Dhe njerëzit më të fuqishëm në botë e nënshkruan atë, si dhe unë e nënshkrova si president.”

Trump shtoi se do të krijojë një bord për të mbikëqyrur sigurinë e mjeteve të AI-së, mirëpo nuk specifikoi se kush do të jetë pjesë e këtij bordi.

Zuckerberg tha se pakti i jep “popullit amerikan dhe klientëve besimin se teknologjia funksionon” siç duhet, duke e quajtur takimin një “bisedë historike”.

Amodei e cilësoi si një mënyrë “për të fituar me siguri”, duke ju referuar deklaratës së presidentit në fillim të këtij muaji se “kushdo që fiton garën e AI-së, fiton gjithçka”.

 

Ekspertët skeptikë ndaj paktit

Sidoqoftë, jo të gjithë ekspertët janë në linjë me këtë marrëveshje.

Hulumtuesi i qeverisjes së AI-së në Universitetin Teknologjik Nanyang, Jose Miguelito Enriquez, tha se pakti tregon një “konsensus në rritje”, por nuk adreson çështjen se a duhet të mbahen përgjegjës zhvilluesit e AI-së në rast incidentesh.

Marrëveshja është “thellësisht e paimpresionueshme” dhe vjen përkundër thirrjeve nga disa liderë botërorë e figura të industrisë për rregullore më të rrepta mbi teknologjinë, deklaroi profesoresha e së drejtës Kimberlee Weatherall nga Universiteti i Sidneit.

Ajo shtoi se marrëveshja duket se i lejon kompanitë të “përcaktojnë vetë se çfarë konsiderohet siguri” dhe nuk specifikon pasojat në rast shkeljesh.

“Pakti duhet të injorohet, pasi shërben thjesht si shpërqendrim,” shtoi ajo.

Jeannie Paterson nga Qendra për Inteligjencë Artificiale dhe Etikë Digjitale në Universitetin e Melburnit tha se vetërregullimi mund të nënkuptojë që kompanitë të vendosin “vetëm masa minimale mbrojtëse”.

Ajo shtoi se marrëveshja ngjall “shumë pak besim”, duke marrë parasysh se incidentet e fundit me AI-në që del nga kontrolli sugjerojnë se kompanitë kanë qenë të padisiplinuara në qasjen e tyre.

(Lajmi vjen gjithashtu pas hapave të fundit nga kompania OpenAI, e cila anuloi lansimin e modelit të saj më të ri AI, GPT-6.1 Astra, për shkak të shqetësimeve mbi sigurinë, pasi kontrollet e saj ranë nën hetim pas incidenteve ku modelet u qasën pa autorizim në platforma qeveritare në Australi).

Këmbëngulja te qendrat e të dhënave (Data Centres)

Trump po ashtu ritheksoi mbështetjen e tij për zgjerimin e shpejtë të qendrave të të dhënave — infrastrukturës kryesore kompjuterike që mundëson funksionimin e inteligjencës artificiale.

Zgjerimi i qendrave të të dhënave ka nxitur reagime dhe rezistencë në të gjithë vendin për shkak të shqetësimeve mbi konsumin e lartë të energjisë elektrike dhe ndikimit të mundshëm në komunitetet lokale.

Ndërtimi i këtyre qendrave është shndërruar po ashtu në një pengesë potenciale politike për Partinë Republikane të Trumpit përpara zgjedhjeve të afërta afatmesme (midterm) në SHBA në nëntor.

Sipas një sondazhi të realizuar nga Marist Poll në bashkëpunim me NPR dhe PBS News në fillim të këtij muaji, 65% e votuesve të regjistruar u shprehën kundër ndërtimit të qendrave të të dhënave në zonat e tyre.

 

Continue Reading

lajme

UBT organizon Konferencën e 15-të Ndërkombëtare të Shkencave Kompjuterike dhe Inxhinierisë

Published

on

By

Më 23 deri më 25 tetor 2026, UBT do të organizojë Konferencën e 15-të Ndërkombëtare të Shkencave Kompjuterike dhe Inxhinierisë, në kuadër të Konferencës Shkencore Ndërkombëtare të UBT-së. Ngjarja pritet të mbledhë mbi 155 pjesëmarrës dhe do të prezantojë më shumë se 50 punime shkencore me fokus në fushën e teknologjisë dhe inovacionit.

Programi shkencor mbulon tema të avancuara si inteligjenca artificiale, mësimi makinerik, siguria kibernetike, inxhinieria softuerike, IoT, blockchain dhe zbatimi i teknologjive inteligjente në arsim e shëndetësi.

Dekani i Fakultetit të Shkencave Kompjuterike në UBT, Besnik Qehaja, theksoi rolin e veçantë që kanë studentët në këtë ngjarje shkencore.

“Rreth 70% e pjesëmarrësve pritet të jenë studentë të niveleve Bachelor dhe Master, duke dëshmuar rëndësinë që UBT i kushton përfshirjes së studentëve në kërkimin shkencor, zhvillimit të tyre akademik dhe krijimit të mundësive për prezantimin e rezultateve të hulumtimeve të tyre”, ka thënë Qehaja.

Duke folur për synimet kryesore të këtij organizimi, dekani Qehaja nënvizoi se kjo platformë shërben për të lidhur arsimin me inovacionin e ardhshëm:

“Përmes kësaj konference, UBT synon të forcojë lidhjen ndërmjet kërkimit shkencor, arsimit universitar dhe inovacionit teknologjik, duke krijuar një platformë për prezantimin e ideve të reja dhe avancimin e shkencave kompjuterike dhe inxhinierisë”, shprehet Qehaja.

Konferenca do të shërbejë si një udhëkryq i rëndësishëm bashkëpunimi mes akademikëve, hulumtuesve dhe studentëve vendorë e ndërkombëtarë për shkëmbimin e përvojave dhe zhvillimin e projekteve të përbashkëta shkencore.

 

Continue Reading

Vendi

Presidenti i FIMS-it, Prof. Dr. Fabio Pigozzi, pjesë e Konferencës së Mjekësisë Sportive në UBT

Published

on

By

Nesër, më 21 tetor, në Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik të UBT-së do të mbahet Konferenca e Dytë Ndërkombëtare e Mjekësisë Sportive (ICSM 2026), e organizuar nga Instituti për Mjekësi Sportive i UBT-së, nën temën “Innovation and Resilience in Sport Medicine”.

Në mesin e pjesëmarrësve të kësaj konference do të jetë edhe Prof. Dr. Fabio Pigozzi, President i Federatës Ndërkombëtare të Mjekësisë Sportive (FIMS) dhe një nga figurat e njohura ndërkombëtarisht në mjekësinë sportive dhe shëndetin olimpik.

Pjesëmarrja e tij i jep konferencës një dimension të veçantë ndërkombëtar, duke krijuar mundësi për shkëmbim të përvojave dhe diskutim të zhvillimeve më të fundit në këtë fushë.

Në kuadër të programit të konferencës, si ligjerues kryesor do të jenë:

Prof. Dr. Edmond Hajrizi, Themelues dhe President i UBT-së, me fokus në inovacionin në arsim, teknologji dhe zhvillimin e shoqërisë inteligjente.

Prof. Dr. Fabio Pigozzi, Prof. Dr. Norbert Bachl, Zëvendëspresident i FIMS-it dhe specialist i fiziologjisë së ushtrimeve dhe mjekësisë sportive,

Prof. Dr. Ilir Ahmetgjekaj, profesor dhe specialist i radiologjisë;

Christian Stammel, Drejtor Ekzekutiv i Wearable Technologies;

Dr. Arian Bujupi, specialist i ortopedisë dhe traumatologjisë.

Konferenca do të trajtojë tema kyçe që ndërlidhin mjekësinë sportive me shëndetin funksional, radiologjinë, ortopedinë, teknologjitë e veshshme (wearable technologies), inteligjencën artificiale dhe rolin e inovacionit në praktikën klinike dhe sportive. Aktiviteti është i akredituar nga Oda e Mjekëve të Kosovës (OMK), në kuadër të Edukimit të Vazhdueshëm Profesional (EVP). Regjistrimi bëhet përmes Platformës Digjitale të OMK-së, ndërsa detajet e plota të konferencës gjenden në ueb-faqen zyrtare: icsm.ubt-uni.net/2026/.

 

 

Continue Reading

Rajoni

Nisin përplasjet në protestën në Tiranë

Published

on

By

Përplasjet mes protestuesve dhe policisë kanë nisur në Tiranë, pas përshkallëzimit të situatës gjatë marshimit drejt Ministrisë së Arsimit.

Protesta fillimisht ishte e qetë, me studentët dhe mësimdhënësit që marshuan në mënyrë paqësore nga Kryeministria drejt Ministrisë së Arsimit. Megjithatë, situata u tensionua kur protestuesit hodhën gurë në drejtim të ndërtesës së ministrisë.

Policia reagoi duke përdorur ujë dhe gaz lotsjellës për të shpërndarë turmën, por protestuesit nuk u larguan nga Rruga e Durrësit. Ata vazhduan të qëndronin pranë efektivëve të policisë, duke kërkuar rikthimin para Ministrisë së Arsimit.

Tensionet vijnë pas disa ditësh protestash në Shqipëri, gjatë të cilave janë përdorur gaz lotsjellës, ujë, gurë dhe, në disa raste, edhe plumba gome.

Foto: REL

D.L

Continue Reading

Lajmet

Konferenca e MBE-së në UBT: Fokusi në transformimin digjital

Published

on

By

Këtë fundjavë më 24 tetor, do të mbahet Konferenca e Fakultetit të Menaxhmentit, Biznesit dhe Ekonomisë (MBE), në kuadër të Konferencës Shkencore Ndërkombëtare të UBT-së. Ngjarja pritet të bëjë bashkë hulumtues, akademikë dhe ekspertë nga Kosova dhe bota për të diskutuar prirjet e reja ekonomike, financiare dhe menaxheriale.

Dekani i Fakultetit të Menaxhmentit, Biznesit dhe Ekonomisë në UBT, Muhamet Gërvalla, njoftoi se përgatitjet janë në fazën përfundimtare dhe se programi sjell një larmi tematike.

“Për ne është e rëndësishme që konferenca të jetë jo vetëm një mundësi për prezantimin e rezultateve shkencore, por edhe një hapësirë për diskutim, shkëmbim përvojash dhe krijim të bashkëpunimeve të reja akademike. Temat kryesore përfshijnë transformimin digjital dhe inteligjencën artificiale, zhvillimin ekonomik, financat, inovacionin dhe ndërmarrësinë”, ka thënë Gervalla.

Hulumtimet e prezantuara nga akademikët vendorë u kushtojnë vëmendje të veçantë sfidave konkrete të tregut vendas, si përdorimi i inteligjencës artificiale në biznese, zhvillimi i NMM-ve, turizmi, politikat tatimore dhe pjesëmarrja e grave në menaxhment.

Lidhur me dobinë e kërkimeve vendore, dekani Gërvalla nënvizoi se këto punime lidhen me sfidat konkrete të Kosovës dhe përpjekja për të ofruar analiza që mund të ndihmojnë në përmirësimin e vendimmarrjes.

Përveç studiuesve kosovarë, konferenca ka tërhequr edhe pjesëmarrës ndërkombëtarë nga vende si Shqipëria, Maqedonia e Veriut, Maroku, Kameruni, India, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe shtete të ndryshme evropiane, të cilët do të trajtojnë tema të tregjeve financiare, rritjes së gjelbër dhe teknologjisë.

Dekani Muhamet Gërvalla e vlerësoi lart këtë ndërthurje përvojash ndërkombëtare:

“Konferenca e MBE-së synon të lidhë hulumtimet që trajtojnë sfidat konkrete të Kosovës me perspektiva dhe përvoja ndërkombëtare, duke kontribuar në zhvillimin e kërkimit shkencor dhe në forcimin e bashkëpunimit akademik”, shprehet Gervalla.

 

 

 

Continue Reading

Të kërkuara